ab-ab	ab-ab	穴、洞窟	"hole, cave"					
	ab-ab	ab-ab	傷、化膿傷	"wound, festering injury"					
	ab-ab	ab-ab	可燃物	flammable					
	abag	abag	女中、下男、援助、助ける	"helper, maid, aid, help"	Mihatag ug abag ang gobyerno sa mga biktima sa sunog.	政府は火災の被害者に援助を行った。	The government gave aids to the fire victims.		
	abaga 	abaga	肩 	shoulder 	Sakit akong abaga. 	肩が痛い。	I have a pain on my shoulder.		
	abaga 	abaga	背負う、負う(責任、出費を） 	"bear, assume"	Miabaga ako sa tanang gastohan. 	私は全部の費用を負担した。 Pangabaga　責任を負う	I shouldered all expenses.		
	abag-abag	abag	手伝い、補助	"help, assistant"					
	abagay	abag	共同作業	teamwork					
s	abaho	abajo	下へ	down					
	abaka	abaka	マニラ麻	"Manila hemp, abaca fiber"					
	abakada	abakada	アルファベット	alphabet	Kinahanglan nga mabansay sa abakada ang mga bata sa tulunghaan.	子供たちは学校でアバカダを学びます。	Children should practice alphabet in school.		
	abakahan	abaka	アバカ農園	abaca plantation					
s	abandonado	abandonado	見捨てられた	abandon					
	abang 	abang	雇う （車を） 借りる（家を）	"hire, rent"	Nag-abang kami ug balay duol sa Fyente Osmenia. 	フェンテオスメニアの近くに家を借りています。	We are renting a house near Fyente Osmenia.		
	abangan	abang	借賃、負債	rental fee	Mahal ang abangan sa mga apartment sa siyudad.	町のアパートは、家賃が高い。	The rental fee of an apartment in the city is expensive.		
	abanid	abanid	少しづつ、続けてする	do step by step					
s	abaniko	abanico	扇子、扇子で扇ぐ	"folding fan, black berry-lily, anchor"					
s	abano	habano	葉巻	"cigar, Havana cigar"	Mahiligon sa abano ang akong apohan.	お祖父ちゃんは、葉巻がすきです。	My grandpa enjoys smoking a cigar.		
s	abanse	avance	前進 	advance					
s	abante	avante	前方に、進む	"forward, ahead"					
	abat	abat	幽霊	"ghost, phantom"	"Nakakita ko ug abat kagabii, tinuod lagi! "	夕べ幽霊を見ちゃった。ほんとだってば。	"I saw a ghost last night, really!"		
	abat	abat	止める、支える	"intercept, support"					
	abat	abat	手探る	feel with hand					
	abatan	abat	手すり、保護柵	rail					
	abatod	abatud	カブトムシ等の幼虫=ingan	"larva of beetles, grub"	bakukang abatod				
	abay	abay	横に、並んで	"beside, parallel"	nga abayay ; nag-abay 	横に並んで　；並ぶ	side by side		
	abay-abay	abay	梁	"auxiliary beam, tie beam"					
	abayan	abay	横に、並んで、一緒に行く	"side by side, do together"					
	abayan	abay	ライフジャケット、救命具	"life raft, lifejacket"					
s	abentura	ventura	冒険	adventure					
s	aber	a ver	えーっと、じゃあ	"Oh!, Let me see, Well "	"Aber, ipakita kuno kon unsa ka kamaayo mosayaw."	よーし、どんなに上手く踊れるか見せてもらおう。	"Well, Let's see how well you can dance."		
s	aberya	averia	故障	"breakdown, trouble"					
s	abestros	avestruz	ダチョウ	ostrich					
	abhong	abhung	腐ったにおいの	rancid					
	abi	abi	思っていた、誤解した	"know, think, thought, misinterpret"	Abi ko nga dili ka na moanhi. 	もう君は来ないのかと思ってた。	I thought you wouldn't come anymore.		
	abiabi	abiabi	歓迎、接待	"reception, greeting"					
s	abiba	avivar	喝采、応援 	"acclaim, encourage"					
s	abilidad	habilidad	能力	"ability, capacity"					
	abin	abin	手を組む、提携する	"ally, affiliate"					
s	abir	a ver	えーっと	"Let's see, Well"					
	abis	abis	切る、断ち切る、断つ	snip					
s	abiso	aviso	警告	"warning, bulletin "					
s	abiyerto	abierto	開いた	open					
s	abla	habla	話す 	speak 					
s	abli 	abri	開ける、開く	open 					
s	ablihi	abri	abliの命令形	open	Ablihi ang pultahan. 	戸を開けて。	Open the door.		
	abo	abu	灰	ash	Daghan kaayo ug abo diri. 	これはすごい灰ですね。	Plenty of ash here.		
	abod	abud	ばらまく	strew					
	abog	abug	ちり、砂ほこり	dust	Abog kaayo imong sakyanan. 	君の車はホコリだらけだ。	Plenty of dust in your car.		
	abog	abug	追払う	"drive, scare away"	Akong giabog ang mga iro. 	犬等を追払ってやった。	I drove away the dogs.		
s	abogado	abogado	弁護士	"lawyer, attorney "	abogado nga tikasan	いかさま弁護士	shyster		
s	abogar	abogar	弁護	plead					
s	abogasiya	abogacia	弁護士	attorney 	Ang akong ig-agaw usa ka abogasiya diri Cebu.	私の従兄はセブの弁護士の一人です。	My cousin is an attorney here in Cebu.		
	abogon	abu	ほこりっぽい	dusty	Abogon kaayo ang dalan padulong sa simbahan.	教会への道はほこりっぽい。	The road to the church is very dusty.		
	abohan	abu	台所、暖炉、囲炉裏	"kitchen, fireplace"	Nagluto si Nanay ug panihapon sa abohan. 	母は台所で夕飯を作っています。	My mother is cooking dinner at the kitchen.		
	abohon	abu	灰色	gray	Abohon ang kolor sa iyahang karsones.	カレのズボンは灰色です。	His pants has a grayish color.		
e	abokado 	avocado	アボカド	avocado	Lami ang abokado. 	アボガドはおいしい。	Delicious the avocado is.		
	abong	abung	止める、ブロックする	block	Akong naabong ang akong numero niaging simanahuna.		I block my number last weekend.		
s	abono	abono	肥料をやる	compost 					
	abot	abut	利益	profit	Maayo ang abot sa among umahan karong tuiga.	今年は田畑の収穫が良かった。	This year we received a good yield from our land.		
	abot 	abut	来る、着く、なる、届く	"come, arrive, become "	Maayong pag-abot.; Giabot ko sa kaguol. 	ようこそいらっしゃいました。; 私は悲しくなった。	Welcome.; I became sad.		
s	abri	abri	開ける	open	Naabri ang pultahan sa inyong kuwarto.	あなたの部屋の戸は開いていた。	The door of your room is open.		
s	Abril 	abril	四月	April	Abril 2 ko mo-adto sa Japan.	４月２日に日本に行きます。	April 2 I will go to Japan.		
s	absoluto	absoluto	絶対	absolute					
	abtan	abut	間に合う	"catch up, reach"	Gusto nakong ma-abtan ang katapusang biyahe sa bus.	バスの最終便に間に合わせたい。	I want to catch up the last trip of the bus.		
	abtanan	abut							
	abtik	abtik	精力的、元気な	"lively, quick"	abtik ug dila 	良くしゃべる、滑らかな話	speak fluently		
	abubhoan	abubhu	妬ましい⇒abughoan	jealous	Abubhoan ang iyang bana.	彼女の亭主は、やきもち焼きだ。	Her husband is jealous type.		
	abugho	abughu	妬む	feel jealous	Nangabugho ang bana sa iyang asawa sa kanunay pagawas sa ilang panimalay.	亭主はしょっちゅう出歩く女房にイラついた。	The husband felt jealous to his wife who is always out of home.		
	abughoan	abughu	妬ましい	jealous	Ikaw labihan ka abughoan.	お前は嫉妬深すぎるよ。	You are too much jealous.		
	abukay	abukay	オウム	parrot					
s	abunda	abunda	豊富	abundance					
	abungaw	abungaw	ぼんやりした	"abstracted, forgetful"					
s	abuno	abono	肥料、輸血、点滴	"fertilize, transfusion, infusion"					
s	abunohan	abono	肥沃、増大	"fertilize, infusion"					
s	aburido	aburrido	退屈	bored 					
s	abusador	abusador	濫用者	abuser	Giabusaran sa ubang amo ang ilang mga katabang.	ヘルパーを虐待する雇い主もいる。	There are some masters who abuse their helpers.		
s	abusar	abusar	虐待する	"abuse, maltreat"	Ayaw abusari ang atong kinaiyahan. 	自然を破壊するな。	Don't destroy our nature.		
s	abuso	abuso	濫用	abuse					
	abut 	abut	来る、着く、なる	"come, arrive, become "	Kanus-a siya moabut? 	いつ彼女は着くの？	When will she arrive?		
	abut-abot	abut	よく行く	go often					
	abyan	abay	相棒	"buddy, necromancer"					
s	abyon 	avion	飛行機、飛ぶもの	"airplane, bird, flying"	Mahadlok siya nga mosakay sa usa ka abyon.	彼女は、飛行機に乗るのを怖がる。	She is afraid to ride on an airplane.		
s	ada	hada	妖精	fairy	Daghan ang nagtuo nga gipuy-aan ug ada kanang kahoya.	あの木には、妖精が住んでいると皆信じている。	Many people believed that a fairy lived in that tree.		
s	adberbyo	adverbio	副詞	adverb 					
s	adelantado	adelantado	進んだ	advanced 					
s	ademas	ademas	さらに、その上	"moreover, further more"					
s	adilanto	adelanto	前進 	advance					
e	adis	addict	麻薬中毒者	drug addict					
e	adis-adis	addict	麻薬中毒者	drug addict	Adis-adis kaayo ang among silingan.	近所にひどい薬中がいるのよ。	My neighbor is a heavy drug addict.		
s	adiyos	adios	さようなら	good bye	Adyos amigo.	友よさらば。	Good bye friends.		
	adlaw 	adlaw	日、日中	"day, sun, daytime"	Karong adlawa init kaayo ang sikat sa adlaw.	今日は日の出からとても暑い。	It's very hot at sunrise today.		
	adlaw-adlaw	adlaw	毎日	every day	Akong labhan ang akong sinina halos adlaw-adlaw. 	私は殆ど毎日、自分の服を洗います.	I wash my clothes almost everyday.		
	adlawon	adlaw	天気の良い	sunny	Adlawon lang ta mo adto sa Bohol.		Sunny day we will go to Bohol.		
s	admiter	admitir	許可	admit					
s	adobo 	adobo	マリネ、酢の入った煮物	"marinade, cooked with vinegar "	"adobong nokos, adobong baboy "	烏賊の煮物、豚肉の煮物	cooked squid; cooked pork		
s	adorno	adono	装飾、飾る	ornament	pag-adorno sa entablado	ステージの飾り付け	stage ornament		
	adto 	adtu	行く、そっち	"go, there"	Moadto ko sa Sugbo ugma sa buntag. 	明日午前にセブ市に行きます。	I'll go to Cebu tomorrow morning.		
	adtuan	adtu	いつも行く	used to go					
s	adulteryo	adulterio	姦通	adultery 					
	aduna 	aduna	持つ、ある 	"have, be, exist "	Aduna koy daghang igsoon. 	私は兄弟が沢山いる。	I have a lot of brothers and sisters.		
	adunahan	aduna	たくさんある(人）	"rich, opulent, wealthy"	Adunahan ang ilang mga ginikanan.	彼らの両親は金持ちだ。	Their parents are rich.		
	agaak	agaak	鳴く（ガーガー、ピーピー）	"squeak, croak"	Nadungog ko ang agaak sa salog.	床のきしむ音を聞いたのです。	I heard squeaking on the floor.		
	agad	alagad	舅、姑に仕える						
	agad	agad	良い	better					
	ag-ag	ag-ag	篩う	sift	Kinahanglan ag-agon ang harina sa dili pa isagol sa ubang ingredients.	小麦粉を他の材料と混ぜる前に篩う必要があります。	We need to sift the flour before mixing it with the other ingredients.		
	agahad	agahad	うめく、咳払い	"groan, husky voice"					
	agak	agak	導く	lead	Agaka ang imong mga anak aron mahimong maayong lumolupyo sa nasod.	あなたの子供たちを、りっぱな国民になるよう指導しなさい。	Lead your children to become good citizens of the country.		
	agalon 	agalun	主人	"master, boss"	Buotan siya nga agalon.	彼は親切なボスです。	He is a good master.		
	agas	agas	噴き出る	"gush, flow out"	Miagas ang dugo sa tiyan sa tawo human kini dunggaba niadtong usa ka lalaki.	その男に刺された人の腹から血が噴きだした。	The blood flowed out from stomach of the person who was stabbed by a man.		
	agaw	agaw	従兄弟、従姉妹	cousin					
	agaw 	agaw 	無理やり取る、捕らえる、奪う	"plunder, pillage, snatch"	Ang shoulder bag sa dalaga nga naghulat ug sakyanan daplin sa dalan giagaw sa isnatser.	道路わきでジープニーを待っていた女の人のショルダーバッグを引ったくりが奪った。	The shoulder bag of a woman who was waiting a jeepney at the side of road was snatched by a snatcher.		
	agawon	agad	主人	"master, boss"					
	agay	agay	溢れる、にじむ	"flow, ooze"	Niagay ang dugo sa iyang agtang.	彼の額からは血が出ていた。	Blood oozed from his forehead.		
	agay	agay	滝 	waterfall					
	agay!	agay	痛い！	Ouch!	"Ang akong kamot ayaw guniti kay naay samad, Agay! Sakita gyud."	怪我してるから私の手をつかまないで、痛い！ほんと痛いの。	"Don't hold my hand 'coz it has a wound, Ouch! It really hurts."		
	agbay	abay	肩を組む、腕を組む	arm around another shoulder	 Miagbay na lang ko sa demonyo.	私は悪魔と手を組んだのです。			
	agbay	abay	並んで⇒abay	"beside, parallel"					
	agda	agda	せがむ、強いる、しむける	"induce, urge, importune"	Kanunay ko nga giagda sa akong ginikanan nga magtuon ug maayo.	いつも、私の両親は勉強しろってうるさいの。	My parents always urge me to study hard.		
t	agham	agham	科学、理科 syensiya	science					
	aghat 	aghat 	説得する、しむける 	"induce, stimulate, incitement"	Sa katapusan naaghat gyud nako ang akong ginikanan nga ~.	とうとう、何とか親を説き伏せることができました。	Finally I could convince my parents to ~.		
	agho	aghu	ため息をつく	sigh	Nangagho ko pagkakita sa gagmay nga grado sa card.	自分の成績表の悪い評価を見てため息が出た。	I sighed when I saw the low grades in my report card.		
	aghod	aghud	骨を折らせる	backbreaking					
	aghop	aghup	やさしく	"tender, confidence?, assurance?"					
	agi 	agi 	通る、道	pass 	Niagi ko sa gamay karsada. 	せまい道を通りました。	I passed through a small street.		
	agi-an	agi	経験	experience	Naagian nako ang kalisud sa kinabuhi. 	私は人生の困難を経験した。	I have experienced a hard life.		
	agianan	agi	歩道、通り道、通り口	"walkway, passage, sidewalk"	Ayaw sampungi ang agianan.	通り道を塞がないで下さい。	Don't block the way.		
	agig	agi ug		"like as, by the way"	agig pagtahod kanila				
	agik-ik	agik-ik	クックと笑う、クスクス笑い	"giggle, snicker"					
s	agila	aguila	鷲	eagle					
	aginod	aginud	たどり着く、たどる	"slog, plot"					
	agipo	agipu	燃えさし	ember					
	agni	agni	説得する 	convince	Naagni ako sa pag-apil sa grupo.	私はそのグループに入るよう説得された。	I was convinced to join the group.		
	agom	agum	被る、苦い経験をする	"excruciate, suffer"					
s	agoniyas	agonia	弔鐘 ←Sp.agonia終焉	"knell, toll"					
	agos	agus	分泌する	secrete					
	agoy	aguruy	やった、しまった	Ouch!					
	agpas	agpas	追求、意味がわかる	"run after, get the picture"	Miagpas siya sa iyang Mama sa mercado. 	彼女は母の後を追ってﾏｰｹｯﾄに行った。	She went after her mother to the market.		
s	agrabiyar	agraviar	侮辱	"aggrieve, affront "					
s	agresibo	agresivo	攻撃的	"aggressive, bold, active"					
s	agronomiya	agronomia	農学	agronomy 					
	agta	agta	黒人	"black man, Negro"	Nakakita ka na ba ug agta?		Have you seen a black man?		
	agtang 	agtang 	額 	forehead	Ang tawo nga lapad ug agtang bright kuno.	額の広い人は頭がいいんだって。	They said the one who has wide forehead is bright.		
	agulo	agulu	うめく	"groan, moan"					
	agumod	agumud	うめく、うなる	"groan, roar, howl"	Miagumod lang ang akong manghod sa dihang ako siyang gipukaw.	妹を起こしたら、うなり返した。			
	agungoy	agunguy	うめく	"groan, moan"					
	agup-up	agup-up	かび	"fungus, mold"	Giagup-upan ang imong mga sinina sulod sa parador.	君の洋服カビが生えたよ。	Your dress in the cabinet had already molds in it.		
	aguroy	aguruy	イタイッ、しまった	Ouch!					
s	Agusto 	agosto	八月	August	Agusto ang buwan na di gyud nako nikalimtan.	八月は私には忘れられない月です。	August is the month which I can not forget really.		
	agutnga	agutnga	喘ぐ	gasp					
s	agwa 	agua	香水 ←Sp.agua水	perfume	Matag-an nako kung unsay imong agwa nga gigamit karon.	君が今使っている香水を当ててみよう。	I will guess what perfume you are using now.		
s	agwanta 	aguanta	我慢する	"bear, endure"	Dili na ba ka ka-agwanta. 	我慢できますか。	Can't you endure?		
s	agwardiyente	aguardiente	ラム、蒸留酒 	"spirit, liquor "					
	ahat	aghat	せがむ⇒aghat	"induce, stimulate"	Naahat ko ug trabaho sa Dominggo. 	私は日曜日でも働かねばならなかった。	I had to work even Sunday.		
	ahat	ahat	早まった、時間前に、熟れていない 	"premature, before the time"	bunga’ng ahat ; ahat nga paghimugso 	未熟な実; 流産	unripe fruit;  Miscarriage		
	ahaw	ahaw	不足	"lacking, bare"					
s	ahedres	ajedrez	チェス	chess 					
s	ahensiya	agencia	質屋、代理店	"agency, pawn shop "	Diin siyang ahensiya gikan.	あの質屋は、どこからきたのですか？	Where his pawn shop from?		
s	ahente	ahinti	ブローカー、代理店	"broker, agent "	ahente sa yuta 	不動産業者	estate agent		
	ahit	ahit	剃る	shave	Nag-ahit ang dalaga sa iyang batiis.	娘は足の毛を剃った。	The lady shaved her legs.		
s	ahos 	ajo	ニンニク	garlic	Imo na bang gibutangan ug ahos?	にんにくをもう入れた？	Did you put the garlic already?		
s	akasya	acacia	アカシャの木	acacia					
s	akatar	acatar	尊重する	"heed, regard"					
	aklas	aklas	反乱する	"mutiny, revolt"					
	ako	aku	余裕がある、できる	afford	Dili ako makaako nianang gasto.	私はその費用を出す余裕がありません。	I cannot afford that expense.		
	ako 	aku 	私は、私の	"I , my"	Ako usa ka estudyante. ; Ako na.	私は学生です。; 僕のもの！	I am a student. ; It's mine.		
	akoa	aku	私のもの	mine	Akoa kanang mga butanga.	それらは私のものです。	Those things are mine.		
	akoakuhan	aku	我が物にする						
	akob	akub	触れる、一体化	"on top, touch, join, affix"					
	akong 	aku	私の	my	Gusto nako ang akong trabaho.	自分の仕事が好きです。	I like my job.		
s	aksidente	accidente	事故	"accident, casualty"	Dili niya makalimtan ang aksidente.	彼はその事故を忘れられない。	He can't forget the accident.		
s	akta	acta	記録、議事録	journal	Naghimo sila ug usa ka akta aron malig-on ang ilang kasabutan.	彼らの了解を確固たるものにする為、議事録を作った。	They made an agreement to solidify whatever they have agreed upon.		
s	aktibidad	actividad	活動	activity 					
s	aktibo	activo	活動的、活発な	"active, quick"	Usa siya ka pangulo nga aktibo.	彼は活動的な指導者です。	He is an active leader.		
s	akto	acto	行為、行為を見られる	"act, catch acting"	Nasakpan sa akto ang batang lalaki nga nanguha ug bayabas.	その男の子は、グヤバスを盗んだ廉で捕まった。	The boy was caught in the act of stealing guavas.		
s	aktohi	acto	行為を見られる、直に見る	catch acting	Naaktohan nako sila. 	私は直（じか）に彼らを見た。	I met them in person.		
s	aktora	actora	女優	actress	Usa siya ka maayong aktora. ; Usa ka bantugan nga aktora ang mitambang sa among pasundayag.	彼女は良い俳優だ。名の売れた女優が私たちのショウに花を添えた。	She is a good actress. ; A well-known actress graced our show.		
s	akusado	acusado	被告人、容疑者	accused	Siya ang akusado sa pagpangawat.	彼は強盗の容疑者です。	He is the suspect of the robbery.		
s	akusahan	acusar	告訴する	accuse	Gi-akusahan niya nga namaligya ug armas. 	銃器を売ったかどで彼は告訴された。	He was accused of selling fire arms.		
s	akusasyon	acusacion	告発	accusation					
s	ala	a la	時	o'clock 	Moabot ang mga bisita ala una sa hapon.	午後1時にお客様方が着かれます。	The visitors will arrive at one o'clock in the afternoon.		
	ala	ala	(有害な物などを）避ける、食べない	"choosy, avoid some food proscribed"					
	alaan	ala	人違い	mistaken identity	Naalaan ko iyang kawatan.	私は彼を泥棒と勘違いした。	I mistook him for a thief.		
	alad 	alad 	囲い、家畜小屋	"enclosure, cattle shed"	alad sa mga mananap; Limpyo kaayo ang alad sa ilang mga baboy.	動物園	zoo; Their pigpen is very clean.		
	alagad	alagad	当局、広報、従者、召使	"public relations, servant, follower"	alagad sa balaod ; tag-alagad sa bisita ; Katungdanan sa mga alagad sa balaod ang pagmintinar sa kahusay ug kalinaw sa komunidad.	警察当局、警察広報 ; 主催者、ホスト; 社会の平和と秩序を守るのが警察の役目だ。	police authorities ; host/sponsor ; It is their duties of police authorities to maintain peace and order in the community.		
	alagad	alagad	奉仕する	serve	Dili ko maka-alagad sa akong mga baboy kay nag-alagad pa sad ko sa akong mga anak.	飼っている豚に餌をやることも出来ない。自分の子供たちを食わせるのが精一杯で。	I can't feed my pigs because I'm still serving my children.		
	alagang-man		勿論	of course					
s	alahas	alajas	宝石	jewelry	Daghan kaayo siya ug alahas.	彼女は一杯宝石を持っている。	She puts on a lot of jewelries.		
	alak 	alak 	酒 	wine	Gusto mo ba ug alak?	酒はすきですか？	Do you like wine?		
	alakan	alak	飲み屋	tavern					
	alalay	alalay	手伝い	"assist, servant"	Mas maayo kon aduna kay alalay aron madaling mahuman ang trabaho.	誰か手伝いが居た方がいいよ、仕事が早く終わるから。	It is better for you to have an assistant to finish the work faster.		
	alam 	alam 	賢い⇒maalam	"wise, knowledgeable"	Maalamon kaayo ang among Lolo.	お祖父ちゃんは何でも知っている。	Our grandpa is very knowledgeable.		
	alamag	alamag	知識、ノウハウ	"know-how, wit"	Aduna siyay alamag sa pagdakop sa mga ihalas nga mananap.	彼は野生の動物を捕まえるやり方を知っている。	He has a know-how on catching wild animals.		
	alam-alam	alam	おだてる、なだめる、説得する	"flatter, soothe, appease, coax"	Gialam-alaman sa inahan ang iyang anak aron makatulog.	赤ちゃんはお母さんになだめられて眠った。	The mother soothe her baby to sleep.		
s	alambre	alambre	針金	wire	Alambre ang iyang gigamit sa paghalayhay sa iyang mga basa nga sinina.	彼はぬれた服を針金に掛けた。	He used a wire to hang the wet clothes.		
	alampad	alampad	並んで行く	alongside. side by side					
	alang	alang	〜のために 	"for the sake of, for"	Ako ning gibuhat alang niya.	僕は彼女のためにこうしたんだ。	I have done this for her.		
	alang-alang	alang	思いやり	"consideration, respect, understanding"	Kinahanglan nga isaalang-alang ang kaayohan sa katawhan sa dili pa sugdan ang usa ka proyekto.	何か一つの事業を始める前に、人々への福利を考慮することが大事です。	It is important to take into consideration for the welfare of the people before starting a project.		
	alaot	alaut	不運な、可哀想な	"miserable, wretched"	Di ko gusto ug alaot nga kinabuhi.	惨めな人生はいやだ。	I don't like a miserable life.		
s	alarma	alarma	警報	alarm					
s	alas	alas	エース（カードの）	ace	alas nga baraha	トランプのエース	The ace of the card		
s	alas 	a las 	〜時	o'clock 	ala una; alas dose; alas sais byente 	１時; 12時; 6時20分	one o'clock; 12 o'clock; 6:20		
	alaut	alaut	不運な、可哀想な	"unlucky, pity"	Alaut ang mga batang gianak sa mga iresponsableng ginikanan.	無責任な親を持った子供は可哀想なもんだ。	Children who were born with irresponsible parents are unlucky.		
	alayun	alayun	共同作業	"teamwork, cooperation"	Nag-alayon ang mga mag-uuma sa panahon sa pananom ug ting-ani.	田植えと刈り取りの時は農家は共同でします。	Farmers show their cooperation during planting and harvest time.		
s	alburaryo	herbolario	薬草師	herbalist					
s	alburoto	alboroto	騒動	"riot, tumult"					
s	alcoba	alcoba	寝室	"attic, bed room "	Ngindot ug humot kaayo ang iyang arkoba.	彼女の部屋は素晴らしく、いいにおいがする。	Her bed room really nice and good smell.		
s	alegoria	alegoria	寓話、寓意	allegory					
s	alegre	alegre	楽しい	joiful					
s	Aleman	aleman	ドイツ人	German 	Naa koy amigong Aleman.	私はドイツ人の友達がいます。	I have a German friend.		
s	alemanya	alemania	ドイツ	Germany 					
s	alerta	alerta	警戒、警報	alert					
s	algodon	algodo'n	綿、脱脂綿	cotton 	Algodon nga panapton ang akong gigamit ponda.	私は枕カバーに綿を使います。	I use cotton cloth for my pillow cases.		
	alho	alhu	すりこぎ、すりつぶす	pestle					
	ali	ali	障害、邪魔	"hindrance, rail"	Adunay ali nga sinako nga balas.	砂利ノ入ったサックが邪魔だ。	The sack of gravel is a hindrance.		
	alibangbang	alibangbang	チョウチョ	butterfly	Daghan ug alibangbang ang among hardin.	私たちの庭には蝶々が一杯です。	There are lots of butterflies in our garden.		
	alibwag	alibwag	消散、散ばる	"disperse, scatter"					
s	alibyo	alivio	安堵	relief 					
	aligato	aligatu	火の粉、火花	spark	Aduna gihapoy mga aligato sa daub human sa campfire.	キャンプの後の焚き火にまだ火が残っている。	There were still some sparks in the bonfire after the campfire.		
	alig-ig	alig-ig	篩う、揺らす、振落とす	"sieve, swing, shake off"					
	aligmat	aligmat	注意	"watch, awaking"					
	alikabo	alikabu	ちり	dust					
	alikabohon	alikabu	ほこりっぽい	dusty					
s	alikate	alicates	ペンチ、プライアー	pliers					
	alim	alim	治す	"heal, cure"					
	alima 	alima 	子守する、看病する	"babysitter, nurse"	Ako nag-alima ug bata. 	私は子守りをした。	I nursed the baby.		
	alimango	alimangu	アリマンゴ（蟹の種）	a kind of crab	Ang mga alimango nagpuyo sa kakahuyan nga katunggan.	アリマンゴはマングローブの林に住んでいます。	Alimangos inhabit in the forest of mangrove.		
	alimatmat	alimatmat		regain consciousness					
	alimatok	alimatuk	蛭(ヒル）	"leech, bloodsucker"	Kusog kaayo ang alimatok ug mosupsop ug dugo.	ヒルはひどく血を吸う。	The leech sucks blood badly.		
	alimpatakan	alimpatakan	記憶	"mind, memory"	Ibutang sa imong alimpatakan ang akong mga pahinumdom.	私の行ったことを覚えておきなさい。	Keep in your mind the reminders that I gave you.		
	alimpulo	alimpulu	頭皮、つむじ	"pate, scalp, whirl"	Usa ra ka alimpulo ang anaa sa iyang ulo.	彼のつむじは一つだよ。（彼はつむじ曲がりじゃないよ）	He has only one hair whirl.		
	alimpulos	alimpulu	渦巻き	"eddy, whirlwind"	Sama sa usa ka alimpulos ang ilang panaghigugmaay.	彼らの恋愛はまるで竜巻だね。	Their loving way is like a strong cyclone.		
	alimungaw	alimungaw	寝言を言う	talk in sleep	Gialimungawan si Jane samtang natulog.				
	alimuot	alimuut	温かい、蒸し暑い	"warm, stuffy, sultry"	Alimuot kaayo kining kuwarto kay walay aircon.	この部屋はエアコンがなくて蒸すね。	This room is very warm and stuffy 'cause no air-conditioner.		
	alimyon	alimyun	香り	"incense, fragrance"	Nangalimyon sa kahumot ang mga bulak sa hardin.	庭は花々の香りがした。	The garden is filled with the fragrance of the flowers.		
	alindahaw	alindahaw	天気雨、霧雨	drizzle	Dihay mga alindahaw sa wa pa mi moabot.	我々が着く前に雨が降った。	It drizzled before we arrived.		
	alindasay	alindasay	落ち着かない、乱す	"uneasy, perturb"	Nag-alindasay ang bata nga taas kaayo'g hilanat.	子供は熱があって落ち着かなかった。	The child was restless 'cause he has a fever.		
	alindum	alindum	薄暗い	"dim, dark"	Alindum kaayo ang mga panganod.	雲が重暗い。	The clouds look dark and heavy.		
	alingawngaw	alingawngaw	装う、振りをする	"feign, pretend"	Mipaalingawngaw siyag basabasa labon siging pasiplat.	彼は読んでる振りをしていたが、実は盗み見していた。	"She pretended to be absorbed in her reading, but she kept on peeping out from the corner of her eyes."		
	alingawngaw	alingawngaw	小蝿	small gnat					
	alinggat 	alinggat 	注目する、気づく 	"notice, become aware "	Dugay na kaayo nga wala ko makaalinggat nga …	ずーっと長い間僕は…に気が付かなかった。	I haven't notice long time that …		
	aling-ing	aling-ing	蒸し暑い	"sultry, muggy"	Aling-ing kaayo ang atong pamati sa dili pa mobundak ang ulan.	雨が降る前は、蒸し暑く感じます。	We feel muggy before the rain falls. 		
	alingit	alingit	短気	short tempered					
	alingiting	alingiting	焼け付くように熱い	"very hot, scorching"					
	alingugngog	alingugngug	やかましい、騒々しい	"vociferous, constantly noisy"					
	alipatpat	alipatpat	幻影、幻覚y	illusion					
	alirong	alirung	囲む	"encircle, surround"	Gialirongan ang amahan sa iyang mga anak.	父は子供たちに囲まれた。	The children encircled their father.		
	alirungan	alirungan	囲んだ範囲、囲む	circle	Gialirungan nilang upat ka mga pulis ang payag.	4人の警官が、その小屋を囲んだ。	The four cops surrounded the hut.		
	alisbo	alisbu	匂いが上がる	"fume, mist, evaporate"	Nangalisbo ang baho sa patay'ng iro.	死んだ犬の臭いが立ち昇ってきた。			
	alisngaw	alisngaw	湯気、蒸気	vapor	Ang alisngaw sa bag-ong lutong kan-on makapawala sa kaping-ot sa ilong.	kaping-ot	The vapor from a newly cooked rice can minimized clogged nose.		
	alisngawon	alisngaw	揮発性の、蒸発しやすい	volatile	Alisngawon nga mga butang ang alcohol ug acetone.	アルコールとアセトンは、揮発性物質です。	Alcohol and acetone are volatile substances.		
	alisto	alisto	素早	"prompt, alert, effective"	Si Ben mas alisto nga modula ug basketball kaysa iyang mga amigo.	ベンは彼の友達の誰よりもバスケットボールを敏捷にやれる。	Ben plays basketball more alertly than his friends. 		
	aliwas	aliwas	ゴリラ、狒狒	"baboon, gorilla"	Sama sa usa ka aliwas ang iyang gidak-on.	彼はゴリラほど大きい。	He is as big as a gorilla.		
	aliwasa	aliwasa	落ち着かない	restless					
	aliyabok	aliyabuk	ちり、砂ほこり	dust					
s	alkanse	alcance	欠損、赤字	loss	Dako kaayo ug alkanse ang among negosyo.	我々の事業は大赤字だ。	We had a very big loss in our business.		
s	alketran	alquitran	タール	tar	Aksidente ang pagkayabo sa alketran.	偶然、タールがこぼれた。	The tar was spilled accidentally.		
s	alkoba	alcova	部屋、寝室	alcove 					
s	alkohol	alcohol	アルコール	alcohol	Ganahan ka ba mo inom ug alkohol?	アルコール類を飲むのが好きですか。	You like to drink alcohol?		
s	alkontra	al contra	反論	contradict 					
s	almanake	almanaque	暦	almanac					
s	almasin	almacen	倉庫、デパート	"warehouse, department store"					
s	almirol	almidonado	のり	starch	Butangi kining karsones ug almirol inig laba.	このズボン洗濯する時ノリして下さい。	Put starch on this pants when washing.		
s	almundigas	albondiga	肉だんご	Sp.albondiga					
s	almusal	almorzar	朝食 Sp.almorzar昼食	breakfast	Importante kaayo nga mokaon ug almusal sa dili pa moadto sa trabaho.	仕事に行く前に朝食をとることは大事です。	It's very important to take breakfast before going to work.		
	alo-alo	alu-alu	からかう、冗談	"chaff, mock, banter"	Gialo-alo ang bata sa iyang mga kadula.	その子は遊び友達からからかわれた。	The child was mocked by his playmates.		
	alom	alum	ほくろ	mole	Aduna siyay alom sa iyang wala nga aping.	彼女は左ほほにほくろがある。	She had a mole on her left cheek.		
	alon	alun	波	wave	Dagko ang mga balod sa dagat panahon sa bagyo.	台風の時は海上の波は大きい。	There are big waves in the sea during typhoons.		
s	alopono	alofono	異音	allophone					
	alot	alut	散髪	haircut	Kinahanglan ka na nga alutan.	散髪しなさい。	You need haircut.		
s	alpiler	alpilir	ピン、安全ピン 	"pin, safety pin"	Alpiler ang iyang gigamit pagtuslok sa baloon.	安全ピンで彼は風船を刺した。	He used a safety pin to prick the balloon.		
s	alpombra	alfombra	じゅうたん、カーペット	"carpet, rug "	Baga kaayo ug mga alpombra sa salog ug sa hagdanan.	床と階段の絨毯はとても厚い。	The carpets on the floor and stairs are very thick.		
s	alsa	alza	持ち上げる、上昇	raise	Ang bandera sa Pilipinas kanunay kini nga gialsa kada buntag atol sa pagkanta ug 'Lupang Hinirang'.	毎朝のフィリピンの国旗掲揚の時には、'Lupang Hinirang' が歌われます。	The Philippine flag always be raised in the morning when 'Lupang Hinirang' is sung.		
s	altar	altar	祭壇 	"altar, shrine"	Magluhod mi atubangan sa altar kon mag-ampo.	祭壇に祈る時はひざまずきます。	We kneel when we pray.		
	alugbati	alugbati	蔓紫	spinach					
	alug-og	alug-ug	ガタつく	"jar, jog, jolt"					
	aluhipan	aluhipan	ムカデ	centipede	Adunay aluhipan ilawom sa bato.	石の下にムカデがいる。	There is a centipede under the stone.		
	aluman	alum	ほくろ	mole					
	alum-um	alum-um	薄暗い	"dim, dusk"	Alum-um kaayo ang sulod sa akong balay kay wala ang suga.	電気がなくてウチの中はとても暗い。	My house is very dark because of no lighting.		
	alunlan	unlan	枕	pillow					
s	alyas	alias	偽名、あだ名	"pseudonym, alias, nick name"	Nigamit ang alyas ang inilang manunulat.	有名な作家は、ペンネームを使ってる。	The famous writer uses a pseudonym.		
	ama	ama	父	father	Gimingaw na kaayo ko sa akong amahan kay dugay na kaayo ko wala kita niya.	私、お父さんに長い間会ってないから恋しいわ。	"I really miss my father because very long time I didn't see him,"		
	amaama	ama	義父	stepfather	Ang iyang amaama nisuporta sa iyang pageskwela.	彼の継父は、彼の学校に行くのを支えた。	His stepfather supported his studies.		
	amag	amag	燐光	phosphorescence					
	amahan 	ama	父	father 	"Maayo pa ikaw kay adunay amahan, pero ako bisan ama-ama lang wala gyud."	お前はまだ親父がいるだけいいよ、俺なんか義父だっていない。	You are still ok for you have father but I don't have even stepfather. 		
	amakan	amakan	竹網(壁用)	woven bamboo panel					
	am-am	alam-alam	なだめる、あやす	"coax, mollify"	"Giam-aman niya si Morita. ""Ayaw kabalaka"""	彼女は森田を「心配しないで」となだめた。	"She mollified Morita, ""Don't worry."""		
	amang 	amang 	唖 	"mute, deaf"	Nay eskwelahan sa mga amang nga gusto makakat-on ug senyas nga lengwahe.	手話を覚えたい聾唖者のための学校があります。	There's a school for deaf-mute who wants to learn sign language.		
	amanos	amanus	あいこ、同等	"even, equal"					
	amaon	amaun	教父	godfather	Gitaga-an ko ug cellphone sa akong amaon.	名付け親に携帯を貰ったよ。	My godfather gave me a cell phone.		
s	amarguso	amargoso	苦瓜	bitter gourd					
s	amarilyo	amarillo	黄色、黄色人種	"yellow, Mongoloid"					
	amaw	amaw	ばか者	stupid	Amaw kaayo ang akong amiga kay iyang gikataw-an ang laing tawo.		My friend is really stupid because she laughs the other people.		
s	ambahador	embajador	大使	ambassador	Niabot ang bag-ong anbahador sa Kenya.	ケニヤの新しい大使が着かれた。	The new ambassador of Kenya has arrived.		
	ambahan	ambahan	群集、群れる	"throng, crowd"					
	ambak 	ambak 	飛び降りる 	jump down	Niambak ko sa hagdanan. 	階段を駆け降りた。	I run down the stairs.		
	ambal	ambal	お守り	"amulet, talisman"					
	ambas	ambas	平行の、平行線	"parallel, equal"					
	ambi	ambi	頂戴、お願い！、ようし	"give it to me, please, here!"	Ambi gani palihug ang akong bag.	私のバッグ（預けてあった）を頂戴。	Please give me my bag.		
	ambit	ambit	山分けする	share	Akong ipaambit sa akong silingan ang abot sa among humayan.	田んぼの収穫をお隣さんにも分けてやろう。	I will share the harvest from our rice field with my neighbor.		
	ambo	ambu	聳える、見渡す	tower over					
	ambong	ambung	壮麗な	"superb, grand, lovely"	Mas ambong tan-awon ang balay nga adunay pintal.	塗装してある家は見た目にカッコいいよ。	A painted house looks grander than a house without paint.		
	ambongan	ambung	素敵な	"elegant, handsome"					
	ambot	ambut	知らない	"I don't know, obscure"	Ambot lang kung tinuod ba!	それが本当かどうか知らないよ。	I don't know whether it is true or not.		
	ambungan 	ambung	ハンサム、素晴らしい	"handsome, elegant"	Ambungan kaayo ang iyang uyab.	彼女の恋人はとてもハンサムだ。	Her lover is very handsome.		
s	amen 	amen	アーメン、年配者への挨拶	"amen, greetings with respects"		相手の手にキスか、手を自分の額に持ってくる	kiss the hand or take a hand to the forehead		
s	Amerikano	americano	アメリカ人	American	Amerikano ang tawag sa mga tawong nagpuyo sa Estados Unites.	合衆国に住んでる人はアメリカ人と呼ばれます。	People living in the United States are called Americans.		
	amgid	amgid	似ている	similar	Amgid-amgid ug panagway ang mga Hapon ug mga Korean.	日本人と韓国人は顔が似ています。	Japanese and Koreans have similar faces.		
	amgo	amgu	気づく、意識する	"aware, conscious, know"	Karon pa ko nakaamgo unsa kadako ang akong sayop.	今やっと、自分の犯した罪の大きさに気がついた。	It's only now that I realized how big mistake I made.		
s	amiga 	amiga	友達(女)	girl friend 	Daghan kaayo ang iyang amiga.	彼はたくさんガールフレンドがいる。	He has a lot of girlfriends.		
s	amigo 	amigo	友達(男)	boy friend 	Masuko ang akong amigo.	私のボーイフレンドは怒るわ。	My boyfriend will get angry.		
	amihan	amihan	北東風(乾季の季節風）	"northeast wind, northeast monsoon"	Ang hangin nga amihan nakadaot sa iyang mga pananom.	北東風は、彼の作物に被害を与えた。	The northeast wind destroyed his crops.		
	amihanan 	amihan	北、北東	north 		Norte、Northが一般的	Norte or North is generally used		
	amimislon	amimislun	腎臓	kidney	Naa koy sakit sa amimislon.	私は腎臓が悪い。	I have a problem on my kidney.		
s	amo	amo	主人	"boss, master"	Buotan kaayo ang among amo.	私のボスはとても親切です。	Our boss is very kind.		
	amo	amu	我々の 	our (excluding your) 					
	amoa	amu	我々の 	our (excluding your) 	diri sa amoa	ここ、私たちの場所では			
e	amok	amok	暴れ狂う	"amok, run amuck"					
	amol	amul	鈍い	dull	Naamol na ang akong sundang.	俺の鉈は鈍ってきた。	My bolo is dull already.		
	among	amung 	破滅させる、引きずり込む	drag to perdition	Among silingan nabuang tungod sa ragbi.	私たちの隣の人はラグビーに狂っています。	Our neighbor is crazy about rugby.		
	among 	amu nga	我々の 	our (excluding your) 					
	among-among	amung 	サボタージュ、虐待	"sabotage, abuse, harm"					
	among-amongan	amung 	乱暴、いたずら	"molest, abuse"					
s	amor	amor	愛	love					
	amot	amut	寄付する	"contribute, donate"	Miamot ko ug 20 pesos sa simbahan.	教会に20ペソ寄付しました。	I donated 20 pesos to church.		
	amoy	amuy	聖像、神	"icon, God"					
	ampad	alampad	並んで	side by side					
	ampalaya 	ampalaya 	苦瓜	"a bitter gourd, amargoso"	Gusto ka mokaon ug ampalaya?	ニガ瓜食べますか？	Do you like to have a bitter gourd?		
	ampay	ampay	好物	favorite	Ampay nako ang mga Chinese foods.	私は中華料理が好きです。	Chinese foods are my favorite.		
	amping	amping	世話をする、保護する	"take care of, safeguard"	Nag-amping na gyud siya sa iyang lawas.; Pag-amping!	彼女は健康にとても気を使っている。;お気をつけて！	She always takes care of her health.; Take care!		
	ampo 	ampu 	祈る 	pray	Nag-ampo ako para kaniya.	私は彼のために祈った。	I prayed for him.		
	amuma	amuma	育てる、世話する	"bring up, foster"	Dili man gud maayo ang pag-amuma nila sa ilang ginikanan.	あいつ等、親がろくな育て方してないな。	His parents did not foster him well.		
	ana 	kana 	そこに 	there 					
	anaa	naa	naaに同じ	there is	Anaa siya didto.	彼はあそこです。	He is there.		
	anad 	anad 	精鋭、達人 	"expert, master "	Siya ang anad sa pagluto ug omelet.	彼はオムレツを焼く名人です。	He is an expert in cooking omelet.		
	anad 	anad 	慣れた、慣らす	"tame, accustomed "	Anad na siya sa pagdrive. ;Anad na kining unggoy sa mga tawo.	彼はもう運転が上手です。; この猿は、人になれてます。	He became skilled of driving.; This monkey is tame to people.		
	anag	anag	焼く、あぶる	"broil, roast, bake"	Lami kaunon ang inanag nga mais.	とうもろこしを焼いたのはうまい。	Baked corn is delicious.		
	anagon	anagun	若苗のコーン	young corn					
	anak 	anak 	子供	child 	Naproblema ko sa akong mga anak. 	子供達に問題があるんです。	I have some problems of my children.		
	anak-anak	anak	養子	foster child					
	anam	anam	少しづつ	little by little 					
	anam-anam 	anam	少しづつ	"little by little, gradually"	Hakoton sa mga kulilim ang bugas sa anam-anam. 	その米はアリが少しづつ運ぶよ。	The rice will be hauled by the ants little by little.		
	anay	anay	シロアリ	"termite, white ant"	Gi-anay na kining balay.	この家はシロアリにやられている。	This house was already eaten by termites.		
	anay	anay	豚（大人の）	"pig, sow"	Ang among anay nanganak ug siyam ka baktin.	私たちの豚は9匹子豚を産みました。	Our sow delivered nine piglets.		
	andak	andak	威張る、誇る	"boast, brag"					
	andakan	andak	俗物	snobbish					
	andam 	andam 	用意する	"prepare, arrange "	Nag-andam kami sa piesta. 	私達はフェスタの準備をした。	We prepared for fiesta.		
	andan	andan	癖になる	habit	Ang pagbasa ug mga libro kay usa sa iyang mga naandan. 	本を読むのが彼の習慣になった。	Reading books became one of his habit.		
s	andana	andana	階、層	"floor, story "					
s	andar	andar	働く、動く、操作する	"work, operate"	Akong paandaron ang TV?	テレビをつけましょうか？	Shall I turn on the TV?		
	ang 	ang 	その( 主格をあらわす)  	the	Ang mga babaye nanglaba sa sapa.	女たちが川で洗濯している。	The women wash clothes in the river.		
	angal	angal	あら探し、小言	"faultfinding, critisize"					
	angan	angan	不適切	inadequate					
	ang-ang 	ang-ang 	梯子、段階、階段	"ladder, stair, grade"	Unsa kang ang-anga nakaundang sa elementalya?	小学何年生でやめたの？	Which grade have you stopped in the elementary school?		
	ang-angan	ang-ang 	段階、階段	"scale, stair"					
	angat	angat		approach					
	angay 	angay 	合う、必要とする 	"fit, need, should"	Dili ko angay nimo.	私、あなたに相応しくないわ。	I am not suitable for you.		
	angayan	angay	似合う	"graceful, suitable"					
	angga 	angga 	女性の愛称	nickname	Bart ang angga ni Bartolome.	Bart はBartolomeのあだ名です。	Bart is a nickname of Bartolome.		
	anggid		似ている、まねする	"similar, imitate"					
s	anggulo	angulo	角度、傾斜	"angle, cause"					
s	anghel	angel	エンジェル	angel	Gusto kong makakita ug tinuod nga anghel.	本当の天使に会いたい。	I wish I can see true angels.		
	angin	angin	巻き込んでダメにする	implicate	Nakaangin siya ug mga bata sa dihang nakadisgrasya siya.	彼は事故をおこして子供たちを巻き込んでしまった。			
	angka	angka	服従する	"submit, yield"					
	angkan	angkan	獣	beast	Angkan ang iyang amiga.	彼女の友達は獣です。	Her friend is a beast.		
	angkan	angkan	子を産む	give birth					
	angkas	angkas	ヒッチハイクする 後に乗る	"hitchhike, back ride"	Miangkas dayon si Diana sa motorsiklo nga gimaneho nako.	ダイアナはすぐに私の運転していたバイクに乗った。	Diana immediately rode on the back of motorbike I drove.  		
	angkasanan	angkas	鞍	saddle					
	angkat	angkat	委託貨物、輸入品	import					
s	angkla	ancla	錨	anchor					
	angkon	angkun	主張する、ものにする	"claim, get"	Maningkamot ko ug maayo para maangkon nako ang akong mga pangandoy.	私の夢をかなえるために私は精一杯がんばります。	I will do my best to achieve my ambitions.		
	angkon 	angkun 	認める、採用する	"recognize, adopt"	Naangkon nako ang scholar. 	私は奨学生として認められました。	I was recognized as a scholar.		
	angkonon	angkun	主張	claim	Angkonon nako ang akong butang.		I will claim my things.		
s	angkorahe	anclaje	停泊、投錨	anchorage					
	anglit	anglit	鍋（小さい鍋）	pot					
	ango-ango	anguangu	もうろくする	"dodder, senile"					
	ango-angohon	anguangu	もうろくした	senile	Unya nag-angoangohon ka na.	そのうち、お前ももうろくするよ。			
	angol	angul	怪我する、重傷を負う	injure	Daghan ang nanga-angol gikan sa pagkadisgracia. 	事故によって、たくさん重傷を負った。	Plenty of persons were injured by the accident.		
	anha	anha	ここ、そこ(diha より漠然としている）	"here, there"	Ayaw padulaa ang inyong mga anak anha sa karsada. 	子供たちを通りで遊ばせないで。	Don't let your children play on the street.		
	anhi 	anhi 	来る	come	Karon dayon buot ko nga moanhi sila. 	今すぐ彼らにきて欲しい。	I wish them come soon.		
	anhing	anhi	先の、前の	"former, late"	anhing presidente	先（故）の大統領	late president		
	ani	ani	これ	this	Ganahan ko ani kay gihatagan kita og maayong kita o ani. 	私はこれがいい、良い利益や収入を貰えたから。	I like this because I could get good profit or harvest.		
	ani	ani	刈る、収穫	"reap, harvest"	kita o ani 	儲けあるいは報酬	profit or harvest		
	ania 	ania 	ここ	"here, here it is."	Ania na ako. 	ただいま	I'm home.		
	anib	anib	章	chapter					
s	anibal	almibar	シロップ	"syrup, caramel"					
s	anibersaryo 	aniversario	記念日	anniversary	Nakalimot ko sa among anibersaryo sa kasal busa nasuko siya.	俺が結婚記念日を忘れたから、あいつ怒ってるんだ。	I forgot our wedding anniversary so she is mad.		
	aninaw	aninaw	はっきり見える	"envision, spot, view"	Naaninaw nako sa sapa nga naa diay halas.	私は川に蛇がいたがはっきり見えた。	I saw clearly that there is a snake in the river.		
	anindot	anindut	素敵、荘厳な	"nice, magnificent"					
	aniningsing	aniningsing	薬指	ring finger					
	aninipot	aniniput	蛍	firefly	Sa Bohol daghan kaayo nga makitag aninipot.	ボホールではたくさん蛍が見れます。	We can see a plenty of fireflies in Bohol.		
	anino 	aninu 	影 	shadow	Walay anino sa poste sa alas dos sa udto. 	12時には柱の影がなくなります。	There is no more shadow of the post at noon.		
	anlalabaw	anlalabaw	中指	middle finger					
t	ano		tagalog 何か unsa	what					
	anod	anud	漂う	"drift, flow"	Mopatianod ko sa sulog.	私は流れに任せます。	I'll let nature take its course.		
	anok	anuk	燃えさし、残り火	ember					
s	anomaliya	anomalia	変則、例外	anomaly					
s	anotasyon	anotacion	注釈	annotation					
	antaw	antaw	見える距離	visible	Ang Bohol antaw sa Talisay.	BoholはTalisayから見えます。	Bohol is visible from Talisay.		
	antigo 	antigu	利口な、知る	"clever, know how to do"					
	antigohan	antigu	有識者	"expert, skilled"	Antigohan ka nga pagkabata.	ガキにしちゃあやるな。	You are smart for a child.		
	antihay	antihay	戦いを避ける	"dodge, avoid fight"					
	anting-anting 	anting-anting 	呪符、お守り 	amulet	Motuo ka ba sa anting-anting?	お守りを信じてますか？	Do you believe the amulet?		
s	antipara	antiparras	サングラス、眼鏡	"sunglasses, eyeglasses"	Ang antipara nako mas dako ug grado.	私の眼鏡はもっと度が強い。	My glasses have stronger grade.		
s	antipatiko	antipatico	虫の好かない奴	antipathy					
s	antisipo	anticipo	前払い	advance payment 					
s	antiyohos	anteojo	眼鏡	eyeglasses	Nigamit siya ug antiyohos.	彼女は眼鏡を使った。	She used eyeglasses		
	antos 	antus 	耐える・我慢する 	"endure, bear"	Nakaantus ka ba sa sakit? 	痛みを我慢できますか。	Can you endure the pain?		
	anud	anud	漂う、流し運ぶ	"drift, flow"	Naanod akong tsinelas sa baha.	洪水でスリッパが流された。	My slippers flow with the flood.		
	anugon	anugun	もったいない	wasteful	pagkaanugon sa oras	時間の無駄	waste of time		
s	anunsiyo	anuncio	発表、コマーシャル	"announce, commercial"	Adunay anunsiyo ang among presidente sa kklase.	級長が、発表した。	Our class president made an announcement.		
	anunugba	anunugba	蛾、ガ	moth					
	anus-a	anus-a	いつ？（未来形）	when	Anus-a ka mobalik diri sa Cebu?		When will you come back here in Cebu?		
	anyag	anyag	美人、美	beautiful girl	Nakita ko sa baybayon ang maanyag nga dalaga.	海岸できれいな女性を見た。	I saw a beautiful girl on the seashore.		
s	anyo	a?o	年	year 	Pila ka anyo naglib-en sila?	何年彼らは一緒に住んでるの。	How many years they live in?		
s	anyos 	a?os	〜才	years old 	16 anyos	16才	16 years old		
	apa	apa	聖餅	"wafer, waffle"	Gusto ko ang ice cream sa apa kaysa ice cream sa baso.	コーンのアイスクリームの方がコップ（容器）のより好きです。	I like ice cream in cone better than the one in the cup.		
	apan 	apan 	欠点、傷	"flaw, defect, handicap"	Ang iyang apan makita sa iyang linakwan.	彼女が歩くと欠点がわかる。	Her defect is noticeable when she walks.		
	apan 	apan 	しかし、それでも	"but, still "	Guwapa kaayo siya apan wala pa siya maminyo.	彼女は美人だけど未婚だ。	She is very beautiful but not yet married.		
	apapangig	apapangig	あご	jaw	"Kaniadto, mas kuwadrado ug apapangig nga nawong sa mga tawo."	昔は人の顔のあごはもっと四角だった。	"In old days, the chin of people were more squared feature."		
s	aparador	aparador	戸棚 	cabinet	"Ang aparador karaan na kaayo kini, pero wala pa maunsa."	この戸棚は古いけど無疵だ。	This cabinet is old but in perfect condition.		
s	aparta	apartar	離れる、別れ	"separate, break off "	Nag-aparta mi sa akong mga ginikanan.	私は両親から独立した。	We separate our parents.		
	apas	apas	追いすがる	"run after, overtake"	Niapas si Mario sa iyang asawa sa Cebu.	マリオは、女房のケツを追っかけてセブに行ったよ。	Mario run after his wife to Cebu.		
	apas-sulat	apas sulat	追伸	postscript	Palihug basaha ang apas-sulat ubos sa papel.	どうか下の追伸を読んでください。	Please read the postscript of the letter.		
	apas-sumpay	apas sumpay	続編	sequel					
	apdo	apdu	胆汁	bile	Ang apdo sa baboy pait kong atong tilawan.	ブタの胆汁は苦い。	The bile of a pig is bitter when tasted.		
s	apektar	afectar	影響する	affect 					
s	apelar	apelar	訴える	appeal					
s	apelyedo 	apellido	名字	family name	Unsa ang imong apelyedo?	苗字は何ですか？	What is your family name?		
	apiki	apiki	束の間、窮屈な	"busy, difficult, cramped, tight"					
	apil 	apil 	参加する	"participate, take part"	Miapil siya ug beauty contest. 	ビューティコンテストに参加した。	She attended the beauty contest.		
	aping 	aping 	頬 	cheek	Pula ang iyang mga aping. 	彼女は真っ赤なほっぺをしている。	She has reddish cheeks.		
s	apirmatibo	afirmativo	肯定的、断定	affirmative					
s	apisyonado	aficionado	熱愛者	aficionado					
e	aplay	apply	申込む	apply	Gipaandam niya kanako ang mga requirements sa pagpangaplay og trabaho. 	彼は私に就職応募書類を準備させた。	He let me prepare requirements for job application.		
	apo	apu	孫	grandchildren	apo nga babae 	孫娘	grand daughter		
	apod	apud	分ける、分配する	"deal, share, distribute"	Iapod ang mga manga sa mga bata.	マンゴーを子供たちに分けてください。	Distribute mangoes to the children.		
	apod-apod 	apud	分配する	distribute	Nag-apod-apod sila sa akong gihatag. 	私があげたのを彼等は分けた。	They shared what I gave them.		
	apohan 	apuhan 	祖父母 	grand farther/mother	Mobisita kami sa among apohan sa probinsya.	私たちは田舎の祖父母を訪ねます。	We will visit our grandparents in the province.		
	apong	apung	見る、見守る	watch					
s	aporado	apurado	緊急、困窮	impatient					
s	aprobahan	aprobar	承認	approval 	Giaprobahan sa maestra ang iyang proyekto sa English.	先生は英語のプロジェクトを了承した。	The teacher approved her project in English.		
	apsan	apas		overtaken					
s	apura	apurar	せかす	"prod, rush "					
s	apurahon	apurar	急く	"urge, force"	Apurahon gyud nako akong manghud sa pagmata ug sayo aron moeskwela.	学校に行くのに朝早く起きるよう弟をせかした。			
s	apyo	apio	セロリ	celery					
	arak	arak	機銃掃射	strafe					
	arang	arang	有能な	"efficient, qualified"	Wala siyay arang nga mahimong pangulo.	彼はトップになれる能力ないよ。	He is not qualified to be a leader.		
	arang-arang	arang	良くなる	"better, improved"					
s	arangkada	arrancada	攻撃 	attack					
s	arbitraryo	arbitrario	勝手な	arbitrary					
s	arcoba	alcoba	寝室	"alcove, bed room"					
s	areglado	arreglado	整理された、清潔な	arranged					
s	areglar	arreglar	整える	arrange	Humana ka ug areglar sa libro?	本の整理は終わったの？	Did you finish to arrange the book?		
s	aresto	arresto	逮捕	arrest 					
s	areyos	arios	イヤリング	earring 	Gipalitan ako ni Papa ug nindot nga arios.	パパに素敵なイヤリングかって貰ったの。	My papa bought me a pair of beautiful earrings.		
s	argolya	argolla	指輪	ring					
	ari	ari	来る、ここ	"come, here"	Moari ang akong mga amiga kay magdula mi sa amoa.	友達が皆で遊ぼうって家に来るよ。	My friends will come here because we'll play here in my house.		
	ari na ko	ari	さようなら	"Good bye, I go home."	Ari na ko kay masuko ang akong mama kung madugay ko ug uli.	遅くなると母ちゃんに叱られるから、さよならね。	I go home now because my mother get angry if I late to go home.		
	aringkil	aringkil	カチャカチャ	clatter	Miaringkil ang mga botelya.	ビンがカチャカチャ鳴った。	The bottles clattered.		
s	arkanghel	arcangel	大天使	archangel					
s	arkitekto 	arquitecto	建築家	architect 	Mikonsulta si Joy sa arkitekto bahin sa iyang gipausab nga balay.	ジョイは、家の改造で建築家に相談した。	Joy consulted an architect for the renovation of her house.		
s	armado	armado	武装した	armed	Ang mga tulis sa bangko nag-armado ug tag-as nga kalidad sa armas.	銀行強盗は高品質の武器で武装していた。	The bank burglars were armed by high quality arms.		
s	armaryo	armario	食器棚、戸棚	cupboard	Gilimpyohan ni Celia ang armaryo ubos sa ilang hagdan.	セリアは階段の下の戸棚を掃除した。	Celia cleaned the cupboard under the stairs.		
s	armas	armas	武器、銃器	arms					
s	arnibal	almibar	シロップ	"syrup, caramel"					
s	arogante	arrogante	傲慢な	arrogant	Arogante si Don Pedro sa iyang mga tawo.	ドンペドロは、使用人に威張っている。	Don Pedro is arrogant to his people.		
	aron 	arun	それだから、そうすれば、そしたら、のために	"therefore, so, then, in order to"	Moeskuwela ka ug tarong aron mahayag ang imong ugma.	ちゃんと勉強すれば、お前の未来は明るいんだよ。	You should study hard then you would have a bright future. 		
	aron-ingnon	arun ingnun	振りをする	"pretend, beguile"	Nagpulopangutana siya arun-ingnon wala masayod.	彼は知らない振りをして聞き続けた。	He kept asking questions pretending he didn't know.		
s	arte	arte	芸術、気難しい、きざな	"art, fastidious, affected"					
s	artesano	artesano	職人、技工	artisan					
s	artista	artista	芸術家、役者	artist	Ang mga bag-o karon nga artista dili maayo modala.	今の新しい役者は下手だね。	Now new artists do not play well. 		
	asa 	asa 	何処に	where 	Asa ka paingon? 	どこ行くの？	Where are you going?		
	asal	asal	照焼きする	broil	Gi-asal ang langgam nga nadakpan namo.	僕らは捕まえた鳥を照り焼きにした。	We broiled the birds which we caught.		
	asawa 	asawa 	妻	wife 	Ang iyang asawa ang miamuma sa ilang mga anak.	彼の妻は、子供たちの世話をした。	his wife took care of their children.		
	asdang	asdang	襲撃する、侵入	raid	Ang mga rebelde miasdang sa campo sa mga sundalo.	反乱軍が軍のキャンプを襲撃した。	The rebel attacked to the soldier camp.		
s	asenso	asenso	暮らし向きが良くなる	improvement	Moasenso ang tawong maninguha.	稼ぎに追いつく貧乏なし。	He who strives hard will succeed.		
s	asento	acento	アクセント	accent 	Lahi ug asento ang imong sinultihan.	君のしゃべり方には癖があるね。	You speak with a different accent.		
s	aseras	acera	歩道	"walkway, sidewalk"	Ang mga naninda sa aseras sa Colon st. gipabalhin sa laing lugar ni mayor Osmanya.	コロン通りの歩道の店舗はオスメニヤ市長に他の場所に移転させられた。	The stores on the sidewalk of Colon St. were forced to transfer to the other places by mayor Osmenia.		
s	asero	acero	鋼鐵	steel					
?	asikaso	asikasu	監督する、世話する	"oversee, pay attention"					
	asin 	asin 	塩 	salt 	Pamalit ug asin sa merkado.	市場で塩を買ってきて。	Buy some salt in the market.		
s	asindero	hacienda	農場主	plantation owner					
	asinon	asin	しょっぱい	salty	Asinon ang bulad.	ボラッド（干魚）はしょっぱい。	The bulad is salty.		
	aslay	aslay	こぼれる	spill					
	aslom	aslum	酸っぱい	sour	Unsa imong gusto aslom nga mansanas o dautang mansanas? 	酸っぱいりんごと腐ったりんごのどっちがいい？	Which do you like a sour apple or a rotten apple?		
	aslon 	aslun 	レチョン、炙った料理	roast	Aslon nato ang baboy sa imong adlaw nga natawhan.	お前の誕生日には、ブタを炙るよ。	We will roast a pig on your birthday.		
	aslum	aslum	酸っぱい⇒aslom	sour	Aslum kaayo ang tamarindo nga akong gikaon.	私の食べたタマリンドはとても酸っぱかった。	The tamarind I ate was very sour.		
s	asno	asno	ロバ	"mule, donkey "					
	aso	asu	煙	smoke	Aso sa sigarilyo	タバコの煙	cigarette smoke		
	asoy	asuy	話す、暗誦する	"narrate, recite"	Giasoy ni Lola ang estorya bahin ni Maria Cacao.	お祖母ちゃんはマリア カカオの話(民話）を語った。	Grandma narrates the story of Maria Cacao.		
s	aspeto	aspecto	様子、外観	aspect					
s	astronomiya	astronomia	天文学	astronomy					
s	asugi	azogue	水銀	mercury 	"Makahilo ang asugi,"	水銀は毒です。	Mercury is poisonous.		
s	asukar 	azucar	砂糖	fine sugar 	Dili ko magbutang ug asukal sa kape o gatas.	私は、コーヒーやミルクに砂糖を入れない。	I don't put sugar nor milk in the coffee.		
s	asul	azul	青、青い	blue	Asul nga langit	青空	Blue sky		
	asuy	asuy	話す、暗誦する	"narrate, recite"					
	aswang	aswang	妖怪の一種（昼は人間で夜人を襲ったりする妖怪）	monster	Ingon sila sa Sequijor daghan kuno ug aswang.	シキホールには妖怪が一杯いるそうです。	They say there are lots of monsters in Sequijor. 		
s	asyenda 	hacienda	植林、農園 	plantation 	Ang mga pamilya Monte Negro adunay dakong asyenda sa tubo sa Negros island.	モンテネグロ一族はネグロス島に大きなサトウキビ農園を持っている。	The Family Monte Negro have a big plantation of sugarcane.		
s	asyete	aceite	油	"oil, fat "	Butangi ug asyete ang bisagra aron dili motaya. 	蝶番に油をつけて、錆びないから。	Put some oil on the hinges to prevent from rusting. 		
	atabay	atabay	井戸、湧き井戸	well	"Sa unang panahon, ang tubig kuhaon sa atabay."	昔は水は井戸からだった。	In the old days people got water from the well.		
s	ataki	ataque	攻撃	attack 	Niataki ang sundalo sa mga rebelde.	兵士は、反乱者を攻撃した。	The soldiers attacked the rebels.		
	atang	atang	見守る、待ち伏せる	"waylay, ambush, lie in wait, watch"	Giatangan niya nga mahulog ang bituon. 	彼は星の流れるのを見守った。	He watched the star shooting.		
	ataon	ataun	真っ暗な	inky					
	at-at	at-at	大開き、公開、詳細を話す						
	atay 	atay 	肝臓	liver 	Ang iyang atay naapekto sa alkohol nga pag-inum niya kada adlaw.	毎日飲むアルコールで彼の肝臓はいかれてる。	His liver was affected by alcohol which he drunk every day.		
	atay 	atay 	鶏の病気	Chicken chorela					
	atay-atay	atay	みぞおち	solar plexus					
	atbang	atbang	向かいに 	opposite	Adunay kan-anan atbang sa eskuwelahan.	学校の道向かいに食堂がある。	There is an eating house in front of the school.		
t	ate	ate	お姉ちゃん	sis (elder)	Nanilhig si Ate sa hawanan.	お姉ちゃんは庭を掃いた。	My elder sister sweeps the yard.		
	atik	bulatik	よいしょする、自慢	"trick, flatter, show-off"					
	atiman 	atiman 	世話をやく 	"take care of, care for"	Siya ang nag-atiman sa akong anak. 	彼女が私の子供の面倒を見てくれた。	She was taking care of my child.		
	atimanon	atiman	世話をやく 	"take care of, care for"	Atimanon ug maayo sa inahan ang iyang mga anak.	子供たちの母は、実に良く面倒を見る。	The mother cared well for her children.		
	atis	atis	果木の一種、葉は薬用	sugar apple	Ganahan kaayo siya ug atis.	彼はほんとにアチスが好きだ。	He really like sugar apple.		
	atlan	atlan	偶然	perchance					
	atngal	atngal	乳首	"nipple, teat"	Ngindot kaayo ka ug atngal kay pink.	お前の乳首ピンクで素敵だよ。	Your nipple really nice because it is pink.		
	ato 	atu 	私達の 	our 	para sa ato	私たちのために	for ourselves		
	atol 	atul 	同時に起きる、〜してる間に	during	Miabot ang pulis atol sa kagubot.	騒ぎの間に警察がきた。	The police arrived during the disturbance.		
	atom-atom	atum	過度に重視する	give undue importance					
	atong 	atu	私達の 	our (including your) 					
	atop 	atup 	屋根	roof					
s	atras	atras	後退する	"back, behind"	Pag-atras ug usa ka lakang.	一歩下がって下さい。	Back away one step.		
s	atrasado	atrasado	遅い、遅れた	late					
s	atrasar	atrasar	遅らす、長引く	"postpone, protract, retard"					
s	atraso	atraso	遅れ、苦情、恨み	"grudge, backward"					
	atsa	atsa	斧	axe	Iyang gi-atsa ang kahoy.	彼は斧でその木を切った。	He axed the tree.		
	atsi	atsi	くしゃみ	sneeze					
	atua	atua	我々のもの、そこの	"ours, there"	Atua ning bag-ong balaya?	この新しい家があたしたちの家なの？	Is this new house is ours?		
	atubang 	atubang 	向かう、前に 	"front, face, be front of "	"Ang mga bata nagatubang sa panganod, ablihan ang mga kamot nila. "	子供たちが空に向かい両手を広げている。	"The children are facing to the sky, opening their hands,"		
	atubangan	atubang	前に、正面	front	Mitindog siya sa atubangan nako. 	彼は私の前に立った。	He stood in front of me.		
	atubangan sa	atubang sa	〜の前で	in front of	Misaad sila atubangan sa Mayor. 	彼らは町長の前で約束した。	They promised in front of Mayor.		
s	autoridad	awtoridad	当局	authority					
	aw	ayaw	⇒ayaw	 ->ayaw					
	awaaw	awaaw	荒れた、荒野の	wild					
	awahi	awahi	遅れる、後に、遅れて	late	Awahi na siya nga miabot sa trabaho.	彼は仕事にくるのが遅れた。	He was late to come to work.		
	awak	awak	出血	hemorrhage					
	awas	awas	溢れる、こぼす	spill	Ang sapa mi-awas kay kusog nga ulan.	ひどい雨で川が溢れた。	The river overflowed by the heavy rain.		
	awasanan	awas	排水路	drainage					
	awat 	awat 	真似る	"imitate, simulate"					
	away 	away 	喧嘩する	have quarrel 	Daghan nag-away dinhi. 	ここじゃ喧嘩ばっかり。	They have many quarrels here.		
s	awditibo	auditivo	受話器	receiver (telephone)					
	awhag	awhag	促す	"urge, stimulate, induce"	Giawhag sa security guard nga kuhaon ang mga I.D. 	"セキュリティガードは,身分証明書を出すよう要求した。"	The security guard requested to give him ID.		
	awit 	awit 	歌、歌う	"song, sing"	Moawit siya sulod sa among programa. ; awit ipakatulog/ awit pangkatulog	彼女は我々のプログラムで歌います。;　子守唄	She will sing in our Program.; lullaby		
s	awto	auto	自動車	"car, automobile"					
s	awtoridad	autoridad	権力、当局 	authority	Ayaw gyud dalha ang akong ngalan ngadto sa mga Autoridad o Militar.	軍や警察には絶対に私の名前を出さないように！	Never bring my name to the authority or military.		
	ay	ay	キャーッ	ay					
	-ay	ay	互いに(--ay)	each other					
	aya	aya	姉や、子守り→yaya	nursemaid					
	ayaay	ayaay	引き潮、干潮	"ebb tide, low tide"	Ubos ang tubig sa dagat kon ayaay.	干潮で水位が低い。	Water in the sea is low during low tide.		
	ayad	ayad	拒絶、挫折	"snub, rebuff"					
	ayag	ayag	篩う	screen by sieve	Nabuhi sila sa pag-ayag ug bonbon sa dagat. 	彼らは海砂を篩って生活している。	They live by sieving sea sand.		
	ayaw 	ayaw 	〜をするな、ダメッ	don't 	Ayaw ilabay ang basura dinhing dapita.	この場所にゴミを捨てないでください。	Don't throw garbage away in this area.		
	ayay 	ayay 	やった！しまった！	"That's it., Ouch!"	Ayay! Kasakit sa akong tudlo.	イタッ。指を怪我した。	Ouch! My finger hurts.		
	ayha	ayha	以前	before	Ayha ka mo lakaw palihug ko ug palit ug pagkaon.		Before you leave here please buy me food.		
	ayo	ayu	なおす、良くする	"repair, heal"	Ayo na.; Giayo nako ang suga.; Ayoha imong relo.	直った。; 電気（電灯）を直しました。;時計を治せよ。	Recovered. ; I fixed the light.; Fix your watch.		
	ayo	ayu	良い⇒maayo	good	Maayo siyang mokanta.	彼は上手に歌う。	He sings well.		
	ayoayo	ayu	お元気で、大事にする	"good bye, treat well"	Pag-ayoayo!	お元気で。	Good bye!		
	ayoha 	ayu	いいぞ、直せ	How nice! Repair it.		時計を治せよ。	Repair your watch.		
	ayon	ayun	合う、調和	"harmony, fit"	"Wa magkaayon ang magtiayon, maong nagkabulag."	その夫婦はうまくいかなかったので別れてしまった。	"The couple couldn't get along well, so they separated."		
s	ayroplano	aeroplano	飛行機 	airplane	Nakasakay ka na ba sa ayroplano?	飛行機に乗ったことある？	Have you ever flied by airplane?		
	aysa	ayaw sa	ちょっと待って	wait a minute					
s	ayuda 	ayuda	助け 	"help, support"	Ang gobyerno naghatag ug ayuda sa mga biktima sa sunog.	政府は、火災の被害者に助成をした。	The government gave aids to the fire victims.		
	ba 	ba 	〜か？ 	interrogative					
	baak	baak		hobble					
	baakbaak	baakbaak	食いすぎ						
	baat	baat	結ぶ、結びつける	"tie, fasten"	Gamita ang pisi sa pagbaat sa kahoy.	木を束ねるのにその紐を使いなさい。	Use the rope to tie the woods.		
	baat	baat	袋、米袋	bandage					
	baatan	baat	結び	bind					
	baba	baba	おんぶ、肩車	piggyback					
	baba 	baba 	口 	mouth 	Hilum ang baba niya. 	彼は無口だ。	He is a taciturn.		
	babad	babad		soak	Akong gibabad tibuok gabii ang mga puting shirts.	私はワイシャツを一晩浸けておいた。	I soaked the white shirts overnight.		
	babad	babad	日に曝す＝bulad		Ibabad nako ang mga puting senina sa adlaw.	白い服をお日様に干そう。	I will expose my white dress in the sunshine.		
	babad	babad	トーチ、聖火ランナー	"torch, flame"					
	babae 	bayi	女⇒babaye	"woman, female"	Gwapa kaayo ang babaye nga among silingan.	隣家の女はほんとに美人だ。	My neighbor woman really beautiful.		
	babag	babag	塞ぐ	obstruct	"Human sa pagbutang ug babag sa buho nga atop, wala na magtulo sa ulan."	屋根の孔を塞いだら、雨漏りしなくなった。	"After closed the hole of roofing, the rain leaks stopped."		
	babaw	babaw	天辺	top	Palihug ko ug butang sa akong bag babaw sa lamisa.	私のバッグを机の上において頂戴。	Please put my bag on top the table.		
e	babay	byebye	バイバイ	good bye	Nibabay na nako ang akong amiga kay moadto na siya sa Maynila.	友達はマニラに行くといって別れを告げた。	My friend good bye to me because she will go to Manila.		
	babaye 	bayi	女 	"woman, female, girl"	Daling mohilak ang mga babaye.	女は直ぐ泣く。	Women easily cry.		
	babha	babha	致命傷	fatal wound					
	babit	babit	命綱	diving rope					
	baboy 	babuy 	豚 	pig 	Namuhi ug baboy si Tatay.	父はブタを飼っています。	Father raises pigs.		
	baboyan	babuy 	養豚場	"piggery, pig breeding farm"	Dako ang babuyan namo sa Cebu.	私達のセブにある養豚場は大きいですよ。	We had a big piggery in Cebu.		
	badbad	badbad	ほどく	"untie, undo"					
	badlis	badlis	線、手相線	line	Basahon nako ang imong badlis nga palad. 	君の手相を読んであげよう。	I will read your palm.		
	badlit	badlit	線	line					
	badlong	badlung	非難する、叱る	"rebuke, reprimand, scold"	Ang ginikanan adunay katungod pagpadlong sa ilang mga anak.	親は子供を叱る権利がある。	Parents have the right to reprimand their children.		
	badlongon	badlung	頑固、ヤクザ者	"stubborn, rascal, troublemaker"	Walay ganahan sa badlongon nga babae.	頑固な女の子は好かれないよ。	Nobody likes stubborn girl.		
	baga 	baga 	肺	lung	Ang akong baga huyang na kaayo tungod sa pangarilyo.	タバコのお陰ですっかり肺が弱くなった。	My lungs are weakened by the smoking.		
	baga 	baga 	炭火	coal (ember) 	Nakatag ang pulang baga sa salog. 	赤い炭火が床に散らばった。	The red ember scattered to the floors.		
	baga 	baga 	濃い、厚い	thick 	Nakinahanglan siya ug baga nga habol.	彼女は厚い毛布が要る。	She needs thick blanket.		
	bagakay	bagakay	細竹	thin bamboo					
	bagal	bagal	かたまりの、でっぱった	lumpy					
	baganaw	baganaw	水たまり	"pool, puddle"					
	bag-ang	bag-ang	奥歯、臼歯	molar					
	bagat	bagat	会合	meet	Nibagat si Henry ni Jenny gikan sa Bohol.	ヘンリーはボホールから来たジェニーに会った。	Henry meet Jenny from Bohol.		
	bagay	bagay	合う、適する、調和	"fit, harmonize"	Kining karsones bagay gyud sa akoa.	このズボン俺にピッタリだ。	These pants are fit to me.		
	bagdok	bagduk	賭ける	bet					
	bagdoy	bagduy	歩く、とぼとぼ歩く	"roam, hike, tramp"					
	bag-id	bag-id	なする、こすりつける	"rub, chafe, graze"	Ibag-it ang imong duha ka kamot.	両手をこすってごらん。	Rub your hands together.		
e	baging	bag	パンチバッグで練習する	punching bag					
	bagis	bagis	雑な、無作法な	"impolite, harsh, underline"	Ang mga petsa nga importante sa kalendaryo adunay mga bagis.	カレンダーに大事な日は、下線をつけてある。	There are underline at the important date on the calendar.		
	bagnid	bag-id		rub					
	bag-o 	bag-u 	新しい 	new 	bag-o nga estilo sa senina	新しい服のファッション	new fashion for dress		
	bag-ohay	bag-u	新しく、この頃	"newly, recently"	Bag-ohay pa lang nahuman ang ilang balay.	彼らは、家を新しく建てた。	They built their house newly.		
	bag-ohon 	bag-u	新調する、新調の	renew 	Bag-ohon na nato ang atong senina.	服を新しくしましょう。	Let us renew our dresses.		
	bagol	bagul	殻、椰子の殻	coconut shell	Ang bagol sa lubi nindot kaayo kining buhaton ug uling.	椰子の実（の殻）は、炭を作るに最適です。	The coconut shell is very good for making charcoal.		
	bagol-bagol	bagul-bagul	頭蓋骨	skull	Ang bagol-bagol nanalipad sa utok.	頭蓋骨は脳を守ります。	The skull protects the brain.		
	bagon	bagun	手押し車	wheelbarrow					
	bag-ong kinasal	bag-u kasal	新婚	newlywed	Nagbulag dayon sila nga bag-ong kinasal.	新婚の彼らはすぐ別れてしまった。	They separated soon after their wedding.		
	bag-ong tuig	bag-u tuig	新年	new year	Gisaulog nato ang bag-ong tuig kada Enero 1.	毎年1月1日には新年を祝いました。	We celebrate New Year every January 1.		
	bagrong	bagrung	吠える	roaring sound					
	bagtak	bagtak	ふくらはぎ	calf	Loyo sa bitiis bagtak.	bitiis（すね）の後ろがbagtakです。	Backside of 'bitiis(=shin)' is 'bagtak'.		
	bagting 	bagting 	鳴らす 	ring 	Bagting na ang kampana. 	ベルが鳴りました。	The bell rang already.		
	bagtok	bagtuk	固化する	"harden, solidify"					
	bagtok	bagtuk	ねずみ	"rat, mouse"	Mahadlok jud ko ug bagtok.		I really scared mouse.		
	bagua	bagua	ふくろう	owl	Dako kaayo ug mata ang bagua.	ふくろうの眼はでかい。	Owl really big eyes.		
	bagulbol	bagulbul	不満を言う	"grumble, murmur"	Siya nagsige ug bagulbul bahin sa …	彼は、…についてこぼし続けた。	He kept on grumble about ...		
	bagutbot	bagutbut	不平を言う	grumble	Nagsige siya ug bagutbot sa iyang guot nga sapatos.	彼女は、靴がきついと、こぼし続けた。	She kept on grumbling about her tight shoes.		
s	bagyo 	baguio	台風	typhoon 	Dakong kadaot nga nahitabo sa kahumayan human kini naagian ug bagyo.	台風の通ったあとは、水田の被害がひどかった。	There were big damages in rice fields after the typhoon.		
	baha 	baha 	洪水	flood 	Ang baha sa siyudad sa Manila kada tuig mura ug anibersaryo. 	洪水はマニラの年中行事みたいなものです。	The flood in Manila is like annual event.		
	bahad	bahad	脅す	threat	Gibaharan ko sa among silingan nga patyon ko.	近所の奴が俺を殺すと脅した。	Our neighbor threat me to kill.		
	bahal	bahal	椰子酒	coconut wine	Ganahan kaayo moinom ug bahal ang mga Boholano.	ボホールの人は椰子酒を飲むのが好きです。	Boholanos like to drink coconut wine.		
	bahal	bahal	発酵して酸っぱい	"fermented, sour"					
	bahala 	bahala	責任、せい 	"charge, care, resiponsible"	Ikaw ang bahala.; Akoy bahala.	おまかせします／君次第です。; 僕が何とかするよ。	Up to you. ; I will do it.		
	bahala na 	bahala na	気にしない、なんとかなるさ、何とかするさ	I don't mind. 	Bahala na siya sa iyang kaugmaon.	彼は将来を気にしないんだ。	He doesn't mind his future.		
	bahan	bahan	群れる、群集	"throng, crowd"					
	bahandi	bahandi	宝、財宝	"treasure, opulence"	Ang edukasyon maoy bugtong bahandi nga ikabilin sa akong ginikanan.	教育は両親が残してくれた唯一の宝です。	The education is the only treasure that my parents left me.		
	bahas-bahas	bahas-bahas	いったりきたり	to and fro	Nagbahasbahas ang taxi ug pinangita ug pasahero.	タクシーは乗客を探していったり来たりした。	The taxi moves to and fro looking passengers.		
	bahaw	bahaw	かすれた	"hoarse, low"					
	bahaw	bahaw	食べ残り、古い	"leftover, stale"					
	bahikhik	bahikhik	満足気に笑う	"chortle, chuckle"					
	bahil	bahil		fireproof					
	bahin	bahin	分かれる、分ける、分け前、部分、場所（一部）	"divide, share, part"	Magbahin ta ug ginansya pareho. ;Nagbahin sila sa akong gihatag.  ; akong bahin	利益は等分に分けようよ。;彼らは私の与えたものを半分こにした。;俺の取り分	Let's share the profit equally. ;They shared what I'd given them. ;my share		
	bahin 	bahin 	従って	accordingly					
	bahin sa	bahin sa	〜について 	about 〜 	Nagestorya sila bahin sa nahitabo kagabii. 	彼らは夕べあった事を話した。	They are speaking what happened last night.		
	bahinon	bahinun	分ける	"separate, divide"	Bahinon nato ang kwarta.	金を分けよう。	We will divide our money.		
	bahis	bahis	いったりきたり	move back and forth					
s	baho	bajo	低音	"low voice, hoarse"	Ang mga lalaki baho ug tingog.	男性は低い声です。	Men have low voices.		
	baho	bahu	臭い	smell	Ang katupad nako sa tren kaganihang buntag baho ug bino.	今朝列車で横になった奴、酒の臭いした。	The one who was side of me in the train this morning smelled wine.		
	bahod	bahud	うみ、膿み	fester					
	bahog	bahug	こぼす、残飯をやる	"slop, spill, feed"	Ibahug na ang sabaw sa kan-on.	スープをご飯にかけて。	Mix the soup with the rice now.		
	bahugbahog	bahugbahug	決戦	fight					
	baid	baid	研ぐ、尖らす	"whet, sharpen"	Bag-ong gibaid ang kutsilyo.	包丁を新たに研ぎました。	The knife is newly sharpened.		
	baiid	baiid	こすりつける（甘えて）						
	bajao	bajau	残りご飯						
	Bajao	Bajau	バジャオ海洋民族	Badjau tribe	Badjau usa ka tribu nga nagpuyo sa dagat sa South-East Asia.	バジャオは東南アジアの海に生活する一族の名称です。	Badjao is a name of a tribe who lives on the sea of South-East Asia.		
	baka 	baka 	牛 	cow	Ang baka nikaon ug napier nga balili.	牛はネピアグラスを食べます。	The cow eats Napier grass.		
	bakag	bakag	汚れた、臭い	"filthy, foul, fetid"					
	bakak 	bakak 	嘘 nag-嘘をつく	lie 	Nag-away sila tungod sa imong mga bakak.	お前の嘘のお陰で彼らは喧嘩してるよ。	They fought because of your lies.		
	bakakon	bakak	嘘つき	liar	Politician mura ug bakakon.	政治家と嘘つきは同じことです。	A politician is same as a liar.		
	bakal	bakal	銃	gun					
	bakang	bakang	がにまた	bowleg					
s	bakante 	vacante	空き	vacant 	Ang puwesto sa pagka-mayor sa siyudad karon bakante pa.	今まだ市長のポストは空いています。	Still the post of city mayor is vacant.		
	bakasi	bakasi	ウナギ⇒kasili	eel	Ganahan mokaon ug bakasi ang mga Hapones.	日本人は鰻を食べるのが好きです。	Japanese love to eat eel.		
s	bakasyon 	vacacion	休暇	"holidays, vacation"	taas nga bakasyon	長期休暇	long vacation		
	bakat	bakat	邪魔	hamper					
	bakay	bakay	動かす（ゲームのスタートライン等を）	move the spotting line					
	bakbak	bakbak	蛙	"frog, toad"	Ang mga bakbak manggawas kung ting-ulan.	雨になれば蛙たちが出てくる。	Frogs will come out during rain.		
	bakbak	balakbak	リネン、シーツ、カバー、支える	"linen, sheet, bedding, underlay"	Luha ug singot ang gibakbak sa akong paglampos.	汗と涙が私の成功を支えた。	My success is rooted in sweat and tears.		
	bakbak	bakbak	靴底、象眼細工	"sole, inlay"					
	bakbak	bakbak	踏み固める(道）						
	bakhaw	bakhaw	タンバークの木	tanbark tree	Puwede ikasugnod ang bakhaw sa kahoy.	タンバークは薪に使えます。	The tanbark tree can be used as firewood.		
	bakhawan	bakhaw	マングローブ	mangrove forest	Ang bakhawan usa ka lugar nga itloganan sa mga isda.	マングローブは魚の産卵場です。	Mangrove is a place where fishes lay their eggs.		
	bakho	bakhu	嘆く、哀悼	"weep, cry, lament, mourn"	Nagbakho ang babaye sa kamatayon sa iyang anak.	女は、子供の死を嘆いた。	The woman mourned for the death of her child.		
	baki 	baki 	蛙 	frog 	Ang baki mokaon ug lamok.	蛙は蚊を食べる。	Frogs eat mosquitoes.		
	bakid	bakid	袋、大袋	sack	usa ka bakid nga mais	トウモロコシ一袋	A sack of corn		
	bakikaw	bakikaw	不様な、奇妙な、気のきかない	"clumsy, queer, gawky"	Bakikaw siya mogamit sa biskleta.	彼は自転車に乗るのが下手だ。	He is clumsy in using his bicycle.		
	bakilid	bakilid	坂、斜面、山の斜面	"slope, bank"	Ang iyang balay nga kawayan nahimutang sa bakilid.	彼の竹で作った家は山の斜面にあります。	His bamboo house is located on the mountain slope.		
	bakla	bakla	オカマ	"gay, homosexual"	Bakla ang akong igsoon nga lalaki.	私の兄はゲイです。	My brother is a gay.		
	baklay	baklay	ハイキングする	hike	Magbaklay ra ta paingon sa Sugbo kay wala tay kuwarta.	金がないからセブまで歩こう。	Let's walk to the Cebu city for we have no money.		
	baklid	baklid	後ろ手に	hand behind the back					
	bako	baku	背の曲がった	back bent 	Akong Lolo nabako na pagtrabaho sa bukid.	おじいちゃんは、山仕事で腰が曲がった。	My grandfather back was bent by working in the farm.		
	bakod	bakud	起き上がる	rise up					
	bakol	bakul	かたわ、障害者	"cripple, handicapped"	Ang atubangang linkuranan sa sakyanan sa pasahero kanunay ireserba para sa mga bakol.	乗り物の前の席は障害者のためにいつもキープされる。	Usually the front seats of passenger vehicle are kept for handicapped.		
	bakos	bakus	帯、ベルト	belt	Namalit ko ug bakos para sa akong mama sa niaging semana.	先週母に帯を買いました。	I bought a belt for my mama last week.		
	baksan	baksan	大蛇	python	Nakakita ug baksan ang mga bata.	子供たちは大蛇を見ました。	The children saw a python.		
	baksanan	bakus	ベルト穴						
	baktas	baktas	歩く、徒歩で行く	"hike, walkabout"	Among gibaktas ang bukid.		We will hike the mountain.		
	baktin	baktin	子豚	piglet	Namalit mi ug baktin para sa umaabot nga piyesta.	私たちはきたるフェスタのために子豚を買いました。	We bought a piglet for coming Fiesta.		
	baku	baku	せむし	stoop shouldered					
	bakukang	bakukang	カブトムシ	beetle					
	bakukang sa ulo	bakukang	何を考えているんだか、頭がおかしい	"unreasonable, infested with beetles"	Ambot kun unsang klaseha sa bakukang ang misulod sa iyang utok?	あいつの頭の中はどうなってるのか、さっぱりわからん。			
s	bakuna	vacuna	ワクチン、を打つ	"vaccine, vaccinate"					
	bakwi	bakwi	撤回する。取り消す。	"retract, recant"	Gibakwi sa saksi ang iyang mga gisulti.	証人は、彼の言葉を撤回した。	The witness retracted his statement.		
	bakwit	bakwit	避難する、逃げる	"evacuate, flee"					
	bakyaw	bakyaw	振り上げる（腕を）	raise hand					
	bala	bala	背負う	carry on the back	Gibala ni Noy Kulas ang iyang kinamaghuran nga anak.	Noy Kulas は彼の一番若い子供を背負った。	Noy kolas carried his youngest son on his back.		
s	bala 	bala	弾丸	bullet 	May tren nga bala ang Japan.	日本には弾丸の列車がある。	Japan has a train of bullet.		
	balaan	balaan	神聖な	holy	Ang santo Nino usa sa mga balaan kaayo nga patron sa Cebu.	セントニーニョはセブの最も神聖なパトロンの一人です。	Saint Nino is one of the most holy patron of Cebu.		
	balabag	balabag	障害	obstacle	Daghan kaayo ug balabag sa atong kinabuhi.	我々の人生には困難がたくさんある。	We have many obstacles in our life.		
	balag	balag	出くわす	encounter					
	balagon	balagun	つる	vine					
	balahibo	balhibu	体毛	"body hair, feather"	Hamis ug balahibo ang iring.	そのネコは滑らかな毛をしている。	The cat has soft fur.		
	balak 	balak 	詩 	"poem, verse"	Siya kanunay nga mohalad ug balak.	彼はいつも詩を捧げる。	He always offer poetry.		
	balaka 	balaka 	心配する、悩む(na-)  	"worry, suffer "	Ayaw kabalaka. 	心配しないで。	Don't worry.		
	balakang	balakang	お尻⇒balat-ang	hip	Ganahan ko sa porma sa iyang balakang.		I like the shape of her hips.		
	balakbak	balakbak	リネン、シーツ、カバー⇒ habol	"linen, sheet, bedding, underlay"	Puti ang bakbak sa katre.	ベッドカバーは白です。	The bed cover is white.		
	balakero	balak	詩人	poet	Ang iyang tiyo usa ka balakero.	彼の叔父は詩人です。	His uncle is a poet.		
	balaknon	balak	詩的な、叙情的	"lyric, poetic"	Ginaiingon nga ang mga karaang tawo balaknon.	昔の人々は詩的だったそうです。	They said that old folks are poetic.		
	balangaw 	balangaw 	虹 	rainbow 	Nakakita ko ug balangaw sa langit.	私は空に虹をみた。	I saw a rainbow in the sky.		
	balangay	barangay 	部落、最小行政単位	village	Nagpuyo si Alma sa balangay.		Alma lives in a village.		
	balanghoy	bulanghuy	カサーバ	cassava					
s	balanse	balance	収支、バランス	"balance, accounting"					
	balantay	bantay	注意	beware					
	balanus	balanus	哀しむ	"mourn, repent"					
	balaod 	balaud 	布告、法律、警察 	"law, police, authorities"	Ang mga alagad sa balaod mitaho bahin sa 〜. 	警察当局は〜について発表した。	The police authority announced ~.		
	balaodnon	balaud	法案、合法の	"draft of bill, legitimate"	Ang balaodnon sa kongreso giaprobahan sa mga senador.	その議案は、上院で承認された。	The draft of the bill in congress was approved by senators.		
	balaoranan	balaud	国会、議会	parliament					
	balaoron 	balaud	法案	draft of bill 					
	balaraw	balaraw	短剣	dagger					
	balas	balas	荒砂	sand	Nakita ko ang mga tunob sa balas.	私は砂の上に足跡をみた。	I saw foot prints on the sand.		
	balasubas		無責任	irresponsible					
	balat	balat	ナマコ	sea cucumber					
	balat-ang	balat-ang	お尻 = bat-ang	"buttocks, hip"	Sakit kaayo ang akong balat-ang.		My buttocks really pain.		
	balatian 	bati	感覚	"feeling, sense"	Nasakitan ang akong balatian sa iyang gisulti.	彼女の言ったことがズキっときた。	What she said struck into my heart.		
	balatianon								
	balatong	balatung	サヤエンドウ	string beans					
	balay 	balay 	家 	house	Ganahan siyang manglimpyo sa ilang balay.	彼女は家をきれいに掃除するのが好きです。	She likes to clean their house.		
	balayan	balay	ホームページ	"homepage, website"					
	balaybalay	balay	あばら屋、小屋	hovel	Naghimo mi ug balaybalay sa likod sa among balay.	私達は、家の後ろに小屋を建てました。	We made a hovel at the back of our house.		
	balayronon 	bayad	支払い、勘定	"payment, bill"	balayronon sa suga ug tubig	電気と水道料金	bill for electric and water		
	balbal	balbal	魔女	witch					
	balbangaan	balbangaan	未完熟	immature					
s	balbas	barba	ひげ 	beard	Si Santa Claus adunay puti nga balbas.	サンタクロースは白い髭がある。	Santa Claus has white beard.		
s	balbula	valvula	バルブ	valve					
	balda	balda	身体障害、邪魔	"maim, barrier, hazard"					
s	baldi	balde	バケツ	"pail, bucket"	Dad-i ug usa ka baldi nga tubig kanang kahuy.	あの木にバケツで一杯水をやってください。	Give that tree a bucket of water.		
s	baldosa	baldosa	タイル、焼き物	tile	Nabuak ang usa ka baldosa sa lababo.	流しのタイルが一つ割れた。	One of the tiles in the sink was broken.		
	balete	baliti	（木の精が住むという）大木の一種	indian rubber tree					
	balhibo 	balhibu 	羽、毛 、羽色の優れた、圧倒する	"feather, fleece "	Ang mga langgam adunay balhibo.	鳥は羽をもつ。	Birds have feathers.		
	balhin 	balhin 	移る、訳す	"move, transfer, translate "	Mibalhin nami ug balay.; balhin sa Engles 	私達引越しました。; 英訳する	We have moved.; translate to English		
	balhog	balhug	投獄	prison	Nabalhog sa prisohan ang kriminal.	犯人は投獄された。	The criminal was imprisoned.		
	bali	bali	折る、木を折る	break tree	Gibali nako ang kahoy para sa sugnod. 	薪にしようと木を折りました。	I broke a tree for firewood.		
	bali	bali	裏返す、逆	"reverse, opposite"	Ako pa nimo di mo sila balihon.		"If I were you, I will ignore them."		
	bali	bali	価値	worth					
	balibad 	balibad 	言い訳する 、拒否する	"excuse, refuse"	Nibalibad siya nga dili mouban sa piknik sa dagat.	彼女は海のピクニックに参加するのを遠慮した。	She excused to attend the picnic to the sea.		
	balibag	balibag	投げる、捨てる	"cast, throw away"	Ayaw ibalibag ang imong daan nga mga libro.	古い本を捨てないで。	Don't throw your old books away.		
	balibaran	balibad	拒否	refusal	Akong gibalibaran ang akong amiga nga manglaag kay dili maayo ang akong lawas.	具合が良くなかったので、友達が出かけようという誘いを断った。	I refused my friend to roam about because I wasn't feeling well.		
	balibari	balibad	失望	disappoint	Wala mo siya balibari.	あなたは彼をがっかりさせなかった。拒否しなかった。	You didn't disappoint him.		
	balibay	balibay	投げる、捨てる	"cast, throw away"					
s	balido	valido	有効	valid					
	balighot	balighut	結びめ、結ぶ	"knot, tie"					
	baligtad	baligtad	逆、あべこべ	"reverse, contrary"					
	baligtos	baligtus	硬く結ぶ、麻の結んだ束	"Abaca knot, tie tightly"					
	baligya 	baligya 	売る、商品 	"sell, merchandize "	Nabaligya nako ang akong sakyanan. 	私は車を売りました。	I sold my vehicle.		
	balik 	balik	戻る	return	Balik dayon. 	直ぐ戻ってね。	Come back soon.		
	balikan								
	balikas	balikas	ののしる、悪口を言う	"revile, abuse, insult"	Dili maayo nga balikasan ang mga bata.	子供をののしっちゃいけません。	It's not good to revile children.		
t	balikatan		連合軍	allied forces	Ang balikatan sa mga sundalong Pilipino ug Americano.	フィリピンとアメリカの連合軍	The allied forces among Filipinos and Americans.		
	balikbalik	balik	繰り返す	"repeat, keep on"	Nagbalikbalik ang iyang mga bakak nga estorya.	彼は彼のホラ話を繰り返した。	He repeated his tall tales.		
	baliko	baliku	捻じれた、曲がった	crooked	Balikong politiko siya.	あいつは腐った政治家だ。	He is a crooked politician.		
	balikos	balikus	巻きつける、巻く	"coil, twine"	Nakabalikos ang iyang kamot sa akong hawak.	彼、私の腰に手をまわしたの。	He managed to put his arm around my waist.		
	baliktad	baligtad	後方へ	"backward, reverse"					
	baliktos	baliktus	巻きつける、巻く	"coil, twine"	Mibaliktos ang halas sa sanga.	蛇は枝に巻きついた。	The snake was coiled around the branch.		
	balili	balili	芝	turf	Kinahanglan na nga ibton ang mga balili sa hardin.	庭の柴を刈らなけりゃいけない。	It's need to weed the turf in the garden.		
	baling	baling	網	net	Ang baling nako makakuha daghang isda.	俺の魚網は魚が良く獲れる。	My fish net can catch many fishes.		
	balisa	balisa	悩む	worry	Nabalisa ang magtiayon sa pagkawala sa ilang anak.	その夫婦は子供の居なくなったことを心配した。	The couple were worried about their lost child.		
	balisbisan	balisbisan	ひさし、軒	eaves					
	balita 	balita 	報告、ニュース	"report, information, news"	Ang balita sa radyo nagkalahi sa balita sa newspaper.	ラジオのニュースは新聞と違っていた。	The radio news was different from the newspaper.		
	balit-ad	balit-ad	逆、ひっくりかえ	reverse	Gibalit-ad niya ang iyang T-shirt. 	彼はTシャツを裏返しに着た。	He wore his T-shirt inside out.		
	balitaw	balitaw	求愛の歌	courtship song					
	baliw	baliw	近親相姦、罰当たり、気がふれる	"incest, crazy"	"Wa ka baliwa, tiguwang ka na makigminyog desisayis?"	気は確かか？その年で16才の子と結婚する？	Are you crazy? At your age you marry to 16years old?		
	baliwala	bali wala	価値無い、実体がない	"unimportant, immaterial"					
s	balkon	balcon	バルコニー	balcony	Naa sa balcon sila.	彼らはバルコニーにいますよ。	They are in the balcony.		
	balo	balu	知る⇒hibalo	know	Kahibalo ko niini. 	これは知ってます。	I know this.		
	balo	balu	やもめ、やもめになる	widow	Siya tulo ka tuig nga nabalo.	彼は3年やもめ暮らしだ。	He lived 3 years as a widow.		
	balod 	balud 	波 	wave 	Basta naay bagyo dagko kaayo ang balod sa dagat.	台風の時は、海の波が荒い。	When there is a typhoon the sea waves are very high.		
	balon	balun	（旅行の）小遣い、昼飯、おやつ	"lunch, provision"					
	balongbalong	balungbalung	小屋	"shanty, hovel"					
s	balor	valor	価値、価格相当の	"value, equivalent amount"	Ang tanan-tanan nga gasto tagana sa kasal balor ug kinyentos kalibo ka pesos.	婚礼の準備費用は全部で50万ペソ相当です。	"All expenses for the preparation of the wedding are equivalent to 500,000 pesos."		
	balos	balus	報酬、報いる	"reward, repay"	Iya kong gitagaan ug usa kalibo ka pesos nga iyang balos sa ako.	彼は報酬として1000ペソくれた。	"He gave me 1,000 pesos as reward."		
s	balsa	balsa	そり、いかだ	"sled, raft"	Nagsakay sila ug balsa padulong sa Pagsanjan Falls.	彼らはpagsanjan滝へ筏で向かっています。	They rode on a raft in going to Pagsanjan Falls.		
	balungos	balungos	陰毛	pubic hair					
	baluno	balunu	マレーシアンマンゴー	wild mango					
s	balwarte	baluarte	範囲、なわばり ←Sp.baluarte要塞	"territory, region"	Ang Zamboanga maoy inila nga balwarte sa mga Abu Sayaff kung asa nagpuyo.	サンボアンガはアブサヤフが住んでいる範囲です。	Zamboanga is the territory of living Abu Sayaff.		
s	balyena	ballena	鯨	whale					
	bana	bana	気にかける	attention					
	bana 	bana 	夫、亭主	husband 	Si Lory katulo na nga nag-ilis ug bana.	ローリーはもう3回亭主を替えている。	Lory changed husband three times.		
	banabana	bana	推定、推測する	"guess, calculate, surmise, estimate"	Gibanabana sa contestant ang presyo sa usa ka bag nga groceries.; Ang akong bana-bana sa gilay-on mga lima ka kilometro.	出場者は、一袋の食料品の値段を予想した。;僕の概算では距離約5kmだね。	The contestant made a guess on the amount of groceries inside the bag.; I estimate the distance as 5 kilometer.		
	banagbanag	banagbanag	曙、夜明け前	dawn	Banagbanag na ra ba?	もう夜明けかな。	"It's already dawn, isn't it?"		
	banat	banat	非難する	lambaste					
	banaw	banaw	溢れる	overflow					
	banay	banay	家族	family	Usa ka malipayong banay ang akong damgo.	私の夢は幸せな家庭。	A happy family is my dream.		
s	banda	banda	域、バンド、帯	band					
s	bandeha	bandeja	おぼん、トレイ	tray	"Ang butangan sa litson nga manok, kanang bandehado."	鶏のレチョンは、そのボンに盛られます。	The roasted chicken will be placed on that big tray.		
s	banderita	banderita	小旗	small flag					
s	bandido	bandido	盗賊	bandit 					
s	bandido	bandido	盗賊	bandit					
s	bandila	bandera	旗 	flag	Nasudnong bandila	国旗	national flag		
	bandilyo	bandillo	公布、曝す	"announce, expose, disclose, blare out, blat out"	bandilyo sa pahayagan;　Gibandilyo sa tibuok eskwelahan ang iyang kadaugan.	ニュースで暴露する; 彼の勝利は学校中に知らされた。	disclose at news hour; His victory was disclosed through out the school.		
	banga 	banga 	壷、空っぽの入れ物、馬鹿	"jar, empty bottle, fool, dull"	Gipuno niya ug tubig ang banga. ; Banga kaayo siya moduwa ug basketball.	彼女はポットに水を一杯にした。;彼はバスケットボールがとても下手だ。	She filled the jar with water.; He is not good in playing basketball. 		
	bangag	bangag	穴、穴を開ける	"hole, bore"	Adunay bangag sa balde.	バケツに穴があるよ。	There's a hole in the bucket.		
	bangal	bangal	出くわす、やってくる、横切る	come across					
	bangan	bangan	束、荷物、くくった荷、くくる	"pack, bundle"	Lig-on kaayo pagkabangan ang kahon.; Ang putos gibanganan ug hugot para dili manimaho.	その箱はしっかり出来ている。;包みは匂わないようにきっちり包まれた。	The box was packed tightly.; The package was wrapped tightly not to smell out.		
	bangas	bangas	ひげ	beard	Mahilig magpabangas ang mga lalaki sa India.	インドの男性はひげが好きです。	Men in India are liable to grow beard.		
	bangaw 	bangaw 	虹 	rainbow 	Ang bangaw daghan ug kolor nga lain-lain.		The rainbow have many color.		
	bangga	bangga	ぶつかる	bump	Ang duha ka eroplano gibangga sa duha ka bilding.	二機の飛行機が二つのビルにぶつかった。	Two airplanes bumped the two buildings.		
	banggaay	bangga	衝突	collision	Adunay banggaay nga jeepney duol sa munisipyo.	町役場の近くでジープニーが衝突した。	There was a collision near the municipal hall.		
	banggera	banggira	流し、料理台	kitchen counter					
	banggiitan	banggiitan	大胆な	"bold, brave"	Usa siya ka banggiitan nga sundalo.	彼は勇敢な兵士です。	He is a brave soldier.		
	banggod	banggud	擦る、擦り合わせる	"grind, rub"	Akong gibanggod ang akong tiil sa bato.	私は足を石にこすり付けた。	I rubbed my foot on stone.		
	banghag	banghag	がみがみ言う	snarl					
	bangi	bangi	意見があわない	disagree	Nagbangi ang mga lider sa ilang mga ideya.	リーダーたちは意見が合わなかった。	The leaders disagree on their ideas.		
	bangil	bangil		"obstruction, wedge"					
	bangis	bangis	無慈悲な、獰猛な、野生の	"ruthless, merciless"	Bangis kaayo ang mga leyon.	ライオンは情容赦しない。	The lions are very ruthless.		
	bangka 	bangka 	ボート、丸木舟、供応	"boat, canoe, treat"	Ang sakyanan sa mga tawo sa pagtabok sa Camotes Islands mao ang bangka lamang.	カモテ諸島にいく人たちの乗物はバンカボートだけです。	They use a small boat in Camotes Islands.		
	bangkaruta	bangkaruta	破産←Sp.bancarta	bankrupt	Nabangkarta ang bangko kay wala mobayad ang mga nangutang.	その銀行は借りた人が返さなかったため倒産した。	The bank went bankrupt because the borrowers did not pay their debts.		
	bangkaw	bangkaw	やり	spear	Ang unang hinagiban nga gigamit sa mga tawo mao ang bangkaw.	人類の最初に使った武器は槍でした。	The first weapon which men used was a spear.		
s	bangko	banco	銀行	bank 	Adunay taas nga linya sa mga tawo gawas sa bangko.	銀行の外では人々が長蛇の列になった。	There was a queue of people outside the bank.		
s	bangko	banco	ベンチ、長いす	bench	Ang bangko nga akong gilingkuran nahagsa.	座っていたベンチが壊れた。	The bench which I seated was broken.		
	bangon 	bangun 	起きる	"rise, get up "	Mibangon siya sa banha sa gawas. 	彼は外の音で起き上がった。	He got up by the outside noise.		
	bangot	bangut	鼻面	muzzle					
	bangotan	bangutan	近親をなくす	bereave	Nagbangutan lang ko sa kamatayon sa akong 5 anyos nga anak tungod sa sakit nga dengue. 	私の5歳になる子供をデング熱で亡くしてしまいました。	I was bereaved of my 5 years old child in dengue fever.		
	banha 	banha 	騒ぐ、騒音をあげる	noise 	Dili ko ganahan nga mopuyo sa daplin sa dalan kay banha ang mga sakyanan.	道路の傍に住むのは自動車の音がうるさいから嫌いです。	I don't like to stay the side of the road because the vehicles are noisy.		
	banhaan 	banha	お喋りな	"talkative, loquacious "	Banhaan kaayo ang mga bata sa klase.	子供たちは教室ではとてもおしゃべりです。	Pupils are very talkative in the class.		
	banhabanha	banha	無駄口、おしゃべり	"gab, chatter"	Nagbanhabanha ang mga lalaki atubangan sa sarisari.	サリサリの前で男たちがおしゃべりしていた。	Some men are chattering in front of sarisari store.		
	banhaw	banhaw	復活	"resurrect, revive"					
	banhig	banhig	待ち伏せる、襲う	"ambush, massacre"	Gibanhigan ang mga sundalo sa Sulu.	スルでは兵士たちが待ち伏せていた。	Soldiers in Sulu were ambushed.		
	banig 	banig 	マット、敷物	"mat, carpet "	Dili gusto ko ganahan matulog sa banig.	カーペットの上に寝るのはイヤだ。	I don't like to sleep on the carpet.		
	banika	banika	畑	"field, farm"					
	banikanhon	banika	田舎、農村	rural					
	baniog	baniug	知られている	well known					
	banlas	banlas	こすりとる	"rub off, erode"					
	banlaw	banlaw	すすぐ、洗う	rinse					
	banog	banug	鷹	hawk					
	banos	banus	取ってかわる	supplant					
	bansa	bansa	州、国	"country, state"	Namalhin mi ug laing bansa kay samok kaayo ang una namung gipoy-an.	最初の所はとても煩かったので、私たちは別の州に引っ越した。	We transferred to other country because very crowded in our place before.		
	bansag	bansag	名前	name	Asa ang imong bansag?	どこに君の名前がある？	Where is your name?		
	bansagon	bansag	苗字	last name	Nagbansagon siyag Codilla.	彼女の苗字はコデリアです。	Her family name is Codilla.		
	bansay	bansay	練習する、訓練	"practice, exercise"	Ang mga atleta kanunay nga gibansay sa ilang mga coach.	陸上選手はいつもコーチに訓練されている。	The athletes have been trained by their coach.		
	bansaybansay	bansay	練習する、リハーサル	practice	Nagbansaybansay na siya kung unsaon pagamit sa pusil.	彼は銃の使い方を練習しています。	He is practicing how to use the gun.		
	bansiwag	bansiwag	突き出る、突き出す	"stick out, protrude"					
	bantang	bantang	人目をひく、判りやすい、はっきりと、くっきりと	"conspicuous, obvious"					
	bantay 	bantay 	気をつける、注意する	"beware, guard, pay attention"	Bantay sa mga addikt.; Ako na lang ang magbantay ni mama sa hospital.	薬中毒者に気をつけなさい。;私がお母さんの病院、付添するわ。	Be careful of the addicts. I will be the one who take care of Mama in the hospital.		
	bantog	bantug	名声	"renown, fame"	Nabantog siya sa kamaayo moduwa ug chess.	彼はチェスがうまいと評判です。	He is known as a good chess player.		
	bantok	bantuk	固める、堅い	"firm, harden"					
	bantugan	bantug	著名な	"noble, famous"	Usa siya ka bantugan ug model.	彼女は有名なモデルです。	She is a famous model.		
	banwa	banwa	範囲、なわばり	"territory, region"					
	banwag	banwag	明るくする、スポットライト	"search light, enlighten"					
	banyaga	banyaga	悪党 =salbahis	"scoundrel, rascal"					
s	banyo	ba?o	風呂	bathroom	Ang banyo sa hotel nga akong gisak-an limpyo ug dako kaayo.	僕の泊まっているホテルのバスルームはとてもきれいで大きい。	The bathroom of the hotel which I stay is very clean and big.		
s	banyos	ba?o	塗り薬 	"liniment, medicine"	Hatagi kong banyos sa insect bite.	虫刺されの薬下さい。	Give me the medicine for insect bite.		
	bao	bau	亀	turtle					
	baod 	baud 	命ずる、命令	"order, command"	Si Tatay nagbaod namo sa dili pagkuha ug kuwarta. 	父は私達がお金を得るのを禁じた。	My father prohibited us from earning money.		
	baol	baul	田畑、耕す	"farm, cultivate"	Nitabang ko sa paglimpyo sa baol.	田畑をきれいにするのを手伝いました。	I helped to clean the farm.		
s	bapor	vapor	蒸気	steam					
s	bara	vara	棒、障害	"rod, obstruction, stuck-up"	Bara ang akong gigamit pagligwat sa dakong bato.; Ang kanal nagbara sa sagbut nga gianud sa tubig ulan.	棒を使って大石を動かした。;雨で流された草で下水が詰まった。	I used a rod to move the big stone.; The drainage was stuck up by the grasses flowed by rain water.		
	barag	barag	ふらつく、よろめく	stagger					
s	baraha	baraja	トランプカード 	card (to play) 	Baraha ang among gigamit sa pagduwa ug mahjong.	トランプを使ってマージャンをしました。	We used cards to play mahjong.		
s	barandiliyas	barandilla	手すり	"parapet, handrail"					
	barang	barang	ブードー教、呪い	"voodoo, witched"	Ang akong silingan namatay sa barang kuno.	隣の人は呪い殺されたそうだ。	"My neighbor was killed by curse, they said."		
	barangay 	barangay 	部落、最小行政単位	village	Maayo kaayo ang atong barangay captain.	私たちの部落長はとても良い。	Our barangay captain is very good.		
s	baratilyo 	gatillo	大安売り	bargain sale	Adunay baratilyo nga mga gamit sa panimalay.	家庭用品のバーゲンセールがあります。	There is a bargain sale of house wares.		
s	barato 	barato	安い	cheap: of low price 	Barato ang mga utanon kon adto ka mopalit ug direkta sa mga uma.	農家へ直接行って買うと野菜は安い。	Vegetables are cheap if you buy it directly from the farm.		
	baraw	baraw	中断させる	"cutt off, interrupt"					
s	barbas	barbas	かみそり ←Sp.barbas髭	razor	Medyo dakodako ang nasamad sa akong gigamit nga barbas.	かみそりを使っていてかなり大きく切ってしまった。	I made a quite big wound by using razor.		
s	barberohan 	barbero	床屋	barber shop 	Unsay imong gusto para mokorte ug bohok sa barberohan o beauty parlor?	床屋と美容室でどっちで髪を切りたいですか。	Which do you like to cut your hair at barber shop or beauty parlor?		
s	baril	barril	樽	"barrel, drum"					
s	baril	barril	樽	"barrel, drum"					
t	baril		銃、銃を撃つ	"pistol, gun"	Ayaw gamita ang pusil kay kuyaw kaayo.	危ないからそのピストルを使うんじゃありません。	Don’t used that gun because very dangerous.		
	barkada	barcada	仲間、連れ	"companions, mates, chum, buddy"	Matinahuron ang mga barkada ni Edna.	エドナの連れは、礼儀正しいね。	Edna's companions are courteous.		
s	barko 	barco	船、ボート	"boat, ship"	Nisakay mi ug barko padulong sa Ormoc.	私達はオルモック行きの船にのった。	We rode on a boat to Ormoc.		
s	barnis	varniz	ニス	varnish	Gibutangan namo ug barnis ang among lamesa.	私達はテーブルにニスを塗った。	We put varnish on our table.		
	baro	baru	ブリキの桶、容器(水、米など）	tin container					
	barog	barug	立つ	stand	Barog sa imong gilinkuran. 	席を立ちなさい。	Stand up your seat.		
	baroganan	barug	信念	principle					
	barong	barung	バロン	formal dress	Barong ang kasagaran nga isuot sa mga lalaki kon adunay pormal nga okasyon.	フォーマルな席では、男の人はだいたいバロンを着ます。	Men usually wear barong during formal occasions.		
	barongbarong	barungbarung	小屋	"shanty, hovel"					
	barot	barut	安物	shoddy	Barot ang akong napalit nga sinina.	私の買った服は安物です。	I bought a shoddy dress.		
s	barumbado	varonvado?	そそっかしい、不注意な、性質の悪い	"reckless, ill-mannered"					
	baruto	barutu	小舟	small boat					
s	baryo	barrio	バリオ（部落） ←Sp.barrio	small village	Nagpuyo siya sa layong baryo.	彼は、離れたバリオにすんでいる。	He is living far barrio.		
	bas	balas	砂利⇒balas	"sand, gravel"	Katong bata pako pirme ko magdula ug bas sauna.		When I was young I always play gravel before.		
	basa	basa	濡れた 	wet	Basa pa ang sagbotan. 	まだ草地は濡れている。	Still the field is wet.		
	basa	basa	読む	read	Siya nagbasa ug libro. 	彼は本を読んでいる。	He is reading a book.		
	basabasa	basa	湿った	moist	Naatrasado na ka sa trabaho kay basabasa pa imong uniform?	制服が湿っていたから仕事に遅れたって？	You were late to work because your uniform was still damp?		
	basag	basag	割れる、声が変わる	"shatter, split"					
	basahon	basa	本、読み物	book	Daghang basahon ang sulod sa library.	図書館にはたくさん本がある。	There are plenty of books in the library.		
	basahonan	basa	雑誌	periodical					
	basak	basak	水田、田を耕す	"rice field, cultivate"					
	basakan	basak	水田	rice field					
s	base	base	基、基地	base 	"Base sa akong obserbasyon, usa siya ka manggihunahunaon nga pagkabata."	私の見たところ、あの子はとても思いやりのある子供だ。	"Based on my observation, she is a very thoughtful child."		
	basig	basin	多分⇒basin+ug	"maybe, perhaps"					
s	basihan	base	根拠						
s	basihanan	base	証拠、明白	evidence					
s	basilika	basilica	バシリカ、聖堂	basilica					
	basin	basin	多分、かもしれない	"maybe, perhaps"	Basin wala siya magtuon pag-ayo mao nga nahagbong sa klase.	多分あんまり勉強しなかったんだろう、で彼教科を落としたんだ。	"Maybe he did not study well, that's why he failed."		
s	basiyo	vacio	空っぽ、真空	empty	Ibutang ang basiyong lata sa lamesa.; basiyo sa bomba	空のカンをテーブルに置いてください。;不発弾	Put a empty can on the table.; unexploded bomb		
	baska	baska							
	baskog 	baskug	丈夫な	"healthy, robust, vigorous"	Baskog iyang panglawas. 	彼の身体は丈夫ですよ。	His body is healthy.		
	baslan	balus	復讐する	retaliate					
	basli	balus							
s	baso 	vaso	グラス、コップ 	glass	Hatagi ko ug usa ka baso nga tubig.	私に水を一杯ください。	Give  me a glass of water.		
	basok	basuk	草取り、草かきする	"hoe, weed"					
	basol	basul	悔いる、責める	"regret, blame"	Nagbasol ko nga akong giaway akong suod nga higala.	親しい友と喧嘩したのを後悔している。	I regret that I quarreled with my close friend.		
	basta	basta	まあ、そうなれば、については	"well, when, if, about, enough, so long as"	"Basta ikaw ray nakahibawo.; Basta ikaw ray bahala. ; Basta ikaw.; basta ha.; Mokuyog ko nimo, basta imo kung librehon sa meryenda?"	まあ、あなたが知ってるなら。; 　まあ、貴方次第です。; 貴方なら。;まあね。;もしおやつご馳走してくれるなら一緒にするよ。	"If you know that.; Well, it's up to you. ; If you insist.; I join with you if you treat me to snacks."		
	basta ~ lang 	basta lang	もし〜する限り	"if, only in the condition"					
s	bastos	basto	無作法な、粗野な	"impolite, indecent, rude"	Bastos kaayo ikaw.	失礼な人ね。	How rude you are!		
	basul 	basul 	後悔する、責める	"regret, blame"	Nagbasul ko sa akong kahobog kagabii. 	夕べ酔っ払ったのを後悔しています。（酔ってごめんなさい）	I'm sorry that I got drunk last night.		
	basulon 	basul	とがを負う、責任を負う 	blamed 	Kong unsay mahitabo ikaw ang basulon. 	もし何かあったら、あなたの責任ですよ。	"If something happen, You are the one who will be blamed."		
s	basura 	basura	ゴミ	"dust, garbage, refuse"	Ako naglabay ug basura sa basurahan. 	私はゴミをゴミ缶にあけた。	I threw a rubbish into the trash can.		
s	basurahan 	basura	ゴミ箱 	"dustbin, trash can"	Ang kada eskina sa dalan aduna nay gibutang nga basurahan.	それぞれの通りの角にゴミ箱が設置された。	They put dustbins at the every corner of  streets.		
	baswat	baswat	上げる	"heave, lift"					
	bata 	bata 	子供	child	Gasa gikan sa langit ang usa ka bata.	子供は天からの贈り物。	A child is a gift from the heaven.		
	bata-bataon	bata	子供っぽい、子供らしい	"childish, childlike"	Ikaw batabataon pa kaayo ug hunahuna ug lihok.	お前は気持ちも行動も子供っぽいね。	Your mind and behavior are very childish.		
	batakan	batakan	標準、標準器	standard	Taas ang iyang batakan sa pagpili ug bagasaw-onon.	彼は、嫁さんを選ぶ基準が高いよ。	He has a high standard in choosing his wife.		
	Batakang Balaod	balaud	憲法	constitution	Daghan kaayo ang supak sa pag-ilis sa Batakang Balaod sa Japan.	日本では憲法の改定には反対がとても多い。	There are many oppositions to change constitution in Japan.		
	batang	batang	丸太、じっと横たわる、ひれ伏す	"log (tree), lie stilly"					
	bat-ang	bat-ang	お尻、腰	buttocks	Lapad ang bat-ang sa mga babaye kay sa mga lalaki.	女の尻の方が男のよりでかい。	Women have wider hips than men.		
	batan-on 	bata	若い、十代	"young, teenager"					
	batasan 	batasan 	習慣、くせ、能力、行儀	"habit, characteristic, manner, custom"	Naila siya sa iyang maayong batasan. ; way batasan.	彼は良い人だという話です。; 行儀が悪い。	They said he has good nature.; rude		
	batay	batay	によると	according to	Batay sa mga estorya daghang samdan sa nagbangga nga jep. 	ジープが衝突してたくさん怪我したとの話です。	"According to what people say, many injured by jeep collision."		
	batbat	batbat	表現する、描写する	"describe, tell, state"	Gibatbat ni Jose ngadto sa mga policemen kon giunsa siya pagtulis.	ホセは警官にどんな風に盗まれたかを説明した。	Jose described to the policemen how he was robbed.		
	bathala	bathala	神	god					
	bathay	bathay	目立つ(身体の一部が）、浮かび上がる	stand out					
	bati	bati	悪い、醜い	"bad, ugly"	bati'g nawong	顔の悪い	ugly face		
	bati 	bati	感じる	"feel, perceive"	Mibati ako'g kalooy sa mga bata'ng kalye. 	ストリートチルドレンを可哀相に感じました。	I felt pity for the street children.		
	bati 	bati 	聞く	hear	Nabati nako ang imong tingog sa radyo.	君の声をラジオで聞いたよ。	I heard your vice over the radio.		
	batid 	batid 	上手   	"skillful, good at, adept"	usa ka batid nga panday	上手な大工	a skillful carpenter		
	batig	batig	感ずる　bati+ug	feel bati+ug	Kalit nga gibatig dakong kaikag ug kasibot ang tanang.	急にすべてに、興味が湧いてきた。	Suddenly I was interested and fascinated in all.		
	batiis	batiis	足（膝下）、すね、ふくらはぎ	lower leg					
	batingting	tingting	鳴る、ベル（の音）	"ring, sound of a bell, bell"	Iyang gibagting ang batingting.	彼はベルを鳴らした。	He rang the bell.		
	batiog	batiug	なる	becoming	batiog kalagut	怒ってしまう	get angry		
	bation	bati		"sensed, felt"					
	batiya	batiya	木桶、たらい	basin	Gibutang niya sa batya ang mga sinina nga bulingon.		He put the soiled clothes in the basin.		
	bato 	batu 	石 	stone	Ang bato sa Alcoy mine nindot kaayo himoon nga konkreto sa balay.	アルコイ鉱山の石は、家のコンクリートに使うのにとてもいい。	The stone of Alcoy mine is very good to use for concrete of houses.		
	batobalani	batubalani	磁石	magnet					
	batog	batug	止まり木、ちょっと腰掛ける	perch					
	batok	batuk	反対する、口論する	"oppose, dispute, against"	Makigbatuk siya sa iyang igsoon. ; Nakigbatok ang anak sa iyang amahan.	彼は兄弟と口論した。;子供は、父親に逆らった。	He disputed with his brother. ; The son went against his father.		
	baton	batun	保有する、持つ、維持	"possess, retain"	Nakabaton ako'g anak tungod sa panabang sa dios. 	神のお助けで子供を得ました。	I could get an child by the help of God.		
	batong 	batung 	サヤエンドウ	string bean	Daghang ang ilang maani nga batong.	彼らはたくさんのえんどう豆を収穫した。	They harvest a lot of string beans.		
s	batonis	boton	ボタン	button 	Ang sastra nanginahanglan ug botonis para sa iyang sinina.	その仕立て屋は、服にボタンが必要だ。アホッ	The dress maker needs buttons for her dress.		
	batoon	batu	石の多い、岩石質の	rocky	Batoon kaayo ang kalsada paingon sa bukid.	その山へ行く道は、石が多い。	The road going to the mountain is rocky.		
	batos	batus	お手伝い	"helper, aides, apprentice"	Ang iyang mga batos kanunay mokuyog kaniya.	彼のお手伝い達はいつも彼に付き添っている。	His helpers always go with him.		
ch	batsoy		麺の一種（イロンゴ式）	a kind of noodle	Lami ang batsoy.	麺はおいしい。	The 'bachoy' is delicious.		
	batyag	batyag	気付く、観察する、感じる	"notice, observe, feel"	Sa nanglabay 'ng mga adlaw nabatyagan nako nga dunay uyab akong manghod.	このところ、あたしの見たところ、妹にも男がいるね。	These past days I observed that my sister had a boyfriend.		
t	bawal		禁ずる	forbidden					
	bawi	bawi	埋め合わせる、取り戻す	"recoup, get back"	Akong nabawi ang nawala kong pitaka.	なくした財布を取り戻した。	I recovered my lost purse.		
	bawod	balud	波	wave 					
	bawon	balun	支給、割当	provision					
	bawos	balus	報いる	"return, repay"	Pagtarong sa imong pag-eskuwela bawos sa kahago sa imong mga ginikanan.	親に面倒掛けてるんだから、ちゃんと勉強しなさい。	You must study hard to repay your parents' care.		
	bay	abay	あんた、友よ、相棒	"buddy, friend, comrade"	"Bay, mangaon ta."	皆、食おうぜ。	"Let's eat, buddy."		
	bay	ba	疑問詞 ba+ang	 ba+ang					
	bay	balay	家	"house, dwelling "					
	baya	baya	それでも、なお、ほんとに	"really, indeed"	Di baya kini maayo. ;Gimingaw na baya ko nimo.				
	baya	baya	曝しておく	leave exposed					
	bayabas	bayabas	グアバ	guava					
	bayad 	bayad	払う、支払い	pay	Kinahanglan pagabayran nimo dayon.	すぐ支払ってください。	You should pay immediately.		
	bayan	bayan	町 	town					
	bayani	bayani	英雄	hero	Bisag kinsa pwedeng mamahimong bayani sa imohang kaugalingon nga gamayng pamaagi.	誰だってその人なりのちょっとした方法で英雄になれる。	Anybody can be a hero in our own little way.		
	bayari 	bayad	bayad の命令形 	pay (in order)	Bayari nako sa imong utang. 	借金を払ってください。	Pay me your debt.		
	bayaw	bayaw	義兄弟、義姉妹	brother in law	Ang bayaw nako nga lalaki nagkasuod na kami tungod sa pagpakigdula niya nako ug chess.	義理の兄（弟）とチェスをやり続けてすっかり親しくなった。	My brother in law became close to me by playing chess frequently.		
	bayaw	bayaw	揚げる	"raise, elevate, lift"					
	baybay	baybay	海辺	beach					
t	baybayin	baybayin	古代文字	ancient character					
	baybayon 	baybay	海岸	seashore	pagkangindot sa baybayon 	美しい海岸	beautiful beach		
	baye	babayi	女性⇒babaye	"woman, female"	lake ug baye	オスとメス	male and female		
	bayhana	bayi	女性	"woman, that lady"	Tabi-an kaayo nang bayhana.	 あの女はめちゃお喋りだ。	That girl is really talkative.		
	bayhon	bayhun	姿、格好	posture					
s	bayle 	baile	踊り、踊る	dance 	Bayle kita karon sa among lugar. 	私のとこで踊りましょう。	Let us dance in my place.		
s	baylehan	baile	ダンス場	"ballroom, disco"	"Ang baylehan sa lugar namo barangay piyesta, anaa ra sa luyo sa akong balay."	バランガイフェスタのディスコの場所は私の家の裏です。	The place for disco at barangay feast is back of my house.		
	baylo 	baylu	物物交換、取り替える 	"barter, exchange"	Baylo ta ug butang. 	品物を交換しましょう。	Let's barter our goods.		
	bayna	bayna	さや	sheath					
	bayong	bayung	若僧、若者	"immature, adolescent"					
	bayongbayong	bayung	子供、青二才	pre-adolescent					
	bayot	bayut	ゲイ、ホモ、女々しい	"gay, sissy"	Sa pilipinas daghan kaayo ang mga bayot.	フィリピンにはゲイが多い。	In the Philippines there're many homo-sexual.		
	bayranan	bayad	支払い、料金	"payment, bill, toll"					
	bayronon 	bayad	支払い⇒balayronon	"payment, bill"	Daghan kaayo ko ug bayronon. 	私の支払いは、たくさんあります。	I have plenty to pay.		
s	bebiron	biberon	哺乳瓶	baby bottle					
s	bendahe	vendaje	包帯	bandage					
s	bendisyon	bendicion	祝福、お祓い	bless					
s	benepisyo 	beneficio	便宜 	benefit 	Siya ang nakadawat sa benepisyo sa iyang amahan. 	彼女は父の特典を受け継いだ。	She received her father's benefits.		
s	bentaha	ventaja	優位、利点、有利	advantage					
s	bentana 	ventana	窓	window 	Ablihi ang bintana. 	窓を開けてください。	Open the window.		
s	Benus	venus	金星、ビーナス	Venus	Benus ang pinakainit nga planeta.	金星は一番熱い惑星です。	Venus is the hottest planet.		
s	berde	verde	緑色	green 	Ang kolor nga berde bugnaw kaayo sa mata.	緑色は眼に涼しい。	Green is cool to our eyes.		
e	bese	busy	忙しい	busy	Bese kaayo ko sa trabaho.	仕事がとても忙しいのです。	I'm very busy with my work.		
e	beses	basis	基礎、論拠、拠点	basis					
s	beses	veces	回、倍	"times, instance"	Tulo ka beses ako niyang binuangi.	３回あいつにおちょくられた。	He fooled me three times.		
s	besobeso	beso	頬ずり（挨拶の）←Sp.besoキス	nestle one's cheek *Sp.beso:kiss	Mibeso-beso ug mipig-it sa kamot si Nanay ug akong maestra.	母と先生は頬ずりして、手を握った。	My mother and my teacher kissed their cheeks and shook their hands.		
s	besperas	vispera	前夜	eve 					
s	bestida 	vestida	服	"clothes, coat, dress "	Maayo manahe ug bestida siya.	彼女は服を作るのが上手い。	She made dress well.		
s	beterano	veterano	古参の、老兵	"veteran, expert "	Beterano si Pacquiao sa baksing.	ボクシングのパッキャオは、ベテランです。	Pacquiao is an expert at boxing.		
s	beyente	veinte	二十	twenty 	Beyente na akong edad. 	二十歳になっちゃった。	I came to 20 already.		
e	bi	baby	（子供に）お前	baby					
	bi	ambi	ね、お願い	please					
	biaw	biaw	淀む	stagnate					
	biaybiay	biaybiay	あざ笑う、冷やかす	"ridicule, deride"	Dili maayong biaybiayon ang mga tawong adunay apan.	障害者を嘲笑するのは、良くないことです。	It's not good to ridicule the handicapped.		
	bibingka 	bibingka 	米粉の焼菓子	rice cake	Maayong kan-on ang init nga bibingka. 	熱いビビンカを食べるのはおいしい。	It's nice to eat hot 'bibingka'.		
s	Bibliya 	biblia	聖書	Bible	Kinahanglan mobasa ka ug Bibliya. 	あなたは聖書を読む必要があります。	You should read the Bible.		
s	bibo	vivo	活き活きした	lively					
s	bida	vida	命、生活	life	Por bidang gugmaha gyud sa anak niini nila.	por bida 命をかけて			
	bidlisiw	bidlisw	陽光	"sunshine, sunray"					
s	biente	veinte	二十	twenty 	Biente anyos na ang akong anak nga babaye.	私の娘は20歳です。	My daughter is twenty years old.		
	biga	biga	精液、好色、性欲	"lecherous, semen"					
	bigaon	biga	いちゃつく、ふしだらな	"flirt, promiscuous"	Dili ko gusto ug mga lalaki nga bigaon.	浮気な男は嫌いよ。	I don't like flirtations men.		
t	bigay	bigay	与える、袖の下を渡す	"give, bribe"					
	bigay	bigay		payoff					
	bigot	bigut	色っぽい、豊満な、セクシー	"sexy, voluptuous"					
s	bigote	bigote	口髭	mustache 	Adunay mga babaye nga ganahan ug lalaking may bigote.	口ひげの男を好きな女性もいます。	There are women who like men with mustache.		
	bihag	bihag	捕虜、奪う	captive	Nagilis sila ug mga bihag. 	彼らは捕虜を交換した。	They exchanged prisoners. 		
	bika	bika		open					
	bikangkang	bikangkang	大股開き	straddle	Ayaw pagbikangkang kon mosakay ka ug jipney.	ジープニーに乗る時足を広げるな。	Don't straddle when you ride on a jeepney.		
	bikil	bikil	反目、邪魔する	"encumber, quarrel"					
	biko	biku	餅菓子の一種	a kind of rice cake					
	bikog	bikug	捻挫	sprain ankle					
s	biktima 	victima	被害者	victim	Ang mga biktima nga nawad-an ug balay nila kay ang linog niabot ug usa ka libo. 	その地震で家を無くした被害者は1000人に達した。	The victims who lost their houses by the earthquake reached 1000.		
	bila	bila	脚を広げる	spread the legs					
	bilahan	bila	秘所、股	"crotch, groin"					
	bilanggo	bilanggu	収容者、囚人	"inmate, prisoner"					
	bilanggoan	bilanggu	牢屋、監獄	"jail, prison"	Gusto ka mopuyo sa bilanggoan?	監獄に入りたいのか？	Do you like to live in jail?		
	bilangkad	bilangkad	足を広げる、大股	straddle	Ayaw pagbilangkad sa paglingkod.	座るとき足を広げるな。	Don't open your legs when you sit.		
	bilat	bilat	膣	vagina	Ang mga babaye adunay bilat.	女性は膣がある。	Women have vaginas.		
s	bildo	vidrio	ガラス	"glass, crystal"	Nakit-an ang puti ug luag nga baybayon sa bildong bintana. 	窓ガラスの向こうには白い浜辺が広がっていた。	We could see the wide white beach through the glass window.		
	bili 	bili	価値	"worth, value, price"	Wala ka nay bili kanako.; Wala na koy bili para nimo. 	あなたは私に何の価値もないのよ。; 僕は君にとって価値無いよ。	You are no value for me. I don't deserve to you.		
	bilikis	bilikis	巻きつく	"wind, turn around, twine"	Usa ka dakong halas kabilikisan sa baboy.	蛇は豚に巻きついた。	A giant serpent wound around the pig.		
	bililhon 	bili	価値ある、大切な、重要な 	"worthy, valuable, important"	Bililhon kining relo alang kanako. 	この時計は私にとっては価値のあるものなんです。	This watch is important for me.		
	bilin	bilin	残す	"leave behind, bequeath"	Duna koy gibilin nga uyab diha sa Tokyo.	僕にはそこ東京に残してきた彼女がいるんだ。	I have a girlfriend whom I left there in Tokyo.		
s	bilyar	billar	ビリヤード	billiard 					
	binali	bali	逆	"opposite, reverse"	Ang binali sa guwapa kay bati.	美人の逆は不細工。	The opposite of beautiful is ugly.		
	binata 	bata	子供っぽい、幼児的	"childish, puerile"	"Ug mo-high-school na ka, ayaw na pagdula ug binata. "	中学生になったら子供っぽい遊びはやめなさい。	Don't do childish play when you will be in high-school.		
	binati	bati	恋人、想う人	sweetheart					
	binatid	batid	上手	skilful	sa binatid 	上手に	skillfully		
	binatonan 	batun	養子、面倒を見ている赤ん坊	adopted child	Ang gamay nga bata gibilin tungod sa among purtahan ako na lamang kining binatonan.	私は戸口に置き去られた赤ん坊の面倒をみた。	I have taken care the baby who had been left at our doorsteps.		
	binatonan 	batun	家政婦 	housemaid 	Kinahanglan swelduhan ug insakto ang mga binatonan.	女中には、ちゃんと給料が必要です。	Housemaid should be paid well.		
	binayluay	baylu	交換する	exchange	Nagbinayluay sila ug ballpen.		They are changing ball pen.		
s	bindita	bendita	聖水	holy water	aqwa bindita	聖水	holy water		
	bingkil	bingkil	反目、確執、論争	"discord, dispute"	Dili siya moadto sa imong adlaw nga natawhan kay nagkabingkil ninyo sa miaging semana.	先週のことを根に持ってるから彼、君の誕生日に行かないよ。	He will not go to your birthday for the discord of you and him in the last week. 		
	bingwit	bingwit	釣り、釣り道具、釣る（魚、異性を）	fishing					
	binhi	binhi	種子、源、精子	seed	Natisok na ang mga binhi.	種は蒔かれた。	The seeds have been sowed.		
	binhod	binhud	しびれ、痙攣	"numb, cramp"					
t	binibini 	binibini 	Miss	Miss 					
	binihag	bihag	強奪	"capture, captive, trophy"					
	bininlan	binlan	相続人	heir					
	binisaya	bisaya	ビサヤ語、ビサヤの	Visayan	Binisaya ang sinultihan sa mga Cebuano.	セブの人たちはビサヤ語を話します。	Visayan is the dialect of the Cebuano.		
	biniyaan	biya	捨てられた	abandoned	biniyaan sa gugma	失恋の	lovelorn		
	binlan	bilin	残す	leave	Gibinlan niya'g mga alahas sa iyang Mama.	彼女は母親からたくさんの宝石類を残された。	Her mother left her plenty of jewelries.		
	binli	bilin	残す	"stay, leave, remain"	Ayaw ninyo siya binlig gininhawa.	あいつを生かしておくな。			
	binlod	binlud	トウモロコシ粉	corn grits					
s	bino 	vino	酒 	wine	"Usa ka adlaw una mag-eleksion, walay bino. "	選挙の前の日は禁酒です。	"One day before the election, no wine."		
s	bintaha 	ventaja	優位、利点、有利	advantage 	Mas bintaha siya sa uban.	彼が一番有利だ。	He has the advantage over the others.		
	binti	binti	ミクサー、混ぜ飲み物	mixer					
	binuang	buang	ナンセンス、たわごと	"nonsense, baloney"	Ayaw pagsulti ug binuang diha.	馬鹿言ってんじゃないよ。	Don't talk of nonsense there.		
	binugnuay	bugnu	反目する⇒bugno						
	binugtong	bugtung	一人にする、遠ざける	"shun, keep aloof"					
	binuhat	buhat	人工物、創造物	"artificial, artifact, made"	binuhat nga batong banig 	人工石の床材	flooring of artificial stone		
	binuhi	buhi	飼う	"raise, feed, rear"	Nakagawas sa tangkal ang iyang mga binuhing manok.	彼の飼っている鶏が、オリから居なくなった。	His raised chickens were lost from their cage.		
	binuksan 	bukas	開いた 	"open, spread"	binuksang sulat; Balay binuksan 	公開質問状; 公会堂	"open letter, public hall"		
	binulakan	bulak	花柄の	floral					
	binulan	bulan	毎月の	monthly	binulang sweldo; binulang sakit 	月給; 生理痛	"monthly salary, period pains"		
	binuldog	binuldug	菓子の一種		 =binignit	ココナッツミルク、米、芋、バナナ等を原料にした菓子			
	binunyagan	bunyag	洗礼名	baptismal name					
s	binurdahan 	bordar	刺繍した	embroidered 	Uso na karon ang panyo nga binurdahan.	刺繍したハンカチが今風です。	The embroidered handkerchief is now trendy.		
s	Binus	venus	金星、ビーナス神 	Venus					
	bira	bira	ぶちのめす	beat up					
	bira 	bira 	引く	pull	Nagbira kami ug pisi sa barko. 	私たちは船のロープを引っ張った。	We pulled the lines of the boat.		
	birahan	bira	襲撃	assail					
	birahanay 	bira	引っ張り合う	pull each other	Nagbirahanay ang mga bata sa akong sinina. 	子供たちは私の服を引っ張り合った。	The children pulled my clothes each other.		
s	birhen	virgen	処女	virgin 					
	birig	birig	求愛行動	courtship					
s	bisagra	bisagra	蝶番	hinge  	Gitay-an na ang mga bisagra sa pultahan.	戸の蝶番が錆びてる。	The door hinges are rusty.		
	bisan 	bisan	それでも、だが、尚	"still, yet, but, even "	Nahigugma ako niya bisan tigulang na siya. 	年とっているけど、彼がすきなの。	He is already old but still I love him.		
	bisan kausa 	bisan	一度も	"even once, ago, since before"	Bisan kausa wala gyud ko modawat ug suborno.	私は賄賂を受けたことは、一度だってありません。	I have never take bribes even once.		
	bisan mismo 	bisan mismu	たとえ…でも	even though 					
	bisaya	bisaya	ビサイヤ、ビサヤ	Visaya					
	bisbis	bisbis	水やり、水撒き	sprinkle water					
	bisdak	bisaya daku	セブアーノ	native Cebuano					
s	bise	vice	副	vice	Gusto niyang ma-elec pagka bise-mayor.	彼は副町長に選ばれたがっている。	He wants to be elected as vice-mayor.		
s	bises	veces	回、倍	"times, instance"					
s	bisikleta 	bicicleta	自転車	bicycle 	"Ang biskleta para sa bukid gitawag ug ""mountain bike""."	山道用の自転車は、マウンテンバイクと呼ばれます。	"The bicycle for mountain is called ""mountain bike""."		
s	bisita 	visita	お客、訪問する	"guest, visitor, visit"	Daghan ug mga bisita si Tatay sa iyang adlaw. 	父の誕生日にはたくさんの客があった。	My father had a lot of guests in his birthday.		
	bisong	bisung	膣	vagina	Kinahanglan nga limpyohan pirme sa mga babaye ang ilang bisong.	女性は、性器をちゃんと清潔にしてなければいけません。	Women should always clean their vaginas.		
s	bisperas	vispera	前夜	eve					
	bisrok	bisaya rock	ビサヤの歌	visayan rock song					
s	bisti	viste	服、着せる、着る	"clothe, dress "	Puno sa mga bisti ang aparador.	戸棚は洋服で一杯だ。	The closet is filled with clothes.		
s	bisto	visto	見られた	"uncover, expose"					
s	bisyo	vicio	悪徳	vice					
	bitad	bitad	引く	"pull, tug"	Ayoha pagbitad ang pisi.	ロープをちゃんと引っ張って。	Tug the rope hard.		
	bitas	bitas	ぼろぼろの、引き裂く	"tattered, tatter, tear, lacerate"	Gisul-ob gihapon niya ang iyang shirts bisan ug bitas na.	彼はシャツがぼろぼろになっても着ていた。	He still wearing his shirts even if it is tattered.		
	bitaw 	bitaw 	実に、やっぱり、何にせよ	"really, indeed, of course, anyway"	Lisud bitaw. 	そうだね、難しいね。	"It's difficult, indeed!"		
	bitay	bitay	吊る、首をつられる、垂れ下がる	"hang, drooping"	Gibitay kining lampara nianang kahoy. 	このランプが、あの木に吊るされていた。	This lamp was hanged from that tree.		
	bitbit	bitbit	持っていく	"bring, carry"	Palihug ko ug bitbit sa bukag.; Siya nagbitbit sa bukag. 	籠を持ってきてください。; 彼女は籠を持って行った。	Could you bring me a basket?; She brought a basket.		
	bitgil	bitgil	不寝番	vigil					
	biti	biti	パチンとする	"snap, crackle"	Mibiti ang iyang tiil pagkabali.	彼の足がパキッと折れた。	His foot snapped when it broke.		
	bitiis	bitiis	足（膝下）、すね、ふくらはぎ	lower leg	Ubos sa tuhod ug ibabaw sa kiting bitiis.	ひざと踵の間がbitiisです。	Between knee and ankle is 'bitiis'.		
	bitik	bitik	かつぐ、引っ掛ける、たくらむ	"hoax, trick, ruse"	"Ayaw ug tuo ana, bitik ra na."	信じるなよ、引っ掛けてんだ。	"Don't believe it, It's only a trick."		
	bitin	bitin	満足できない、不満	"not enough, not contented, unsatisfied"	Nabitin ko sa estorya.	話に満足できない。(もっと詳しく言え）	The story was not enough.		
	bitin 	bitin 	蛇 	snake 	"Mahadlok ang babae sa bitin, mahadlok ang lalaki sa babae. "	女は蛇を恐れ、男は女を恐れる。	Women are afraid of snakes and men are afraid of women.		
	bituon 	bituun 	星 	star	ilawom sa langit nga daghang mga bituon 	満天の星の下で	under a sky-ful of stars		
	biya	biya	くず、ガラクタ	rubbish	Mogamit ka ba sa kining mga biya?	あんた、まだこのガラクタ使うの？	Would you still use this rubbish?		
	biya 	biya 	離れる、去る	"leave, abandon"	Naguol ko human ko nimo biyai. 	あなたが居なくなって私は寂びしい。	I'm lonely after you left me.		
s	biyahe 	biaje	旅行、旅行する 	"make a journey, trip"	Gusto kong mobiyahe sa tibuok kalibutan.	世界中を旅行したい。	I wish to travel all around the world.		
s	Biyernes 	viernes	金曜日 	Friday	Ang pitsa karon trese sa Byernes. 	今日は13日の金曜日だ。	It is Friday the 13th today.		
s	Biyernes Santo 	viernes	聖金曜日	Holy Friday	Nganong ngawong ka ug Byernes Santo? 	どうして聖金曜日の顔（悲しそうな）をしているの？	Why are you looking like at Good Friday? (Why do you look so sadly?)		
s	biyuda 	viuda	後家	widow 	Dili ko gusto mabiyuda. 	私後家になるのはいやよ。	I don't like to be a widow.		
s	biyudo 	viudo	男やもめ	widower	Naguol ang biyudo sa kamatayon sa iyang asawa.	女房をなくした男は嘆き悲しんだ。	The widower mourned on the death of his wife.		
s	blangko	blanco	白、空白	"white, blank"					
s	blima	problema	問題	problem					
	bngon	bungun	木陰、軒下	"shade under the tree, under the eaves"					
s	boda	boda	ウェディングドレス	wedding dress					
s	bodega	bodega	倉庫、在庫	"cellar, warehouse "	Kinsay molimpyo sa bodega? 	誰が倉庫を掃除するの？	Who will clean the warehouse?		
s	bohemio	bohemio	自由奔放な、ボヘミアの	Bohemian					
s	bokasyonal	vocacional	職業訓練校	vocational school 					
s	boksidor	boxeador	ボクサー	boxer					
s	bola 	bola	ボール 	ball 	Puwede bang mohulam ug bola? 	ボールを借りれますか？	Can I borrow the ball?		
s	bolitas	bolita	ベアリング、小球	ball bearing					
s	boltahe	voltaje	ボルト、電圧	voltage 					
s	bomba	bomba	爆弾、ポンプ	"bomb, pump "					
s	bombero 	bombero	消防士	fireman 	Abtik kaayo ang mga bombero. 	消防夫達はとてもエネルギッシュです。	The firemen are very energetic.		
s	bombilya	bombilla	電球	light bulb 					
	bonbon 	bunbun 	砂 	sand	Maghimo ta ug palasyo gamit ang bonbon. 	砂を使ってお城を作りましょうね。	Let's make a castle by sand.		
	bongbong	bungbung	壁、壁で囲う	"wall, enclose"	Naguba ang bongbong sa bodega.	倉庫の壁が壊された。	The walls of the warehouse was destroyed.		
	bongga	bungga		fashionable					
	bon-og	bun-ug	打撲、殴る	contusion					
	boriring	buriring	ふぐ	"blowfish, globefish"					
s	bosina	bocina	警笛、クラクション	car horn					
s	botar	votar	投票する	vote 	Atong botaran ang angayan nga mga kandidato.	適格な候補者に投票しましょう。	Let us vote for the deserving candidate.		
s	botelya	botella	瓶、ボトル 	bottle	Nindot kanang botelya sa whiskey nga gikan sa gawas.	その輸入物のウィスキーの瓶すてきだね。	The bottle of that imported whiskey is nice.		
s	botete	botete	ふぐ	puffer fish					
s	botika 	botica	薬屋	"drugstore, pharmacy"	Moadto ako sa botika. 	薬局に行きます。	I'm going to a pharmacy.		
s	boto	votar	票、投票	vote 	Ayaw pamalit ug boto.	票を買うな。	Don't buy votes.		
s	bruha	bruja	魔女	witch					
s	brutsa	brocha	絵筆	"paint brush, oral sex"					
	buak 	buak 	壊れる 	broken	Nabuak ang suga. 	電灯が壊れた。	The light was broken.		
	buak 	buak 	壊す	break	Gibuak niya ang samin. 	彼女は鏡を壊した。	She broke the mirror.		
	buang 	buang 	気違いの、狂った 	mad	Irong buang siya. 	あいつは狂犬だ。	He is a mad dog.		
	buaya	buaya	ワニ	alligator					
	bubho	bubhu	洗髪	shampoo					
	bubo	bubu	給水する、水を与える	"pour, water"	Si ginuong Jesus nagbobo kanato ug daghang grasya.	主イエスは、私たちにたくさんの恩恵を授けられた。	Jesus Christ give us many grace.		
	bubong	bubung	屋根、棟	roof					
	bubu	bubu	水をかける	"pour, water"	Gibubuan nako ang mga tanom.	植物に水をやった。	I watered the plants.		
	budbod	budbud	バナナ葉で包んだ餅	a kind of sticky rice					
	budhi 	budhi 	裏切る、反逆 	betray	Imo kong gibudhi.; Iyang gibudian iyang amo. 	裏切ったわね。; 彼はボスを裏切った。	You betrayed me! ; He betrayed his boss.		
	budlat	budlat	でっぱる	bulge					
	budlay	budlay	疲労	"weary, fatigue"					
	budlay	budlay	圧迫、重圧	oppress					
	budo	budu		fermented fish					
	budok	buduk	売春(婦）	prostitute					
s	buena/bueno	buen	良い	good					
	buga	buga	吐き出す	"spew, exhale"					
	bugal	bugal		"braggart, boast"					
	bugalbugal	bugal	あざけり	"deride, ridicule"					
	bugalbugalan	bugal	あざけり	"deride, ridicule"					
	bugan	bugan	股	groin					
	bugas	bugas 	ニキビ	pimple					
	bugas 	bugas 	米( 精米)  	fine rice	Mahal ang bugas karong panahona. 	この頃お米が高い。	The rice is expensive these days.		
	bug-at 	bug-at 	重い、口が重い	"heavy, taciturn"	Walay daghang amigo ang tawong bug-at ug baba. ;Bug-at dad-on ang iyang bag.	口の重い人は友達すくないよ。;彼女の荷物は持っていくには重い。	The one who is taciturn has not many friends.; His bag is heavy to carry.		
	bugaw	bugaw	追い払う、ポン引き	"drive away, scare away, shoo, pimp"	mabugaw ang mga langgam; Gibugaw sa tag-iya sa tindahan ang makalilimos.	鳥を追い払う;店主は乞食を追い払った。	drive birds away; The store owner drove the beggar away.		
	bugay	bugay	結納金	bride price (n.); dowry (n.); tricky girl (n.)					
	bugdo	bugdu	ふくらみ、でっぱり	"bulge, hump"					
	bugha	bugha	割る、木を割る	"hack, axe, split"	Nabugha gyud ang lubi nga natagak.	椰子の実が落ちて割れた。	A coconut fell down and broke.		
	bughat	bughat	再発、ぶり返す	relapse					
	bughaw 	bughaw 	青色、青い	blue					
	bugkal	bugkal	耕す	cultivate	Ang ulod motabang ug bugkal sa yuta.	虫は土地を耕すのに役立つ。	Worms help cultivate land.		
	bugkos	bugkus	束にする、包帯	"bandage, bundle"					
	bugnaw 	bugnaw 	冷たい( 水が)、冷淡  	cold (of water)	Bugnaw nga tubig kining tubod. 	この泉の水は冷たい。	It's cold water of this spring.		
	bugno	bugnu	けんか	"fight, combat"	Nagbugno ang mga iro.	犬たちが喧嘩していた。	The dogs were fighting.		
	bugo	bugu	とんま、のろま、馬鹿	"dullard, dunce, stupid"	Gitawag niya ug bugo ang iyang anak. ;Bugo diay ka?	彼は自分の子供を「のろま」と呼んだ。;馬鹿かお前？	He called his child as dullard. ;Are you stupid?		
	bugol	bugul	ふくらみ	bulge					
	bugon	bugun	かたまり	"lump, chunk"					
	bug-os	bug-us	完全な	"perfect, absolute"					
	bugoy	buguy	ごろつき	"hoodlum, misfit, scalawag,truant "					
	bugsay 	bugsay	オール( を漕ぐ) 	"row, oar, paddle"	Nanim basug kami pagbugsay. 	私達は必死で漕いだ。	We rowed desperately.		
	bugso	bugsu	打ち込む	drive into the ground					
	bugso	bugsu	急に現れる	appear suddenly					
	bugsok	bugsuk	逆さまに飛び込む	dive headlong					
	bugtaw	bugtaw	追う、実行	"pursue, chase, run after"					
	bugti	bugti	交換	exchange					
	bugto	bugtu	途切れる	"break, disconnect"					
	bugtong	bugtung	唯一、ただ一つの 	as only one 	Siya ang bugtong anak. 	彼はたった一人の子供です。	He is the only child.		
	bugtuan	bugtu	（息を）とめる	"expire, die"	Ang luyahon nga tigulang nabugtuan sa iyang gininhawa. 	弱っていた老人は息を止めてしまった。			
	bugwal	bugwal	掘る	"dig, cultivate"	Mibugwal nako ang yuta.	私は地面を掘った。	I dug the ground.		
	bugway	bugway	束、房、ひとかたまり	bunch					
	bugyas	bugyas	籠	basket	Pagdala ug basket para sa mga purutas.	果物入れる籠持ってきて。	Bring a basket for the fruits.		
	buhagay	buhagay	吹き降ろす、噴出	"outburst, downdraft, overflow"	Mibuhagay ang kusog nga ulan.				
	buhakhak	buhakhak	馬鹿笑い	"guffaw, boisterous laughing"					
	buhat 	buhat 	する、つくる	"make, do"	Buhat sa imong buhatonon. ;Gibuhat kining monyeka ni Nanay nako. 	自分のことをやれ。(余計なお世話だ）;この人形は母が作ってくれたのです。	Mind your own business.; This doll was made by my mother.		
	buhat 	buhat 	仕事	"job, work, business"					
	buhat 	buhat 	つくる	make					
	buhatan 	buhat	仕事場、職場	"office, workplace"	Adto kita sa buhatan mag-estorya. 	会社に行って話しましょう。	Let's go to office to talk.		
	buhatonon	buhat	務め	"duties, tasks"	Daghana sa akong buhatonon karong adlawa.		I have so many tasks to do today.		
	buhawi	buhawi	つむじ風、竜巻	whirlwind	Sa Sahara Desert adunay daghan nga makitang buhawi didto.	サハラ砂漠では竜巻がしょっちゅう見られる。	We can see many whirlwinds in the Sahara Desert.		
	buhi 	buhi 	生きている 	alive	Buhi pa siya! 	こいつまだ生きているぞ。	Still he is alive!		
	buhi 	buhi 	飼う	"rear, feed"	Makakwarta kaayo kon magbuhi ug baboy. 	豚を飼うのはいいお金になる。	Breeding pigs makes good money.		
	buhi 	buhi 	自由になる、放たれる  	freed	Nakabuhi ang lion nga gigutom.	腹をすかしたライオンが逃げ出した。	A starved lion escaped.		
	buhilaman	buhilaman	文明	civilization					
	buhis	buhis	税	tax	walay buhis 	免税	tax free		
	buho	buhu	穴、穴を開ける	"hole, bore"	"Hinay, mahulog ka sa buho."	ゆっくりね、穴に落ちるよ。	"Slowly, otherwise you'll fall into the hole."		
	buhok 	buhuk 	髪の毛、毛	hair 	Taas ug nindot ang imong buhok. 	君の髪は長くて美しい。	Your hair is long and beautiful.		
	buhong	buhung	豊富な	abundant	Dili buhong kining bataa sa pagkaon. 	この子の食べ物はたくさん無い。	This child is not abundant with food.		
	buhot	buhut	吹く、あえぐ	"puff, whiff"					
	buing	buing		crazy					
	buka	buka	開く（眼、口を）、銃口	"open, muzzle"					
	bukad	bukad	膨らむ、広げる	"expand, swell out, unfold"	Nibukad ug maayo ang giluto nga popcorn.	ポップコーンを料理したら良く膨らんだ。	The cooked popcorn swelled well.		
	bukag 	bukag 	籠 	basket	Magdala ba kita ug bukag sudlanan sa mga prutas? 	果物を入れる籠を持っていきましょうか。	Shall we bring a basket for the fruits?		
	bukal 	bukal 	沸く、沸騰する 	boil 	Bukal na ang tubig. 	お湯が沸いた。	The water boiled.		
	bukana	bukana	海岸、入江、湾	"sea shore, cove, bay"					
	bukas 	bukas 	開ける 	open	Bukas kanunay ang among putahan alang kanimo.	私達は、いつでもあなたをお待ちしています。	Our door is always open to you.		
	bukbuk	bukbuk	殴る、ボコボコにする	clobber					
	bukhad	bukhad	広げる	"unfold, exfoliate"					
	bukid 	bukid 	山 	mountain	Mangadto kita sa bukid. 	山に行こう。	Let's go to the mountain.		
	bukidnon	bukidnun	山に住む人	mountain people	Daghang mga bukidnon nilugsong sa Sugbo.	たくさんの山手の人々がセブ市に下りてきた。	A lot of rural people came down to Cebu city.		
	buking	buking	ばれる	expose					
	buklad	buklad	広げる	unfold	Palihug ko ug buklad sa banig.	マットをひろげてくれませんか。	Could you please unfold the mat?		
	buko	buku	節、結び目、竹の節	"joint, node"					
	buko	buku	漏らす、現す、見せる	"reveal, unveil"					
	bukobuko	bukubuku	背骨、背	"spine, back"					
	bukog 	bukug 	骨 	bone 	Nabalian siya ug bukog sa paa. 	彼は足の骨を折った。	He broke his leg bone.		
	bukol	bukul	こぶ	"lump, swelling"	"Nganong nabukol man na imong ulo, Bay?"	君、どうして頭にコブをこさえたの？			
	bukong	bukung	無賃乗車	free ride	Ayaw kamo pamukong. 	きみ達ただ乗りはだめだよ。	Don't steal ride.		
	bukot	bukut	被る、覆う	cover	Siya nagtakilid nga nagbukot sa binulakan nga habol.	彼女は花柄の毛布を被って横になっていた。	She was lying covered by floral blanket.		
	bukso	buksu	魚の一種（ラポラポに似た魚）						
	bukton 	buktun 	腕	arm	Sakit akong bukton. 	腕が痛い。	My arm is in pain.		
	buktot	buktut	せむし	humpback					
	bukya	bukya	くらげ	jellyfish	"Naay bukya nga katol ug duna say dili, ug aduna usay makaon."	痒くなるクラゲもそうでないのもいるし、食べられるのもいる。	"There are jellyfishes which makes us itchy and which does not, and also which is edible."		
s	bula 	bola	シャボン玉、ボール	"soap bubble, ball "	Bula nga sabon	シャボン玉	a soap bubble		
	bula 	bula 	お世辞、載せる	"flattery, load"					
?	bulabog	bulabug	かき回す	"agitate, stir up, disturb"					
s	bulabula	bola	弾む（ボールのように）	bounce					
	bulad 	bulad 	干し魚、干物、干す	"dried fish, expose to the sun"	"Mokaon ka ba ug bulad? Di, ra bulad nga nukos."	干し魚食べる？いや、干しイカでいい。	"Will you have dried fish? No, dried squid only."		
s	bulada	bolada	お世辞	flattery					
	bulag 	bulag 	離婚する、諦める	"separate, divorce, give up"	Bulag na mi sa akong bana. 	私亭主と別れたわ。	I separated from my husband.		
	bulagaw	bulagaw	茶髪	brown hair					
	bulahan	bulahan		"fortunate, blessed"					
	bulak 	bulak 	花 	flower	Humot kaayo ang mga bulak. Nibubo si Jenny sa bulak.	とても花の香りがする。	The flowers smell well. Jenny put water to the flower.		
	bulalo	bulalu	低能	dullard					
	bulan 	bulan 	月 	moon 	Karon gabii nay mahayag nga buwan./ Dan-ag kaayo ang bulan.	今夜の月は明るい。	We have a bright moon tonight.		
	bulang 	bulang 	"競う(nag-,nagka-) 戦う"	"compete, fight, cockfight"	Magbulang ta sa kanadtong lubi.	どっちが速いか、あの椰子の木まで競争しよう。	Let's compete to that coconut tree.		
	bulangan	bulang	闘鶏場	cockpit					
	bul-anon	bul-anun	Bohol生まれの人	people of Bohol					
	bulatik	bulatik	お世辞	flattery					
	bulawan	bulawan	金	gold	Ang mga butang sulod sa palasyo sa hari kasagaraan bulawan ug mamahalon.	王様の宮殿の中は、殆ど金と高価なものばかりだった。	Inside of king's palace were almost gold and precious things.		
	bulbol	bulbul	陰毛	pubic hair					
s	bulda	bordar	刺繍する	embroider					
e	buldos	bulldoze	ブル押し	bulldoze					
s	bulgar	vulgar	衆知の、暴露	"divulge, vulgar"					
	bulhog	bulhug	白内障、目が不自由	"cataract, partially blinded"					
	bulhot	bulhut	吹く	"blow, blow out"					
	buli	buli		penis					
	bulig	bulig	助ける、群れ	"assist, help, bunch"					
	bulig 	bulig 	編む	"knit, weave"	Nagbulig siya ug banig nga kawayan. 	彼は竹の敷物を編んでいる。	She is weaving a carpet of bamboo.		
s	bulilyaso		ヘマ	"botch, bobble"					
	bulinaw	bulinaw		anchovy					
	buling	buling	瑕、しみ	stain	Naay buling ang akong sinina. 	私の服にしみがある。	My dress has a stain.		
	bulingit	buling	汚れた、しみだらけの	dirty					
	buliraw	buliraw	はっきりしない	"hazy, blur"					
	bulit	bulit	塗る、詰める、埋める	"smear, plaster"	Buliti ug cement ang liki.	ひびにセメントを詰めてください。			
s	bulkan	volcan	火山	volcano					
	bulo	bulu	ナタ、短剣	"hatchet, dagger"					
	bulog	bulug	誤魔化す、騙す	"cheat, fool"					
	bul-og	bul-ug	噴き出る	gush	Kusog ang bul-og sa tubig.	水が勢い良く噴き出た。			
	bulohaton	buhat	仕事	work	Daghan pa ako ug bolohaton. 	まだすることが一杯ある。	I have a lot of things to do.		
	bulok	buluk	色	color					
	bulok	buluk	低能、のろま	dullard					
	bulokbulok	bulukbuluk	(泡が)ボコボコする	bubbling					
	bulong 	bulung 	薬、治療、探す	"medicine, remedy, look for"					
	bulos	bulus	お荷物、重荷	burden					
	bulos	bulus	竹の幹、茎	bamboo stem	malagomang bulos		pliant branch		
s	bulsa	bolsa	ポケット、財布	pocket	Duna koy usa ka sensilyo sa akong bulsa. 	ポケットには1枚硬貨があるだけだ。	I have only a penny in my pocket.		
	bulto	bultu	大きなふくらみ	large bulge					
	bulugan	bulug	鼠径部、足の付け根、股	groin					
	buluhaton	buhat	仕事、務め	"task, duty"					
	bumbay	bumbay	たまねぎ	onion					
	buna 	buna 	額 	forehead	Humok pa ug buna ang batang bag-o nga tawo. 	生まれたばかりの子の額はまだ柔らかい。	The forehead of newly born baby is still tender.		
	bunal	bunal	棒で叩く	hit/strike with a club					
	bundak	bundak	急に閉める、急に落とす、急に降りだす	slam	Aling-ing kaayo ang atong pamati sa dili pa mobundak ang ulan.	雨が急に降る前は、蒸し暑い。	We feel muggy before the rain falls. 		
	bundo 	bundu 	"小山、小丘⇒bungdo, bugdo"	hillock	Ayaw hilabti ang bundo.	その小山をいじり回さないで。	Don't meddle the heap.		
	bunga	bunga	実	"fruit, nut"	Mikaon ka ba sa bunga sa kahoy nga gidili ko kanimo? 	私がお前に禁じた木の実を食べたのか？	Did you eat the fruit that I forbade?		
	bungat	bungat	強要する、言明する	"demand, stipulate, state, express"	10m ang ransom money nga gibungat sa mga kidnapers.	誘拐犯は身代金として1千万要求した。	The kidnapper demand 10m as a ransom money.		
	bungaw	abungaw	ぼんやり	"forgetful, absent mind"					
	bung-aw	bung-aw	深い谷間	chasm					
	bungay	bunglay	草取り鎌、草を刈る	sickle for weeding					
	bungbong 	bungbung 	壁	wall 	Kana ang bongbong nga gibulig sa kawayan. 	あれは竹を編んだ壁です。	That wall is woven by bamboo.		
	bungdo 	bungdu 	小山、小丘、塚	"hillock, heap"					
	bungdol	bungdul	ぶつかる、突っこむ、突く	"bump, poke"					
	bungi	bungi	兎口	harelip					
	bungkag	bungkag	ばらばらにする	"break up, demolish, tear apart"					
	bungog	bungug	耳をつんざく	"stunning, deafening"					
	bungol	bungul	つんぼ	deaf					
	bungot	bungut	髭	beard	Dili ko ganahan ug bungot. 	僕は髭は好みじゃない。	I don't like beard.		
	bungtod	bungtud	丘	hill	Naa sa bungtod ang mga unggoy. 	丘には猿がいます。	There are monkeys on the hill.		
	bunlot	bunlut	ぐいっと引く	"jerk, yank, pull"					
	buno	bunu	殺す、殺人	"kill, slay, murder"					
	bun-og	bun-ug	打撲、叩く	"bruise, contusion"	Tambali kana imong bun-og. 	薬を打撲傷につけなさい。	Apply some medicine to your bruise.		
	bunok	bunuk	どしゃ降り	downpour	Kusog ang hangin sa gawas nga giubanan sa makusog nga bunok sa ulan. 	外はどしゃ降りの雨を伴って強風が吹き荒れた。	The wind was blowing hard with a downpour in the outside.		
	bunot	bunut	引きぬく、取り出す	"take out, draw"	Mibunot sa armas ang pulis.	警官は銃を取り出した。	The police take out the gun.		
	bunot	bunut	椰子殻	coconut husk					
	buntag 	buntag 	朝 	morning	Molakaw ta sayo sa buntag ugma. 	明日朝早く出かけましょう。	Let's go early tomorrow morning.		
	buntaog	buntaug	現れる、聳える	"loom, tower"					
	buntis	buntis	妊婦	pregnant					
	buntod	bungtud	丘	hill					
	buntog	buntug	征服する、水に投げ込む	"conquer, overcome, throw into the water"	Gibuntog sa mga kriminal ang patayng lawas sa dagat.	犯人たちは死体を海に投げ込んだ。	The killers threw the dead body into the sea.		
	bunyag	bunyag	洗礼する	baptize	Sa Katuliko ang bata una modako kinahanglan adunay bunyag na sa simbahan para mahingpit na siya na Kristiyano.	カソリックでは、子供は大きくなる前に教会で洗礼を受けなければいけない。それで完全なキリスト教徒となれる。	"In Catholic, a child should be baptized before growing older by church to be a true Christian."		
	buok	buuk	個	whole	upat ka buok balay	４軒の家	four houses		
	buong	buung	冒涜	"profane, desecrate"	Nabuong na ang iyang pagkababaye.	彼女の純潔が冒された。	Her chastity has been destroyed.		
	buongon	buungun	ブオゴン（夏蜜柑のような柑橘系果物）	pomelo	fruits				
	buot	buut	機嫌、気分	mood	Mabaw kaayo siya'g buut.	彼はとても短気だ。	He is very short-tempered.		
	buot	buut	欲求、望む	"will, wish, want"	Unsay buot imong isulti?	何が言いたいの？	What do you want to say?		
	buot ko 	buut ku	〜したい	I want to	Buot ko mosulti sa tinuod. 	ほんとのこと話したい。	I want to speak the truth.		
	buotan 	buut	親切な、善良な	"good natured, kind"	buotan nga pagkabata 	良い子	good child		
	buotbuot	buut	勝手に、無許可で	"liberty, arbitrary"	Nganong nagbuotbuot kag palit ana?	どうして勝手にそれを買ったの？	Why did you take it on yourself to buy that?		
	burak	burak	ふくらはぎ	calf (leg)					
	burara	burara	軽率	indiscreet					
s	burda	bordar	刺繍	embroider					
	burdahi	burdahi	向かう	"go, head for"	magbuburdahi	往復	"to and from, shuttle"		
	burgahoy	burgahuy	うろつく	wamder					
	burikat	burikat	売春(婦）	prostitute					
	buring	buring	売春(婦）	prostitute	Disotso paubos dili puwede mamoring sa balaod. 	18才未満の売春は法律で禁じられています。	Prostitution under 18 years old is prohibited by law.		
	buriring	buriring	フグ	puffer fish					
e	burlis	burlesque	茶化す、ふざける	burlesque					
	burol	burul	丸刈り（頭）、鈍い	"bald, shave head, dull, oaf"					
	burong	burung	内気、世間知らず、間抜け	"ignorant, stupid, shy, introvert"	Tungod sa kaburong giilad siya.	彼女は世間知らずだから、騙されちゃったんだ。	She was swindled 'cause she was so ignorant.		
	buros	burus	身ごもった	pregnant	Patakaling anay aron moburos.	その豚に種付けすれば身籠るよ。	"Mate the sow, then she will be pregnant."		
	burot	burut	ふくらみ	bulge	Pistola nang nagburot sa iyang kilid.	彼の脇が膨らんでいるのは、ピストルだよ。	That is a pistol that is bulging at his side.		
s	burukinto		喧嘩っ早い	"quarrelsome, troublesome"					
	busa 	busa 	だから、従って	"therefore, so, consequently"	"Salbahis siya, busa ayaw ug salig. "	あいつは酷い奴だから信用しちゃダメ。	"He is atrocious, so don't trust him."		
	busagak	busagak	水音、ほとばしる	"gushing, flowing sound"	Nagbusagak ang sandayong.	樋は水音をたてた。	The gutter is making a rushing sound.		
	busak	busak	一杯	"full, abundant"	Gibusak namo ug kamote ang saku.	私たちは袋をサツマイモで一杯にした。	We filled the sack with sweet potatoes.		
	busal	busal	鼻輪、鼻面	muzzle					
	busaog	busaug	床の梁	floor joist					
	busaw	busaw	大食漢	glutton					
	bus-aw	bus-aw	泌尿器感染、頻尿	"urinary tract infection, frequent urination"	Sagad bus-awon ang mabdos.	妊娠すると頻尿になりやすい。	Pregnant women tend to have frequent urination.		
	busawan	busaw	欲張り、大食い	greedy					
	busay 	busay 	滝 	waterfall					
	busdik	busdik	はち切れる、たらふく食べる	"engorge, burst"	Makabusdik gyod ang inyong gidalit.	お腹がはち切れるほどいただきました。	You served a most filling dinner.		
	buse	busi	生き残る	survive	Usa ray nabuse sa mga baktin.	子ブタはやっと一匹が生き残った。	Only one piglet could survive.		
	busiad	busikad	弾ける、破裂	burst open	Mibosikad iyang senina kay huot ug nakita iyang pusod.	彼女の服はきつくて前が開きおへそが見えた。	"Her shirt was half open in the front because it was too tight, so you could see her navel."		
	busilak	busilak	陽光、光射	"radiate, sun light"					
s	busina	bocina	警笛、クラクション	car horn					
	buskag	buskag	ほどける、ばらす	"unpack, unwrap, expose"	Nabuskag iyang hinapay sa hangin.	彼女の髪は風にほどけた。	Her hair got all disheveled in the wind.		
	buslong	buslung	直視する	look squarely					
	buslot	buslut	穿孔、穴	"opening, hole, perforate"	Dakong buslot ang akong medyas.	私の靴下に大きな穴がある。	My socks have a big hole in them.		
	busog 	busug 	満腹	full	Busog na ko. 	お腹一杯です。	I'm full already.		
	bus-ok	bus-uk	堅い	firm					
	busyad	busyad	目立ったお腹	sticking-out stomach					
	buta	buta	めくら	blind					
	butad	butad	引く	"pull, lug"					
	butakal	butakal	雄ブタ	boar					
	butalo	butalu	撃つのが下手な	poor shot					
	but-an 	buut	良い	"good, obedient"	But-an kining bata. 	この子はいい子ですよ。	This child is good.		
	butanding	butanding	ジンベエ鮫、大魚	"big fish, whale shark"					
	butang 	butang 	置く	"put, place"	Si Mary nagbutang ug mga bulak sa lamesa. 	メアリはテーブルの上に花を置いた。	Mary put flowers on the table.		
	butang 	butang 	物 	thing	Sultie ko kung naa kay ganahan nga butang. 	欲しいものがあったら言ってよ。	Tell me if you want something.		
	butangbutang	butang	中傷、罪人呼ばわり	"make false accusation, calumny"					
	butbut	butbut	うそ	lie					
	butbuton	butbut	詐欺師、うそつき	"liar, swindler"					
	butho	buthu	出現する	suddenly appear	Mibutho ang dagway sa batan-ong lalake.	若い男の顔が現れた。	The face of a young man suddenly appeared.		
	buti	buti	天然痘	smallpox					
	buti	buti	多分	maybe					
	butihon	buti	あばた顔	pockmark 					
s	butite	botete	ふぐ	puffer fish					
	buto	butu	破裂する	"burst, blast"	nibuto ang ligid; mibuto ang bulkano	パンクした。; 噴火した。	the tire burst; erupted the volcano		
	buto	butu	女性器	female genitalia					
	butok	butuk	苗束						
	butok	butuk	膨れる、水ぶくれ	"blister, swell"					
	but-ok	but-uk	むせる、腫れる	"choke and cough, swell"					
	butokbutok	butuk	どきどきする	throbbing					
	butoy	butuy	腫れ物、腫れる	"swell, pustule"					
	butyag	butyag	告げる（来着等氏名を発表する）	announce	Karon ibutyag ang nakadaug sa singalong contest indigay. 	さあカラオケ大会優勝者の発表です。	Now we will announce the winner of the sing along contest.		
	buuk	buuk	個（数量）	"unit, piece, whole"					
	buulbuul	buulbuul	くるぶし、足首	ankle					
	buwag	bulag	離婚する⇒bulag	"separate, divorce"					
	buwahan	buwahan	ランソーネス	lanzones					
	buwak	bulak	花	flower					
	buwan 	bulan	月	moon 		bulan に同じ	same as 'bulan'		
	buwang 	bulang 	競う、闘鶏	"compete, fight, cockfight"	Magbulang ta sa kanadtong lubi.	どっちが速いか、あの椰子の木まで競争しよう。	Let's compete to that coconut tree.		
	buwangan	bulang	闘鶏場	cockpit					
	buya	buya	見合い結婚	arranged marriage					
	buylo	buylu	渦潮、渦、はずみ	"whirl, swirl, momentum"					
s	buynas	buenas	幸運	"lucky, fortunate"					
	buyno	buynu	えーと、それで	"well, then"					
	buy-od	buy-ud	疲れきる、大の字になる	"prostrate, sprawl"					
	buyog	buyug	蜂	"bee, wasp"					
	buyon	buyun	平行の、平行線	parallel					
	buysit	buysit	悪運、悪運に取り付かれる	"bad luck, be beset by bad luck"					
	calamansi	kalamansi	カボス⇒kalamansi	lime					
ch	canton		広東、麺	"noodle, Canton"					
	carabao	carabau	水牛⇒karabao/kabaw	water buffalo					
s	corona	corona	トロフィー、王冠	"trophy, crown"					
	da	da	…だけ	only					
	da	dala	持物⇒dala	carried					
	daan 	daan 	古い、あらかじめ	"old, stale, beforehand"	lungsodaan 	旧町、	old town		
	dabdab	dabdab	点火する	ignite					
	dabgka	dabgka	あぶり乾かす	parch					
	dad-a	dala	持ってきて。	bring 					
	dad-i 	dala	持ってきて。	bring 	Dad-i ko'g tubig.	水を持ってきて。	Bring me water.		
	dad-on	dala	持って行く	will bring					
	daga	dalaga	おとめ、未婚の娘	maiden					
	dagaan	dagaan	熱放射	heat radiation					
	dagan 	dalagan 	走る	run	Midagan siya ug kusog. 	彼は必死に走った。	He run fast.		
	dag-anan	daug	勝利	win					
	dagang	dagang	羽軸、鍋敷き	"quill, pot stand"					
	dagat 	dagat 	海 	sea					
	dagaw	dagaw	ぼんやり、白昼夢	"day dream, absent minded"					
	dagaya	dagaya	たくさんの	"many, plenty"					
	dagayday	dagayday	流れ下る、したたる	"stream down, trickle"	Ang dugo nidagayday gikan sa samad sa ulo hangtod sa nawong.	頭の傷から血が顔に流れ落ちた。	Blood trickled from the wound of head down to his face.		
	dagdag	dagdag	落ちる（枯葉が）	"fall, drop, harvest"					
	daghan 	daghan 	たくさん	many: a lot of	Basta sinulog daghan tawo.	シノログの時にはすごい人出だ。	When it's Sinulog there's a lot of people.		
	daghang buhat	daghan buhat	忙しい、することが多い	busy	Daghan siya ug buhat.	彼はすることがたくさんある。	She is busy.		
	daghom	daghum							
	daghong	daghung	うめく	groan					
	daginot	daginut	節約する	"scrimp, frugal"	Nagdaginot ko ug gasto sa kuwarta kay wala na koy trabaho.	仕事が無いので、お金を節約してる。	I scrimp money because I have no job.		
	daginutan	daginut	倹約して、節約した、つましい	"thrifty, stingy, frugal"					
	dagit	dagit	誘拐、急襲	"kidnap, abduct, swoop"	"Human ang incidente sa pagdagit, nigamay ang mga turista. "	あの誘拐事件のあと観光客が激減した。	After the kidnap incident the tourists decreased.		
	dagitab	dagitab	電気、電流	electricity					
	dagitabnon	dagitab	電気の	electric	sugang dagitabnun	電灯			
	dagko 	daku 	大きい（対象が複数の場合）	big	Dagko kaayo ilang binuhing baboy. 	彼らの飼っている豚は、とてもでかい。	The pigs they are raising are very big.		
	dagkot	dagkut	点灯する、照らす、点ける	"kindle, light"	Nagdagkot ko sa sigarilyo.	タバコに火をつけた。	I lit the cigarette.		
	dagma	dagma	つまづいて転ぶ	stumble and fall					
	dagmal	dagmal	虐待する、いじめる	"maltreat, ill-treat, inflict"	"Siya gidagmalan sa iyang bana, ug ilang anak gisunod sa pagdagmal."	彼女は夫に虐待され、次に子供が虐待を受けた。	"She was battered by her husband, and next their child was battered."		
	dagnay	dagnay	あだ名、愛称	nickname					
	dagpak	dagpak	たたく	"slap, tap"	Gidagpak nako ang abaga ni Jenny.	私はジェニーに肩をたたかれました。	I was tapped by Jenny on the shoulder.		
	dagpas	dagpas	はえたたき	"swat, swatter, flapper"					
	dagsa	dagsa	浜に上がる	beached					
	dagsang	dagsang	たくさんいる	abound					
	dagtum	dagtum	浅黒い	"dark, swarthy"	Nidagtum ang mga panganod nga nakasalipud sa adlaw.	太陽を覆っている雲は暗かった。	The clouds covered sun is dark.		
	dagum	dagum	針、時計の針	"needle, hand of clock"	Di mahulogan ug dagum sa mga tawo ang sulod sa subway. 	地下鉄の中は人で針も落とせない（程混んでいた）。	It was so crowded that even a needle could not fall in the subway.		
	dag-um	dag-um	雨雲、黒雲	"cloud, dark cloud"	Mag-ulan siguro karon kay dag-um kaayo ang langit. 	雨雲で一杯だから今日はきっと雨になる。	It will rain soon because of the very dark clouds in the sky.		
	dag-umon	dag-um	曇り、暗雲の	cloudy					
	dag-un	dag-un	弱める	"weaken, become weak "	Dag-un ka sa imong sakit? 	少しは痛みおさまりましたか？	Had your pain soften?		
	dagway	dagway	顔、容姿、〜に見える	"face, form, looks like, feature"	Nindot ang iyang dagway. 	彼の顔は整っている。	His face is handsome.		
	dahan	dahan	悪化	get worse					
	dahig	dahig	絡み合う、巻き込む	"implicate, involve"					
	dahik	dahik	引きずる	"drag, scuff"					
	dahil	dahil	アイロンをかける	iron					
	dahon 	dahun 	葉 	leaf	Gipundok nako ang mga dahong laya para sunugon. 	枯葉を集めて火を焚いた。	I gathered dried leaves for fire.		
	dahum	dahum	予想する	"anticipate, surmise"	Siya nagdahom sa tawo nga mag-alagad ug magdayeg kaniya.	彼は彼に奉仕して、栄誉を与えてくれるものと思っている。	He expects for person to serve him and praise him.		
	dahunog	dahunug	轟く	"rumble, roaring"					
	dail	dail	満月	full moon					
	dailos	dailus	滑る	"slip, glide"	Nahugaw akong kamesin ug pantalon kay nadailos ko. 	滑ってシャツもズボンも汚しちゃった。	I slipped and made my shirts and pants dirty.		
	dailot	dailut		iron					
	daitlan	daitul	あてる、指す	"lay, aim"	Gidaitlan ko ug kutsilyo sa akong kontra.	ナイフを敵に向けた。	He attempt to kill me.		
	daitol	daitul	あてる、置く	lay	Gidaitol nako ang sundang sa liog sa akong kuntra.	刀を敵の首に当てた。			
	daiya	daiya	色々な	various					
	dakbayan 	dakbayan 	市 	city	Dakbayan Sugbo walay kuyaw. 	セブ市はとても安全です。	There is no danger in Cebu city.		
	dakdakanan	dakdakanan	スケープゴート	scapegoat					
	dakinas	dakinas	滑る	"slide， skid, slip"	Paghinay kay basig madakinas ka.	ゆっくりね、多分すべるから。	"Be slowly, maybe it's slippery."		
	dakin-as	dakin-as	滑る	"slide， skid, slip"					
	dakit	dalakit	枝から根が下りている様に見える（大木になる）木	a tree (usually big with epiphytes)	Dako kaayo ang dakit daplin sa dalan.	道路横のDakitはとても大きい。	The dakit side of the road is very big.		
	daklit	daklit	簡潔、瞬時	"brief, laconic, concise"					
	dako 	daku 	大きい 	big	dakong isda 	大きな魚	Big fish		
	dakol	dakul	コツンとする(頭など）	smack					
	dak-on	daku	大きさ	bigness	Unsa gidak-on ang …	〜はどれくらい大きいの？〜は場所または木など	How big that ~.		
	dakop 	dakup 	捕らえる	"catch, seize, capture"					
	dakpa 	dakup	捕らえろ	catch (in order)	Dakpa ang mga langgam. 	鳥を捕まえろ。	Catch the birds.		
	daku 	daku 	大きい 	big	Tinuod daku kini nga kahoy. 	ホンとにでかい木だねえ。	Really this tree is big.		
	dakup 	dakup 	捕らえる	"catch, seize, capture"	Gidakop na siya sa mga pulis. 	彼は警察に捕まった。	He was caught by the police.		
	dala 	dala 	運ぶ、導く 	"transport, carry, bring"	Magdala ka ug chokolate para nako? 	私にチョコレート持ってきてくれる？	Could you bring me chocolate?		
	dala sa pagkatawo	dala tawu	生まれつきの	"innate, inborn"	Ang ulat sa akong nawong dala na sa akong pagkatawo.	私の顔の傷跡は生まれつきです。	The scar of my face is inborn.		
	dalag 	dalag 	黄色	yellow	dalag nga saging 	黄色いバナナ	yellow banana		
	dalaga 	dalaga 	娘、独身女性	"lady, single women, girl"	Daghan ako ug igsoon nga dalaga. 	私は女の姉妹（きょうだい）がいっぱい。	I have plenty of sisters.		
	dalagan	dalagan	走るdaganが普通	run =dagan					
	dalagangan	dalagangan	中指	middle finger					
	dalagita	dalaga	少女	"lass, girl"					
	dalagon	dalag	黄色の	yellowish	"Ang panit niya dalagon ang kolor, sukad nagkasakit siya ug hepatitis."	肝臓病を患って彼の皮膚は黄色っぽい。	The color of his skin is yellowish for he is suffering hepatitis.		
	dalan 	dalan 	道 	"road, path"	Mao ba kini ang dalan padulong sa inyo? 	この道が君んとこへ行くの？	Is this the road going to your house?		
	dalandalan	dalan	小道	"lane, path"	nagdalandalan ang ulan	雨が馬の背を分ける			
	dalangpan	dalangpan	避難所	refuge					
	dalaygon 	dayig	立派な 	"excellent, admirable"	Dalaygon ka nga pagkabata.	君、子供にしては、立派なものだね。	You are excellent for a child.		
t	daldal	daldal	うわさ話、引きずりこむ	"gossip, beguile"	Ayaw siyag daldala sa sugal.	彼をギャンブルに引き込むんじゃありません。	Don't initiate him into the vice of gambling.		
	daldal	daldal		"beguile, abet"					
	dalhan	dala		bring					
	dalhi 	dala	dalaの命令形	bring (imperative)	Dalhi ko'g siguro chokolate. 	きっとチョコレート持ってきて。	Bring me chocolate without fail.		
	dalhonon	dala	持っていくもの⇒dala						
	dali 	dali 	急ぐ	"hasten, quick, fast"	Dali diri! Dali duol! ; Dalion ta.; dali makabati 	急いできて!; 急ごう。; 敏感な	Come quickly! ; Let's be quick. ; sensitive		
	dalidalion	dali	急いた、急く	"urge, hasty"					
	daligdig	daligdig	にじむ	ooze					
	dalikyat	dalikyat	しばらく、ちょっと	for a while					
	dalin-as	dalin-as	滑る	"slide， skid, slip"	"Dangog kaayo ang dalan kung mag-ulan, ug  mga sakyanan nadalin-as."	雨が降るとその道は滑りやすくて、車がスリップした。	"When it rains, the road is very slippery and vehicles slid."		
	dalisay	dalisay	精製する	refine					
	dalit	dalit	もてなす	"treat, offer"					
	dalo	dalu	欲深い	"selfish, greedy"					
	dalogdog 	dalugdug 	雷 	thunder 	Kusog kaayo ang dalogdog.	雷がすごい。	It's a tremendous thunder.		
	dalos	dalus	湿地	swamp					
	dal-os	dal-us	滑る	"slip, glide"					
	dalunggan 	dalunggan 	耳 	ear	hawid sa dalunggan	耳をつまむ（指が熱くて）	pinch one's earlobe		
	damag	damag	悪夢	nightmare	1				
	dam-ag	dam-ag	ぶつかる	"collide, crash"					
	daman	daman	夢遊病、寝言	"sleep walking, sleep talking"					
	damgo	damgu	夢	dream	Damgohon ko ikaw karon gabii. 	今夜君の夢を見るよ。	I will dream of you tonight.		
	damha	dahum	期待する	expect	Ayaw damha nga mobalik pa ko.	僕が戻ってくると期待しないで。	Don't expect me to come back.		
	damkon	damkun	妊娠する=panamkon	pregnant					
	damlag	damlag	未来	future	ugma damlag	未来に	in a future		
	dampas	dampas	刈る	cut	Jenny ipalihog ko ug dampas sa balili nga sagbot.	ジェニー、お願い、庭の芝を刈って。	"Jenny, please cut the grasses in the field."		
	damyo	andamyu	乗降タラップ	gangplank					
	dan	dalan	道⇒dalan	"road, path"	kurbadang dan 	曲がった道	curved road 		
	danag	danag		half-conscious					
	dan-ag	dan-ag	光、光さす、明るい	"light, beam, bright, shine"	Ipalihug ko ug dan-ag sa kusina sa kandila kay brown-out.	停電したから台所を蝋燭で明るくしてください。	Please light up the kitchen by a candle because it's brown-out.		
	danaw	danaw	水たまり	"pool, puddle"					
	danga	danga	不運を招く	lead misfortune					
	dangadanga	dangadanga	やってくる、近づく、助けを求めて行く	"approach, come near"					
	dangadanga	dangadanga	目立ちたがり屋	"showy, conspicuously"					
	dangas	dangas	禿げ上がる	receding hairline					
	dangat	dangat	着く、届く 	"reach, arrive, obtain"	"Inig-dangat nako sa balay, wala na siya didto. "	僕が家に着いた時はもう彼女はいなかった。	When I arrived my house she wasn't there already.		
	dangatan	dangat	定め、結果	"outcome, fate"					
	dangaw	dangaw	インチ位の長さ	short distance-about one inch					
	dangdang	dangdang	あぶる、　熱くする	broil	Gidangdang niya ang bulad sa kalayo aron mainit.	彼は干し魚を火であぶって熱くした。	He broiled the dried fish to the fire.		
	dangga	dangga	甘やかす、あだ名	"spoiled, nickname"					
	danghag	danghag	向こう見ずな、軽率な	"reckless, imprudent"	Danghag kaayo ka!	無茶だよ！	You are too reckless.		
	dangilag	dangilag	薪、点け木	"firewood, kindling, fuel"					
	danglog	danglug	滑りやすい	slippery	Paghinay kay danglog kung basa.	ゆっくりね、濡れてすべるから。	Be careful because it's wet and slippery.		
	dangog	dangug	滑りやすい⇒danglog	slippery					
	dangop	dangup	避ける、避難する	refuge					
	dangpan	dangup							
	dangtan	dangat	届く						
	dangti	dangat ug	時間が経つ、かかる	take	Wa dangti'g dugay nahitangka sila.	まもなく、彼らは着くでしょう。	It will not take so long before they arrive.		
	danguynguy	danguynguy	号泣する	"wail, weep"	Saba ang danguyguy sa bata.	子供の泣き声がうるさい。	The crying of the child is noisy.		
	dani 	dani 	引き付ける、誘う	"attract, induce"	Ayaw ko daniha kay dili ko madani nimo. 	私を誘わないで、だってあなた魅力無いもの。	"Don't seduce me, you don't have appeal to me."		
s	danyos	da?os	損害、勘定、費用、支払い	"bill, damage"					
	daob	daub	火、燃やす、焚き火⇒daub	"fire, burn"	Nagdaob ko ug basura. 	 ゴミを燃やしました。	I took the rubbish on fire.		
	daog	daug	勝つ	win	Nidaog siya sa duwa.	彼はゲームに勝った。	He won the game.		
	daot	daut	痩せ⇒daut	thin	Ang nasakit ug tuberculosis daot na niya.	結核を病んでいる人は痩せている。	Who is suffering tuberculosis is now very thin.		
	daot	daut	傷つく、損害、壊す	damage	Nadaut ang mga tanom.	植物が被害を受けた。	Many plants are damaged.		
	daotan 	daut	悪い、誤った 	"bad, wicked "	Ayaw paghunahuna ug daotan. 	悪いこと考えちゃダメ！	Don't think something bad.		
	dapal	dapal	手の幅(約9cm)	handbreadth					
	dapat	dapat	くっつく、手を出す、触れる	"contact, touch"	walay dapat	使えない	useless		
	dapdap	dapdap	はしか、木の名前	"measles, a kind of tree"					
	dapi	dapi	ひっぱたく	slap					
	dapidapi	dapi	お尻	"buttocks, hip"	Ang iyang dapidapi kay nidako.	彼女の尻はでかくなった。	Her hips are getting bigger.		
	dapig	dapig	味方する	take ones side	Midapig siya sa rebeldeng sundalo. 	彼は反乱軍に味方した。	He took insurgent troop side.		
	dapit 	dapit 	場所	place	Asa ka dapit karon?	今どこにいるの？	Which place are you in now?		
	dapit 	dapit 	招く、招待する	invite	Gidapit ko ikaw sa fiesta nga umaabot. 	今度のフェスタにあなたを招待します。	I invite you this coming fiesta.		
	dapit sa 	dapit sa	〜の近くで 	"near, beside of"	Among balay dapit sa merkado. 	僕んちマーケットのそばだよ。	My house is near the market.		
	daplin 	daplin 	横、縁	side	Ipadaplin lang ang sakyanan tungod sa department store.	デパートの横に車をつけて。	Bring the car to the side of department store.		
	daplin sa	daplin sa	横に、〜の横で 	"along, beside of"	daplin sa dalan daplin sa dagat 	路肩; 海岸	"shoulder of a road, sea shore"		
	dapog	dapug	山積み	"heap, pile, accumulate"					
	dapyo			appear					
	daro	daru	耕す、鋤	plow					
	daruhan	daru	畑	field	Gipasibsib ang kabaw sa daplin sa daruhan. 	カラバオに畑のふちの草を食べさせた。			
	dasa	dasa	甘やかされた	spoiled					
	dasdas 	dasdas 	突撃する	"rush, charge, dash"	Ayaw pagdasdas kong daghang tawo kay delikado.	一杯いるから突っ込むなよ、やばいぜ。	"Don't attack if there are many people, it's dangerous."		
	dasig	dasig	励ます、勇気付ける	"encourage, brisk"	Gidasig ko sa akong igsoon nga maningkamot. 	私の兄の努力は私を勇気付けた。	The effort of my brothers encourage me.		
	dasmag	dasmag	ぶつかる、はねられる、衝突	"bump, collide"	Nadasmagan sa jeep ang iro. ;Nidasmag siya sa poste. 	ジープに犬ははねられた。;彼は柱にぶつかった。	The dog was bumped by a jeep.; He bumped to a post.		
	dasok	dasuk	詰まる、密な	"dense, compact"	dasokan sa mga molupyo; Nadasuk siya ilawom sa sakyanan. 	住居密集場所⇒スラム街;  彼は車の下敷きになった。	densely built-up area/slum; He was hit by the vehicle.		
	dason	dasun	しながら、に従って、承認、認可	"according to, approval, ratify, sanction"	Giitsa sa mangingisda ang agipo ngadto sa palay dason hunghong sa kaugalingon.; Ang imong silot kay dason sa balaod.  	漁師は一人言をしながら、燃えさしを籾のほうに投げた。;君は法律にしたがって罰せられる。	The fisherman threw the ember to the paddy murmuring to himself.; Your penalty is according to the law.		
	data	data	月賦、分割払い	installment					
	dato 	datu 	裕福な、金持ちの	"rich, wealthy"	Gituohan nga ang mga Hapon dato. 	日本人は金持ちと思われている。	Japanese are believed to be rich.		
	dat-og	dat-ug	重しをする、所為にする	weigh down					
	datom	datum	貫く	penetrate					
	datong	datung	オアシ、金、贈り物	"money, gift"					
	daub	daub	火をつける	"ignite, make fire"	Gidaoban niya ang mga basura. 	彼はごみに火をつけた。	He fired the rubbish.		
	daug 	daug 	勝つ⇒daog	win	Nakadaug kami sa duwa. 	我々はゲームに勝つことが出来た。	We could win the game.		
	daut 	daut 	痩せた daot	"thin, skinny"					
	daut 	daut 	壊す	break					
	dautang hitabo	daut tabu	事故	accident	Ang dautang hitabo dili kini nato matagna o mahibaw-an.	事故は私たちには予想したり知ることはない。	We can't guess or know when an accident might happen.		
	daw	daw	まるで、みたいな	"as if, somewhat, seem"	Ingon daw. ; 	だそうだ。			
	dawa	dawa	きび、あわ	millet					
	dawat 	dawat 	受ける、引き受ける 	"receive, accept"	Nadawat na nako ang sulat. 	私は手紙を受け取った。	I received the letter.		
	dawaton	dawat 	引受ける	"undertake, accept"	Dawaton nako ang responsibilidad. 	私が責任取りましょう。	I will take the responsibility.		
	dawo	dalu	欲張り	"selfish, greedy"					
	day	inday	お嬢さん	miss 	"Day, asa ka padulong?"	君、どこ行くの？	"Miss, where are you going?"		
	dayag	dayag	明白な	"obvious, clear, frank"					
	dayan	dayan	装飾、飾る	ornament	Ang kapelya nindot ug dayan.				
	dayeg 	dayig 	誉める、賞賛する。 	"praise, admire"	Nakadayeg ako sa imong anak nga kabuotan. 	良いお子さんで感心します。	I praise your child as good.		
	daygan	dayag							
	dayganay	dayag	率直に	frankly					
	dayon 	dayun 	すぐに、入って! 	"at once, just, come in! "	Dayon lang! ; Sulod dayon!	お入り／急いで ; どうぞ入って。	"Come in!, Quickly! ; Please come in!"		
	dayu	dayu	外人	"foreigner, stranger"					
	dayugdog	dayugdug	直行する	go straight unheeding					
	dayuhan	dayu	外人	foreigner	Nakakita ko ug daghang dayuhan gahapon.	昨日随分外人を見たよ。	Yesterday I saw a lot of foreigners.		
	dayuk	dayuk	かつおの塩辛	salted fish (bonito) guts					
s	debosyon	devocion	献身	devotion 					
s	debwenas	de buenas	幸運	"lucky, luck"					
s	dedikasyon	dedicacion	献身	dedication					
s	dekada	decada	10年間	decade					
s	deklarar	declarar	宣言する	declare 					
s	delata	de lata	缶詰類	canned food					
s	delegado	delegado	代表	delegate					
s	delikadesa	delicadeza	繊細、気配り、デリカシー	delicacy	Way delikadisa siya.	礼儀を弁えん奴だ。	He hasn't the propriety.		
s	delikado	delicado	危険な 	risky	Ang paglakaw sa gabii sa Manila nga ikaw rang usa delikado kaayo.	マニラで夜君一人で歩くのは、とても危険だよ。	Walking alone at night time in manila is dangerous for you.		
s	deliryo	delirio	妄想、狂乱	delirious					
s	demalas	de malas	不運	unlucky					
s	demokrasya	democracia	民主主義	democracy					
s	demonyo	demonio	悪魔	"demon, devil "					
s	depekto	defecto	欠点、傷 	"flaw, defect "	Unsa may depekto ani.	この何が悪いんですか？	What is the defect on this.		
s	dependasaan	dependecia	依存	dependence	Akong gidepensaan ang akong pamilya. 	私は家族に寄りかかっている。	I'm depending on my family.		
s	deperensiya	diferencia	相違、意見の対立、欠点	"difference, defect"					
s	deposito	deposito	貯金	deposit 	Gamay ra ko deposito sa banko.	私の銀行預金は少ない。	My bank deposit is small amount.		
s	depresyon	depresion	不況	depression					
s	deretso	derecho	まっすぐ	"straight, direct"	Diretso lang ani nga dalan. 	この道をただ真っ直ぐだよ。	Go straight this way.		
s	desente	decente	上品、まあまあの	decent					
s	desidido	decidido	決定した、きっぱり	"decided, firm"					
s	despatsar	despachar	発送	dispatch					
s	despedida	despedida	送別会、別れ	"farewell, farewell party"					
s	destinasyon	destinacion	目的地	destination					
s	destino	destino	運命、宿命	destiny 					
s	Desyembre	diciembre	十二月	December 					
s	detalye	detalle	細部	detail 					
s	detiner	detener	拘留する	detain 					
	di	dili	dili の略	no	Di ko mosugot.	賛成できません。	I don't agree.		
	di-	di	接辞　否定意味	negative					
	di ba 	dili ba	でなければ	if not	"Udon, di ba Soba ang atong ipakaon nila."				
	di ba?	dili ba	でしょう?  	isn't it? 	Di'ba? 	でしょう？	Isn't it? Aren't you?		
	di ba?	dili ba	でしょう？	Isn't it?	Dili ba? ; Di ba?	でしょう？	Isn't it? Aren't you? Right?		
	dia	dia	ここ、ほら	here	Dia si Inday nakigdula sa mga bata.	インダイは、ここで子供たちと遊んでいた。	Here Inday is playing with children.		
	diay	diay	じゃあ本当に？そう？ （少し驚きを表す）	"so, indeed, really"	Maayo ka man diay nga moluto.	じゃあ、君は料理上手なんだ。	I see you cook well.		
	diay ba?	diay ba	そうだったの	Is that so?					
	dibaydibay	dibaydibay	別ける	divide	Dibaydibaya ninyo kining kik.	このケーキを皆でわけなさい。	Divide this cake among yourselves.		
s	dibidendo	dividendo	配当	dividend					
s	dibuho 	dibujo	描く	"draw, design"					
s	dibuynas	de buena	幸運な	lucky	dibuynas nga numero 	ラッキーナンバー	lucky number		
e	didak	deduct	控除、差し引く	deduct					
	did-an	dili	禁止	"avoid, forbid"	Gidid-an sa mayor ang mga vendors sa pagpamaligya sa daplin sa kalsada.	メイヤーは道路わきでの露天商を禁じた。	The mayor avoiding the vendors of selling beside the street.		
	didto	didtu	あそこ	there	Adto ko didto. 	あそこに行きます。	I will go there.		
	didto-kaha	didto 	何処かで	somewhere 	Didto-kaha nato pangitaon.	きっと何処かで見つけましょう。	We will find at somewhere.		
s	diez	diez	十	ten 					
	diga	diga	明かす、結論を求める	"unveil, express, ask the final answer"	Midiga si Jose sa iyang gugma ngadto kang Jane.	ホセはジェーンに愛の告白をした。	Jose told Jane he loved her.		
	digamo	digamu	食事の支度	prepare a meal	Akoy digamo sa pamahaw.	私、朝食の支度します。	I'll prepare breakfast.		
s	dignidad	dignidad	尊厳	dignity					
	digo	digu	浴びる	bathe	Nadigo siya sa sangit.	彼女は汗びっしょりになった。	She is bathed in sweat.		
	digwa	digwa	吐く、吐きそうになる	"vomit, retch"	Midigwa ko sa kabaho.	臭くて吐きそうになった。	I retched due to the foul odor.		
	diha	diha	そこ	"there, near your place"	Diha ka na!; Naa diha ang libro sa imong tungod.	其処に居て！ ; 本は君のそばにあるじゃない。	Stay there! ; The book is there beside you.		
	dihadiha	diha	すぐに	immediately					
s	dihado	dejado	無関心な、不注意	careless					
	diha'ng	diha'ng	diha+nga	"during, at that time"	Mihawa siya sa dihang mianhi ka. 	君が来たのに、彼は立ち去った	He left when you came.		
	dihang sa	dihang sa	〜している時	when~doing:	Diri sila dihang sa wala pa kamo miabot.	皆さんが着く前に彼らはここにいたんです。	They were here when you have not yet arrived.		
	diin	diin	どこ（過去形）	where(past)	Taga diin man diay ka? 	で君はどこから来たの？	Then where are you from?		
	diindiin	diin	あちこち	here and there	"Nadiindiin ko ug langyaw, wa koy nakitang ingon."	僕はずいぶんあちこち旅したけど、こんなの観たことない。	I have traveled everywhere but never seen the like.		
s	diki	dique	ダム、堰	dam 					
	diki	diki	嫌、いや	unpleasant	Wa koy diki kun kinsay imong pangasaw-on.	君が誰を嫁にしようが反対しないよ。	I won't raise any objections to whoever you choose your wife.		
	dikidiki	diki	嫌々そう	pretense of not liking					
	dikit	dikit	くっつく、触れる	"sticky, adhesive"					
s	diksyonaryo	diccionario	辞書	dictionary	Nangita ko ug diksynaryo nga Bisaya.	ビサヤ語の辞書を探しています。	I'm looking for a dictionary of Visaya.		
s	diktar	dictar	口述する	dictate					
	dila	dila	舌	tongue	Taas kaayo imong dila.; Igpanglubag sa dila 	よくしゃべるね。; 早口言葉	You speak much.; A tongue twister		
	dilaab	dilaab	火、炎	"fire, flame"	Nagdilaab ang mata niya sa kapungot.	彼の眼は怒りで燃え上がった。	His eyes flamed with anger.		
	dili	dili	( 否定を表す) いや、いいえ	no	Dili ko mosugot. 	賛成できないね。	I won't agree.		
	dili pares	dili pares	奇数の、別々の	"odd, not even"					
	dili ug dili	dili	決して…ない	never	Dili ug dili ko siya pasayloon.	私ゼーッタイに彼を許さないわ。	I will never forgive him.		
	dili…kon dili---	dili	というより	not... but ---					
	dili-maihap	mailhap	無数の、数えきれない 	"innumerable, countless"	Dili-maihap nga bituon nagkislapkislap sa langit. 	無数の星達がきらめいていた。	There were innumerable stars twinkling.		
s	diliryo	delirio	狂乱	delirious					
s	dimalas	de malas	不運	"ill luck, misfortune"					
s	dimalason	de mala	不運な	unlucky	numero nga dimalason 	アンラッキーナンバー	unlucky number		
s	dimano	de mano?	右折	turn right					
	dimdim	dimdim	すする、一口飲む	sip					
	dinagaan	dagaan	熱放射	heat radiation					
	dinagan	dagan	走ること 	run 	Gikapoy siya ug dinagan. 	彼は走るのが疲れた。	He got tired of running.		
	dinagaw	dagaw	ぼんやり	absent minded					
	dinagsa	dagsa	難破、座礁	wreckage					
	dinakup	dakup	捕虜⇒dakup	captive					
	dinalian	dali	早急な、軽率な	"hasty, urgent"	dinaliang dalan; Dinalian kini among trabaho.	高速道; これは急ぎの仕事です。	Express way; This is our urgent work.		
	dinalidali	dali	早急な、軽率な	"hasty, urgent"	"Sa tantong dinalidali, tan-awa di, nakalimtan hinoon ang pag-trangka sa pultahan."	ごらん、あんまりあわてるからドアに鍵するのを忘れちゃった。	"Look at that, so hasty then we have forgotten to lock the door."		
	dinalo	dalu	空腹⇒dalo	greedy appetite					
	dinapit	dapit	お客	guest	May mga siyento ka mga dinapit gikan sa lainlaing lugar.	あちこちから来たお客さんが100人もいました。	There are 100 guests from different places.		
	dingding	dingding	壁 	wall 	Sila ang magkolor sa dingding.	彼らは壁を塗ります。	They will paint wall.		
	dinha	dinha	そこ	there	Ang mga pinalit nga prutas dinha na lang sa pikas refrigerator ibutang.	買ってきた果物をその冷蔵庫の横に置いといて。	Put the fruits which we bought at the other side of refrigerator.		
	dinhi	dinhi	ここ	here	Palihug ug hunong sa sakyanan dinhi ra ko kutob sa tulay.	ここで止めてください、ここ橋のところで。	Please stop the vehicle here at the bridge.		
	dinumtanay	dumut	嫌い合う、憎みあう	hate each other					
	dinunggaban	dunggab	刺し傷	stab wound					
	dinuyogay	duyug		jointly					
s	dios	dios	神	the God	Dios lang ang nasayod. 	神のみ知りたもう。	Only God knows.		
s	diparal	deparar	気付く、気にかける	"detect, notice"					
	dip-ig	dip-ig	近づけて置く	"stick, place close"					
	dipudipo	dipudipu	（仕事の多さなどに）圧倒される	overwhelm					
	dira	dira	そこ	there	Naa siya dira?	彼女そこにいる?	Is she there?		
s	direksiyon	direccion	方向、住所	"direction, address"	Hatagi ko ug direksiyon padulong sa imong balay.	君の家に行く方向を教えて。	Show me the direction of your house.		
s	direkta	directa	直接に、真っ直ぐ	directly					
s	direktiba	directiva	指針、ガイドライン	"guideline, directive "					
	diri	diri	ここ	here	Diri dapita na disgrasya ang among silingan. 	この場所で隣の人は事故にあったのです。	Our neighbor met the accident this place. 		
s	dirihir	dirigir	導く	"lead, guide, direct"					
s	diritso	derecho	まっすぐ	"straight, direct "	Diritso lang.	まっすぐ行って。	Go straight.		
	diriyot	diriyut	かも知れない、殆ど	"it might be, almost, nearly"					
	disdis	disdis	割礼、切り傷	"circumcision, slash"					
s	disgrasya	desgracia	災害、災難	casualty 	Naunsa sila? Disgrasya lang ang nahitabo.	どうしたの？ただの事故さ！	What happened? Simple Accident.		
s	disgrasyada	desgraciada	未婚の母になる	become single mom.					
s	disidido	decidido	決まった	decided 					
s	disilya	de silla?	左折	turn left					
s	disiplina	disciplina	訓練、しつけ	discipline					
s	diskarga	descarga	荷降ろし	unload					
s	diskarte	descarte	捨て札	discard 					
s	diskita	desquitar	調べる、見つける	"scrutinize, find out"					
s	diskobre	descubrir	発見する	discover 					
s	dismayo	desmayo	気を失う、失神 	"faint, swoon "					
	dis-og	dis-ug	前進、昇進	progress	Kadali rang modis-og ang panahon.	時の経つのは速い。			
s	dispatser	despachar	発送	dispatch					
s	distansiya	distancia	距離	distance 	Adunay mga singkuwenta metros ang distansiya.	距離は約50mあります。	The distance is about 50m.		
s	distrito	distrito	管区	district 					
s	disturbo	distubio	邪魔、混乱、騒乱	disturbance 	Dili ko makatulog kay saba kaayo ang mga sakyanan nga moagi ug disturbo kaayo.	通る車がうるさくて寝られやしない、全く邪魔だ。	I cannot sleep because the passing vehicle on the street are so noisy and really disturbed me.		
s	Disyembre	diciembre	十二月	December	Disyembre ang bulan sa Pasko. 	12月はクリスマスの月だ。	December is the month of Christmas.		
	diwalwal	diwalwal	あえぐ、舌を出す	pant					
t	diwata	diwata	妖精、精霊	"fairy, animism"					
	diwata	diwata	精霊、幽霊	"spirit, white lady"	Ang sulod nianang balay adunay diwata nga kanunay mag-pakita.	あの家にはしょっちゅう幽霊が出る。	A white lady is seen in that house frequently.		
	diyong	diyung	目を細める、斜視	squint					
	diyut	diyut	少し、ちょっと	"little, petty"					
	diyutay	diyut	わづかな	"a few, a little"	Diyotay ra ang nangabot.	少ししかこなかった。	Only a few arrived.		
	do	dudung	坊や	boy					
s	doble	doble	二倍、二つの	double 					
	dodong	dudung	少年	boy					
s	doktor	doctor	医者	doctor 					
s	dominar	dominar	支配する	dominate 					
s	Dominggo	domingo	日曜日	Sunday	Mosimba ta igka Dominggo.	毎週日曜日には教会に行きましょうね。	We're going to church on Sunday.		
s	donar	donar	贈与	donate					
	dong	dudung	兄さん！（年下への呼びかけ）	Mister! Boy! 	Dong! Dodong! Do!	あんちゃん！お兄さん！おい！			
s	dos	dos	二	two					
s	dose	dose	十二	twelve	Ang dose kabuok mangga nga gihatag ni Rose.	ローズにもらった12個のマンゴー	Rose gave 12 mangos.		
s	droga	droga	麻薬、薬	drug 					
	duaw	duaw	訪ねる 	visit	Niduaw ko sa probinsya. 	田舎を訪ねました。	I visited province.		
	duay	dul-ay	よだれを出す、吐きだす	"slaver, spit up"					
s	duda	duda	怪しむ、疑う	doubt 	Ako nagduda nimo. 	俺はお前を疑ってるんだ。	I'm doubting you.		
	dudho	dudho	押し付ける、無理強いする	"thrust, force, coerce"	Idudo gyud ang kuwarta ug dili siya modawat.	彼がお金受け取らないって言っても押し付けてきな。	Force the money on him if he refuses to accept it.		
	dudo	dudu	押付ける、浸す	"press, dip, dunk"					
	duga	duga	汁、樹液	"juice, sap"	Ang duga sa putyokan maoy himuong dugos.	ミツバチの巣の絞り汁が蜂蜜である。	The juice of beehive is honey.		
	dug-ab	dug-ab	げっぷ⇒tug-ab	belch	Dako ka ra ug dag-ab.		You belch big.		
	dugamis	duga tam-is	蜜、甘いジュース	"honey, sweet juice"					
	dugang	dugang	加える、増える	"add, further"	Nidugang ko ug hatag. Dugang pa Dugang pa! 	これもあげましょう。   この他に  もっと！アンコール！	"I add this to you. Additionally, More, an encore"		
	dugay	dugay	長期間の、長くする	"with long term, slow, long, chronic, prolong"	"Dugay na kaayo, di ba? ; Wala madugay may mianhi nga usa ka tawo. "	お久しぶりですね。; 間もなく、男がやって来た。	Long time no see you. Presently a person came.		
	dugdog	dugdug	雷⇒dalogdog	thunder 	Kusog kaayo ang dogdog.	雷がすごい。	It's a tremendous thunder.		
	dughan	dughan	胸 	chest	Sakit akong dughan.	胸が痛い。	I have a pain in the chest.		
	dugho	dughu	突く	poke	Ayaw ko dugho-a sa dughan.		Don't poke me on the chest.		
	dugkal	dugkal	穿つ、突っ込む、掘る	"poke, dig"	Nagdugkal sa yuta si Jane para sa himoong garden. 	ジェーンは、庭にしようと土を掘った。	Jane is digging the soil to make a garden.		
	dugmok	dugmuk	打ち砕く	"bruise, crush, mangle"	Nadugmok ang tawo nga natagak.	人が落ちてつぶれた。	A man fell down and crushed.		
	dugmonan	dugmunan	巣	"nest, den, lair"	Pagbantay! Dogmoman kini sa lampinig.	気をつけて、蜂の巣があるよ。	"Be careful, there is a nest of wasp."		
	dugo	dugu	血、出血する 	"blood, bleed"	Nagdugo ang imong samad.	傷から血が出てるよ。	It's bleeding from your wound.		
	dugoan	dugu	出血した	bloody	Dugoan siya nga miabot diri.		He was bloody when he arrived here.		
	dugok	duguk	寄集める	"convene, gather for attraction"					
	dugokan	duguk	梁、骨組み、シャーシー	"frame, skeleton"					
	dug-on	dugu		menstruate					
	dugos	dugus	蜜、蜂蜜	honey	Tam-is ang dugos.	蜜は甘い。			
	dugta	dugta	腐る	rot					
	dugtong	dugtung	繋げる	"link, connect"	Idugtong ang mga linya.	線をつなげてください。	Connect the lines.		
	dugukan	dugukan	背骨	spine	Nabali iyang dugukan hinungdan sa iyang pagkainutil.	彼は背骨を損傷して半身不随になった。	He broke his spine causing him to be invalid.		
	duha	duha	二つ	two 	Duha ka bata ang nawala.	子供が二人いなくなった。	Two babies lost.		
	duhaduha	duha	ふらつく、ためらう	"doubt, falter"	Nagduhaduha ko sa iyang gi-isturya.	あいつの言ったことはあやしいな。	I'm doubtful what he said.		
	duhig	duhig	広がる（油や水などが）	"smear, spread"	Naduhig sa dugo ang iyang panyo. 	彼女のハンカチに血の広がった。	Her handkerchief is smeared with blood.		
	duhiraw	duhiraw	模索する、錯乱	"grope, delirious"	Nagduhiraw sila sa dalan tungod sa kangitngit.	暗かったので彼らは道を手探りした。	They groped their way because it was dark.		
	duka	duka	眠くなる	"sleepy, drowsy"	Duka na ko. ;Nagduka na ko.	もう眠いよう。	I'm sleepy already.		
	dukdok	dukduk	ハンマーで打つ、 ドンドンする	"thump, hammer"	Nadukdokan nimo akong kumagko.	お前、俺の親指を金槌で叩いたぞ。	You hammered on my thumb.		
	dukidoki	dukiduki	精査する、いじくりまわす	"ransack, tinker"					
	dukirok	dukiruk	欲張り	greedy					
	duko	duku	うつむく、頭を下げる	bend down	"Ayaw pagduko sa paglakaw, tan-aw diretso sa imong atubangan."	歩くときうつむかないの、真っ直ぐ前見て。	"Don't bend down when you walk, look at the front of you straightly."		
	dukol	dukul	ひっぱたく	smack					
	dukut	dukut	おこげ、くっつく、ひっつく	"left over rice, stick, adhere"	Ganahan kaayo ang bata mokaon ug dukut sa kan-on.; Nidukot ko sa akong leksyon.	その子はご飯のおこげを食べるのがとても好きなの。;私は授業に専念した。	The boy likes to eat scorched rice: ; I stuck to my lesson.		
	dula	dula	運動、ゲーム、演劇(をする)	"play, game"	Gikapoy sila paghuman ug dula. ; Midula ka ba ug golf?	運動が終わって疲れていた。;ゴルフをしましたか？	They got tired after the play.; Did you play golf?		
	duladula	dula	ふざける	"romp, frolic"	Ang mga bata nagduladula ug tagotagoan.	子供たちがかくれんぼして遊んでいる。	The children are playing hide and seek.		
	duladulaan	dula	運動、遊び	play	Giduladulaan sa mga bata ang kalayo.	子供たちが火で遊んでいた。	Children were playing the fire.		
	dul-an	duul	殆ど、近い、相当の	"nearly, almost, corresponding"	Dul-an sa usa kalibo ang nawala sa akong bag. 	千ペソ相当のカバンをなくしました。	I lost my bag equivalent to 1000 pesos.		
	dul-ay	dul-ay	よだれ 	slaver	"Nidul-ay ang bata, trapuhi."	ガキがよだれ垂らしてるぞ、拭いたれ。	"The child is slavering, wipe it."		
	dulhog	dulhug	下へ行く、降りる	"go down, bring down"					
	dul-it	duul	近づける、突き出す	"be near, thrust, poke"					
	dulog	dulug	添寝	sleep together					
	dulong	dulung	先導、向かう、車の鼻先	"lead, go to, front of vehicle"					
	dulot	dulut	供える、提供、もたらす	"offering, serve, bring"	Ako kining idulot sa simbahan.	これを教会に寄付します。	I offer this to church.		
	dulot	dulut	貫通、貫く、染入る	"penetrate, pierce"					
s	dulse	dulce	あめ、キャンディ	candy	Gusto ko mokaon ug dulse. 	キャンディが食べたい。	I want to eat candy.		
	dumala	dala	管理する、運営する 	"manage, administrate"	Siya ang tag-dumala dinhi. 	彼がここのマネージャーです。	He is the manager here.		
	dumbol	dumbul	ぶつかる、突っこむ、突く	"bump, collide, poke"					
	dumdum	dumdum	思い出す	"remember, remind"					
	dumili	dili	否定、断る	refuse	Nag-dumili siya sa akong tanyag.	彼女は私の申し出を断った。	She refused my proposal.		
	dumoduaw	duaw	客	guest	Ania na ang atong dumuduaw.				
	dumoduong	duung	訪問者	"visitor, stranger, wanderer"	Daghan ang dumoduong ang nangabot.	たくさんのお客さんが着いた。	A lot of guests arrived.		
	dumot	dumut	嫌う、嫌悪する	"hate, abhor, abominate"	Ayaw pagdumot sa mga tawo.	人間を嫌いにならないで。	Don't hate the people.		
	dumpol	dumpul	鈍い、ぶっきらぼうの	"blunt, dull"					
	duna	duna	持つ、ある 	"have, be, exist"	Duna koy subrang kwarta. 	余分にお金持っていますよ。	I have excess money.		
	dungag	dungag	同時に、一緒に	together					
	dungan	dungan	同時に、一緒に	together	Dungan kita ug panihapon.	お昼一緒にしよう。	Let's take diner together.		
	dungaw	dungaw	見下ろす	look down					
	dunggab	dunggab	刺す、一突き	"stick, stab, thrust"	Gidunggab niya ang baboy.				
	dunggan	dungug	耳にする	"hear, listen"	Daghan ko'g nadunggan bahin nimo. 	お噂はかねがね伺っておりました。	I have heard a lot of you.		
	dunggan	dunggan	耳⇒dalunggan	ear	Kinahanglan limpyohan ang atong mga dunggan.	お耳をきれいにしなけりゃいけませんよ。	We should clean our ears.		
	dungganan	dungug	著名な	"famous, reputation"	Nadaut na ang akong dungganan.	もう俺の評判は滅茶苦茶だ。	My reputation was ruined already.		
	dunggo	dunggu	着岸	dock					
	dunghay	dunghay	垂らす（編んでない髪を）	hang	Taas ug itom kaayo ang iyang buhok nga nagdunghay sa iyang bukobuko.	彼女は黒く長い髪を背中に垂らしていた。	Her black long hair hangs to her back.		
	dungka	dungka	点火	light a lamp					
	dungog	dungug	聞く、名声	"hear, honor"	Dungog kaayo ang kanta sa mga langgam. 	鳥の囀りが賑やかだった。	The singing of birds were lively.		
	dunol	dunul	手渡す	hand over					
	dunot	dunut	朽ちる、腐った、磨り減る	"decay, wear, rotten "	Naa koy dunut nga ngipon. 	僕虫歯あるよ。	I have a decayed tooth.		
	duol	duul	近寄る 	"come near, approach"	Dali duol nako. 	早くここに来て。	Come here.		
	duong	dul-ung	行く、持って行く	"go, bring"					
	duot	duut	押す	press	Plihug ko ug duot sa poltahan.	すみませんがドアを押して貰えませんか。	Please push the door.		
	dupa	dupa	尋（ひろ）	"fathom, near to 5 feet"	Lima ka dupa ang lawom. 	深さは5尋です。	It's 5 fathoms depth.		
	durian	durian	ドリアン（果物）	durian					
	duro	duru	激しくする	"vigorous, do extremely"	Miduro siya paghilak.	彼女は、おんおん泣いた。	She wailed bitterly.		
	duruha	duha	2頭建て	"tandem, both"					
	dusingot	singut	汗びっしょり	sweat					
	duslak	duslak	刺す、一突き	"stick, stab, thrust"	Nakit-an ko siya miduslak sa tawo.	私は彼がその人を刺すのを見ました。	I saw him stabbed the man.		
	dusmo	dusmu	顔からぶつかる	fall flat on face					
	duso	dusu	押し込む	"push in, stuff"	Giduso nako ang kalayo. 	火に（を）入れた。	I push the fire in.		
	dutlan	dulut			nadutlan				
	duwa	dula	⇒dula	play	Nagduwa ang mga bata sa parke.	子供たちが公園で遊んでいた。	The children were playing in the park.		
s	duwinde	duende	妖精	elf					
	duyan	duyan	ハンモック、揺りかご	"hammock, cradle"	Ang bata nga nagdula sa duyan nahulog sa salog.	ハンモックで遊んでいた子供が床に落ちた。	A playing baby on the cradle fell down to the floor.		
	duyog	duyug	一緒	accompany	Wala koy laing mahimo niya kundili ang pagduyog sa iyang kasub-anan.				
	duyogay	duyug	協力	collaborate					
s	dyes	diez	十	ten 	Dyes mil pesos ang kantidad sa iyang singsing.	彼女の指輪、一万ペソします。	Her ring costs ten thousand pesos.		
e	dyip	jeep	ジープ	"jeepney, jeep"					
e	dyos	juice	ジュース	juice					
	dyutay	diyut	少し、わずか	"few, small"					
s	ebidensiya	evidencia	 証拠	evidence					
s	edad	edad	年齢、年（とし）	age	Pilay imong tinuod nga edad?	本当の年はいくつなの？	What's your true age?		
s	edipisyo	edificio	ビルディング、建物 	"building, edifice "					
s	edukado	educado	しつけの良い	"well-behaved, well-bred, educated"					
s	edukasyon	educacion	教育	education					
s	ehe	eje	軸、中心点	"pivot, axis"					
	ehi	ihi	小便⇒ihi	urinate	Ang ehi nga dalag nga kolor masugyot ug hepatitis.	黄色い小便は肝炎を暗示している。	The yellow colored urine suggests hepatitis.		
s	eksamen	examen	テスト（を受ける）	"test, examination"	Nakapasar ka ba sa eksamen?	試験に通ったの？	Could you pass the exam?		
s	eksena	escena	場面	scene					
s	eleksiyon	eleccion	選挙	election 	Kinsa ang angay ibuto sa eleksion.	選挙では誰に投票したいですか？	Whom do you like to vote on election?		
s	elementalya	elemental	原始の、最初の、基本の	elementary 					
s	embahada	embajada	大使館	embassy	Asa nato makit-an ang embahada?	大使館はどこですか。	Where can I find the embassy?		
s	embahador	embajador	大使	ambassador 	Kinsa ang embahador sa Pilipinas didto sa Japan?	フィリピンの日本大使は、どなたですか。	Who is the Philippine ambassador to Japan?		
s	embes	en ves	代わりに	instead 					
s	emerhensya	emergencia	非常時に 	emergency 					
s	empleyo	empleo	雇用	employment					
s	empliyado	empleado	社員	employee	Sila ang mga empliyado sa Makoto Company. 	彼らはマコトカンパニーの社員です。	They are employees of Makoto Co.		
s	enano	enano	"小人,　妖精"	"pigmy, midget, elf "					
s	Enero	enero	一月	January 	Enero ang buwan nga akong natawhan.	1月が私の生まれた月です。	January is the month of my birth.		
	enggansa		ギアを上げる	shift gears					
s	engkantada	encantada	妖精	fairy					
s	engkanto	encanto	妖精、魔法	fairy	Nakakita na ka ug engkanto?	妖精みたことありますか？	Have you seen a fairy?		
s	engkuwentro	encuentro	出会い	encounter 					
s	enhenyero	ingeniero	技師	engineer					
s	entablado	entablado	舞台	stage 	Mosayaw mi sa entablado.	ステージで踊りましょうよ。	We will dance on the stage.		
s	entrada	entrada	入場許可、玄関	"admittance, entrance"	Gidayanan ko ug mga bulak ang entrada sa balay.	家の玄関を花で飾りました。	I decorated the entrance of our house with flowers.		
s	epektibo	efectivo	効果ある、効く	effective 	Epektibo ang tambal nga akong gitomar.	僕の飲んだ薬は効いた。	The medicine which I took was effective.		
s	eroplano	aeroplano	飛行機 	airplane 	Taas ug lupad ang eroplano.	飛行機は高く飛ぶ。	The airplane flew high.		
s	esena	escena	舞台	scene					
s	eskabetse	escabeche	マリネ、酢漬け	"marinade, sweet and sour "					
s	eskandalo	escadalo	悪評、スキャンダル	scandal 					
s	eskenita	esquinita	小道、裏道	"alley, back street"	Ngitngit ang eskinita.	その細道は暗い。	The alley is dark.		
s	eskina	esquina	角	corner 					
s	eskwelahan	escuela	学校	school 	Moadto ka ba sa eskwelahan?	学校へ行きますか？	Do you go to school.		
s	espada	espada	剣、スペード	"sword, spade"					
s	Espanya	espa?a	スペイン	Spain	Ang iyang lola niabut na gikan sa Espanya.	彼女のおばあさんがスペインから着きました。	Her grandmother arrived from Spain.		
s	espeho	espejo	鏡	mirror 	Tan-awa ang imong kaugalingon sa espeho. 	鏡で自分自身を見てごらん。	Look at yourself in the mirror.		
s	espesyal	especial	特殊な	special 	Espesyal siya nga tawo para nato. 	彼は私たちにとって特別の人です。	He is a special person for us.		
s	espiritu	espirito	精霊	spirit 	"Ang espirito sa tawo kung mamatay na, balaan."	人の霊は死んだら尊い。	"When a human already died, his spirit is sacred."		
s	espiso	espeso	濃い	thick					
s	esplikar	explicar	説明	explain					
s	espoko	es poco?	予想外	unexpected					
s	esposa	esposa	妻	wife	Usa ka maestra ang akong esposa.	私の妻は先生です。	My wife is a teacher.		
s	esposo	esposo	夫	husband 	Adunay kabit ang iyang esposo.	彼女の亭主、愛人いるのよ。	Her husband has a mistress.		
s	estado	estado	状態	states 					
e	estambay	stand by	ぶらぶらしてる（仕事がなくて）	"loiter, stand by"					
s	estante	estante	棚、本棚	"shelf, rack"					
s	estatuwa	estatua	彫像	statue 	Dako kaayo ang estatua.	その彫像はとても大きい。	The statue is very big.		
s	estilo	estilo	スタイル、様式	style	Nindot siya ug estilo.	彼、カッコイイ。	He has a nice style.		
s	estorya	historia	話す、物語 	"story, tale "	Ganahan maminaw ug estorya ang mga bata.	子供たちはお話聞くのが、大好きです。	The children like to hear stories.		
s	estranyo	extranjero	外人	"foreign, stranger, alien"					
s	estratehiya	estrategia	戦略	strategy	Unsay imong estratehiya?	君の戦略は何？	What's your strategy?		
s	estrikto	estricto	ストリクトな、厳格な	"strict, severe "	Estrikto ang akong ginikanan.	私の両親は厳しい。	My parents are strict.		
s	estudyante	estudiante	学生	student 	Estudyante pa ang akong mga manghod.	私の妹たちはまだ学生です。	My younger sisters are still students.		
s	experyensiya	experiencia	経験 	experience	Unsa ang dili nimo mahikalimtang experyensiya?	あなたの忘れがたい経験はなんですか。	What is your unforgettable experience?		
	ga-	ga	"接辞　mi-,ni- に同じ "						
	gaan	gaan	軽い	"light, not heavy"	Ga-an kining bagahe. ;gaan ang lawas	この荷物は軽いよ。;（病気が良くなって）身体の調子が良い	This baggage is light.; I feel good.		
	gaang	gaang	珊瑚、土塊	coral rock					
	gaay	gaay	乾いた	"dry, thirsty"					
	gaba	gaba	呪う、たたり	"curse, karma"	Puyra gaba!	祟りませんように！	May God not punish me for this!		
	gabas	gabas	鋸	saw	Bag-o ug gabas ang karpentero.	大工の鋸は新しい。	The carpenter has a new saw.		
	gabay	gabay	保つ	"hold on, support"	Ang pagpangadye adlaw-adlaw maoy gabay nako.				
	gabhiona	gabii	当夜	the night	Karong gabhiona mao ang 				
	gabi	gabi	タロイモ	taro					
	gabii	gabii	夜、昨夜	"night, last night"	Diin ka gabii?	夕べどこに居たのよ？	Where were you at last night?		
	gabiona	gabii	今夜（現在形）	tonight	Bugnaw ang karong gabiona.	今夜は寒い。	It's cold tonight.		
	gabling	gabling	引き戻す、横払い	"pull back, push side, snatch"					
	gabok	gabuk	脆い、朽ちた	brittle	Nagkagabok na kining salog.		This floor is beginning to rot.		
	gabon	gabun	雲、霧 	"cloud, fog"	Daghan kaayo ug gabon sa kadlawon sa bukid.	夜明け前、山には霧が立ち込めている。	There's a lot of fogs in the mountain during dawn.		
	gabot	gabut	草を引き抜く、むしる	"weed, pull out"					
	gabsanan	gabas	製材所	sawmill					
	gadlas	gadlas	擦りむく	abrasion					
	gagmay	gamay	小さい（対象が複数の場合）	small 	Gagmay kaayo ang mga isda.	それらはとても小さい魚です。	The fishes are very small.		
	gago	gagu	まぬけ	"idiot, crazy, fool"					
	gahapon	hapun	昨日	yesterday	gahapon sa udto; gahapon sa gabii 	昨日の昼; 昨日の夜	yesterday noon ; last night		
	gahas	gahas	切開く	"cut, open, clear"					
	gahi	gahi	固い、硬くなる	"become hard, harden"	Ayaw ibutang sa sulod sa refrigerator kana kay mogahi. ;Gahi ang imong ulo.	それを冷蔵庫に入れないで、堅くなるから。;お前は頭が固いね。	Don't put that into the refrigerator because it will be hardened. ;You are stubborn.		
	gahin	gahin	とって置く、分け前、配当	"reserve, set apart, quota, impart"	Kinahanglang mag-gahin ko ug kwarta kada sweldo para sa akong ugma.	将来のために毎回の給料の一部を貯めなければなりません。	I must save money every pay-day for my future.		
	gahit	gahit	防火帯	firebreak					
	gahob	gahub	騒々しい	"loud, noisy"					
	gahom	gahum	力、権力	power	Ang Ginuo dunay gahum.	神は偉大なり。	The God has the power.		
	gahot	gahut	叱咤、叱る	"complain, scold"					
	gaid	gaid	結ぶ	"tie, lash"					
	gakit	gakit	いかだ	raft					
	gaksanay	gakus	抱き合う	hug each other					
	gakus	gakus	抱く、抱擁	hug	Gakos nako.	抱いて！	Hug me.		
	gala	gala	遊ぶ、ゲームする	play game					
	galab	galab	鎌	sickle					
	galagala	gala	悪友、遊び友達	unwholesome companions					
	galahan	gala	遊び道具、ゲーム	"toy, game"					
	galalmon	galam	世話/注意が必要な	"delicate, need attention"					
	galam	galam	世話をする、育てる	"take care, keep, rear"	Palihug ko'g galam kaniya.	彼女の世話をしてくれませんか。	Please take good care of her.		
	galamhan	gahum	内心、能力、魂	"faculty, psyche, inner self"					
	galamiton	gamit	材料、工具	"stuff, tool, utensil"	"Palihug ko ug dala sa akong mga galamiton. ;Pagkahuman ug hugas sa mga galamiton sa kusina, ibutang sa lamesa."	済みませんが、私の工具を持ってきてくれませんか。;台所用品を洗い終わったらテーブルの上に置いてください。	"Could you bring my tools? ; After washing the kitchen utensils, place them on the table."		
s	galante	galante	見栄っ張りに親切な（女性に）	ostentatiously kind					
	galas	galas	切り開く	cut through a thicket					
	galastohan	gasto	出費	expense					
	galay	galay	さつま芋のつる	sweet potato tops					
	galaya	laya	枯れた	dried 					
	galayas	layas	出奔する	run away from home	Nganong galayas man siya.	何で彼は逃げたんだ？	Why did he run away?		
	galgal	galgal	そそのかす	entice					
	gali	gani	 = gani	 =gani					
	galing	galing	粉にする、粉挽く	grind 	Galinga ang bugas.	お米を挽いて。	Mill the rice.		
	galing	galing	添木	splint					
	galingan	galing	臼、粉引き器	mill	Ang galingan sa bugas mais lahi ra sa galingan sa bugas humay.	トウモロコシを挽く臼はお米を挽く臼とは違います。	The mill for corn grits is different from the mill of rice.		
e	galon	gallon	ガロン	gallon					
	galong	galung	たづな	"leash, rein"					
	galu	galu	揺する	shake					
	galuya 	luya	弱っている、弱った	"weakened, weak "	Galuya ako kay wala koy pamahaw. 	朝飯食ってないんで、力が出ないんです.	I have no power 'cause I haven't eaten breakfast.		
	gama	gama	設置する、製造	"build, fabricate, make"	Ang sun silk shampoo gigama sa unilever.	サンシルクシャンプーは、ユニレバーの製品です。	Sun silk shampoo is made by  Unilever.		
	gama sa	gama	〜製の、〜で出来た	made from	Ang gisul-ob nga polo niya sa pagtambong sa kasal gama sa dahon sa pinya.	婚礼のときに彼が着ていたポロシャツは、パイナップルの葉っぱで出来ている。	The polo that he wore to attend the wedding was made of pineapple leaves.		
	gam-anan	gama	工場	factory	Gam-anan sa sabon ko nagtrabaho.	私は石鹸工場で働いています。	I work in a factory of soap.		
	gamaw	gamaw	浮び上る、表面に出る	"surface, come to the surface"					
	gamay	gamay	小さい、少ない、子供	"small, little"	Ang among balay gamaygamay sa kadtong balay. 	僕んちはあの家より小さい。	My house is smaller than that house.		
	gamayot	gamay	小さくて痩せている	small and thin					
	gambalay	balay	建物、詩を編集する	"edifice, compose poetically"					
	gamhanan	gahum	強力な	"powerful, mighty"	Gamhanan ang ubang politiko.		Some politician are powerful.		
	gamit 	gamit	使う	use	Migamit ka sa akong libro?	僕の本を使った？	Did you use my book?		
	gamitanan	gamit	赤線地帯	red-light district					
	gam-iton	gamit	工具⇒galamiton	tool		?			
	gamo	gamu	気難しい	"cumbersome, fussy"					
	gamos	gamus	塩漬け	preserve with salt					
	gamot	gamut	根	root	Ayaw ibta ang mga gamot.		Don't pull the roots.		
s	gana	gana	食欲、嗜好	appetite 	Wala koy gana karong adlawa. 	今日は食欲が出ない。	I don't have appetite today.		
s	ganado	gana	熱心	eager					
s	ganahan	gana	したい、嗜好	favorite 	Ganahan ko ani. 	僕はこれが好きだ。	This is my favorite.		
s	ganansiya 	ganancia	利益	profit	Pila atong ganansiya? 	私たち、いくら儲かるの？	How much is our profit?		
	ganay	ganay	反響	reverberation					
	ganay	ganay	行列、一列	"line, file"					
e	gang	gang	一団、一味	gang					
	gangha	gangha	戸口に現われる、出現	"emerge, come out"					
	ganghaan	gangha	門	gate	Pagbuhat ug maayo samtang nagpakabuhi para makasulod sa ganghaan sa langit kung mamatay ka.	死んだら天国の門を入れるように生きている時に良いことしなさい。	Behave well when you are alive so that you may enter the gate of the heaven when you die.		
	gangi	gangi	揺り緩める	loosen by wiggling					
	gangis	gangis	セミ	cicada					
	gangkap	gangkap	すべて、完全	complete					
	gango	gangu	ぐらつく、ぐらぐらする	"loose, shaky"					
	gangot	gangut	しっかり結ぶ	tie firmly					
	gangsa	gangsa	ガチョウ	"goose, gander"					
	gani	gani	さえも、それでも	"even though, anyway"	Bisan gani giduka ka imo kong gitudloan. ; Unsa gani	眠くっても教えてよ。; とにかく	Teach me even though you are sleepy. ; anyway		
	ganiha 	ganiha	以前、今ちょっと前	"before, just before"	Ganiha ra kong nagpaabot.				
	ganihang buntag 	gani buntag	今朝に 	this morning	Kusog kaayo ang linog sa mga alas sais ganihang buntag.	今朝6時ごろの地震はひどかったねえ。	The earthquake at about six o'clock in this morning was quite strong.		
	ganina	ganina	ちょっと前に、さっき	"a while ago, earlier"	Ganina nangaon mi ug panihapon. 	今夕飯を食べたところです。	We took our supper a while ago.		
	ganot	ganut	草むしり、抜歯	"clear weeds, pull out a tooth"					
	ganoy	ganuy	綱引く	"tow, pull"					
	gansal	gansal	ごつごつした	"rugged, rough"	Gansalon kining karsada.	この通りはでこぼこだ。	This road is rugged.		
	gansang	gansang	がさがさの、ごつごつ	"rugged, rough"					
	gansangon	gansang	でこぼこの（道）	rugged	Ang iyang nawong gansangon tungod sa iyang daghang bugas.	にきびのせいで、彼の顔はでこぼこだ。	His face is rough because of many pimples.		
	gansyang	galansiyang	真黒のムクドリ	jet-black starling					
	ganti 	ganti 	賞、授与する、賦与される	"award ,prize, endow"	Ang unang ganti nakuha sa gamay nga dalagita.	一等賞は小さな女の子が取りました。	The first prize was gotten by a small girl.		
	gantong		どっしりした	massive	Makadala ka ba ug kining gantong nga bato?		Can you carry this massive rock?		
	ganuy	ganuy	引っ張る、催す	"bring, tow"	Wa siya ganuya sa katulugon.	眠気を催さなかった。	She didn't feel drowsy.		
	gapas	gapas	綿、脱脂綿 	cotton 	Butangi ug gapas ang samad. 	傷に脱脂綿を当てなさい。	Put a cotton on your cut.		
	gapin	gapin	味方する	side with					
	gapnod	gapnud	漂流貨物	flotsam					
	gapos	gapus	結び、拘束	"tie, link"					
	gapu	gapu	弱る	"weak, aging"					
	gara	gara	調子こむ、やり過ぎる	act up					
s	garahe	garaje	車庫、車修理工場	garage					
	garang	garang	腹が張る	bloated stomack					
s	garantiya 	garantia	保証	guarantee	Adunay lima ka tuig nga garantia sa kanang TV.	そのテレビは5年間の修理保証があります。	That TV has 5 years guarantee. 		
s	garapa	garrafa	小瓶	vial					
s	garapon	garrafon	ガラスの壷	glass jar	Gisulod nako sa garapon ang mga tostado.	焼いた料理を壺に入れました。	I put the toast　inside the jar.		
	garas	garas	引っかく、擦り剥く	scratch	Adunay garas ang akong relos.	僕の時計には引っ掻き傷がついている。	There is a scratch on my watch.		
s	garbo	garbo	誇り、見栄 ←Sp.garbo優雅	"vanity, pride *Sp.garbo:grace, smart, elegance"	Taas kaayo ka ug garbo. 	随分プライド高いんだね。	Your pride is very high.		
s	garbosa	garbosa	高慢な女	haughty girl					
s	garboso	garboso	お高い人	proud man					
e	gardiyan	guardian	保護者	guardian					
	garos	garus	小さな引っ掻き傷	small scratch	Bisan gamay na lang nga garos way makita sa iyang kalawasan.	彼の身体には小さな傷ひとつ見られなかった。			
	gasa	gasa	贈り物	gift	Gasa kini gikan kanako.	これ私からプレゼントです。	This is a gift from me.		
s	gastado	gastado	擦り切れた、消耗した	worn out					
s	gastador 	gastador	浪費の、消耗	"extravagance, waster "	Gastador kaayo ka.	お前金遣いが荒いな。	You are so extravagance.		
s	gasto 	gasto	出費、支出、経費	"expense, outlay, spent"	Gasto kaayo kung mopalit ka ug nianang relo. ; Para gasto.	その時計はお前には高すぎる。; 	It's too expensive/worthy for you to buy that watch. ;For public use		
s	gastoanan	gasto	出費	expenditure	Daghan silang gastoanan sa umaabut nga piesta.	彼らは今度の祭りに金をかけている。	They have many expenditures for the coming Festa.		
	gatas 	gatas	乳、ミルク	milk	Ang gatas maoy imunonon sa bata. 	ミルクは子供の飲み物だよ。	Milk is a drink for children.		
	gatasanan	gatas	乳製品	dairy	"Ang keso, butter ug yogurt maoy gatasanan."	チーズ、バターやヨーグルトは乳製品です。	"Cheese, butter and yogurt are dairy."		
	gathanay	gahut	罵りあう	shout at each other					
s	gatilyo	baratillo	引き金	trigger					
s	gato	gato	万力	"vise, jack"					
	gatos	gatus	百	hundred	dul-an sa walo ka gatus ka pesos 	800ペソ相当の	equivalent to 800 pesos		
	gatusan	gatus	百、数百	hundreds	Gatusan ka mga tawo ang namatay sa stampede sa ultra.	数百人が集団殺到で死んだ。	Hundreds of people died during ultra stampede.		
	gawad	gawad	(hi-)否定、落胆	"(hi-)disappointed, deny"	Wala gyud koy ihigayod kanimo.		There is nothing I would deny you.		
	gawal	gawal	突き出す	stick out	Naggawal and dila sa iro nga naghalhal.				
	gawas 	gawas	外 	"out, outside"	Gawas pagdali!	おもてに出ろ！	Go out immediately!		
	gawas sa 	gawas sa	〜以外に	"without, except"	gawas sa amoa	我々以外に	without us		
	gawasnon	gawas	自由	free					
	gaway	gaway	触手	tentacle					
	gawi 	gawi	振る舞い	"behavior, manner "	Dili maayo ug gawi ang napangasawa niya.	あいつの女房の振る舞いはひどいもんだ。	The behavior of his wife is not good.		
	gawong	galung	たづな	rein					
	gayod 	gayud	本当に、とうとう	"at all, really, truly "	Ayaw na gayod paglakaw.	ほんとに行っちゃダメ。	Really you should not go.		
	gayon	gayun	機会を得る	"get chance, time"	Nakagayon kog halok niya.	私は彼女にキスするチャンスを得た。	I got a chance to kiss her.		
	gayong	gayong	櫂、かい、ろ	"oar, scull"					
	gayong 	gayud	gayod + ng	gayod + ng					
	gayoy	gayud	⇒gayod + ang	->gayod + ang	wa gayuy laing tuyo sa pag-anhi sa 				
	gi-	gi	接辞　…したもの	"prefix making past tense verb, passive voice"					
	giabut	abut	になる	become	"Samtang nahanaw si Lola, Siya giabut ug kamingaw."	祖母がいなくなって、彼女はさびしくなった。	"When her grandmother went away, she felt lonely."		
	gialagaran	alagad	奉仕期間、職場	served					
	giatay	atay	チェッ！、なんちゅうこっちゃ	Damn!	Giatay! Mabdos na sad ko.	なんちゅうこっちゃ、またガキできちゃったよ。	"Damn, again I'm pregnant."		
	giatngan	atang	襲われた	ambushed					
	giayran	ayad	振られる、拒絶された	snubbed					
	gibahinbahin	bahin	分配、分割された	"divided, partitioned"					
	gibaliwala	baliwala	無効、無視	nullify					
	gibantayan	bantay	子守り	baby sitter	Gibantayan sa akong manghod ang bata. 	私の妹はその子供の面倒をみた。	My younger sister took care of the child.		
	gibarugan	barug	立つ⇒barog	stand					
	gibati	bati	気持ち、感じ	feeling	Wala ka makasabot sa akong gibati. 	あたしの気持ちなんてあんたにわからないわ。	You don't understand my feeling.		
	gibayaw	bayaw	揚げられる	raised	Murag gibayaw sa langit si Kyle sa dihang naangkon niya ang gugma ni Regine.	Regineの愛を得られて、Kyleは天にも昇る気持だった。			
	gibirahan	bira	襲われた	assailed					
	gibugto	bugtu	切れる、ぶち切る	"disconnect, cut"					
	gibuhatan	buhat	創造物	creation	Ilang gibuhatan ug alad ang mga baktin.	子豚のために彼らは小屋を作った。	They made a pigpen for the piglets.		
	gibuhian	buhi	解き放たれた	"released, unleashed"					
	gibunalan	bunal	もので殴られる	beaten					
	gidaghanon	daghan	量	quantity	Unsa gidaghanon imong gikinahanglan?	どのくらいお入用ですか。	How much do you need?		
	gidak-on	daku	大きさ、規模	"size, scale, magnitude"	kasarangan ang gidak-on 	普通の大きさ	common bigness		
	gidangatan	dangat	起きたこと	happened					
	gidangpan	dangup	避けるもの、避難⇒dangop	refuge					
	gidili	dili	禁断の	"forbidden, taboo"	bunga nga gidili	禁断の実	the forbidden fruit		
	gidlay	gidlay	ぼろきれ、きれはし	tatter					
	gidudahang	duda	が言うには、疑わしいが〜そうだ	allegedly	Si Miura maoy gidudahang ang mipatay sa iyang asawa.	三浦さんは奥さんを殺したと疑われている。	Miura is alleged to have killed his wife.		
	gidugayon	dugay	期間	term	May mga bayente na katuig ang gidugayon sa pagserbisyo nako sa PSC.	PSCに勤めて20年くらいになります。	It is almost 20 years long that I served to PSC.		
	gidul-it	dul-it	刺された、近くに	"closely, poked, thrust"					
	gidutlan	dulut	浸透した	penetrated					
	gigamhan	gahum		influenced					
	gigamyon	gamay	小ささ	smallness	Ang gigamyon sa iyang barog mura ug bata nga nuebe anyos.	彼女は立って9歳の子供くらいの小ささだ。	She is small as 9 years old child in standing.		
	gigikanan 	gikan	由来、ルーツ、来た方	"origin, root"	Asa dapit ang gigikanan sa atong tubig ilimnon?	僕らの飲んでる水はどこから来てるの？	Where is the source of our drinking water?		
	gigutom	gutum	空腹の	hungry	Gigutom nako.	お腹がすきました。	I'm hungry.		
	gihabugon	habug	高さ	hight					
	gihagkan	haluk		kissed					
	gihangyo 	hangyu	リクエスト 	request	Akong gihangyo ang akong silingan. 	私は隣の人にお願いした。	I requested my neighbor.		
	gihapon	gihapun	未だ、まだ同じ	"still the same, as before"	Mangandoy ka ba gihapon sa imong bana? 	まだあんたの亭主を待ってるのかい？	Are you still wishing for your husband? 		
	gihapoy	gihapun	gihapon+ang	gihapon+ang					
	gihay	gihay	花びら	petal					
	gihay	gihay	損なう	"damage, blemish"	Nagihay ang pagkababaye ni Anne sa paglugos kaniya.		The virginity of Anne was damaged by rape.		
	gihiktan	hikut	結ぶ⇒hikut	tied up	Gihiktan ang baboy.	豚は縛られた。	The pig was tied.		
	gihimulbolan	bulbul	剥奪された	divested					
	gihinganlan	ngalan	という名前の、名づけられた	named	Grace ang gihinganlan kaniya.	彼女はグレイスと名付けられた。	She was named as Grace.		
	gihinginlan	hingilin	追い出された	get away	Sa kasuko ni Kaptan iyang gihinginlan ang iyang asawa.	カプタンは怒って彼の妻を追い出した。	Kaptan kicked out his wife with his anger.		
	gihugtan	hugut		tightened					
	giila	ila	認定された	identified					
	giingon	ingun	言った事	said	Ang katabang nako sa balay kung unsay akong giingon mag-sige lang ug tangdo apan wala diay makasabot kung unsay akong gisulti.	私のメードは何を言っても「はい」と頷くが実際何を私が言ったか判っていない。	My housemaid answer yes and nod whatever I said but she doesn't understand actually anything I said.		
	giisa	isa	揚げられた⇒isa	raised					
	giisip	isip	考えられた	considered					
s	giistaran	estar	住んだ場所	stayed place	Layo kaayo ug syudad akong giistaran.	私は町から遠く離れた場所に住んでいた。			
e	giisyuhan	issue	論点、関心	"issue, subject"					
	gikabuangan	buang	妄想、熱狂、狂気	"obsession, craze"					
	gikaintapan	intap	畏れられた	be feared					
	gikalibgan	libug	混乱した	confusion					
	gikamingawan	mingaw	行方不明者	missing person					
	gikan	gikan	発つ、出発する	"leave, depart, go away"					
	gikan 	gikan	〜から、	from	Diin ka gikan? 	どちらのお生まれですか。	Where are you from?		
	gikan sa 	gikan	〜から 	from	Gikan kami sa Baguio City. 	私達はバギオ市から来ました。	We came from Baguio City.		
	gikapoy	kapuy	疲れた	tired	Gikapoy ko ug limpyo sa tibuok balay karong adlawa.	今日は家中掃除して疲れた。	I was tired to clean whole house today.		
	gikatahapan	tahap	容疑者	suspect					
	gikataho	tahu	発表された	"announced, reported"					
	gikatakda	takda	予定	expected					
	gikatakdan	takud	伝染した	infected	Gikatakdan ko sa flu sa akong uyab.	恋人からインフルエンザをうつされちゃった。	I caught a flu from my BF.		
	gikauyonan 	uyun	合意、契約したこと	agreement	Gikauyonan sa tanan ang desisyon sa presidente. 	大統領の決定に皆合意した。	All agreed to the decision of the President.		
	gikiha	kiha	訴えられる	"sued, charged"					
	gikinahanglan	kinahanglan	必要である	necessary	Gikinahanglan ba ang iyang presensiya?	彼の出席が必要ですか？	Is his presence necessary?		
	gikuyawan	kuyaw	恐れる	nervous					
	gilaayan	laay	しおれた	languish					
	giladmon	lalum	深さ	depth					
	gilak	gilak	輝く	"shiny, beam, glare"					
	gilapdon	lapad	広さ	width 					
	gil-as	gil-as	不調、暑い	"unease, hot"					
	gilaw	gilaw	きらめき、きらめく	"gleam, beam"					
	gilawmon	lawum	深さ	depth					
	gilayon	dayun	間もなく、直に	immediately					
	gilay-on	layu	距離、遠さ	distance	lima ka dupa ang gilayon; Gisundan nako si Leo sa igong gilay-on.	距離は５尋; 私は適当な距離を置いてレオの後を追った。	The distance is 5 fathom.; I chased Leo with the appropriate distance.		
	gilibkas	libkas		discontinued					
	gilok	giluk	くすぐったい	tickle	"Ayaw kay gilok, dili ko kaginhawa."	くすぐらないで、息が出来ない。	"Don't tickle me, I can't breathe."		
s	gimanduan	mando	命令された	commanded					
	gimaw	gimaw	思い浮かぶ、上ってくる	"come out, go up"	Migimaw sa iyang hunahuna ang larawan sa iyang amahan.	彼の心に父の姿が浮かんだ。	A image of his father came into his mind.		
	gimbuhaton	buhat	任務	assignment					
e	gimik	gimmick	策略、工夫	gimmick					
	gimingaw	mingaw	恋しく思う、思い焦がれる	"long, miss"					
	gimok	gimuk	もがく、身をよじる	squirm					
	ginabii	gabii	毎晩	every night					
	ginabot	gabut	豚のはらわた、容易に引抜けるもの	pig's bowel					
	ginadili	dili	不法な、禁止	illegal	Ginadili ang pagpatay ug tawo.	殺人は違法である。	Murders are illegal.		
	ginagmay	gamay	少しづつ	little by little					
	ginaingon	ingun	〜だそうだ、と言われている。	they say					
	ginaling 	galing	粉にする	grind	ginaling nga baboy 	豚ひき肉を作る	mince pork		
	ginama	gama	〜製の	made by	Ang sun silk shampoo ginama sa unilever.	Sun silk　シャンプーはUnilever製です。	Sun silk shampoo was made by  Unilever.		
	ginamos 	gamus	塩魚	salted fish	Parat kaayo ang ginamos. 	塩魚はとてもしょっぱい。	Ginamos' is very salty.		
t	ginang 	ginang	〜夫人、Mrs.ミセス	Mrs. 	Ginang Chavez ang pangalan niya.	彼女の名前はChavez夫人です。	Her name is Mrs. Chavez.		
s	ginansiya	ganancia	利益	"gain, profit"	Usa ka gatos ang ginansiya. 	百ペソ儲かった。	The gain is 100 pesos.		
	ginganlan	nganlan	名づける	name	Ginganlan ni Kaptan ang tawo Sikalak.	カプタンは、この人間をシカラックと名付けた。	Kaptan named the man Sikalak.		
	gingharian	hari	王国＝ginharian	kingdom					
	gingi	gingi	隙間	"gap, chink, crack"					
	ginhapon	hapun	いつも通り、普段	"usual, normal in behavior"					
	ginhawa	ginhawa	呼吸、息	breath	Hinay ang iyang ginhawa.	彼の呼吸はゆっくりです。	His breath is slow.		
	ginhawaan	ginhawa	内臓	intestines					
	ginikanan	gikan	両親、親	parents	Asa man ang imong ginikanan? 	ご両親はどちらに？	Where are your parents?		
t	gining	gining	お嬢さん	miss					
	gininhawa	ginhawa	呼吸の	"breath, respiration"					
	ginok	ginuk	もがく、よじる	squirm					
t	Ginoo	ginuu	主、キリスト	Lord					
	ginta	ginta	距離	distance					
	gintang	ginta	隙間、差、ギャップ	"gap, difference"					
	ginukdanay	gukud	追いかけっこ	chase about					
	ginuntan	gunit	従者、従うもの、追われた	follower	Ginuntan gyud si Arlyn sa iro.	あの犬はいつもArlynの後を付いていく。	The dog follows Arlyn always.		
t	ginuo	ginuu	〜氏 Mr. ミスター	Mr. 	"Ginuong Mechor, saan ka pupunta?(tagalog)"	Mechorさん、どちらにお出かけですか？	"Mr. Mechor, where are you going?"		
	giok	giuk	脱穀	thresh rice					
	gipahiran 	pahid	拭く	wipe	Gipahiran sa sabon.	石鹸でこすった。	cleaned by soap		
	gipakita	kita		shown					
	gipaksan	pasuk	はまる	embedded					
	gipakusgan	kusug	強まった	intensified					
	gipamaulan	pamaul	筋肉痛がある	have muscular pain					
	gipamulong	pulong	言われたこと	What was spoken ->pulong					
	gipanag-iya	tag-iya	所有の	owned					
	gipangayo 	kayu	願い事 	"hope, wish, requested"	Gipangayo niya ang tabang.	彼女は助けを乞うた。	She asked help.		
	gipangulohan	ulu	率いられて、頭として	headed					
	gipanid-an	tiid	見られる、見張られた	"spied, observed"	Ang ilang pagpaniid nga gihimo.	彼はしたところを見られた。	He was observed doing.		
	gipanumpaan	sumpa	誓約	pledge					
	gipasakaan	pasaka	起訴される	prosecuted					
	gipasanginlan	pasanginlan	被告人	accused					
	gipasidan-an	pasidaan	警告された	forewarned					
	gipasiugdahan 	pasiugda	発起人	"initiator, promoter"	Gipasi-ugdahan nila ang prosisyon.	彼らが行進の音頭をとった。	They are the sponsor of the procession.		
	gipatiran	patid	蹴られた	kicked					
	giposasan	posas	手錠を掛けられて	handcuffed	Kalit lang siyang gisikop sa duha ka polis sa Immigration ug giposasan.	いきなり彼は移民局の局員二人に捕らえられ手錠をされた。	He was caught suddenly by the two police of immigration and handcuffed.		
	gipugngan	pugung	止められた	blocked					
	gipulihan	puli	前任者	predecessor					
	gipulihan	puli	前任者	predecessor					
	gipuy-an	puyu	住所	residence					
s	gira	querra	戦争、戦い	"quarrel, war"	gira sa amerika	アメリカの戦争	the war of America		
s	girapido	rapido	機銃掃射される	strafed					
	gisa	gisa	炒める	stir-fry					
	gisaaran	saad	約束事	promise					
	gisaligan	salig	信頼						
	gisangputan	sangput	終わり	ending	Dili maayo ilang gisangpotan.	あの終わりが良くなかったねえ。	Their ending was not good.		
	gisapot	saput	不機嫌な	"sullen, bad-tempered"					
	gisi	gisi	裂く	"tear, lacerate, tatter, rend"	Gisi ang imong short.	ショーツがやぶけてるよ。	Your shorts are lacerated.		
	gisirhan	sira	⇒sira						
	gisubhan	subhan		tempered					
	gisudlan	sulud	一杯の、入った	filled					
	gisugdan 	sugud	始まった	started 	Gisugdan na ang programa. 	プログラムが始まったよ。	They started the program.		
	gitak-an	gitak-an	不快な	"unpleasant, displeased"					
	gitalikdan	talikud		left behind					
s	gitara	guitarra	ギター	guitar					
	gitas-on 	taas	身長、長さ	"height, length"	Unsay gitas-on sa kahoy? 	木の高さはどのくらいですか？	How is the height of the tree.		
	gitib	gitlib	芽吹く	"crop up, sprout"					
	gitik	gitik	くすぐる	tickle	Akong gigitik imong ilok maong gilok.	脇の下を擽ると、くすぐったい。	My tickling your armpit made you tickle.		
	gitiwasan	tiwas	終わった⇒tiwas	"finished, ended"	Gitug-anan nako si Cristy sa pinitik sa akong kasingkasing apan gitiwasan niya ang kapakyasan sa akong gugma.	やっとクリスティに心の内を明かしたけれど、僕の恋はそれっきり終わってしまった。	I confided my deep mind to Cristy but it made my love ended.		
	gitli	gitli	少し姿を現す	peep out					
	gitong	gitung	中子（刃物の）	tang					
	gituohan	tuu	信じる対象、信じるもの	believe	gi+tuo+an; Ikaw akong gituohan.	あなたを信じています。	Your are my belief.		
	giubanan	uban	一緒に、共に	with	Miusab siya sa pagpanuktok nga giubanan sa pagsangpit sa ngalan ni James.	彼女はジェームスの名前を呼びながらもう一度ノックした。	She knocked again with calling his name James.		
	giuhaw 	uhaw	喉が乾いた 	thirsty 					
	giunhan	una	先をこされる	preceded					
	giusa	usa	一体化	unite	Si juan ug si Ailyn giusa sa kaminyuon.	ジュアンとアイリンは結婚して一緒になった。	Juan and Ailyn unite their selves through marriage.		
	giya	giya	導く	"guide, conduct"	Ang ginikanan naggiya sa mga anak ngadto sa pagkamatarung.		The parents guide their children to be good.		
s	gobiyerno	gobierno	官庁、政府	government	Daghan ug kurakot sa atong gobiyerno karon.	このごろお上じゃ賄賂ばかり。	There is a lot of corruption in our government these days.		
	god 	gyud	( 強調を表す)  	"really, truly, very "	Nisalig god ko nimo. 	本当に信じていたのよ。	I really trusted you.		
s	goma	goma	ゴム	gum tree					
	goryon	guryun	すずめ	sparrow					
s	grabas	grava	砂利	gravel 	Lima ka sako ang gamiton nga grava. 	砂利を5袋使います。	5 sacks of gravel will be consumed.		
s	grabe	grave	重大な、深刻な	"grave, danger"	Grabeng aksidente ang nahitabo. 	重大事故が発生した。	A grave accident happened.		
s	graduado 	graduado	卒業生	graduate 	Ang tanang iyang anak graduado sa kolehiyo.	彼の子供たちは皆大学卒業した。	All of his children graduated colleges.		
s	graduar 	graduar	卒業する	"finish school, graduate"	Graduar ka ba sa koliheyo? 	あなた大学卒業したの？	Have you graduated college?		
e	graduate	graduate	卒業する	"finish school, graduate"	Kanus-a ka mograduate? 	いつ卒業するの？	When will you graduate?		
s	grasa	grasa	油、グリース	"grease, oil"					
s	grasya	gracia	恩寵、神の恵み	"grace, favor"					
s	gripo	grifo	蛇口	faucet					
s	grupo	grupo	グループ、一群 	group 					
s	guapa 	guapa	美人	beautiful girl	Kagwapa niya. 	彼女は美人。	She is a beautiful girl.		
s	guapo 	guapo	ハンサム	handsome man					
	guba 	guba	破壊する、ばらす、分解する	"destroy, break "	Giguba ang balay nila. ; Ang baratohon dali ra nga maguba.	彼らの家がばらばらになった。;安物はすぐに壊れる。	Their house was broken.; Cheap articles are easily broken.		
	gubat 	gubat 	戦争	war	Humana ang gubat sa gawas? ; miaging gubat sa kalibutan	外の喧嘩は終わった？; 先の世界大戦	Did the quarrel at outside finish? ; the last world war		
	gubot 	gubut 	困る、困惑する	"embarrassed, complicated"	Gubot kaayo akong kinabuhi.	私の人生は大変です。	I am embarrassed in my life.		
	gugma 	gugma 	愛	love 	tungud sa gugma; Nahigugma siya nimo. 	愛のために; 彼は君を愛してる。	because of love ; He loves you.		
	gugol	gugul	費やす（金、時）	spend					
	guhayguhay	guhay	引き裂く	"mutilate, split, tear, rend"					
	guho	guhu	現れる	emerge	Miguho sa ganghaan ang ulo niya.	門から彼は頭を出した。			
	gukdanay	gukud	追う⇒gukod	chase					
	gukod 	gukud 	追い掛ける、追跡する	"chase, run after, surpass"	Gigukod sila sa	彼らは、〜を追いかけた。	They chased ….		
	gula 	gula 	外、外に出る 	"out, outside ,go out"	gula sa balay	家の外	outside of house		
	gulang	gulang	老いた 、年取った	old					
	gulgol	gulgul	引き裂く	lacerate					
s	guma	goma	ゴム	gum tree					
	gumalaysay		エッセイ	essay					
	gumikan	gikan	故に	"because of, due to"	"gumikan niini, ; gumikan niana"	これゆえに、;　それゆえに	because of this ; because of that		
	gumon	gumun	もつれる	"jumble, tangle"					
	gum-os	gum-os	しわくちゃ、くしゃくしゃ	"crumple, tangle"	Gum-os ang imong buhok.	君の髪クシャクシャだよ。	Your have tangled hair. 		
	gumunhap	gumunhap	難問	"puzzle, difficult problem"					
	guna	guna	草刈り、草かきする	"weed, hoe"					
	gunahon	guna	雑草	weed 					
	gunit 	gunit	持つ、つかむ	"hold, grip, clutch"	Panggunit basin mahulog ka. 	つかまって、多分落っこちるよ。	Hold otherwise you'll fall down.		
	gunitanan	gunit	柄、取っ手	"handle, shaft"					
	gun-ob	gun-ub		"demolish, collapse"					
	gunok	gunuk	動く、身動き	"move, stir"	walay gunok		motionless		
	gunting 	gunting	鋏（で切る）	"scissors, cut with scissors "	"Sa ning gunting puwede i-gunting sa papel, tela ug buhok."	このはさみは、紙でも布でも、髪の毛でも切れる。	"This scissors can cut paper, cloth or hair."		
	guol	guul	哀しむ	grieve	Naguol siya sa pagkamatay sa iyang anak.	彼女は子供の死を悲しんだ。	She mourned her child death.		
	guot	guut	きつい、きっちりした	tight					
	gupok	gupuk		break into pieces					
	guroy	guruy	曳く、引っ張る	"tug, drag, lug"					
	guryo	guryu		foolery					
	gusbat	gusbat	破く	"wreck, deformed"	Ang senina sa mga bata sa kalye nangagusbat.	ストリートチルドレンの服は破けていた。	The clothes of the street children are torn.		
	guso	gusu	海草	seaweeds					
	gusok	gusuk	あばら	rib	Pagpalit ug gusok sa baboy.	ブタのアバラを買う	Buy the ribs of pig.		
	gusto 	gustu 	好む	"like, love "	Gusto tika.; sa gusto nimo	好きだよ。;お好きなように／ご都合の良いときに	I like you.; at any time		
	gutgot	gutgut	薄く切る、切るように動かす	slice					
	gutling	gutling	秒	second					
	gutlo 	gutlu 	分（60秒）、時間	minute 	Pipila na lang kagutlo bag-ong tuig na.	新年まであと数分になりました。	Only a few minutes to a new year.		
	gutmon 	gutum	空腹	hunger					
	gutom 	gutum 	空腹の 	"hunger, hungry "	Gigutom na kaayo ko. 	めちゃ腹減った。	I'm starving.		
s	guwapa	quapa	美人	beautiful girl	Anak ni Merlie guwapa.	メルリ-の娘は美人だ。	Merlie's daughter is beautiful.		
s	guwapo	guapo	ハンサム、素晴らしい	handsome 	Akong anak guwapo.	私の息子はハンサムです。	My son is handsome.		
s	guwardya	guardia	見張り	guard	giguwardiahan siya				
	guwarnihan	gwarni	がっちり結ぶ、組む	"fasten, tie"					
	guwatsi	gwatsi	つくり話、冗談	joke					
	guwatsinangga	gwatsi	つくり話をする女	joker					
	guyod 	guyud 	引っ張る、引綱	"pull, towing rope"	Giguyod ang kaban.				
	gyud 	gyud 	本当に 	"really, truly "	Dili gyud ko mosugot. 	絶対賛成できないね。	Really I won't agree.		
	gyung	gyud	本当に 	indeed					
	ha	ha	でしょ。ね。	ha					
	ha-	ha	接辞						
	haba	haba	味方する	take side with					
	habagat	habagat	南風、雨季に吹く南西風	"southern wind, south west wind"					
	habagatan 	habagat	南、南西(土地によって方向が違う）	"south, southwest"	Kusog ang hangin sa habagatan.	季節の南の風が強い。	The wind from south is strong.		
	habak	habak	お守り	amulet					
	habal	habal	交尾する	copulate					
	habalhabal	habal	バイクの数人乗り	tandem riding on motorcycle					
s	habano	habano	葉巻	cigar					
	habas	halabas	切る、刈る(大鎌で）一掃する	"cut, swath, sweep out"	Dili maayo ang akong paghabas sa panapton.	私、布を裁つのは上手じゃないわ。	I'm not good at cutting cloths.		
	habas	habas	口内炎	soft skin sores					
	habig	habig	側、方=bahin	side	sa akong habig 	僕の意見では	in my opinion		
	hablon	habul	機（はた）	"loom, weave"					
	habog 	habug 	高い	"high, tall"	Daghan kaayo ug habog nga kahoy didto. 	そこには、高い木が一杯ある。	There is a lot of tall trees.		
	habol	habul	鈍い	dull	Habol ang kotselyo. 	このナイフ切れない。	The knife is dull.		
	habol	habul	毛布	"blanket, sheet"	Labhi ang habol. 	毛布を洗え。	Wash the blanket.		
	habolhabol	habulhabul	膵臓	pancreas					
	habwa	habwa	流れ出る、排水する	drain					
	hadis	hadis	地獄	hell					
	hadla	hadla		cheer					
	hadlok 	hadluk 	怖い、恐れる 	"fear, be afraid"	Nahadlok ko sa …	…が怖い。	I'm afraid that …		
	hadlokan	hadluk 	臆病者、臆病な	coward	"Siya hadlokan kaayo ug ok-ok, kung makakita gani siyag ok-ok mosiyagit dayon na siya."	彼女はゴキブリが大嫌いで、見つけたらすぐ悲鳴をあげる。	"She is afraid of cockroach, when she saw it immediately scream out."		
	haduol	duul	近い	"near, close"	Nahitabo ang iyang pag-patay haduol na ang iyang adlaw nga natawhan.	彼は誕生日近くなって死んだ。	He died when his birthday was near.		
	hadyong	hadyung	ピュッと飛ぶ	zip					
	haga	haga	やつれた	gaunt					
	hagad	hagad	申出る、提供する	"propose, offer, volunteer"	Nakabaton na kog hinigugma ug kasagaran manghagad kanako og minyo.	私は恋人が居て、普通に結婚を申し込んだ。	I had my sweetheart and proposed to her as ordinary.		
	hagakos	gakus	抱きつく、急に抱きつく⇒gakos	not expectedly suddenly hug	nahagakos siya sa iyang anak	彼女は赤ん坊をぎゅっと抱きしめた。	She hugged her baby quickly.		
	haganas	haganas	激しい水音	rushing sound of water					
	hagas	hagas	衰弱する、呪われる	"gaunt, cursed"					
	hagawhaw	hagawhaw	低い声で言う、囁く	"whisper, buzz, rumor"	… mao nay hagaw-haw sa mga tawo.	みんなのうわさでは	…according to what people say. 		
	hagba	hagba	落ちる、くずれ落ちる	fall down	Nahagba kini sa salog nga naghayang.	うつ伏せになって床にくずれ落ちた。	He fell down to the floor on his face.		
	hagbong	hagbung	落ちる、落とす 	"drop, slump, fall down"	Wa ko makagraduar kay duha ka subject nga hagbong.; Ang panday nahagbong gikan sa atop.	僕は２教科落として卒業できなかった。; 大工が屋根から落っこちた。	I couldn't graduate for failure of 2 subjects. ; The carpenter fall down from the roof. 		
	hagdan	hagdan	階段、はしご	"ladder, stair, grade"	Gamita ang nang hagdan sa pag-abot anang butanga. 	その物を取るのに、そのハシゴを使え。	Just use the ladder to get that thing.		
	hagdanan	hagdan	階段、はしご	"ladder, stair, grade"	Hagip-ot ang hagdanan 	狭い階段	narrow stairs		
	hagdaw	hagdaw	落穂ひろい、拾い集める	"glean, scavenge"					
	hagip-ot	hagip-ut	狭い	narrow					
	hagis	hagis	獰猛な	"wild, fierce"					
	hagit	hagit	挑む	"challenge, defy"	Gi-hagit ako sa kampyonado sa dula nga chess. Unsay dula nga magbulang mo? Tenis ra!	チェスのチャンピオンに挑戦されちゃったよ。何の試合するの？テニスさ。	I was challenged by the champion of chess. What match will you play? It's tennis.		
	hagiyus	hagiyus	ピューッという音	zip					
	hagkan	haluk	キスする	kiss					
	hagkot	hagkut	ねばっこい、蒸し暑い	gummy					
	hago	hagu	面倒、厄介、無理する	"trouble, burden, "					
	hagok	haguk	いびき	snore	Dili ko ganahan makigtupad sa akong bana kung matulog sa gabii kay kusog kaayo ang iyang hagok.	うちの亭主の横に寝るのいやだわ、夜いびきがすごいんだもの。	I don't like to sleep beside my husband at night because his snore is so terrible.		
	hagong	hagung		buzz					
	hagonghong	hagung	ざわめき、ざわめく	buzz					
	hagpa	hagpa	倒れる	fall down					
	hagpis	hagpis	痩せこけた	"skinny, thin"					
	hagsa	hagsa	墜落	"fall, crash, collapse"	Ang tulay sa among probinsya nahagsa kini tungod sa kusog nga baha.	ひどい洪水で、私たちの村の橋が崩落しました。	A bridge in our province was collapsed by heavy flood.		
	hagtik	hagtik	カチカチ鳴る	tick					
	hagtob	hagtub	ドシンドシンという音	thump					
	hagtok	hagtuk	カチリ、パチリと鳴る	click					
	hagtos	hagtus	ぶち切れる、引っ張り切る	cut by tension					
	haguros	hagurus	強風、素早い、猛スピードの	"gust, quick, fast"					
	hagwa	hagwa	じゃれる、はしゃぎ廻る	"cavort, rollick"					
	hain 	hain 	どこですか 	where 	Hain man sila.	彼らはどこ？	Where are they?		
	hait	hait	鋭い	sharp	Hait ang kotselyo. 	ナイフは尖ってますよ。	The knife is sharp.		
	hakgom	hakgum	握り締める、一握り	"handful, fistful, grasp"					
	hakhak	hakhak	刻む、ココナッツの上るステップ	notch					
	hakog	hakug	貪欲	greedy	Hakog kang pagkatawo. 	欲の深い奴だな。	You are a greedy person.		
	hakop	hakup	握る、一握り、抱える、覆う	"grab, handful"	Gihakop niya ang bata'g midagan.	彼は子供を抱えて走った。	He gathered the child in his arms and ran.		
	hakot 	hakut 	運ぶ	transport 	Naghakod sa mga butang. 	物を運ぶ。	carried something		
	hala	hala	おや、あら	"Well, Oh"	Hala! Natagak ang bata sa hagdanan. 	あれ！子供が階段から転げた！	"Look, the child fell down from the stairs."		
	halaan	halaan	ハマグリ						
	halabog	labug	捨てる	thrown	Nahalabog ang panan-aw siya	一瞥する？	glance		
	halad 	halad 	お供えする 	"offer, devote"	Kinahanglan ta maghalad sa adlaw sa patay. 	ご先祖の日（11/1)にはお供えをしましょう。	We need to offer on the day of dead.		
	halaman	halaman	園	garden					
	halanduman	handum	記念品、みやげ	souvenir					
	halandumon	handum	忘れがたい	memorable	Pebrero katorse ang akong halandumong adlaw. 	2月14日は私にとって忘れられない日です。	February 14th is my unforgettable day.		
	halang 	halang	辛い	hot and pungent 	Halang kaayo ang sabaw kay gidaghan man nimo pabutang ug sili. 	スープに君がいっぱいシリ入れたから、めちゃ辛いよ。	The soup is very hot because you put a lot of chili in.		
	halangdon	hangad	威厳ある	"dignified, honorable"	"Ang halangdon nga mayor sa Sugbo, "	威厳あるセブ市長、	"The honorable mayor of Cebu city,"		
	halap	halap	1	purblind					
	halapad	lapad	広い、幅	wide	Halapad kaayo ang dalan. 	とっても道が広い。	The road is very wide.		
	halaran	halad	お供え	offered					
	halas 	halas	蛇 	snake 	Dako kaayo ang halas.	その蛇は大きい。	The serpent is quite big.		
	halatagon	hatag	負債、義務の割り当て	liability					
	halawom 	lawum	深い( 所) 	deep					
	halayhay	halay	吊るす、掛ける	hang					
	halayo	layu	遠く	far	"Kami nagpuyo halayo sa merkado, kinahanglan pa mosakay ug dyip."	私たちは商店街から離れてすんでいるのでジープニーに乗らなけりゃなりません。	"We live far from the market, need to ride on jeepney."		
s	haleya	jalea	ゼリー	jelly					
	halhag	halhag	まばらな	"thin, sparse"					
	halhal	halhal	無駄口（を叩く）	babble					
t	hali na			"come on, all right"					
	haligi	haligi	柱	pillar	Dagko ang haligi nga gigamit.	大きな柱が使われた。	A big column was used.		
	halili	halili	代理	substitute					
	halimaw	halimaw	巨人	giant	Si Manny gibati ug tumang kalisang sa pagkakita niya sa halimaw.	マニーは巨人をみて完全に恐れをなしてしまった。	Manny was filled with horror seeing the giant.		
	halimbawa	halimbawa	苦痛から解放される、しのぐ	"elude, avoid"	Karon nga nakatrabaho na si  Pedro nakahalimbawa na ang banay.	今やペドロも仕事が出来たので、家族も何とかしのぐことが出来る。	"Now that Pedro has a job, his family is not so badly pressed."		
	halin	halin	売上、売れる	"sale, income, sell"	Pila man ang inyong halin? ;Nahalin na ang akong balay. 	 売上はどのくらいですか。;私の家が売れました。	How much is your sales? ; My house was sold.		
	haling	haling	かがり火	"blaze, fire, bonfire"					
	halingan	haling	暖炉	fireplace					
	halinun	halin	良く売れる	"saleable, in demand"	Halinun kaayo ang akong gibaligya nga isda.	私の商品の魚は良く売れる。	My merchandise of fishes are in demand.		
e	halo	hello	こんにちは	Hello	"Halo, kinsa ni? "	はい、どちら様ですか？（電話で）	"Hello, who's speaking?"		
	halo	halu	混ぜる、混ざる	"mix, mingle"					
	halo	halu	たるんだ、ぶかぶか	"loose, bagging, sagging"					
	halo	halu	混ぜる	mix					
	halog	halug	抱く、抱擁	"hug, embrace"	Ako siyang gihalog.	私は彼女を抱きしめた。	I hugged her.		
	halohalo	halu	ハロハロ	mixed cold desert		数種の果物とアイスクリームの混在デザート	a dessert of several kind of fruits with ice-cream		
	halok	haluk	キス	kiss	Pahalok ka ko.	キスして。	Kiss me.		
	halos	halus	殆どの	"most of, almost, scarcely, barely"	Halos cemento ang ilang balay. 	彼らの家は殆どコンクリートです。	Their house is made of concrete nearly.		
	haluyo	luyu	後ろの	at the back					
	halwa	halwa	籠、鳥かご	cage	Ihalwa ang piriko.	インコを鳥かごに入れなさいよ。	Put the parrot in a cage.		
	halwan	haluan	魚の名前	mudfish	dangog pas halwan				
	halwot	halwut	粘っこい、引張り強い、なめらかな音楽	"tensile, sticky, mellow music"					
	hamag	hamag	飛び掛る	jump on					
	hambin	hambin	抱く（考え、感情を）、港	"hold, harbor"					
	hambog	hambug	うぬぼれた、虚栄の	vain					
	hambogero 	hambug	うぬぼれ屋、見栄っ張り	too much proud person	Hambogero kaayo nang tawhana. 	あの御仁は相当うぬぼれている。	That man is very proud person.		
	hamili	pili	高貴、選好みの	"noble, precious, choosy"					
	hamis	hamis	なめらか	smooth	Hamis kaayo imong panit. 	とても肌が滑らかだね。	Your skin is very smooth.		
	hamok	hamuk	妖怪、おびやかす	"goblin, threaten"					
s	hamon	jamon	ハム	ham 					
	hamos	hamus	汚れた	"nasty, dirty"					
	hamoy	hamuy	舐める	lick					
	hampak	hampak	叩く（お尻など）	spank	Iyang gihampak ang iyang anak sa lobut. 	彼女は子供のおしりを叩いた。	She spanked her child on hips.		
	hamtang	butang							
	hamtong	hamtung	成熟した	mature					
	hamubo	mubu	短い	short					
	hamugaway	hamugaway	快適な、充分広い	"cozy, convenient, enough space"	"Ang barko nga gisakyan namo sa Manila, hamugaway kaayo kay daku ug limpyo."	私たちがマニラまで乗った船は大きくてきれいで、快適でした。	The boat that we rode to Manila was comfortable for it's big and clean.		
	hamyang	hamyang	広げる	spread out 					
	hana	hana	試みる、企てる	"try, attempt"	Mihana ug patay kanako ang akong kontra.	敵は私を殺そうとした。	My enemy tried to kill me.		
	han-an	hana	狙う	"aim, attempt"					
	hanap 	hanap	ぼやける、薄れる、霞んだ	"fade, become faint, dim"	Hanap na akong mata.	眼がぼやけてる。	My sight is already dim.		
	hanas 	hanas	熟練した、上手	"skillful, adept"	Hanas na siya modrive. 	もう彼女は運転上手だ。	She is good at driving.		
	hanaw	hanaw	消える、消滅する	"vanish, disappear"	Nalupad ug nahanaw ang mga bula. 	シャボン玉が飛んで消えた。	The soap bubbles flew and disappeared		
	hanay	hanay	斜路、斜め	"slope, incline"					
	han-ay	han-ay	縦糸、書類ファイル、整理	"file, series, arrange"	ang papeles nga gihan-ay 	書類	filed papers		
t	handa	handa	計画、準備	"plan, ready"	Mao gyuy pagbundak sa ulan sa dihang nihanda na unta ko paglakaw.	出かけようとしたら突然雨が降り始めた。	The rain suddenly started pouring down just as I was about to go out.		
	handag	handag	斜めの、傾いた、斜面	"slant, oblique"	Tan-awa nang bilding nga naghandag na.	あの傾いたビルをごらん。	Look at that slanted building.		
	handos	handus	突く、突き	"thrust, lunge"	Palihug ko ug handos sa sakyanan paingon sa daplin kay plat ang ligid.	済みませんが、タイヤがパンクしたので、車を路肩まで押してもらえませんか。	Please push the car to the side because the tire is flattened.		
	handum	handum	追想、回顧	"retrospect, reminisce"	Siya kanunay maghandum.	彼女はいつも追想している。	She is always in her retrospect.		
	handumanan	handum	形見、記念品	"keepsake, token"	Kining sudlay mao akong handumanan ni lola. 	この櫛は祖母の形見です。	This comb is a keepsake from my grandmother.		
	handuraw	handuraw	夢想	"daydream, reverie"					
	hangad	hangad	見上げる、顔を上げる	look up					
	hangal	hangal	上の空、不注意	inattentive					
	hangalhangal	hangal	馬鹿	"idiot, fool, stupid"					
	hangga	hangga	水痘	chickenpox					
	hanggab	hanggap	深呼吸、息を吸う	"inhale, breathe"	Gusto kong mohanggab ug lab-as nga hangin.	新鮮な空気を吸いたいよ。	I want to inhale fresh air.		
	hanggap	hanggap	吸入する、吸う	inhale					
	hanggaw	hanggaw	世間知らず、まぬけ	"stupid, jerk"					
	hangin 	hangin	風	"wind, breeze"	kusog nga hangin	強い風	strong wind		
	hanginon	hangin	風の強い	windy	Mahanginon adlaw padayon usa ka semana. 	風の強い日が1週間続いた。	We had windy days for a week.		
	hangol	hangul	貪欲、欲深	greedy	Hangol kaayo ug manggang hilaw si Cate.	Cateはグリーンマンゴーには目がない。	Cate has a weakness for green mango.		
	hangop	hangup	抱く、喜んで迎える	embrace					
	hangos	hangus	息切れ、喘ぐ	pant	Naghangos si Anne gikan nagdagan.	アンは走って息が切れた。	Anne was panting from running.		
	hangpanay	hangup	抱き合う（歓迎して）	welcome and embrace each other 					
	hangtod 	hangtud	〜まで 	"till, until"	Hangtod sa sunod natong panagkita. 	この次お会いするまで。	Until we meet again.		
	hangtod sa hangtod	hangtud	いつまでも	forever	Hangtod sa hangtod akong gugma kanimo. 	私のあなたへの愛はいついつまでも！	My love for you is forever.		
	hangturan	hangtud	最後、限界	"terminal, limitation"					
	hangus	hangus	息切れ、喘ぐ	"pant, wheeze"					
	hangyo 	hangyu	依願する、頼む	"ask, request "	Mihangyo siya nako nga mouban sa Manila.	彼は私にマニラへ一緒する様頼んだ。	He asked me to go to Manila with him.		
	hangyo-lubo	hangyu lubu	拒否できない頼み	request that cannot be turned down					
	hanig	hanig	上掛け	"bed cover, mat"					
	haniti	haniti	熟練	expert	Haniti na siya sa pagluto.	彼女は料理の達人だ。	She is an expert in cooking.		
	han-ok	han-uk	押込む	"jam, compress, pack"					
	hansak	hansak	刺す	stab					
	hantak	hantak	コイン賭博	toss coin					
	hantok	hantuk	ジャックポット、大当たり、玉の輿	"jackpot, marry into the purple"					
	hapa	hapa	うつ伏せになる	"lie prone, lie on one's stomach, prostrate"	Gimandoan ang mga tawo sa paghapa ug gihulga nga pusilon kon molihok.	人々は、うつ伏せになるよう命じられ、動くと撃つと脅された。	They are ordered to lie prone and threatened to be shot if they moved.		
	hapag	hapag	ざる、籠	basket					
	hapak	hapak	打つ、叩く	"strike, hit, beat"	Ayaw panghapak sa imong anak.	子供を叩かないで。	Don't beat your child.		
	hapas	hapas	油を塗る	grease					
	hapaumod	umud	顔から突っ込む	fall face first					
	hapaw	hapaw	かすめる、すくう	skim					
	hapay	hapay	ぺしゃんとする、平らに曲げる、髪を撫で付ける	"comb, bend over flat"					
	hapdos	hapdus	しみる、ひりつく	"sore, painful"	Nagkahapdos sa akong samad nga karaan ang habig mo. 	君の意見は古傷に触るよ。	Your opinion is sore to my old wound.		
	hapin	hapin	表装する、表紙	"book cover, cover"	Ayaw gisia ang hapin sa nang libro.	その本の表紙を破かないで。	Don't tear the cover of that book.		
	hapit	hapit	立ち寄る	drop by	Akoy mohapit niya sa ila.	私が彼女の家によって彼女を拾いますよ。	I will pick her up at their house.		
	hapit 	hapit	殆ど	"almost, nearly "	Hapit tanang mga dahon nag-ilis sa ilang color. 	殆どの葉っぱは色を変えた。	Almost all leaves changed color.		
	haplas	haplas	塗る（油を）	"grease, dab"					
s	Hapon	japon	日本人、日本 	"Japanese, Japan"	Hapon ko. 	私は日本人。日本の意味では Japan が普通。	I'm a Japanese.		
	hapon 	hapun	午後	afternoon 	Sa hapon nalang ko molakaw.	午後になったら行きます。	I will go in the afternoon.		
s	hapones	japones	日本人（男）	Japanese (male)	Nindot ug batasan ang Hapones.	日本人の習慣は素晴らしい。	Japanese custom is nice.		
s	haponesa	japonesa	日本人（女）	Japanese (female)	Puti kaayo ang Haponesa.	日本人は白い。	Japanese are white.		
	hapos	hapus	鞭	"quirt, whip"					
	hapsay 	hapsay	秩序だった、整理された、きちんとした	"orderly, neatly"	Hapsay kaayo ang mga bata nga ning klase.	このクラスの子供たちはきちんとしている。	The pupils of this class are orderly.		
	hapuhap	hapuhap	さする、愛撫する	"caress, fondle, stroke"	Unya iya kong gigakos ug gihapuhap ang akong likod.	そして彼女は私を抱き、背中をやさしくさすってくれた。	Later she hugged me and stroked my back.		
	hapyod	hapyud	こする、軽くたたく	"dab, stroke in one direction"	Iyang gihapyod ang nagum-us niyang buhok.	彼女はくしゃくしゃになった髪を撫でそろえた。	She stroke her hair down.		
	hapyoron	hapyud	さする、愛撫する	caress	Hapyoron tika para mahuwasan sa kalagot.	怒りが静まるまで、撫でてあげるわ。	I'll caress you to ease your anger.		
s	hara	jarra	ガラスの壷	jar					
	harag	harag	斜めの	"oblique, tilt"					
s	harana	jarana	セレナーデ ←Sp.jarana浮かれ騒ぐ	"serenade, ballads, merrymaking"					
	harang	harang	邪魔する、妨害	"block, confront"					
	harang	harang	供物	offering					
s	hardin	jardin	園	garden	Daghan ug maanindtot na bulak ang hardin.	庭園には美しい花々が沢山あった。	There's a lot of beautiful flowers in the garden.		
s	hardinero	jardinero	庭師	gardener					
	hari	hari	王様	king	Si Jisus ang hari sa mga hari.	イエスは王の王である。	Jesus is the king of all kings.		
	hari	hari	背中から落ちる						
	harianon	hari	王様の	kingly					
s	harina	harina	粉、小麦粉	flour	Pagdala ug harina.	小麦粉持ってきて。	Bring some flour.		
	harong	harung	対決	"confront, face-off"					
	haros	harus	全勝する	take all	Siya ang nangharos sa tanan daog.	彼は全試合に勝った。	He won all the game.		
	haruhay	haruhay	快適な	cozy					
	hasa	hasa	研ぐ	whet					
	hasi	hasi	脅す	threaten					
s	hasienda 	hacienda	植林、農園	plantation 	Ikaw na karon ang tag-iya sa hasienda. 	これであなたは植林のオーナーです。	Now you are the owner of the plantation already.		
	hasirilsiril	siril	必死で探す、駆けずり回る	look for frantically					
	haska	haska	まさに	very	haskang pordoya				
	hasmag	hasmag	襲う	attack	Nikalit lang ug hasmag ang iro ngadto sa bata.	急に犬が子供に襲い掛かった。	Suddenly the dog attacked a child.		
	hasohaso	hasu	抜き差し	push and pull					
	hasol	hasul	嫌がらせる、苛める、お邪魔様、煩わせる	"harass, hassle, vex"					
s	hasta	hasta	〜まで、さえ	"till, until"	"Brutus, hasta ka! "	ブルータス、お前もか！	"Brutus, you too!"		
	hasula	hasul	⇒hasol	harass					
	hata	hata	フェイント、見せかける	feint					
	hataas	taas	高い	high					
	hatag 	hatag	与える、やる、贈り物	"give, gift"	Naghatag ka nako'g mahal nga butang.	あなたは大切なものをくれた。	You gave me precious thing.		
	hataw	hataw	ちょっと現れる	appear					
	hatay	hatay	やせ細る						
	hatod 	hatud	案内する、連れて行く、持っていく	"lead, guide, bring, give"	Palihug ko ug hatud sa libro.	私に本を持ってきてください。	Please bring the book.		
s	hatsa	hacha	斧	axe	hait nga hatsa. 	鋭い斧	sharp axe		
	haum	haum	似合う（服が）	fit dress					
	hawa	hawa	立ち去る、退く、離れる	"retire, depart"	Kanus-a ka mohawa? 	いつ退職ですか。	When will you retire?		
	hawak 	hawak 	腰 	waist 	Gamay kaayo ka ug hawak. 	腰が細いね。	Your waist is very slim.		
	hawan	hawan	剥き出し	"bare, bald"					
	hawanan	hawanan	居間、ホール、玄関	"living room, hall, park"	Adto ta mag-istambay sa hawanan. 	リビングで待ちましょう。	Let us stand by in living room.		
	haw-ang	haw-ang	空の	empty	Kini ang lugar nga haw-ang. 	ここが空いています。	This is an empty place.		
	haw-as	haw-as	荷降ろし、水から上がる	"unload, discharge, get ashore"					
	hawid	hawid	掴む	"grasp, hold"	Paghawid sa imong bag nga may sulod nga kuwarta.	お金の入っている君のカバンしっかり持っててよ。	Hold tightly your bag with money inside.		
	hawod	hawud	一番上、優勝者	"champion, winner, best"	hawud og salabutan 	天才	genius		
	hawodhawod	hawud	最高地位者として振舞う	act as superior					
	hawot	halwut	粘っこい、引張り強い、なめらかな音楽	"tensile, sticky, mellow music"					
	haya	haya	埋葬	"interment, burial"					
	hay-ad	hay-ad	大の字に倒れる（武器を持って）	"lie flat, sprawl"					
	hayag 	hayag	日光、明るい 	"sun light, clear, bright"	hayag sa adlaw; Hayag kaayo karong gabiona kay bulanon. 	日光;　今夜は満月でとても明るい。	sunlight; We have a very bright moon tonight.		
	hayahay	hayahay	心地よい、慰め、快適	"comfortable, cozy"	Gusto ko ug hayahay nga kinabuhi.	僕は楽な人生を送りたい。	I want a comfortable life.		
	hayan	hayan	多分、殆ど	"likely, that's why"					
	hayang	hayang	仰向け	"face on, supine"	Nanghayang nga natulog si Roel.	ロエルは仰向けで寝ていた。	Roel was sleeping supine on the bed.		
	hayhay	hayhay	吊るす	hang					
	hayhayan	hayhay	物干し綱	clothesline					
	haylo	haylu	そそのかす	inveigle					
	hayop	hayup	動物	animal					
e	hayskol	high school	高校	high school					
s	henerasiyon	generacion	世代	generation					
s	hepe 	jefe	長、頭、首長	"chief, captain"	Napusilan ang hepe sa kapulisan.	警察署長が撃たれた。	The chief of polis was shot.		
s	heredero	heredero	跡取り、相続人	heir	bugtong heredero	一人っ子、たった一人の跡取	"only child, only heir"		
	hi-	hi		"denoting ""casualness"" of happening or action. It goes with na-ma-."					
	hiabut	abut	到着	arrival					
	hiagom	agum	苦しむ	suffer					
	hiaguman	agum	結果、苦い経験をする、教訓を得る	"result, outcome, get a lesson"	Mao kini akong nahiaguman sa paningkamot.	これが努力の結果です。	This is the result of my hard work.		
	hiay	hiay	垂れ下がる	droop					
	hibalag	balag	出くわす	encounter					
	hibalo 	hibalu 	知っている 	know 	Nakahibalo ko sa imong sikreto.	あなたの秘密を知っていますよ。	I know about your secret.		
	hibat	hibat	やぶにらみの、捻じ曲がった	"cock-eyed, cross-eyed, distort"					
	hibaw-an	hibalu	知っている⇒hibalo	know 					
	hibawo	hibalu	知っている⇒hibalo	know 					
	hibilin	bilin	残される	be left					
	hibulong 	bulung	不思議に思う、いぶかる、怪しむ  	wonder 	Nahibulong ko ngano nasuko siya. 	彼が何故怒っているのかわからない。	I wonder why he got angry.		
s	hideskubrihi	descubrir	発見	discover					
	hidhid	hidhid	ポマード	"pomade,　oil"					
	hidlaw	hidlaw	恋しい、寂しい	"miss, long, homesick"	Gihidlaw ko pag-ayo nimo.; Gihidlaw ka nako?	あなたが、とても恋しくて。;私がいなくてさびしいの？	I miss you very much.; Do you miss me?		
	higal	higal	助平な	lecherous					
	higala	hagala	友、友達	friend	Ang higala sa panahon sa kalisod maoy higala nga tinood.	苦境の友は真の友。	A friend in times of difficulties is a true friend.		
	higalam	galam	味をしめる、慣れる	"accustom, taste blood"					
s	higante	gigante	巨大、巨人	giant	Higante gyud ang Christmas tree sa gawas.	外のクリスマスツリーはほんとでっかいね。	Really the outside Christmas tree is giant.		
	higawad	gawad	がっかりする、落胆、否定	"disappointed, deny"					
	higayon 	gayun	機会、時、一方 	"chance, opportunity, while "	Tagai ko ug higayon sa pag-usab.	もう一度チャンスを下さい。	Give me one more chance.		
	higayuna	gayun	その時⇒higayon 	then	Bata pa man ko niadtong higayuna.	まだその時は子供だった。	Still I was a child at that time.		
	higda 	higda	横たわる	lie down 	Naghigda siya sa bangko.	彼はベンチに横になった。	He lied down on the bench.		
	higdaan	higda	寝台	bed					
	higdaanan 	higda	ベッド、寝台	"bed, bedroom "	Limpyo kaayo kining higdaanan.	この寝台はとても清潔です。	This bed is very clean.		
	higmata	mata	起きる	wake up					
	higop	higup	啜る⇒higup	"sip, drink"	naghigop og kape	コーヒーをすする	sip coffee		
	higot	higut	結ぶ	"knot, string, tie"	Ihigut ang balloon sa bangko kay basin ug makalupad na.	風船を椅子に結んでおかないと、飛んでいってしまうよ。	Tie the balloon to the chair because it might fly away.		
	higpit	higpit	きっちりした、窮屈な	"tight, strict"					
	higugma 	gugma	愛する、恋する	love 	Nahigugma ko nimo. 	あなたを愛します。	I love you.		
	higup	higup	吸う	"sip, suck"					
	higut	higut	ひも、なわ、結ぶ	"string, rope, knot, tie"					
	higwaos	higwaus	不安な、心配、切望	"uneasy, anxious"					
	hiilhan	ilhan	知られている⇒ila	known					
	hikalimot	limut	忘れる⇒limot	forget	Hikalimti na lang ang akong giingon. ; Hikalimti ako ayaw.	私の言ったこと忘れちゃってください。; 私を忘れないで。	Forget what I said.; Forget me not.		
	hikap	hikap	触る、触れる	touch	Ayaw hikapa ang kuryente. 	電気に触るな！	Don't touch the electricity.		
	hikaplagan	kaplag	発見	discovery					
	hikaw	hikaw	無視、拒否	"neglect, refuse, hesitate"	Wala gyud maghikaw siya sa ako sa dihang nangayo ko ug panabang.	彼は私が助けてと頼めば、絶対拒否しなかった。	He didn't refuse me when I asked him help.		
	hikawan	hikaw	けちな、拒否する	"greedy, selfish, deprive others"					
	hikay 	hikay	準備する	prepare					
	hiklad	hiklad	展示する、ひろげる	"display, spread out"					
	hikling	hiklin	横に置く、棚上げ、陰に隠れる	"push aside, take refuge"					
	hikog	hikug	自殺	suicide					
	hiktin	hiktin	せまい、窮屈な	narrow					
	hikut	hikut	結ぶ	"bind, tie"					
	hikyad	hiklad	展示する、ひろげる	"display, spread out"	Nahikyad niya ang iyang libro ug notebooks sa ibabaw sa lamesa.	彼女は机の上に本とノートをひろげた。			
	hilabi 	labi	もっとも	"most, especially"	Gimahal nako akong mga anak hilabi na ikaw.	私は子供たちをとても愛しているわ、特にお前はね。	I love my children especially you.		
	hilabihan 	labi	非常に	"very, extraordinary"					
	hilabot	labut	干渉する、おせっかい⇒hilabut	"meddle, interfere"	Ayaw panghilabot sa dili imoha. 	お前の関係ないことに首を突っ込むな。	Don't meddle in other people's affairs.		
	hilabut	labut	邪魔する	"interfere, meddle"					
	hilabwan	labaw	しのぐ、越える	"by-pass, surpass"					
	hila-hila 	hilahila	なめくじ	"slug, snail"					
	hilak	hilak	泣く   	"weep, cry"	Nihilak ang bata nga nawala iyang sapatos. 	靴をなくした子は泣いていた。	The child who lost his shoes was crying.		
	hilam	hilam	手探り	fumble					
	hilamhilam	hilam	手探りする	"fumble, grope"					
	hilam-os	hilam-us	洗顔、顔を洗う	"wash face, cleanse face"	Naghilam-os ko sa akong nawong.	私は顔を洗いました。	I washed my face.		
	hilan	hilan	遮断された、隔離された	secluded					
	hilanat 	hilanat	熱、熱のある、体温の高い	"fever, with fever "	"May hilanat ka ba? Oo, taas kaayo. "	熱はありますか。 ええとても高い。	"Do you have a fever? Yes, very high."		
	hilang	hilang	まばらな	"thin, sparse"					
	hilansang	lansang	釘づけになる⇒lansang	"rivet, glue"	Ang mga mata ni Ora didto mahilansang kang Arturo.	オーラの眼はアルトロに釘づけになった。	Ora kept her eyes glued to Arturo.		
	hilantan	hilanat	熱のある、風邪をひく ⇒hilanat	"fever, cold"					
	hilap	hilap	感情を覚える、感ずる	"feel, heart break?"	gihilap sa kaluoy	可哀相に思う	feel pity		
	hilas	hilas	汚らわしい、	nasty					
	hilasan	hilas	汚らわしい、	nasty					
	hilaw	hilaw	生の、未熟な 	"raw, unripe "	Ang mga Hapones nagkaon sa hilaw nga isda. 	日本人は生の魚を食べている。	Japanese eat raw fishes.		
	hilawas	lawas	性交	"sex, sexual intercourse"					
	hilig	hilig	傾く、傾向がある	"tend, incline, favorite"	Hilig kaayo ang Hapones sa isda nga hilaw.	日本人は生の魚がとても好きだ。	Japanese are fond of eating raw fishes.		
	hiling	hiling	診断する	diagnose					
	hilis	hilis	溶かす、消化する	"melt, digest, dissolve"	para mahilis dayon ang mga gikaon	食べた物を消化するために	to digest food quickly		
	hilisan	hilis	消化する	digest	Nagsakit ang tiyan ni Karl tungod kay wala kahilisi sa iyang gikaun nga anagon.	カールは食べたアナゴンが消化できずに腹痛をおこした。	Karl had stomachache because he couldn't digest the young corn he ate. 		
	hilisgutan	hisgut	話題、テーマ	"theme, topic"	Ang paghimo ug ginagmay nga negosyo ang hilisgutan karon sa miting.	ちょっとしたビジネスを行うことが今日の会議の議題です。	The agenda for this meeting is about starting a small business.		
	hilit	hilit	郊外、はずれ	outskirt					
	hilo	hilu	毒、毒液	"poison, venom"	"Adunay klase sa bitin nga grabe ug hilo, ug makamatay dayon kung mapaakan ka."	非常に毒の強い種類の蛇がいて噛まれると直ぐに死んでしまいます。	There are kinds of poisonous snakes and you will be dead if you are bitten.		
	hilo	hilu	縫い糸	thread					
	hilom	hilum	寡黙な、静かな	"reticent, quiet, silent"	Hilom na!	もう静かにしろ！	Be quiet!		
	hilomon	hilum	静かな⇒hilumon	quiet					
	hilot	hilut	揉む、揉み直す	massage	Plihug ko ug hilot sa akong abaga.	すみませんが肩もんでくれませんか。	Could you massage my shoulders?		
	hilumon 	hilum	静かな、無口	"quiet, silently "	"Siya hilumon kaayo, dili man lang kamao mobuka sa iyang baba."	彼は無口で、滅多に口を開かない。	He is very quiet and hardly open his mouth.		
	hilwas	hilwas	安全な	"safe, immune"					
	himabaye	baye		"womanizer, playboy"					
	himakak	bakak	隠す、裏切る	belie					
	himakayon		新月に向かう月?	moon?	外れる				
	himalatyon	matay	臨終の	dying					
	himaldi	palad	運を読んでもらう	fortune read	"Human siya kahimaldi, naghingari lang syag hinuktok."	運勢を読んでもらってから、すっかり彼考え込んでいる。	"Ever since he had his fortune read, he has moped."		
	himalitan	palit	買い物好き	"popular, shopper"					
	himamat	himamat	会う	"meet, encounter"	Diin nimo siya ikahimamat.	どこで彼と会ったの？	Where did you meet him?		
	himan	himan	道具、器具	"tool, device, appliance"					
	himangno	mangnu	薦める、促す、気付かせる	"advise, exhort, reprove, remind"	Masubsob ang pahimangno sa babaye ngadto sa lalaki.	女はしょっちゅう男をたしなめる。	Women advice men frequently.		
	himangod	himangud	無視される、傷付く（心が）	feel slighted					
	himas	himas	さする、愛撫する	caress					
	himatiis	batiis	足を洗う	wash legs	Manghimatiis ko una matulog.		I'll wash my legs before I go to bed.		
	himatikdan	matikud	注意、注目	"notice, aware"	Ako siyang himatikdan nga ~.	私は彼の〜に気づいた。	I notice him that ~		
	himatyon	matay	臨終の⇒himalatyon	dying					
	himaya	himaya	神の王国、栄光、歓喜、至福	"kingdom, glory, bliss"					
	himbis	himbis	うろこ	scales					
	himi	himi	汚れた、泣き虫	"nasty, dirty, crybaby"					
	himili	pili	選り好みする⇒pili	choosy	Himili-an sila.	彼らは好き嫌いがある。	They are choosey.		
s	himnasyo	gimnasio	体育館、ジム	gymnasium					
	himo	himu	行う、する 	"do, act, make"	Kung mahimo ayaw kasuko.	出来るだけ怒らないで。			
	himoon	himu	⇒himuon	⇒himuon					
	himsog	himsug	丈夫な、がっしりした	"sturdy, robust"	Himsug nga pagkabata si Jore. 	その子は丈夫ですよ。	Jore is a robust child.		
	himugso	bugsu	出産	"parturition, birth"					
	himulag	bulag	別離	"separate, apart from"	Mahimulag sa iyang mga ginikanan ang mga anak panahon nga kini magtukod ug iyang kaugalingong pamilya.	子供たちがそれぞれの家庭を築くときには、親元を離れていきます。	The children will separate from their parents when they build their own family.		
	himulbulan	bulbul	羽をむしる	"pluck, pull"	gihimulbulan ang manok	鶏の羽をむしる	pluck the hen		
s	himulso	pulso	脈をとる	feel pulse					
	himungaan	bunga	めん鳥	hen					
	himungahon	bunga	繁殖する	proliferate					
	himuntod	puntud	上に乗る、乗り越える	surmount					
	himuntog	buntug	位置する、置かれる	"be set, placed"	Apan nakugang siya sa paghimuntog niya sa sala.	しかし彼女は部屋に入って驚いた。	But she was surprised when she entered the living room.		
	himuon	himu	すること	doing	Daghan ko ug himuon karon.	今することが一杯ある。	I have a lot of things to do now.		
	himuot	buut	気に入る、満足する、良しとする	please 	Nahimuot ko anang tawhana. 	あの人が気に入っている。	I'm pleased with that person.		
	himusak	pusak	一杯になる、花開く	come in abundance					
	himutang	butang	位置する	"located, placed"					
	himut-ok	but-uk	びっくりして、口が利けない	dumbfounded					
	hin-	hin	〜中毒　〜好き	"addict, like to do st."					
	hinabang 	tabang	助力、援助	help	Mangayo me ug hinabang sa patay.	葬儀に援助をお願いします。	We are asking for help for the deceased.		
	hinabi	tabi	インタビューする	"interview, talk about"	Akong nahinabi ang nangawat sa usa ka tindahan. 	泥棒にあったお店でインタビューしました。	I interviewed about the burglar at the store.		
	hinabo	tabu	起きる、出来事	"occur, happen"	not common⇒hitabo				
	hinabol	habul	織物の、織られた	textile	not common				
	hinagan	dagan	愛走家、走るのが好きな人⇒dagan	running enthusiast	"Ang bata hinagan kaayo, bisan suguon sa pagpaｌit ug bisan unsa hinagan."	その子は走るのが好きでお使いにやられても走っていく。	"The boy likes running, even if he's asked to buy something, he run."		
	hinagdan	hagdan	台地、高台	terrace					
	hinagiban	hinagiban	刃物、武器	weapon	Gidili ang pagdala ug hinagiban sa sulod sa bar.	飲み屋に武器刃物を持って入るのは禁止されてる。	It is prohibited to bring weapon inside the bar.		
	hinagkanay	hagkan	キスしあう⇒hagkan	kiss each other					
	hinaharap			future	not common				
	hinali	dali	せく、急ぐ、急な	rush					
	hinam	hinam	強く望む	desire					
	hinambog	hambog	気取り歩き⇒hambog	strut					
	hinamhinam 	hinam	切望する、〜したがる 	"hanker, anxious, anticipate"	Naghinamhiam ko sa pag-abot nimo. ; Gahinam-hinam na kaayo ko sa resulta sa bar-exam. 	 あなたの到着を首を長くして待っています。;試験の結果がどうだったか知りたい。	I'm looking forward to your arrival. ; I'm anxious to know the result of the exam.		
	hinam-is	tam-is	甘味、デザート	"sweet, dessert"					
	hinanali 	dali	突然⇒hinali	suddenly 					
	hinan-aw	tan-aw	傍観者	onlooker					
	hinan-ay	han-ay	連続の⇒han-ay	serial					
	hinanduraw	handuraw	架空の、想像上のこと⇒handuraw	"ideal, imaginary"					
	hinanggaw	hanggaw	馬鹿らしい、アホクサ	stupidity					
	hinangop	hangup	喜ぶ、満足、憧れる	"pleased, look forward, miss"	Nahinangop kaayo ko sa akong manghod.	私とても妹に会いたいんです。	I miss my younger sister very much.		
	hinangyoan 	hangyu	値引き⇒hangyo	discount 	Pilay hinangyoan nga imong ihatag niining relo? 	この時計いくら値引きしてくれるの？	How much is the discount for this watch?		
	hinanok	hinanuk	熟睡する	sound sleep	Tingali nahinanok na sila sa ilang kama.	もう彼らはベッドでぐっすり眠り込んでいるだろう。	Maybe they fell fast asleep already in their bed.		
	hinaot 	hinaut	望む	wish 	Hinaot pa unta kita hangtod sa hangtod.; Maghinaut ko nga maayo ang imong panglawas.	私たち、何時までも何時までも。;　ご健康をお祈りいたします。	I wish we last forever. ; I wish you good health.		
	hinapay	hapay	梳かす、くしけずる	comb	Gihinay niya paghinapay iyang buhok.	彼女はゆっくりと髪をすいた。	She combed her hair slowly.		
	hinapon	hapun	日本語⇒Hapon	Japanese language					
	hinapos	tapus	一番最後の⇒tapos	"final, end"					
	hinatag	hatag	貰い物、恩恵⇒hatag	bounty					
	hinaw	hinaw	手を洗う	wash ones hands					
	hinawat	dawat	受領⇒dawat	receipt					
	hinaway	away	批判的、意地悪い、嫌い⇒away	"critical, dislike"	"Nahinaway ko sa imong baho, bahong bino."	私あなたのお酒のにおいがいやなの。	I dislike your smell of the liquor.		
	hinawayon	away	意地悪い	"spiteful, nasty"					
	hinay	hinay	し続ける	keep doing	Nganong naghinay ka na lang og katulog diha? 	何で寝てばっかりいるんだよ。	Why do you do nothing but sleep?		
	hinay 	hinay	ゆっくり、遅い	"slow, gradually"	Hinay sa pag-drive.	ゆっくり運転しなさい。	Drive slowly.		
	hinayak	hinayak	無意味に続ける、し続ける、やり抜く、乗りかかった船	"abrupt, unwillingness to stop"					
	hinayan	hinay	のろま	laggard					
	hinayhinay	hinay	少しづつ続ける						
	hinayon	hinay	実行する、やり抜く	push through	Mahinayon ta ug lakaw.	歩き通しましょう。	We should push through.		
	hinayon	hinay	怠け者	slowpoke					
t	hindi		tagalog いいえ dili	not					
	hindik	hindik	きちんとした	"neat, orderly"	Hindika ang kuwarto kay nagkalamukat lang.	部屋がちらかってるから、きちんとしなさい。	straighten up the room because it's a mess.		
	hing-	hing	"しやすい、好む,意味の接頭語"	prefix with meaning of apt to					
	hingadye	adye	信心深い	devout					
	hingal	hingal	息切れ、喘ぐ	pant					
	hingalan	ngalan	指名する	"specify, nominate"					
	hingangha	ngangha	驚く	surprised	Nahangha siya 'Ngano man?'	彼は、「どうして？」と驚いた。	He was surprised ’Why?'		
	hingaon	kaun	好きな食べ物、大好き	be fond of eating	Hingaon kog mga prutas.	私は果物に目がない。	I'm fond of fruits.		
	hingapin	kapin	たっぷり、惜しみない	"lavish, profuse"					
	hingawa	hingawa	心配する、不安に思う	"wonder, worry"					
	hingawat	kawat	盗癖⇒kawat	kleptomaniac					
	hingaway	away	喧嘩っ早い	pugnacious					
	hingbangon	bangun	起き上がる⇒bangon	arise					
	hingi	hingi	ねだる、頼む	"beg, ask"					
	hingilin	hingilin	追放する	"banish, deport, exile, ostracize"	Siya ang nanghingilin nako.	彼に追いやられた。	I was banished by him.		
	hinginlan	hingilin	追放する	"expel, leave, abandon, deport"	Gihinginlan nako akong barumbadong manghud sa among balay.	アホばかりしてる弟を家から追い出してやったわ。	I let my foolish brother stay away from our house.		
	hingkod	hingkud	成熟する	mature	Ang iyang kaagi maoy hinugdan nga siya nahingkod.	彼の経験が彼を成熟させた。	His experiences made him matured.		
	hinglayas	layas	⇒layas	"flee, run away"	Kagahapon pa siya hinglayas.	たった昨日彼は逃げたとこです。	Just yesterday he went away.		
	hingos	hingus	嗅ぐ、クンクンする	"sniff, breathe"					
	hingos	hingus	吸込む、吸入	"inhale, breathe"					
	hingpit	hingpit	完全な	"complete, entire, total"					
	hingsayran	sayud	知られている	known	Didto nako hingsayran ang tanan.	あそこなら、僕全部わかる。	There I know everything.		
	hingtungdan	tungud	対象物、関係者	"object, affected, stakeholder"					
	hingusgan	kusug	強要、強化	enforce					
	hingusog	kusug	精一杯の（速さ、強さ）	do with all eforts					
	hinigayon	gayun	散発的な	"sporadic, occasional"					
	hinigugma 	gugma	恋人⇒higugma	sweetheart 	Siya ang akong hinigugma.	彼女は僕の愛する人だ。	She is my sweetheart.		
	hinikawan	hikaw	欠けた、惨めな、必要なものがない	"devoided, deprived"	Kani-adto hinikawan kami sa tanan.	私たち昔は惨めでした。	Before we were devoid of everything.		
	hinikay sa 	hikay	〜による	"by, according to "	not common				
	hiniktan	hikut		"leashed, tethered"					
	hinimo 	himu	製の、になる	"become, made"	Hinimo kini sa usa ka tawo.				
	hininangup	dangup	ありがたい、歓迎できる	welcome					
	hininginlan	hinginlan	見捨てられた⇒hinginlan	outcast	Hininginlan siya sa ilang panimalay.	彼は家から追い出された。	He was an outcast from his family.		
	hiniusa	hiusa	統一、統合された⇒hiusa	unified					
	hinlo 	hinlu	清潔な、きれいにする、きちんとする	"clean, neat, orderly, wash"	Hinloi imong kamot.	手をきれいにしなさい。	Wash your hands.		
	hinog 	hinug	熟した 	ripe 	Hinog na ang mga saging.	バナナが熟れました。	The banana has ripened.		
	hinok	hinuk	こっそり〜する	stealthily					
	hinol	hinul	探し歩く	"touch, find, grope"	Wala sila'y nahinol.	何も見つからなかった。	He find nothing.		
	hinolhinol	hinul	手探りする	"grope, search around"					
	hinonoa	hinunua	その代わり、しかしながら、それどころか	"instead, however, on the contrary"					
	hinubig	tubig	水を良く飲む人⇒tubig	water drinking lover					
	hinuboan	hubo	欠乏	"devoid, destitute"					
	hinugon	hinugun	惜しむ	"regret, feel pity"					
	hinuklog	hinuklug	身にしみる、気がつく	"regret, know, realize"	Nahinuklog siya sa kahinanali sa iyang nabuhat sa iyang asawa.  	急に自分が妻にしたことをに目覚めた。	He suddenly realized what he has done to his wife.		
	hinuktuk	tuktuk	思案、思索する	"speculate, ponder, mull"	Naghinuktuk ko tungod sa problema.	私は問題をとくと思案しました。	I speculate about the problem.		
	hinulagway	hulagway	絵で描いた	pictorial					
	hinulaman	hulam	借りた⇒hulam	borrowed	Hinulaman ko kini sa akong amiga.	これは、僕の彼女から借りたんだ。	I borrowed this from my friend.		
	hinulgaan	hulga	ゆすり金、恐喝による金⇒hulga	"blackmail, intimidation money"					
	hinulsul	hinulsul	悔いる（罪を）	repent					
	hinulti	sulti	おしゃべりな	"talkative, loquacious"					
	hinuluman	hulum	浸出液	infusion					
	hinumdum 	dumdum	覚える、思い出す	"remember, memorize"	Nahinumdum ko sa imong gisulti. 	君の言ったことを覚えている。	I remember what you said.		
	hinungaw	hungaw	水蒸気	vapor	Baho ang hinungaw sa kanal.	排水溝の悪臭が立ち上る。	The vapor from the canal smells bad.		
	hinungaw	hungaw	結果	"result, affect"					
	hinungdan 	tungud	原因、理由	"reason, cause, motive"	Sultii ko sa hinungdan.; way hinungdan	理由を話しなさい。;役立たず	Tell me the reason.; useless		
	hinungdanon 	tungud	大事な 	important	Pagbantay sa mga hinungdanong papels.	重要書類に気をつけて。	Be careful with the important papers.		
	hinuon 	nuun	その代わり、しかしながら	"instead, however, rather"	"Ayaw pagsinggit, paghilum hinoon. "	叫ばないで静かにしろ。	Don't shout but be calm.		
	hinuoy			there is	hinuoy higayon		sometimes		
	hinuyohoy	huyuhuy	そよ風	breezing	hinuyuhoy sa hangin	快適なそよ風	comfortable breeze		
	hiphip	hiphip	買収する	"bribe, buy"					
	hipi	hipi	潜む、隠れる	lurk					
	hipli	hipli	避ける、道を避ける	"move out of the way, dodge"					
	hiplos	hiplus	過ぎる、すり抜ける	"elapse, loose"					
	hipno	hipnu	一杯にする、満たす	fill up					
s	hipokrita	hipocrita	偽善者	hypocrite 					
	hipon	hipun	pasayan エビ	shrimp					
	hipos	hipus	取っておく、集めてまとめる	"keep, save, collect and arrange"	Akong gihipos tanan butang imong gihatag.	あなたにもらった物はみんなまとめて、とってあります。	I keep all things you gave me.		
	hirada	hirada	不成功、罹災	"victim, fail"					
	hiram	hiram	　=hilam手探り	grope =hilam					
	hirig	hirig	斜めの	oblique					
	hirit	hirit	カードを引く	"draw, find a chance"	Mohirit pa jud si Raul maskin ug minyo na siya.				
	hisabti	sabut	理解する	understand	Wala ko ikaw hisabti.	君がわからんよ。（何を言ってるのか・なぜそうなのか）	I don't understand you.		
	hisagmuyo	sagmuyo	がっかりする						
	hisakop	sakup	属する	pertain					
	hisalang			astray					
	hisgot	hisgut	話し合う、議論	discuss	Naghisgot kami bahin sa tulis kagabii.; Di na ta maghisgot niana.	ゆうべの泥棒について私たちは話し合いました。;もうその議論は置きましょう。	We discussed about the burglar last night.; We will not discuss that anymore.		
	hisgutan	hisgut	前述の	mentioned	nahisgutang shop	当該店	abovementioned shop		
	hiso	hisu	ポマード、髪油	"pomade,　oil"					
s	Hisus	Jesus	イエスキリスト	Jesus					
	hitabo 	hitabu	出来事、おきる	"happening, happen, occur"	Sultii ko sa nahitabo.	どうしたのか言って。	Tell me what happened.		
	hitakda	takda							
	hitala	tala	書かれた	"written, recorded"	Ang mga panghitabo karon nga krisis sa kalibutan nahitala na sa Balaang Kasulatan.	今日世界中で起きている危機は既に聖書に書かれています。	The crises which happen in the world today had written already in the Bible.		
	hitalay	talay	上流階級、列強、属する	upper class					
	hitangka	tangka	出くわす	encounter					
s	hitano	gitano	ジプシー、流浪の民	gypsy					
	hithit		煙草を吸う	smoke					
	hiting	hiting	目一杯になる	extremely full					
	hitingala	tingala	驚く、驚異	wonder					
s	hitsura	hechura	形 	"form, feature, appearance"	Unsa iyang hitsura?	彼女ってどんな？	How does she look like?		
	hiubos	ubus	心が傷つく、感情を害する	"hurt, offended"					
	hiusa	usa	一体化する、一緒になる	unite	Naghiusa kami sa kalinaw sa katilingban. 	私達は世界の平和のため団結した。	We united to peace of the world.		
	hiuyon	uyun	適合する、順応する、同意する	"adjust, conform, agree"	Nahiuyon ko sa imong hunahuna bahin sa gugma.	愛に関するあなたの考えには賛成です。	I agree with your idea about love.		
	hiwa	hiwa	切る、スライスする	"cut, slice"	Ako ang naghiwa sa karne.	肉を切りました。	I sliced the meat.		
	hiwahiwa	hiwa	細切れにする	"cut, mince"	Akong gihiwahiwa ug ginagmay ang karne.	肉を細かに刻みました。	I minced the meat.		
	hiwasa	hiwasa	不安な、落ち着かない	"uneasy, restless"	Naghiwasa ko sa akong kama.	私はベッドに入っても落ち着かなかった。	I felt uneasy on my bed.		
	hiwatig	hiwatig	伸びをする	stretch oneself	Naghiwatig kadtong iring.	あの猫は背伸びをしている。			
	hiwi	hiwi	曲がる、ゆがむ、歪んだ	"deform, pervert, distort, crooked"	Hiwi ang iyang gibuhat nga linya.	彼の描いた線は曲がってる。	The line which he drew is curved.		
	hiwid	hiwid	背伸びする、身体を伸ばす	"stretch, shrug"	Nanghiwid ko pagkahuman ug trabaho.	私は仕事が終わって背伸びをしました。	I stretched myself after work.		
	hiyad	hiyad	のたくる	writhe	Naghiyad ang lawas ni Christy sa kasakit.	クリスティは、痛みで身をよじった。	Christy writhed her body in pain.		
	hiyak	hiyak	ひび割れる、腹を引っ込める	"get a chasm, pull in the stomach"					
	hiyas	hiyas	美徳	"virtue, jewelry, attribute"	Ang pagkamakugihon ang hiyas nga akong gipangita sa usa ka lalaki.	勤勉は私が男性に求める美徳です。	Industry is one virtue I am looking for in a man.		
	hiyod	hiyud	搾り出す、真っ直ぐに絞る	"stretch, squeeze"					
	hiyos	hiyus	ガスを抜く、しぼむ	shrink					
s	homiliya	homilia	説教	homily 					
	honghong	hunghung	囁く	whisper	Nihonghong siya kanako.	彼女は私にささやいた。	She whispered to me.		
	hoyuhoy 	huyuhuy	そよ風 	breeze 	"Ang hoyuhoy sa hangin sa BBC bugnaw ug dili hugaw, mao nga mas maayong magbakasyon didto."	BBCに吹く風は涼しくすんでいて、そこで休暇をとるのはとても良い。	"The breeze in BBC is cool and pure, it's so nice to spend a vacation there."		
	hubad	hubad	訳す、解読する	"translate, interpret"	Kahibalo ka mohubad sa Hinapon ngadto sa Binisaya?	あなた、日本語をビサヤに訳せますか。	Do you know how to translate Japanese to Visayan?		
	hubag	hubag	腫瘍、こぶ、腫れ	"abscess, swell, boil"	Dako ang hubag sa bata.	その子の瘤は大きい。	The abscess of the child is big.		
	hubak	hubak	喘息	asthma					
	hubas	hubas	洪水が引く、沈下する	subside	Nihubas na ang tubig sa baha.	洪水の水が引けた。	The flood have subsided.		
	hubasanan	hubas	排水路	drainage	Gilimpyohan na namo ang hubasanan.	私たちは排水路をきれいにしました。	We have finished cleaning the drainage.		
	hubit	hubit	表わす	"describe, portray"	dili mahubit sa pulong	言葉では表わせない	words cannot describe		
	hubo	hubu	裸、脱ぐ	"nude, naked, undress"	Gusto ko mopintura nimo naghubo tanan.; hubo ug sinina	君のヌードを描きたい。; 着物を脱ぐ	I like to paint you in nude.; take off dress		
	huboan	hubu	脱がす、裸にする	"undress, strip"	Ako siyang gihuboan. ; Iya akong gihuboan.	私は彼女を脱がした。；彼は私を脱がした。	I took off her dress. ; He took off my dress. 		
	hubog	hubug	酔っ払い、酔った	drunk	Ayaw paghubog. 	酔っ払うな。	Don't get drunk.		
	huboghubog	hubug	よっぱらった、千鳥足の	"tipsy, drunk"	Ayaw paghuboghubog.	酔っ払うなよ。	Don't drink too much.		
	huboy	hubuy	こぶ、腫れ	"node, bump"					
	huboyhuboy	hubuy	ぽちゃぽちゃ	plump					
	hudas	hudas	裏切る、だます	"betray, traitor"					
	hudlat	hudlat	脅してみせる	threat					
s	hudno	horno	焼く、オーブン	"roast, oven"	Gihudno ang tostado.	クッキーが焼けました。	Cookies are baked.		
s	hudnohan	horno	オーブン	oven					
s	hudyaka	juerguear	お祭り騒ぎ	"merriment, revelry"					
	hugas 	hugas	洗う	wash	naghugas ug plato; Hugasan nako ang mga plato.	お皿を洗う; 私がお皿を洗いましょう。	wash dishes; I will wash dishes.		
	hugasan	hugas	流し⇒panghugasan	sink	Naay daghang hugasunon sa hugasan.	洗い物が流しに一杯ある。	There is a lot of washing in the sink.		
	hugasanan	hugas	洗面所	lavatory					
	hugaw 	hugaw	汚物、汚れ、汚す、下肥	"filth, dirt, foul, manure"	Ilabay kanang hugaw.	そのゴミを捨てなさい。	Throw that rubbish away.		
	hugaw 	hugaw	汚い	dirty	Hugaw kana imong gikuptan.	その持ってるの汚いよ。	That one what you hold is dirty.		
	hugis	hugis	形	shape					
	hugka	hugka	緩んだ	"lax, loose, slack"	not common				
	hugna	hugna	幕（劇の場）、回	"scene, round"	unang hugna 	第一幕	the first scene		
	hugno	hugnu	殲滅する	"overthrow, collapse, crumble"	Nahugno ang among karaan nga balay sa miaging linog.	この前の地震で私たちの古い家は全壊した。	Our old house was collapsed by the last earthquake.		
	hugo	hugo	やせ衰える	"thin, fragile, emaciated"	Nihugo ko tungod sa sakit.	病気でやせちゃいました。	I become thin by the sickness.		
	hugong	hugung	ブーンと音する	hum					
	hugonhugon	hugonhugon	うわさ、話し合う	"rumor, talk"	Naghugonhugon akong mama sa pagpatukod ug balay karong Enero.	母は今度の一月には、家を建てると言ってる。	My mother talked that she would build a house coming January.		
	hugop	hugup	集まる、集中する	"concentrate, converge"					
	hugot	hugut	はりつめた、きっちりと、ぎっしり詰めた	"tight, tightly, taut"	Hugot kaayo ang iyang pantalon.; Ayaw ihugot paghigot.	君のパンツは、ピッチリだね。； きつく結ばないで。	Your pants are very tight.; Don't bind tightly.		
	hugoy	huguy	仲間	pal					
	hugoyhugoy	huguy	楽しみ、大騒ぎ	joy	nakighugoy-hugoy				
	hugpa	hugpa	降りる、とまる	"alight, stop, descend"					
	hugpong	hugpung	群れになる	"cluster, group, flock"	Gugma ang naghugpong sa mga anak ug ginikanan.	親子は愛で結ばれている。	Love unites children and parents.		
	hugtanon	hugut	張り詰めた	tightly					
	hugupan	hugup	集める、集った	gathered	Adto gyud ipahimutang sa lugar nga hugupan sa daghang mga tawo. ; Hugupan nato ug trabaho aron madali ug human. 	みんなで仕事すれば、早く終わるよ。	Let's work together so that it will be done soon.		
	hugyaw	hugyaw	騒動、どよめく	"tumult, roar"					
	hukas	hukas	裸の	naked	Hukas ang lalake nga akong nakita.	裸の男の人を見ました。	I saw a naked man.		
	hukasan	hukas	脱がす、裸にする	strip	Hukasan una ang bata sa dili pa maligo.	お風呂の前に子供を裸にしなさい。	Strip the child first before taking a bath.		
	hukbo	hukbu	軍	army					
	hukdong	hukdung	しゃがむ、頭を抱える、もたれる	"hunker, recline"					
	hukhok	hukhuk	搾取する、騙し取る	"cheat, wangle, swindle"	Gihukhok lang anang bayhana ang kwarta sa imong lolo.	あの男は君のおじいちゃんからお金を騙し取ったんだ。	That woman wangled your grandfather's money.		
	hukman	hukum	宣告する⇒hukom	"condemn, judge"	Hukman na karon ang sad-an.	今から罪を宣告します。	Now the condemnation will be done.		
	hukmanan	hukum	裁判所	"court, jury"	Dad-on ta kining hitaboa sa hukmanan.	この件は裁判所に持っていこうよ。	We'll bring this manner to the court.		
	hukom	hukum	宣告する（罪の）、裁く、決心	"condemn, judge, decision"	hukom og sala; Ayaw paghukom sa usa ka tawo.	罪の宣告 ; 他人を裁くな。	condemn for crime ; Don't judge others.		
	hukot	hukut	皮ひも、動物をつなぐひも	leash	Nawala ang hukot sa iro.	犬の首紐がなくなった。	The leash of the dog is gone.		
	hulab	hulab	ほらをふく	boast					
	hulabon	hulab	虚偽の、嘘つき	"mendacious, boastful"					
	hulad	hulad	コピー、移す、注ぐ	"copy, transcribe, pour"	Nahulad nanimo ang mga dokumento?	書類のコピーはしたかい？	Have you copied the documents?		
	hulagway	bulad dagway	写真、絵	"picture, portrait"	Maayo pagkakuha ang imon hulagway.	この君の写真いいね。	The picture of your portrait was nicely taken. 		
	hulam 	hulam	借りる 	borrow	Mohulam ko ug libro.	本を借ります。	 I'll borrow the book.		
	hulat 	hulat 	待つ	wait 	Naghulat ko sa imong pagbalik. 	お帰りをお待ちしてました。	I was waiting for your return.		
	hulaw 	hulaw 	旱魃、日照り 	drought 	Nihit ang pagkaon panahon sa hulaw.	日照りの時は食い物が足りない。	Food is scarce during drought.		
	hulbot	hulbut	抜け出る	"pull out, extricate"					
	hulbothulbot	hulbut	引き出す	"push and pull, extricate"					
	hulga 	hulga	脅す、脅迫	"threaten, threat"	Iya kong gihulga nga pat-yon.	彼は殺すぞと私を脅した。	He threaten me to kill me.		
	hulhog	hulhug	甘言、おだてる、なだめる	"wheedle, cajole, coax"	Ayaw ko hulhogi aron motuo ko nimo.	お世辞言わないで、そうすりゃ信じるから。	Don't wheedle me to believe you.		
	hulhul	hulhul	吠える（犬が）	yelp	Nadungog ko ang hulhul sa mga iro gabii.	夕べ犬が吠えるのを聞きました。	I heard the dogs yelped last night.		
	hulip	hulip	置き換える、修復する	"replace, patch, renovate"	Gikuhaan siya sa Dios ug gusok ug gihulipan niya kining unod. 	神はかれのアバラをとり、肉で塞いだ。	The God took his rib and replaced by his flesh.		
s	hulma	forma	形、体型	"form, shape, figure"	Naghulma kami ug lingin pinaagi kupot sa kamot.	手をつないで円を作りました。	We made circle with hands chain.		
	hulma	hulma		"mold, take form"					
	hulmahan	hulma		"mold, casting"	Mao kini ang hulmahan sa pagbuhat ug baso.	これがグラスを作る型です。	This is the mold to make cups.		
s	hulmigas	hormiga	蟻 	ant	Gipaak ug hulmigas ang akong anak.	私の子供が蟻にかまれました。	My child was bitten by an ant.		
	hulog 	hulug	落ちる、落とす 	"fall, drop"	Nahulog ko sa hagdanan.	僕階段から落ちたよ。	I fell down from the stairs.		
	huloghulog	hulug	分割払い、月賦	installment	Nagbayad ko sa among telebisyon pinaagi sa huloghulog.	そのテレビは月賦で買いました。	I paid our television set by installment.		
	hulom	hulum	浸す	"soak, immerse"					
	hulpa	hulpa	引込む	indent					
	hulungawan	hungaw	通気孔	"outlet, ventilator"	Kinahanglan ug hulungawan ang kasilyas.	トイレには換気扇が必要です。	The toilet needs a ventilator.		
s	Hulyo 	Julio	七月	July 	Hulyo ang buwan nga iyang natawhan.	7月は、彼の誕生月なの。	July is his Birth month.		
	humabdos	mabdus	継子、義理の子供	stepchild	Iyang gipaeskwela ang iyang humabdos.	彼は継子を学校にやった。	He send his stepchild to school.		
	humablos	mabdus	継子、義理の子供	stepchild					
	humag	human ug	⇒human	⇒human	"humag ilis, miatubang una kini sa "				
	human	human	終える	finish	Nahuman na ko sa akong gihimong balak.	私の詩を作るのは終わったわ。	I finished writing my poem.		
	human 	human	あとで、〜してから 	after	Gibiyaan ko niya human sa tanan.	結局彼に置いてかれたの。	He left me after all.		
	humana	human na	終えた	finished	Humana ang akong gibuhat nga assignment.	私の与えられた仕事は終わりました。	I finished the work of my assignment.		
	human-daan 	human daan	出来合いの 	ready-made 	Mopalit ko ug senina human-daan.	私は出来合いの服を買います。	I will buy ready-made dress.		
	humay 	humay	稲、もみ 	rice 	Humay ang ipakaon sa bata dili mais.	子供にはトウモロコシじゃなくて、米を食べさせろ。	Rice is the food for child not corn.		
	humayan	humay	水田	"rice, rice field"	Nasuya ako sa dagko nilang kahumayan.	彼らの大きな田んぼが羨ましいですよ。	I envy their big rice fields.		
	humod 	humud	濡れる 	wet 	Nahumod ang iring kay nahulog sa pond. 	池に落ちて猫は濡れた。	The cat fell into the pond and got wet to her skin..		
	humok 	humuk	柔らかい、容易になりやすい	"soft, easy"	Hatagi ko ug humok nga unlan. 	柔らかい枕を下さい。	Give me soft pillow.		
	humol	humul	浸る	"drench, soak"					
	humot 	humut	匂う、香り	"smell, be fragrant"	Humot kaayo kining perfume. 	この香水良い匂い。	This perfume smell sweet.		
	humudhumod	humud	湿った	moist					
	humulhumol	humul	ふわふわの、毛羽の	"soft, fluffy"					
	hun-ag	hun-ag	白む、明るむ	"turn white, clear, brighten"	Mihun-ag ang iyang nawong sa kahimuot.	彼女は喜びで顔を輝かした。	She brightened her face with joy.		
	hunahuna 	hunahuna	意見、考え	"opinion ,mind, think"	Daghan kaayo ko ug gihuna-huna sa gubat sa Irak.	イラク戦争については、私も意見が一杯あります。	I have many opinions about the Iraqi War.		
	hunas	hunas	引く、潮がひく、干潮	"ebb, ebb tide, low tide"	Hunas ang dagat karon.	今干潮です。	It's ebb tide now.		
	hunat	hunat	必死でする、尽力、身振り	"exert, gesture"					
	hunaw	hunaw	手を洗う	wash ones hands					
	hungaw	hungaw	洩れる、吹く、風邪	"leak, blow, vent"	Nakit-an nimo ang hungaw sa hose?	ホースの水漏れ見つかった？	Have you found the leak in the hose?		
	hungawan	hungaw	通気孔	outlet					
	hungawanan	hungaw	通気孔、はけ口	"outlet, vent"	Magbutang jud ta ug hungawanan sa baho dinhi sa paktoriya.	工場のここの匂いには排気口をつけましょう。	We have to put an exhaust for the smell inside this factory.		
	hunghonganay	hunghung	囁き合う	whisper each other	Kusog ra ang inyong hunghonganay.	あんたらの会話は声が大きすぎるよ。	Your whispering each other is too loud.		
	hungihong 	hungihung 	囁く、うわさ	"whisper, rumor"	Mihungihung siya nga nahigugma siya nako. 	彼女は私に愛を囁いた。	She whispered me that she loved me.		
	hungit	hungit	スプーンで食べさせる、飲ませる	spoon-feed	Gihungitan ko sa akong mama ug pagkaon sa dihang duna koy sakit.	私が病気の時、母はスプーンで食べさせてくれた。	My mother gave me meals by her spoon when I was sick.		
	hungkag	hungkag	空しさ、空虚	"empty, vanity"					
	hungog	hungug	阿呆、馬鹿	"idiot, simpleton"	Hungog ka nga nituo anang babayhana.	あんな女を信ずるなんて、お前馬鹿だよ。	You're an idiot when believe that woman.		
	huni 	huni 	音楽	"music, melody"	Nindot paminawon ang mga huni niya.	彼女の歌は素敵ですよ。	I love listening to the music of her.		
	hunit	hunit	折れにくい、もろくない	tough	Hunit kaayo ang imong papa.	お前の親父はタフだね。	Your father is no tough.		
	hunlak	hunlak	投げ落とす	"throw, fall"					
	hunong	hunung	中断する、止まる 	"interrupt, halt, stop"	Ayaw pahunong sa imong trabaho.	仕事をやめないで。	Don't stop your work.		
	hunos	hunus	引き出し、殺す	"drawer, kill"	Kuhaa ang lapis sa hunos.	引き出しから鉛筆だして。	Get the pencil from the drawer.		
	hunsoy	hunsuy	煙管、パイプ	pipe	Gipangita ni Lolo ang iyang hunsoy.	おじいちゃんが、パイプ探してたよ。	Grandfather was looking for his pipe.		
	hunulhunol	hunulhunul	冷たく柔らかい	"cold and soft, cushioned"	Hunulhunol ang kutson.	冷たくて柔らかいクッション。	The cushion is soft and cold.		
s	Hunyo 	junio	六月	June 	Gikan sa Hunyo tig-ulan hagtod Oktobre. 	6月から10月まで雨季です。	It's rainy season from June to October.		
	huot	huut	窮屈、混雑	tight					
	hup-an	hupu							
	hupas 	hupas 	失効する	"expire, stale"	Ayaw pagkaon anang hupas nga pagkaon.	そんな古くなった食べ物を食べないで。	Don't eat that expired food.		
	hupaw	hupaw	ため息	sigh	Nakapanghupaw si Lita nga nakahinumdom sa gipamulong kaniya.	リタは、彼に言われた言葉を思い出してため息をついた。	Lita made a sigh when she remembered his words.		
	hupay	hupay	あやす、なだめる、いやす	"soothe, relieve, refresh"	Ang imong mga pulong nakahupay sa akong kaguol.	あなたの言葉で私の悲しみも救われました。	Your words have relieved my grief.		
	hupo	hupu	這い隠れる、うずくまる	crouch					
	hupong	hupung	豊富な	abundant	Hupong ang among ani karong tuiga.	今年はいい出来だぞ。	We had an abundant harvest this year.		
	hupot	huput	維持する	"keep, hold, retain"	Ikaw ang mohupot niining yawe.	この鍵は、あなたが持ってて。	You will keep this key.		
	huptan	huput	維持する	"keep, hold, retain"					
s	hurado	jurado	陪審員	"judge, jury"	Ako ang mipaila sa mga hurado.	私は陪審員たちを紹介した。	I introduced the board of judges.		
s	huramentado	juramentado?	ぶち切れる、憑依した	"run amok, possessed"					
s	hurar	jurar	誓い	swear					
	huros	hurus	突風、強風	gust					
	hurot 	hurut 	消費する、使い切る	consume 	Nahurot ang tanang kong kwarta. 	僕はスッカラカンだ。	I am penniless.		
	huruson	hurusun	突発的な	gusty	Masinati nato karong adlawa ang huruson nga hangin.	今日は突風が吹いています。	We have gusty winds today.		
	husay	husay	清算する	"settle, liquidate, arrange"	Tugoti ko paghusay sa bayranan karon.	今日の払いは任してください。	Let me settle the bill today.		
	husay 	husay 	調停する、仲裁する 	arbitrate	Nahusay na sa mga pulis ang kaso. 	その件は警察が調停した。	The police arbitrated the case.		
s	husga	jusgar	裁く	judge	Ayaw paghusga sa usa ka tawo. 	人を裁くなかれ。	Don't judge others.		
s	husgado	juzgado	裁判所	court 					
	hushos	hushus	ずり落ちる	"fall down, drop down"	Nahushos ang shorts sa bata.	子供のズボンがずり落ちてるぞ。			
s	hustisya	justicia	正義	justice 	Ang hustisya ray bahala.	正義も条件次第。	Justice depends on the circumstances.		
s	husto 	justo	本当、正しい	"just, real, fact, true"	Ang tanan nga akong gipanulti husto ug tinuod.	私の話したことは、すべて事実です。	All what I told is fact and true.		
	hutdon	hurut	使果たす⇒hurot	deplete					
	hut-ong	hut-ung	グループ、グループになる	group	Usa ka hut-ong sa mga estudyante ang misalmot sa seminar.	一団の生徒たちがセミナーに参加した。	A group of students attended the seminar.		
	hutoy	hutuy	百日ぜき、咳き込む	whooping cough					
	huwad	hulad	空ける、出す、親に似る	"evacuate, resemble"					
	huwam	hulam	借りる	borrow					
	huwap	huwap	撫でる、さする	stroke gently					
	huwapuhap	huwap	頭をなでる	pass hand over head	Gihuwapuwap ko ni mama. 	ママに頭を撫でてもらったよ。	Mama stroked my head.		
	huwas	huwas	素面、なくす、楽にする、解放	"sober, relieve"	huwas sa peligro	無害	"free from danger, harmless"		
s	Huwebes 	Jueves	木曜日	Thursday	Dili ta magkita sa Huwebes.	木曜日には会わないよ。	I will not meet you on Thursday.		
s	huwes	jues	裁判官	judge					
	huy-ab 	huy-ab	欠伸する	yawn	Nanghuy-ab ang bata gikasabang siya sa maestra. 	その子は先生に説教されて欠伸していた。			
	huyang 	huyang	弱い、繊細、壊れ易い	"weak, delicate, frail, fragile"	Huyang ang imong kasingkasing.	あなたの心臓は弱い。	Your heart is weak.		
	huyatid	huyatid	伸びをする	stretch					
	huyhoy	huyhuy	へこむ、しおれる	"wilt, sag"	Huyhoy ang mga abaga ni Leon nga mibiya sa opisina.	会社を出るときには、レオンは肩をがっくり落としていた。			
	huyop 	huyup	吹く	blow	Napalung ang kandila kay gihuyop niya. 	彼はロウソクを吹いて消した。	She blew out the candle.		
	huypon 	huyup	吹く	blow	Akong huypon ang kandila para mapalung.	私がろうそくを吹き消そう。	I will blow out the candle. 		
	i-	i	接辞　未来・受動の動詞化	"prefix making future tense verb, passive voice"					
	ibabaw	babaw	2階、 高み	"upland, upstairs, top"					
	ibabaw sa 	babaw	〜の上に	upon					
	iban	iban	差し引く	"deduct, discount"	Naibanan akong bayranan.	支払いを差っぴかれた。			
	ibid	ibid	とかげ	lizard					
	ibid-ibid	ibid-ibid	いちゃつく	flirt	Ayaw pag-ibid-ibid sa akong bana.	あたしの亭主にいちゃつかないでよ。	Don't flirt with my husband.		
	ibog	ibug	賛美する、羨む、魅せられる	"admire, envy, covet, attracted"	Naibog sila kanimo.	皆、あなたが好きなのよ。	They admire you.		
	ibog-ibog	ibug	誘う	tempt					
	ibot	ibut	抜く、草取り	"weed, uproot"					
	ibton	ibut	根こそぐ	⇒ibut :uproot					
	ibut	ibut	草を抜く、草取り	"weed, uproot"					
s	idad	edad	年齢	age	Dako na akong idad.	僕、もう大きいよ。	I'm already old.		
s	ideya 	idea	考え	idea 	Unsa ang imong ideya? 	君の考えは？	What is your idea?		
	idlas	idlas	人見知りする、馴れていない、用心深い	"undomesticated, shy"					
s	idolo	idolo	偶像	idol	Nakita nami aming idolo sa TV.	テレビで私たちのアイドルを見ました。	We watched our idol at TV.		
s	idru	hidroplano	飛行機	plane					
s	idruplano	hidroplano	水上飛行機	hydroplane					
	idyaidya	iya	彼のは彼の	his is his	idyaidya-ahoaho	アレのはアレの、オラのはオラの！（Bohol人を笑っていう言葉）	"What's his is his, what's mine is mine. (Mockery to Boholanon)"		
	ig-agaw 	ig-agaw	いとこ	cousin	Siya ang akong ig-agaw.	彼は私のいとこです。	She is my cousin.		
	igang	ignang	蒸し暑い、むっとする	"sultry, warm, stuffy"	Kaigang panahon sa ting-init.	夏は蒸し暑い。	It is warm during summer.		
	igat	igat	尻軽の、軽薄な、お高くとまった	"flirt, flirtatious, snobbish"	Igat ra kaayo siya.	あの人とても気が多いのよ。	She is very flirtatious.		
	igbubuslot	buslut	穴あけ器	puncher					
	igdal	igdal	膨らむ、出っ張る	"protrude, bulge"	Mabdos ka? Igdal imong tiyan.	妊娠してるの？お腹出っ張ってるよ。	Are you pregnant? Your tummy bulges.		
	ighahaling	haling	点け木、たきつけ	kindling	Lakaw na pagkuha didto ug ighahaling.	行って、たきぎ持ってきて。	Go and get some kindling.		
	igham	igham	咳払いする（して気をひく）	call attention by cough	make attention				
	ighihikap	hikap	触感	sense of touch	Ang atong kamot mao ang atong ighihikap.	私たちの手には、触感があります。	Our hand has the sense of touch.		
	ighihiwa	hiwa	刃物、武器	cutlery	Maayong mamalit ug hait nga ighihiwa.	鋭い刃物を買ったほうがいいよ。	Its good to buy sharp cutlery.		
	ighuhupay	hupay	精神安定剤	tranquilizer	Tagai siya ug ighuhupay aron siya makapahuway.	彼に休めるようにトランキライザーをやってください。	Give him a tranquilizer so he can rest.		
	igi	igi	ねたむ	jealous					
	igkikiskis	kiskis	スクレーパー、こする道具	scraper	Gamiti ug igkikiskis ang mga himbis sa dagkong isda.	その大きな魚のウロコをとるのに、スクレーパーを使いなさい。	Use a scraper to remove the scales of the big fish.		
	igking	igking	揺れる、響く、動揺	"jounce, shock"					
	igkita	kita	見た	seen	Wala nako sila igkita.	僕は彼らを見たこと無い。	I haven't seen them.		
	iglakaway	inig lakaw	お出かけ用、外出用						
s	iglesya	iglesia	教会	church 	Mangadto ang mga tawo sa ilang tagsa-tagsa ka iglesya.	人々はそれぞれの教会に行きます。	People go to their respective churches.		
	iglilinaw	linaw	精神安定剤	tranquilizer					
	igmamarka	marka	マーカー、標す道具	marker	Kuhaa palihug ang igmamarka aron masulatan na ang mga kahon.	箱に書けるようにマーカーを手に入れてきてください。	Please get the marker so we can write at these boxes.		
	igmat	igmat	抜け目ない、利口な、素早い	"shrewd, quick, sly"	Igmat kaayo ang mga mata sa lawin.	鷲の眼は素早い。	The eagle has shrewd eyes.		
	igngusngus	ngusngus	ブラシ	brush	Hiposa ang igngungusngus sa labada.	洗濯ものをブラシかけて。	Keep the laundry brush.		
s	ignorante	ignorante	無知な	ignorant	Ayaw ipaila sa uban nga ignorante ka.	君が知らないことを他の人にさとられないようにね。	Do not show others that you are ignorant.		
	igo 	igu	充分な、ピッタリ	"enough, adequate"	Igo na nasakitan siya. 	もう彼女は十分痛い目にあったよ。	She has gotten enough pain.		
	igo 	igu	当たる( 物に)  	hit 	Na-igo ko sa bato. 	石に当たった。	I was hit by a stone.		
	igo lang	igu	やっと~するばかり、〜のみである、丁度〜した時	"only doing ~, just"	Igo lang mipahiyom siya.	彼女は微笑んだだけだった。	She just only smiled.		
	igo-igo	igu	並みの、まあまあの	"mediocre, common"	Igo-igo lang ang akong kita.	俺の稼ぎはそこそこさ。	My income is mediocre.		
	igot	igut	きしむ音	"squeak, creak"	Inanay dihay igot nga nabati ang mga pulis gikan sa sulod.	しばらくして、警官は中できしむ音を聞いた。	Then the policemen heard squeaking from inside.		
	igot-igot	igut	ケツ、お尻	"anus, squeaking"	Nakita ang imong igot-igot.	お尻が見えてるぞ。	Your butt is displayed.		
s	igpagrasa	grasa	潤滑油	lubricant	Maayong gamitan ug igpagrasa ang imong mga gamit.	工具に油をつけたらいいよ。	It's good if you use lubricants on your tools.		
	igpakalibang	libang	下剤、通じ薬	laxative	Gitubol ka? Gamit ug igpakalibang.	便秘かい？通じ薬を使ったら？	You have constipation? Use laxative.		
	igpakalma	kalma	鎮静剤	sedative	Kasagaran sa mga buang tagaan ug igpakalma.		Insane people are usually given sedatives.		
	igpalagsik	lagsik	刺激物	stimulant	Ang tawong nagluya nagkinahanglan ug igpalagsik.		Weak people need stimulants.		
	igpalantig	lantig	パチンコ（石を弾く）	sling	"Sa estorya sa Bibliya,si David kanunay nagdala ug igpalantig."	聖書の話では、ダビッドはいつも投石器を持ち歩いていた。	"In Bible stories, David frequently brought with him a sling."		
	igpanaput	saput	着る物、服	clothes					
	igpangbaho	bahu	防臭剤	deodorant	Paggamit ug igpangbaho inig kahuman nimo ug kaligo.		Use a deodorant after taking a bath.		
	igpapalong	palung	消火器	extinguisher	Usa sa kinahanglanon sa usa ka edispisyo mao ang igpapalong sa sunog.	消火器の供えは建物の必要条件の一つです。	One requirement of every building is an extinguisher in case of fire.		
	igpapanas	panas	消すもの、消しゴム	eraser	Ang mga estudyante sa primero grado kinahanglan adunay igpapanas.	一年生には消しゴムが要ります。	All the student in first grade must have eraser.		
	igpasalig	salig	証明書、領収書	voucher	Gamita ang imong yuta nga igpasalig sa imong pagpangutang.	借金の担保にあなたの土地を使ってください。	Use your land as collateral of your loan.		
	igpuputol	putul	カッターマシン	"cutter, scissors"	Nahabol na ang igpuputol tungod sa kadaan.		The cutter became dull because it is already old.		
	igpuputos	putus	包むもの	wrapper	Pamalit ug igpuputos para sa kasal.		Buy a wedding wrapper.		
	igsapayan	sapayan	気にする	"consider, mind, value"	Walay igsapayan.	気にしないで。	Don't mention it.		
	igsasakwat	sakwat	リフト、昇降機	lifter	Ang mga bug-at nga karga nagkinahanglan ug igsasakwat.	重い荷物には昇降機が必要です。	Heavy cargoes need a forklift.		
	igsoon 	igsuun	兄弟、姉妹 	"brother, sister"	Dose kaming manag igsoon.	私の上に12人兄弟姉妹がいます。	I have 12 elder sisters and brothers.		
	igsosolda	sulda	ハンダ	solder	Dad-a ang imong igsosolda diri aron magamit.		Bring your solder here to be useful.		
	igsuon	ihsuun	兄弟、姉妹	"brother, sister"	Aduna akoy lima ka igsuong babaye.	私には5人姉妹がいます。	I have five sisters.		
	igsusulat	sulat	書き方、書く物	"writing, pen"	Pahulma ko sa imong igsusulat.	ペンを貸してよ。	May I borrow your pen.		
	igsusul-ob	sul-ub	着るもの	"clothes, costume"					
	igtatabang	tabang	付属品、アクセサリー	"accessory, subsidiary"	Asa ang imong igtatabang?	どこに君のアクセサリーがあるの。	Where are your accessories?		
	igtitimaan	timaan	マーカー、標す道具	marker	Ikaw ang akong igtitimaan sa akong pag-ihap niining mga mangga.	僕がマンゴーを数えるから君が書きあげてくれ。	You will be my marker as I count this mangoes.		
	igtutudlo	tudlu	指示器、指示棒	indicator	Ang usa ka maestra nagkinahanglan ug igtutudlo.	先生は指示棒が要る。	A teacher needs a pointer.		
	ig-unsa	unsa	関係、つながり	"relation, connection"	Ig-unsa mo siya?	あなた、彼とどんなご関係ですか？	What is your relation to him?		
	ihalas 	ihalas	野性の 	wild 	Ihalas siya nga pagkatawo.	彼は野性のひとです。	He is a wild person.		
	ihap	ihap	数字	"digit, figure, count"	Ikaw ang mo ihap sa mga kwarta.		You will be the one to count the money.		
	ihaw	ihaw	屠殺、肉の下ごしらえ、小分け	"dress, butcher"	Gaihaw ko ug manok. 	鳥の羽をむしって調理の用意をした。	I dressed a chicken.		
	ihawanan	ihaw	畜殺場、屠殺場						
	ihi 	ihi	小便	urine 	Dugo ana akong ihi.	私の小便に血が混じっている。	There's some blood in my urine.		
	ihianan	ihi	小便所	urinal	Didto ang among ihianan.	ここがトイレ（小用）です。	Here is the CR.		
	ihigot	higut	結ぶ⇒higotの未来形	knot	Ihigot nako ang kanding luyo sa balay.	家の裏に山羊を繋いできます。	I will tie the goat at the back of my house.		
	iho 	ihu	鮫、息子よ！	"shark, My son!"	Gipaak ko sa iho. 	鮫に噛まれました。	I was bitten by a shark.		
	ik	ik	言う、言葉に出す	tell	Wala na ako maka-ik.	もう、何も言えなかった。	I couldn't say a word.		
	ika-	i ka	接辞　i受動未来形＋ka名詞化						
	ika..	ika	..番目の	ordinal number	"ikaupat , ikapitu"	4番目	4th		
	ikaalagad	alagad	奉仕	service	Unsay akong ikaalagad nimo karon?	何かご用でしょうか？	What can I do for you?		
	ikaalim	alim	治療法	remedy					
	ikaayo	ayu	救済法	remedy	Wala pay nadiskubrehan nga ikaayo sa sakit nga AIDS..	エイズの治療法はまだ発見されていない。	There is still no cure for AIDS.		
	ikaduha	duha	2番目の、 2回目の	second	Ang ikaduhang pagsakay sa ayroplano 	二回目の飛行機搭乗	The second time for flying by airplane		
	ikag	ikag	興味、気になる	interest	Makaikag ang imong kahimtang.	君の状態が気になる。	Your situation worries me.		
s	ikandado	candado	鍵をする	"bolt, lock"	Ikandado ang balay.	家に鍵をします。	I will lock the house.		
	ikapakita	pakita	見苦しくない	presentable					
	ikapangagda	agda	贈呈、分け与える	"offering, invite, share"	Lami ang akong gikaon dili ikapangagda sa lain.	おいしくて、とても他の人にあげれないわ。	It's so delicious that I can't share with others.		
	ikasangka	sangka	対	versus	puti ikasangka itom	 白対黒	White versus black		
	ikasaway	saway	欠点	"flaw, defect"	Wala koy ikasaway sa iyang batasan.				
	ikasugyot	sugyut	提案	suggestion					
	ikatakli	takli		negotiable					
	ikatambag	tambag	忠告⇒tambag	advice	"Pagbinuotan, mao ray akong ikatambag."				
	ikatulo	tulu	第３の	third	Babaye ang akong ikatulong igsoon.	私の3番目の兄弟は女です。			
	ikaupat	upat	四番目の	fourth	ikaupat ka bahin; ikaupat sa tuig	4分の1の量；　4半期	1/4th ; a quarter		
	ikaw 	ikaw	あなた、君 	you	Ikaw ang nidaog. 	あなたが勝ちです。	You are the winner.		
	ikganon	ikug	内気な	shy to ask or refuse					
	ikid	ikid	飛び越える、爪先立つ、走り去る	"jump over, trot, waddle"					
	ikid-ikid	ikid	早足、モンロー歩き	"fast walk, toddle"					
	ikiha	kiha	訴える	sue					
	ikis-ikis	ikis-ikis	ジグザグの	"zigzag, mazy"	Ang dalan paingon sa Baguio ikis-ikis mura ug tinai sa manok.	バギオに向かう道は、鶏の腸のようにウネウネしている。	The road to Baguio is zigzag like the intestine of chicken.		
	iko	tagai ko	頂戴	give me some.					
	ikod	ikud	付いていく	follow					
	ikog	ikug	内気、恥ずかしがる、拒否できない	"shy, enbarassed, hesitant"					
	ikog 	ikug	尾 	tail	Taas ang ikog niya. 	彼女の尻尾は長い。（甘えんぼうだよ）	She was spoiled.		
	ikot	ikut	針（動物の）	"sting, stinger"					
s	iksamin	examen	試験する	examine	Nakapasar ko sa iksamin.	試験に通ったよ。	I have passed the exam.		
	iktin		小躍りしながら歩く、撥ねる	"bouncing gait, bounce"					
	ikyas	ikyas	避ける、逃れる、すり抜ける	elude	Daghan naka-ikyas nga piniriso.	逃げた囚人は多い。	A plenty of prisoner eluded.		
	ila	ila	知る、見分ける、判る	"know, distinguish"	Naila siya sa iyang maayong batasan. ; Nakaila ko sa nagkuha sa imong kuwarta.	彼は良い人だという話です。;おれはお前の金を取った奴を知ってるぞ。	He is known by his good behavior.; I know who got your money.		
	ila	ila	彼らの	their	Ang ilang balay nasunog.		Their house is on fire.		
	ila	ila		shy					
	ilabi na	labi	特に	especially	Paborito nako ang mga prutas ilabi na ang mangga.	私は果物が好きです、特にマンゴーは。	Fruits are my favorite especially mangoes.		
	ilad	ilad	だます	"trick, deception"	Giilad ko sa mga tawo. 	皆にだまされた。	I was cheated by them.		
	ilado	ila	有名な、良く知られた	"famous, well known"	Ilado siya nga pagkatawo.	彼は有名な人ですよ。	He is a famous person.		
	ilaga 	ilaga	ネズミ 	rat 	Daghan ilaga sa among balay.	私の家にはネズミが一杯いる。	There are many rats in my house.		
	ilaha	ila	彼らのもの	theirs	Kanang libro ilaha.		That book is theirs.		
	ilaid	ilaid	苦しむ、重荷を背負い続けている	"feel painful, burdened"	nag-ilaid sa grabeng samad	重傷に苦しんでいる	suffering serious disease		
	ila-ila	ila	知り合う、紹介される	"be introduced, meet"	Gipaila-ila mi sa iyang mga ginikanan.	私たちは彼の両親に紹介されました。	We were introduced to his parents.		
	ilalom	lalum	底、下	"bottom, under"	ilalum sa yuta	地下	underground		
	ilang	ila nga	知るila + nga		Ang namatay giilang si Lesley	死んだのは、レスリーと判った。	The body was known as Lesley.		
	ilang 	ila nga	彼らの、彼らに	"their, them"	Nahibilin akong sandal ilang Risa.	私のサンダル、リサのとこに置いて来ちゃった。	I've left may sandal at Risa's house.		
	ilawom	ilalom	〜の下で⇒ilalom	"under, bottom"	Limpiyohi ang ilawom sa lamesa.	テーブルの下をきれいにしなさい。	Clean under the table.		
	ilhan	ila		identified					
	ilhanan	ilhan	徽章、バッジ、象徴	"badge, emblem, indication"	Aduna moy ilhanan sa inyong grupo?	君たちのグループは、バッジがあるの？	Do you have an emblem in your group?		
	ilhi	ila	知る	know	Wala ko nila ilhi.	彼らは私をしらない。	They don't know me.		
	ilhon	ila	知る	"known, recognized"	Dili na ko ilhon akong papa.	僕は父を知らない。	I don't know my father.		
	ilimnon	inum	飲み物	beverage	Nahubog ko sa ilang ilimnon.	あの飲み物で酔っ払ってしまった。	I got drunk on that liquor.		
	ilis 	ilis	取り替える、着替える	"change, replace"	Miilis siya ug sinina nga bag-o. 	彼女は新しい服に替えた。	She changed her dress new.		
	ilisdan	ilis		replace					
	ilo	ilu	孤児	orphan	Naluoy ko sa ilo nga bata.	私はその孤児が可哀そうだった。	I pity the orphan child.		
	ilo	ilu	トイレットペーパー、拭く（排便後）	"toilet paper, wipe after bowel movement"	Nakadala ka ug ilo?	トイレの紙を持ってる？	Did you bring a toilet paper?		
	ilob	ilub	つば	spittle					
	ilog	ilug	持つ、つかむ、奪う、争う	"wrest, grab, dispossess"	Lima sila nga nag-ilog sa pagka Binibining Pilipinas.	彼女たち5人がミスフィリピンを争っています。	Five of them wrest for the title of Miss Philippines.		
	ilogon	ilugun	小腸、豚の腸	small intestine					
	ilohan	ilu	肛門	anus	Nasamad imong ilohan?	お尻の穴、傷ついているの？	Is your anus wounded?		
	ilok 	iluk	脇の下 	armpit	Daghan ug balahibo ang iyang ilok. 	彼は腋毛が多い。	He has thick underarm hair.		
	ilong 	ilung	鼻 	nose	Nagdugo akong ilong. 	鼻血がでた。	My nose bled.		
	Ilonggo	ilunggu	イロンゴ		Isog ang mga ilonggo.	イロンゴの人は勇敢です。	The People of Ilongo are brave.		
	ilon-ilon	ilun-ilun	稲の一種	"a kind of rice, ears of rice"					
	ilowa	luwa	吐く、唾を吐く（未来形）	"spit, spew(future tense)"	Walay lami ang pagkaon maong kiluwa sa bata.	赤ん坊は食べ物がおいしくないと吐き出した。	The child spewed the food because it's not yummy.		
	ilugan	ilug	奪いやすい性質	tend to dispossess					
	ilugon	ilug	つかむ	"wrest, grab, get back"					
s	imahen	imagen	像、姿	image	Among gipasidunggan ang imahen sa mga santos.	私たちは聖者の像を讃えて大切にします。	We venerate the images of the saints.		
s	imahinasyon	imaginacion	想像、空想	imagination					
	imantala 	mantala	布告、広告する（未来形）	"herald, publish, make ad.(future tense)"	Atong imantala ang nahitabo sa eleksyon.	私たちは選挙の時に起こったことを宣伝しよう。	We publish the incident during the election.		
	imat	igmat	⇒igmat 素早い	⇒igmat :quick					
	imay		婆ちゃん						
	imbargo	imbargu	没収	confiscate					
	imbaw	imbaw	牡蠣	oyster	Lami ang sabaw sa imbaw.		Oyster sauce is delicious.		
s	imbento	invento	発明する	invent	Kinsa ang nag-imbento sa telepono?	誰が電話を発明したのか。	Who invented the telephone?		
s	imbes	en ves	代わりに	instead	Si Nelia ang naigo imbis ako.	ニエラが私の代わりに打たれた。	Nelia was hit instead of me.		
s	imbitar 	invitar	招待する	invite	Gusto kong imbitaron ka sa moabot nga pyesta. 	今度のフェスタに招待したいのですが。	I'd like to invite you this coming Fiesta.		
s	imbitasyon	invitacion	招待状	invitation					
	imnanan	inum	飲み屋	tavern					
	imo	imu	君の、あなたの	your	Imong mama nagpaabot sa gawas.	お母さんは、迎えに出ていかれたよ。			
	imoha	imu	君のもの	yours	"Ang maimoha akoa, ang akoa, akoa ra jud!"	お前のものは、俺のもの、俺のものは、俺のものだ！	"Yours are mine, mine is mine."		
	imong 	imu	君の	your	imo + nga				
	imot-imot	imut-imut	窮乏、食べ物のない	"distressed, in need"					
	impas	impas	弁済し終える	"finish duty, liquidate"	Impas na akong utang.	借金を払い終わったよ。	I paid off my debt already.		
s	impiyerno	infierno	地獄	"hell, inferno"					
s	importante 	importante	重要な	important					
s	imprenta 	imprenta 	印刷、印刷所	"print, printing house"					
s	impunto	en punto	ちょうど、きっかり	precisely					
s	impyerno	infierno	地獄	"hell, inferno"					
	ina	ina	母	mother					
	inablihan 	abli	開いた 	open	Unaha kanang inablihan.				
	inadlaw	adlaw	日々の	daily	Usa ka gatos ang ilang inadlaw.				
	inag-ag	ag-ag	選鉱した	"selected, polished"					
	inagas	agas	流水	"fluid, flowing"	Hugaw ang inagas sa awasanan.	排水路の流水が汚い。	The flow of water in the drainage is dirty.		
	inagulo	agulu	苦しみ	"pain, lamentation"	Nalisang ko sa iyang inagulo.		I felt terrified with her cry of pain.		
	inahan	ina	母	mother	Kinsa ang imong inahan?	どなたが、君のお母さんですか？	Who is your mother?		
	inaina	ina	義母	stepmother	Asa ang imong ina-ina?		Where is your stepmother?		
	inalisngaw	alisngaw	蒸発物	"evaporated, steaming"	Ikaligo ang inalisngaw.		Have a steam bath.		
	inanay	inanay	徐々に	"gradual, slowly, step bay step"	Ang mga manok nga gibuhi inanay nga nangamatay tungod sa sakit.	飼っていた鶏が病気でだんだんに死んでいった。	The chickens we kept died a little by little by the disease.		
	inantigon	antigu	賢い	"skill, wise"	Inantigo ang pagkahimo sa iyang kabinet.	*	The cabinet was skillfully made.		
	inantosan	antus	我慢、犠牲						
	inaon	inaun	教母、名付け親（母）	godmother	Si Cinderella gitabangan sa iyang inaon nga engkantada.	シンデレラは、妖精の教母に助けられた。	Cinderella was helped by her fairy godmother.		
	inaptan	atup		roof	balay nga inaptan ug sin	トタン(ブリキ）屋根の家	tin roofed house		
	inasal	inasal	豚などの丸焼き	"barbecue, roasted"					
	inat	inat	伸びる	stretch	Mainat akong senina.				
	inat-inat	inat	弾力ある	elastic	Ang tela nga gihimong karsones sa akong ate moinat-inat.	姉ちゃんがズボンを作った生地は伸び縮みする。	The cloth that my sister make for pants is stretchable.		
	inay	inay	母、祖母	"mother, grandmother"	Tiguwang na akong inay.	僕のおばあちゃんはもう年だよ。	My grandma is already old.		
	inay	inay	の代わりに	instead of					
	inday	inday	お嬢さん	"miss, girl"	Asa ka padulong Inday? 	お嬢さんどこ行くの？	"Where are you going, Miss?"		
	indayog	indayug	こぶ	"bump, hump, fuck"					
	indayon	inday	女っぽい	girly	Paghinay indayon.				
	indig	indig	競争する、比べる	"compete, compare"					
	indiganan	indig	標本、見本	specimen					
	indigay	indig	競争、コンテスト	"competition, contest"	Moapil ka sa indigay sa sayaw?	ダンスコンテストに参加しませんか。	Will you join the dance competition?		
	indignan	indig	標本、見本	specimen	Ang mga estudyante sa medisina nagtuon sa indignan sa usa ka baki.	医学部の学生たちは、蛙の標本を勉強した。	The medical students are studying the specimen of a frog.		
	inding	inding	冗談、冷やかし	joke					
s	indio	indio	現地の	native	Usa ka indio ang akong ig-agaw.	私の従兄弟はここの生まれです。	My cousin is native here.		
s	indosar	endosar	裏書、是認	endorse					
s	inespiritu	espirito	神秘的な、霊的な	occult					
	inga	inga	モーと鳴く	moo					
	inggansa		ギアを上げる	shift gears					
s	ingkanto	encanto	妖精、魔法	fairy	Nakakita kana ug ingkanto?	妖精を見たことありますか。	Have you seen a fairy?		
	ingkaso	kasu	場合	in case					
	ingkib	ingkib	かじる	"nibble, nip, munch"	Ganahan siya mo-ingkib ug bayabas.		He likes to nibble guavas.		
	ingko	ingku	叔父、おじさん	"uncle, elder"					
	ingna	ingun	話せ	Tell！	Ingna siya nga nahigugma ko niya.	愛してるって彼に言って。	Tell him that I love him.		
	ingog	ingug	落ち着かない	unease	Ingugang kog naay tawo sa duol ug malibang ko.	用を足すときにそばに誰かいられると落ち着かないよ。	I feel ill at ease if someone is near while I am defecating.		
	ingog	ingug	甲高い音、耳障りな音	piercing sound					
	ingon	ingun	似ている、同様	"like as, similar"	"Sapian siya, apan dili ako ingon."	彼は金持ちだよ、僕はそれほどでもない。	He is rich but I'm not so.		
	ingon 	ingun	言う	"say, tell"	"Miingon si Lola nato ha? ; Sapian siya, apan dili ako ingon."	おばあちゃんが僕らに言っただろ？	"Grandma told us it, eh?"		
	ingon ani	ingun	このように	"like this, so"	Ingon-ani  ang imong buhaton.		Do something like this.		
	ingon daw	ingun	が言うには	according to	"Ingon daw ang chairman ""Magsugod na ang meeting"" "	委員長は、会議をはじめましょう　と言った。	"The chairman said ""Shall we start the meeting?"""		
	ingon sa	ingun	まるで、みたいな	"like, looks like"					
	ingon sa daw 	ingun	〜の様な	as like as: similarly	Ang imong mga mata ingon sa daw bitoon nga misidlak.	あなたの瞳は輝く星の様です。	Your eyes are like stars that twinkle.		
s	inhenyero	ingeniero	技師	engineer					
s	inidoro	inodoro	便器 ←Sp.inodoro水洗トイレ	toilet bowl 					
	inig- 	inig	している時 	when ---doing	Tugoti ang mga bata pagsulod inig-bagting sa kampana. 	ベルが鳴ったら子供達に入ることを許可しなさい。	Permit the children to enter when the bell ring.		
	inikis-ikis	kiskis	ジグザグの	zigzag	Inikis-ikis ang karsada sa Baguio.	バキオの道は曲がりくねっている。	The road to Baguio is zigzag.		
s	iniksiyon	injeccion	注射	injection	Tagai ug iniksiyon ang bata.	子供たちに注射して。	Give the child an injection.		
	iniktin	iktin	撥ねるようにする	walk bouncily					
	inila	ila	顕著な	eminent	Inila siya nga usa ka politiko.	彼は有名な政治家よ。	He is a known politician.		
	ininahan	ina	母の、母らしい	maternal	Natural sa bata nga mangita ug ininahan nga pagpangga.		It is by nature that a longs for maternal care.		
	ininit	init		hot	Dad-I ko ug ininit tubig.		Bring me hot water.		
	iniro	iru	犬の、犬みたいな	canine	Ang imong kinan-an iniro.		The way you eat is canine-like.		
	init 	init	暑い、熱い 	"hot, warm"	Init kaayo ang panahon karon.	今日はとても暑い。	It's very hot today.		
	initlog	itlug	卵型の	oval	initlog og dagway				
s	inoduro	inoduro	便器 ←Sp.inodoro水洗トイレ	toilet bowl 					
	inom	inum	飲む⇒inum	drink	Gusto ko mo inom ug gatas.		I like to drink milk.		
	inong-unan	inung-unan	煮付け			paksio=tagalog			
s	insakto	exacto	正確な	correct 	Insakto ang iyang mga tubag sa eksamin.	試験の彼の答えは正しかった。	His answers in the test are correct.		
s	insedente	incidente	出来事	incident 					
	insek	insik	中国人	Chinese					
s	insekto	insecto	昆虫	insect					
s	insulto	insulto	侮辱	insult					
	intap	intap	畏れる	fear					
	intawon 	tawun	可哀想なほど、どうかお願い、やっと何とか	"very, badly, only, hapless"	Gikapoy intawon siya. ;Iuli intawon na sa labing madali.	彼は酷く疲れていた。; どうかできるだけ早くそれを返して下さい。	He was utterly exhausted. ; Please return that as soon as possible.		
s	interesado 	interesado	関心がある	interested	Interesado ako kanimo.	君に興味があるんだ。	I'm interested in you.		
	inubanan	uban	伴って	accompanied					
	inukban 	ukab	開いた 	open	Kanang inukban atong inahan ug tan-aw.				
	inum	inum	飲む	drink					
	inunlan	unlan	胎盤	placenta	Ang inunlan mao ang gigikanan sa pagkaon sa bata samtang naa pa sa sabakan sa inahan.	胎盤は、赤ちゃんが母親の子宮の中に居るときの栄養の源です。	Placenta is the source of food for the fetus while inside the mother's womb.		
	inusa	usa	いっちした	united	Inusa ang mga kabataan sa among lugar.		The youths in our place are united.		
	inusara 	usa	一人、孤独 	alone	Nag-inusara ako dinhi sa Sugbo. 	ここセブでは、私は一人ぼっちです。	I am alone here in Cebu.		
	inutang	utang	月賦、借金	"credit, installment"	Dili maayo mopalit gikan sa inutang nga kuwarta.	月賦で買うのは良くない。	It's not good to buy something thru credit.		
s	inutil	inutil	無駄、身障者	"useless, disabled"			"no more use, nothing to do"		
	inyo	inyu	君たちの	your					
	ipa-	ipa	…されるだろう	will be done	 ii+pa				
	ipamulan	bulan	月手当て、月給	monthly allowance					
	ipangadlaw	adlaw	日当	daily allowance					
	iphan	ihap	数える	count					
	ipli	hipli	どかす、よける	move out of the way					
	ipon 	ipun	加入する、加わる、同棲する	"join, cohabit"	ipon sa gingalang Tom	Tomの名前で加入する	entry by the name of Tom		
	ipono	punu	満たす⇒puno	"replenish, fill"					
	ipsot	ipsut	そっと逃げる、逃れる	"escape, slip away"	Nakaipsot gayud sila sa minggukod kanila	彼らは追跡者からそっと逃げることができた。	They could escape from their chaser.		
	irag	irag	もたれかかる	recline	miirag siya sa lingkoranan				
	iring 	iring	猫 	cat	Naa kay puti nga iring?	白い猫居ますか？	Do you have a white cat?		
	iro 	iru	犬 	dog					
	irog	irug	移す、遠のく、どかす	"move further, move"	Irog sa imong iro.				
	irok	iruk	ひねりつぶす	crush with finger					
s	isa	izar	揚げる	"hoist, raise"					
s	isakripisiyo	sacrificio	いけにえ、犠牲	sacrifice					
	isda 	isda	魚 	fish	Lab-as nga isda	新鮮な魚	fresh fish		
	isig-	isig	めいめい	each	Higugmaa ang imong isig ka tawo.				
	isig-isig	isig-isig	せかせる	rush					
	isigka-	isig ka	仲間の	fellow	isigkatawo; isigka-estudyante	同僚、同級生	fellow man; fellow student		
	isip	isip	として考える、扱う、数える	"count, treat as, think as"	Giisip ko siyang anak.	彼を自分の子供のように考えていた。	I treat him like my son.		
	isipon	isip	熟慮する	"reconsider, opinion"					
	is-is	is-is	肌つやの良い	smooth complexion					
s	iskapo	escape	逃亡	escape	Sa pagkutlo ning balita kapulisan padayon pang milutos sa mga miiskapo nga tulisan.	この新聞によると、警察は逃げた盗賊を追っているそうだ。	"According to this newspaper, the polis is chasing the escaped thieves."		
s	iskina 	esquina	曲がり角、隅	corner 	Hinay ug liko sa iskina.	ゆっくり角を曲がって。	Turn the corner slowly.		
e	iskwater	squatter	不法占有者	"squatter, slum"	Luoy kaayo ang kahimtang sa mga iskwater.	スラムの状態は、憐れなもんです。	The lives of the squatters are pitiful.		
s	isla 	isla	島	island 	Mangadto kita sa isla.	島に行きましょう。	Let's go to the island.		
	islag	islag	チリヂリになる、逃げ去る	"scatter, flee away"					
e	isnab	snub	無視する	snub					
e	isnatser	snatcher	ひったくり	snatcher	Daghang kaayo ang isnatser sa dakbayan karon.	大きな町にはひったくりがとても多い。	There are many snatchers in a big city these days.		
	isog	isug	勇敢な	brave	Ipakita ang imong kaisog.	勇気を見せろ。	Show your guts!		
s	istar	estar	在る、居る	"be, stay"					
s	istorya	historia	経歴、物語、歴史	history	Taas kaayo ang istorya bahin sa kinabuhi ni Jose Rizal nga bayani sa pilipinas.	フィリピンの英雄ホセリサールの生涯は長い話になります。	It's a long history about the life of Jose Rizal who is a national hero of the Philippines.		
s	istorya	historia	話す、物語	"story, tale"	Nag-estorya mi ganina.	今話していたところです。	Just now we were talking about it.		
e	isyo	issue	論点	"agenda, issue"	Ang kontrobersyal karon nga isyo sa politika mao ang mga gidili nga droga.	今、政治の論戦は、麻薬禁止についてです。	Now the controversial issue in politics is about prohibited drugs.		
	itaas	taas	上へ	"raise, above, upper"	Itaas ang atong bandila.	旗を揚げましょう。	You raise our flag.		
	itaas	taas	二階、階上 	upstairs	Naa sa taas ang akong kuwarto wala sa ubos.	私の部屋は2階で、階下にはありません。	My room is upstairs not at downstairs.		
	itad-itad	itad-itad	長引かせる、日を持たせる	"stretch, keep longer"	Itad-itaron ang bugas kon duna mig kamote.	もしイモがあるならお米をもっと長く持たせよう。	We'll make the rice go further if we have sweet potatoes.		
	itandi	tandi	比べると						
	iti	iti	糞、干上がる	"feces, dung, dry up"	Nalabay na nimo ang iti sa manok?	鶏の糞を処理してくれた？	Did you throw the chicken dung away?		
	itik	itik	アヒル	duck	Nagbuhi mi ug mga itik.	私たちはアヒルを飼っています。	We are raising ducks.		
	itip	itip	刈り込む	"crop, cut"					
	itlib	itlib	かじる	"nibble, nip"	Nagitliban nimo akong ngabil.		You nibble on my lips.		
	itlog	itlug	卵 	egg 	Paliti ko ug tulo ka itlog.	私に卵を三つ買って頂戴。	Buy 3 eggs for me.		
	ito	itu	なまず	catfish					
	itok	ituk	怒らせる	"provoke, irritate"					
	itom 	itum	黒 	black 	Itom ang imong buhok.	君の髪は黒い。	Your hair is black.		
	itoy	ituy	子犬	puppy	Itoy ang anak sa iro.	イトイは、犬の赤ん坊のことです。	A puppy is the baby of a dog.		
	itoy-itoy	ituy	へつらう、じゃれつく、甘える	"fawn, servile"					
s	itsa 	echar	投げる	"throw, hurl, cast, toss"	Giitsa ang bola.	ボールを投げた。	The ball was thrown.		
	itsay	itsay	情婦	paramour	Mahal ang pagbaton ug itsay.	女は金がかかるよ。	To have a paramour is costly.		
	itum 	itum	黒 	black 	Misang Itum 	黒ミサ	black mass		
	itus	itus	煮詰める、水気をとばす	"evaporate, boil off"	Ituson nako ang arnibal aron maespiso.	シロップを煮詰めて濃くしよう。	I'll boil the syrup to make it thick.		
	itus-itus	itus	艱難に耐える	bear hardships					
	iwa	iwa	乳母	"nurse, baby-sitter"					
	iwag	iwag	あかり、明かりで照らす	light	Palihug ko ug iwag.	明かりを下さい。	Could you light up?		
	iwas	iwas	避ける	dodge					
	iway	iway	道を開ける	move away					
	iwit	iwit	遅い、遅れた	"tardy, late"	Iwit ka na pod nga niabot.	また、あなた遅れて来たわね。	You always came late.		
	iya	iya	叔母⇒tiya	"aunt, elder sis"	Diri si Iya Neneng para mobisita nato.	Neneng叔母さんが、私たちを訪ねてきています。	Aunt Neneng was here to visit us.		
	iya	iya	彼の、彼女の	"his/her, him/her"	Asa diay ang iyang lapis?	それで彼の鉛筆はどこ？	Where is her pencil?		
	iyaan	iya	叔母	aunt					
	iyagak	iyagak	キーッと鳴く	"shriek, squeal"	Nadungog namo ang ayagak sa usa ka mananap.	私たちは何か動物が鋭い声で鳴くのを聞いた。	We heard the shrieking of an animal.		
	iyahay	iya	個々の、別々の	individual	Pareho ang 'iyahay' ug 'ijaija ahoaho'	iyahayとijaija-ahoahoは同じ意味よ。	Iyahay' and 'ijaija-ahoaho' have the same meaning.		
	iyaiya	iya	個々の、別々の	individual	Iya-iya ta ug bayad.	支払いは別々にしましょう。	Lets pay each of our own.		
	iyawat	iyawat	節約する、	"scrimp, economize"					
	iyo	tiyu	叔父⇒tiyo	"uncle, elder"	"Iyo Thomas,tagai ko ug kwarta palihug."	トマス叔父さん、お願い、お金頂戴！	"Uncle Thomas, please give me money."		
	iyut	iyut	性交する	"make love, intercourse"	Ignorante pa ang mga bata sa iyot.	子供たちはセックスなんて知らないよ。	Children are ignorant about making love.		
	jod	jud	ほんとに	really					
	jud	jud	ホントに＝gyud	really	Lami jud ang litson.	ホント、レッチョンはうまいよ。	"Surely, letchon is yummy."		
	ka	ka	回	times	"kaduha, katulo, kaupat, kalima"	2回、3回、4回、5回			
	ka	ka	個の（数）	linker between numeral and noun	duha ka bir	ビール2杯			
	ka-	ka	接辞　名詞化	nominalize					
	ka 	ka	貴方、君	you	Nikaon na ka sa imong pamahaw?	朝ごはんはすんだの？	Have you taken your breakfast?		
	kaabay	abay	相棒	buddy	Kaabay ka nako panahon sa kamping.	君はキャンプで僕と組むんだよ。	You'll be my buddy during the camping.		
	kaabin	abin	同盟者	"ally, fellow"	Kaabin ka nako sa negosyo.		You are my business ally.		
	kaabtan	abut	一時滞在場所	temporal staying place					
	kaabtik	abtik	腕前、テクニック、器用	"skill, dexterity, ingenuity"	Gamita ang imong kaabtik.	君のテクニックを使え。	Use your skill.		
	kaadlawan 	adlaw	誕生日(Birthdayが普通）、記念日	"anniversary, birthday"	Kanus-a ang imong kaadlawan?	君の誕生日はいつですか。	When is your birthday?		
	kaadlawon 	adlaw	夜明け	dawn	Mangmata kita ug kadlawon para mosimba.	礼拝するので夜明けに起きましょう。	Let's get up before the day breaks to go to church.		
	kaagi	kaag	急ぐ	haste					
	kaagi	agi	歴史	history	Nabasa na nimo ang kaagi ni Jose Rizal?	ホセ・リサールの伝記を読みましたか。	Have you read the biography of Jose Rizal?		
	kaakohan	aku	責務、責任	responsibility	Imo jud na dawaton ang imong kaakohan sa bata.	あなたは子供に対するあなたの責務を果たさなければいけない。	You should accept your responsibility to the child.		
	kaalam 	alam	知恵	wisdom	Ang kasinatian maoy inahan sa kaalam. 	経験は知恵の母。	Experience is the mother of wisdom.		
	kaalaman	kaalam	知識	knowledge	Walay bisan kinsa nga makakuha sa imong kaalam.	誰だってあなたの知識を奪うことはできません。	Nobody can take away  from your knowledge.		
	kaalaot	alaut	悲惨、不運	"misery, calamity, misfortune"	Grabe kaayo ang iyang kaalaot.	彼女の運命は悲惨だった。	Her misery is so great.		
	ka--an	ka	集合名詞化	collective nominalize					
	kaang	kaang	鉢	flower pot					
	kaangayan	angay	公平	"justice, equity"	Walay kaangayan kon adunay datu ug pobre.	金持ちと貧乏人がいたら、公平じゃないよ。	There is no equality when there is rich and poor.		
	kaangkaang	kaang	ヨチヨチ歩く	waddle	Nagkaang-kaang ang mabdos.		The pregnant woman waddled.		
	kaanindot	nindut	壮麗、華麗	"splendor, magnificence"	Ang kaanindot sa busay nakapadani ka nako.	その滝の荘厳さが私を惹きつけた。	The splendor of the falls attracted me.		
	kaantigo	antigu	知識、ノウハウ	know-how	Kaantigo si Luz mosayaw.	ルースは踊り方を知っている。	Luz knows ho to dance.		
	kaantigohan	kaantigu	科学	science					
	kaantus	antus	我慢	endurance	Dili na ko kaantus. 	もう我慢できない。	I can't bear anymore.		
	kaanugon	anugun	無駄、勿体無いこと	wasteful	Kaanugon sa grasya nga imong giusikan.	無駄にして、せっかくの神様の恵みがもったいないだろ。			
	kaapi	apil		member					
	kaapohanan	apu	孫	grand children	Sinkwenta kabuok ang iyang kaapohan.	彼女の孫は50人いる。	She has fifty grandchildren.		
	kaarang	arang	能力	"capability, capacity"	Adunay siyay kaarang moarte.	彼には演技する力がある。	He has the capability to act.		
	kaatbang	atbang	競争相手、対語	"opponent, rival, antonym"	Unsay kaatbang sa wala?	wala'の逆語は何ですか？	What is the antonym of 'wala'?		
	kaawaawan	awaaw	荒野、無人の地	wilderness	Daghang langgam sa kaawaawan.	荒野にたくさんの鳥がいた。	There are many birds in the wilderness.		
	kaaway 	away	敵、けんか相手	"enemy, foe"	Higugmaa ang inyong mga kaaway. 	汝の敵を愛せ。	Love your enemies.		
	kaayo 	ayu	とても、非常に	very	Dako kaayo ang imong kausaban.	あなた随分変わりましたね。	You have changed a lot.		
	kaayohan 	ayu	恩恵、利益	benefit	Ayaw pahimusli ang iyang kaayuhan.	彼の人の良いのにつけこむんじゃないよ。	Don't take advantage of his kindness.		
	kabad	kabad	素早く走る	run quickly	Ang kabayo kabad modagan.	馬は速く走る。	The horse runs fast.		
	kabaga	baga	濃度、こさ	"density, thickness"	Unsa kabaga ang libro nga imong gibasa?	あなたの読んだ本はどの位厚いの？	How thick is the book you're reading?		
	kabagayan	bagay	調和	harmony	Ang iyang gisuot nga sinina adunay kabagayan sa iyang sapatos.	彼女の服は、靴にマッチしています。	The dress she's wearing is in harmony with her shoes.		
	kabag-ohan	bag-o	復活、再生	"renaissance, renewal"	Ang mga batan-ong babaye ganahan sa kabag-ohan sa bag-ong uso sa ilang sinina.				
	kabahin	bahin	部分、意見	partly	Ang among gi-estoryahan kabahin sa imong anak nga kaslunon.	君の息子の結婚について話したんだ。	We talked about the marriage of your son.		
	kabahong	kabahung	腫れ物	abscess	Adunay kabahong ang tiil ni Jethro.	ジェトロの足に腫れものが出来ている。	Jethro's foot has an abscess.		
	kabakaba	kabakaba	ちょうちょう	butterfly	Daghang ug kabakaba sa among hardin.	家の庭にはたくさん蝶がいる。	There are butterflies in our garden.		
	kabakhawan	bakhaw	マングローブ	mangrove	Daghan mga kabakhawan karon nga gialagaan sa gobyerno.	今は沢山のマングローブが政府によって保護されています。	Now the government is reserving a plenty of mangrove.		
	kabalaka 	balaka	悩み、心配	"worry, suffering"	Dako kaayo ko ug kabalaka sa akong igsoon. ; Ayaw kabalaka sa kuwarta.	私の弟のことがとても心配です。;お金のことは心配しないで。	My big concern is my sister. ; Don't mind about money.		
	kabalak-an	balaka	不安、恐れ	"uneasiness, consternation"					
	kabalayan	balay	民家密集地、住宅地	residential area					
	kabalhinan	balhin	変更、変動	"change, variation, modification"	May kabalhinan ang iyang kinaiya sa nadato na.	彼は金持ちになって、性格が変わってしまった。	His character changed after he became rich.		
	kabalilin-an	balili	草地	"meadow, grassland"	Malipayon nga nagdula ang mga bata sa kabalilin-an.	子供たちは、草原で楽しく遊んでいる。	Children are playing happily in the meadow.		
	kabalo	balu	知る	know	Kabalo ko niana. 	それは知ってます。	I know that.		
s	kabalyiro	caballero	紳士	gentleman					
s	kabalyo	caballo	馬力	horsepower					
	kaban	kaban	トランク、長箱	"chest, trunk"					
	kabana	bana	気にする	"care, mind, concern"	Wala koy pagpakabana kun dunay makadungog nako.	よそに聞こえたってあたしゃ、かまやしなかったよ。	I don't mind even if they could hear me.		
	kabanay	banay	親戚	relatives	Kabanay nako siya.	彼は私の親戚です。	He is my relative.		
	kabang	kabang	はんぱな、ちぐはぐの、まだらな	"odd, irregular, spotted"	Ang akong iring nga kabang puti ug itom.	私のネコは白と黒のまだらです。	My cat is spotted white and black.		
	kab-ang	kab-ang	鉤、引っかける	"hook, crook"					
	kabangga	bangga	衝突	bump	Kinsa imong kabangga?	誰とぶつかったの？	Whom did you bump?		
	kabangian	bangi	紛争、誤解	"mess, trouble"	Ang mga trabahante sa planta adunay kabangian.	工場の労働者にもめ事が起きた。	There's a trouble among the workers in the plant.		
	kabangis	bangis	残虐さ	cruelty	Ang ilang problema mao ang kabangis sa ilang amahan.	彼らの問題は親父が酷いことさ。	Their problem is the cruelty of their father.		
	kabangkaagan	bangkaag	理解、識別	"knowledge, discernment"	Aduna siyay kabangkaagan sa paghimo ug robot.	彼はロボットの作り方を知っている。	He has a knowledge on how to make a robot.		
	kabanha 	banha	騒ぎ、騒音 	"noise, tumult"	Kabanha sa mga bata.				
	kabansahan	bansa	州	states	Sa Amerika adunay labaw sa singkwenta ka mga kabansahan.	アメリカには、５０以上の州がある。	America has more than fifty states.		
	kabantog	bantug	名声	"fame, honor"	Dili sila kalimot sa kabantog sa ilang amahan.	彼らは親父の名誉を忘れないだろう。	They will not forget their fathers fame.		
	kabaskog	baskug	活力	"energy, force"	kabaskog sa lawas 	健康	health		
	kabasulan	basul	残念な	regrettable	Ang akong pagbalibad sa iyang halad gikabasulan nako.	私は彼の申し出を断ったことを悔いた。	My refusal to his offer is regrettable.		
	kabat	kalabat	〜に達する	"amount, reach, yield"	Ang ilang gasto sa pista nikabat ug pulo ka libo.	フェスタで彼らが使った費用は、５千ペソに達した。	Their expenses during fiesta reach ten thousand pesos.		
	kabataan	bata	若者	youth	Ang mga kabataan maoy paglaum sa nasod.	若者は国の希望です。	The youths are the hope of our country.		
	kabatid 	batid	腕前、テクニック、器用 	"technique, skill"	Nabantog na ang iyang kabatid isip usa ka panday. 	彼は腕のいい大工として知られている。	He is known as a skillful carpenter.		
	kabatok	batuk	敵対者	opponent					
	kabaw	kalabaw	カラバオ	carabao	Duha ka kabaw sa akong kahumayan ang gigamit sa pag-uma.	私の田圃を耕すのに２頭の水牛を使った。	Two carabao were used to cultivate my rice fields.		
s	kabayo	caballo	馬	horse	Gusto ko makakat-on kun unsaon pagsakay ug kabayo.	馬に乗るのを経験してみたいな。	I'd like to experience of riding horse.		
	kabayran	bayad	返済、支払い	pay the debt	Maninguha ko nga akong kabayran ang akong utang.	私は一生懸命借金の返済をします。	I'll try my best to pay my debts.		
	kabayri	bayad	返済、支払い						
	kabhang	kabhang	卵の殻、薬きょう	"egg shell, cartridge"	Ibutang ang kabhang sa kaang.	卵の殻は鉢にいれて。	Place the eggshells in the flowerpot.		
	kabiba	kabiba	肩に担ぐ、背負う	caryy on his shoulder					
	kabibat	kabibat	よじ登る	clamber					
	kabibo	bibu	陽気、活気	"liveliness, gaiety"	Ganahan ko sa kabibo ni Joanne.	ジョアンナの元気なところが好きです。	I like Joanne's liveliness.		
	kabig	kabig	引き寄せる、そそのかす	"persuade, attract"	Gikabig ni Joy si Jean nga motrabaho sa club.	ジョイはジーンをクラブで働くようそそのかした。	Joy persuades Jean to work in the club.		
	kabiga	biga	肉欲	lust	Naa siyay kabit tungod sa iyang kabiga.	彼は情欲のため愛人がいる。	He has a mistress because of his lust.		
	kabil	kabil	触れる、こする	"touch, brush"					
s	kabildo	cabildo	対話、おしゃべり	"dialogue, chat"	Kumusta ang imong kabildo sa inyong manager.	マネージャーとの談判はどうなった？	How's the dialogue with your manager.		
	kabililhon	bili	卓越、価値	"value, excellence"	Nalipay ko sa kabilihon sa atong panaghigalaay.	あたし達の友情の絆の深さが嬉しいわ。	I'm happy to value our friendship.		
	kabilin	bilin	遺産	inheritance	Dako kaayo ang kabilin nga gihatag sa akong Lolo.		My grandfather gave me a very big inheritance.		
	kabilinggan	kabilinggan	邪魔	"hindrance, obstruction"	Kung maminyo na ikaw daghan na ug kabilinggan sa kinabuhi.				
s	kabina	cabina	操縦室（飛行機の）、コックピット	cockpit	kabina sa piloto	操縦席	cockpit		
e	kabinet	cabinet	キャビネット	cabinet					
e	kabir	cover	カバーする	cover					
	kabisa	kabisa	首長	autonomy chief					
	kabisado	kabisadu	熟知する	know very well					
	kabisay-an	bisaya	ビサヤ地方	visaya region					
	kabit	kab-it	ぶら下がる、吊るす、掛ける	"cling to, hang, link"					
	kabit 	kabit	情婦 (夫)	mistress	Usa lang ako ka kabit.	私、恋人はあなた一人だけ。	You are the only lover for me.		
	kabiyahan	biya	旅立ち⇒biya	departure⇒biya					
s	kable	cable	電線、ケーブル	cable					
	kablit	kablit	引き金	"trigger, light, spark"					
	kabo	kabu	桶、ひしゃく	"ladle, scoop"	Paggamit ug kabo inig hubo sa mga tanom.		Use a dipper in watering the plants.		
	kabod	kabud	巻き結ぶ	"tie, wind"					
	kabog	kabug	こうもり	bat	Sa langob daghan ug kabog nga manglupad kung mongitngit na.	洞穴で暗いとたくさんのこうもりが、飛びます。	A plenty of bats will fly in the cave when it's dark.		
	kabos 	kabus	貧乏⇒kabus	poor	Kabos kami sa pagkaon.	貧乏で食べれない。	We are poor to eat.		
	kabos 	kabus	外れる	slip off					
	kabot	kabut	かき混ぜる	stir					
	kab-ot	kab-ut	届く、手を伸ばしてとる	"catch, reach"	Nagsulay sa pagkab-ot dili sa langgam ug panganod hilabi na sa mga damgo. 	鳥や雲や夢までもつかもうとしている。			
	kabra	kabra	こじ開ける	pry					
	kabtang	butang	物質	"matter, property"					
	kabtangan	butang	所有物	property	Walay among nasalbar sa mga kabtangan namo sa dihang naapil ang balay namo sa sunog.	私たちの家が火に包まれた時、何一つ助かりませんでした。	No property we saved when our house was in fire.		
	kabubut-on	buut	意思、自発的に	"voluntary, will"					
	kabudlay	budlay	尽力、疲労	fatigue	Nasakit siya tungod sa grabe nga kabudlay.		He got sick because of over-fatigue.		
	kabudlayan	budlay	圧迫、重圧	"oppression, burden"					
	kabug-at	bug-at	重量、重さ	"weight, pressure"	Mamalihug unya ko nimo ug tabang sa pag-alsa sa usa ka sako nga bugas humay kay pagkanug-at ra ba ato.		"Please help me to lift the one sack of rice, it's so heavy."		
	kabug-osan	bug-us	完全、完成	perfection					
	kabuhi	buhi	みぞおち、腹痛	"stomach pit, stomach pain"					
	kabuhian	buhi	生計	livelihood	Ang ilang kabuhian mao ang pagpanagot.		Their means of live hood is fishing.		
	kabuhisan	buhis	有税の、課税できる	taxable	Ang iyang nadaog nga awto kabuhisan.		The car which he won is taxable.		
	kabuhong	buhung	豊富	abundance	Nagpuyo sila sa kabuhong sa mga butang nga materyal.		They live in abundance of material things.		
	kabukiran	bukid	山々	mountains	talay sa kabukiran 	山脈	mountain range		
	kabukogan	bukug	骸骨、骨格	skeleton					
	kabulahan	bulahan	至福	"felicity, glory, joy"					
	kabulahanan	bulahan	幸福、福利	welfare					
	kabuntagon 	buntag	夜明け	dawn	Hayag na ang kabuntagon.				
	kabuok	buuk	個（数量）⇒buuk	"unit, piece"	Pila kabuok ang imong igsoon? 	何人兄弟いますか？	How many brothers or sisters do you have?		
	kabuotan	buut	良いこと	"goodness, kindness"	Dili ko makalimot sa imong kabuotan. 	君が良くしてくれたことを、忘れられない。	I can't forget your goodness.		
	kaburong	burung	無知	ignorance					
	kabus	kabus	貧しい 	poor	"Usa ka adlaw, ang usa ka kabus nga mangingisda sayo nga nanagat sagad sa iyang buhat matag adlaw."	ある日、ある貧しい漁師がいつものように朝早く漁に出た。	"One day, a poor fisherman went to fishing early as his daily work."		
	kabus-ok	bus-uk	密度、堅さ	density	Nindot kuriton ang bus-ok nga bata.		It's nice to pinch a chubby baby.		
	kab-ut	kab-ut	届く、得る	"reach for, attain"					
	kab-utan	kab-ut	達成	achievement					
	kabut-an	buut	善良	goodness					
	kabutang	butang	状況、形勢	situation	Unsay ilang pagkabutang sa Manila?	マニラの状況はどうですか。	What is their situation in Manila?		
	kabutaran	butad	重力、引力	gravity	Dili ta maglutaw-lutaw tungod sa kabutaran sa kalibutan.	我々は地球の重力のため、浮いていることはできません。	We don't float because of the earth's gravity.		
	kabuut	buut	分別	sanity	Ang mga gagmaying bata wala pay igo nga kabuot aron masayod unsay sakto o sayop.	小さい子供はまだ十分に分別が付いていないので、何が良くて何が悪いか判りません。	Little children don't have enough sanity to distinguish right from wrong.		
	kabya	kabya	撒く	splash					
	kabyon	kabyun	しがみつくこと	"embrace, clinging"	Nikabyon sa iyang inahan ang gamay nga unggoy.	その小さな猿は母親にしがみついた。	The baby monkey clings to its mother.		
s	kada 	cada	〜毎	"every, each"	kada adlaw; kada semana; kada bulan; kada tuig; kada lakaw nako 	毎日; 毎週; 毎月; 毎年;　私が歩くたびに	"every day, every week, every month, every year, every time when I go"		
	kadagatan	dagat	大洋、海洋	ocean	Mas dako ang kadagatan kaysa dagat.	大洋（kadagatan）は海（dagat)よりもっと大きい。	The ocean is bigger than the sea.		
	kadaghanan 	daghan	殆どの人、物。公衆、世間、一般人	"plenty, public, copiousness"	Usa ka tawo nga lahi sa kadaghanan. 	普通の人とは違う人物。	A person who is different from ordinary one		
	kadaghanon	daghan	量の多さ	quantity	Unsay kadaghanon sa atong gikinahanglan nga harina?	どのくらいの量、小麦粉いるかしら。	What is the quantity of the flour that we need?		
	kadagkoan	daku	局員、高官、役人	"officials, superiors"					
	kadaiya	kada iya	様々な	various					
	kadak-on	daku	規模、大きさ	"size, area, magnitude"	Igo-igo gyod ang kadak-on sa T-shirt nga gihatag sa akoa.	私の貰ったTシャツの大きさは普通です。	The T-shirts which I was given is regular size.		
	kadalanan 	dala	通り	streets	Pagbantay sa kadalanan. 	通りは気をつけるんだよ。	Be careful on the street.		
	kadali	dali	素早さ、一瞬	"quickness, for a moment"	kadali mobati ; Kadali lang !	感じやすい　；ちょっと待って！	sensitivity ; Wait a second!		
	kadalo	dalu	貪欲、吝嗇	"selfishness, greed"	Ang kadalo sa tawo maoy makapaimpyerno kaniya.	貪欲は人を破滅に導く。	Man's greediness leads him to damnation.		
	kadanghag 	danghag	不注意、手抜き	"carelessness, negligence"	Ayaw pasobrai imong kadanghag.	不注意も過ぎるぞ。	Don't be too careless.		
	kadangpan	dangup	手助けする人	supporter	Wala akoy laing kadangpan.	他に当てに出来る人がいないんです。	I have no one else to turn to.		
	kadaot 	daut	損害	damage	kadaot sa dungog	恥辱	disgrace		
	kadaplinan	daplin	郊外	"suburb, outskirts"	Ang mga makililimos matulog lang sa kadaplinan.		The beggars sleep on the suburbs.		
	kadasig	dasig	熱意	enthusiasm	Misamot ang kadasig ni Lucy sa pagpanulat.	ルーシーの著作への情熱は強まった。	Lucy's enthusiasm for writing strengthened.		
	kadasok	dasuk	密度	"density, compactness"	Nagdasok ang mga sinina sa maleta.		My dresses are compressed inside a suitcase.		
	kadaugan	daug	勝利	victory	Malipayon kami sa among kadaugan.	僕たち勝って嬉しい。	We are happy of our victory.		
	kadautan 	daut	性悪、災害	"ill-natured, wickedness, calamity, disaster"	Palayo kamo sa kadautan.	君たち悪いことから離れなさい。	Leave yourself from wickedness.		
	kadayeganan	dayig	栄光	glory	Ang mga kampeyon naghatag ug kadayegan sa atong nasod.		Champions give glory to our country.		
	kadayon	dayun		immediate					
s	kadena	cadena	クサリ、チェーン 	chain	Ang kadena sa among iro nga dako giilisdan ug baga kay ang nipis dili kaya.	家のでっかい犬のチェーンを細いのはもたなかったので、太くした。	We changed the chain of our big dog thicker because thin one cannot bear.		
s	kadimalas	de malas	不運な、可哀想な	unlucky	Kadimalas jud nimo sa gugma!	お前は女（愛）には運がないな！	You're so unlucky in love!		
	kading	kading	うわさ	gossip					
	kadiyut 	diyut	一寸の間、しばし	"a while, moment"	Paabot lang kadiyot.	ちょっと待ってて。	Just wait a little.		
	kadiyutay	diyut	だんだん小さくなる	dwindle	Ang ilang ani nagkadiyutay.	彼らの収穫が落ちて行った。	Their harvest dwindles.		
	kadiyutayan	diyut	少数、少数派	minority	Ang mga Tiboli nahisakop sa kadiyutayan.		The Tiboli belongs to the minority.		
	kadlas	kadlas	引っかき傷	scratch					
	kadlawon	adlaw	夜明け	dawn	Mogikan sila para cebu ugma sa kaadlawon.	彼らはあす朝夜明けにセブに行きます。	They will leave for Cebu tomorrow at dawn.		
	kadlit	kadlit	マッチをする、取消す、取消し線	"cancel, strike a match"	Gikadlit niya ang iyang biyahe sa Palawan.		He cancels his trip for Palawan.		
	kadto 	kadtu	あれ	that	Ako kadtong paliton. 	それを買います。	I will take it.		
	kadudahan	duda		"suspicious, doubtful"					
	kadugayon	dugay	長いこと	longtime					
	kadugo	dugu	血縁	blood relative	Ako kanang mga kadugo. 	彼らは私の親類です。	They are my relatives.		
	kadugta	dugta	腐敗	decomposition					
	kaduha	duha	二回	twice	Kaduha sa usa ka adlaw motumar.	一日2回服用する。	Take two times a day.		
	kaduhaduhaan	duha	あいまいな	"obscure, vague, doubtful"	Ang lihok sa tawo nga istanbay sa tindahan namo kaduhaduhaan nga siya kawatan.	店の前に立っていた男の動きは泥棒ではないかと怪ぶまれた。	limay		
	kadumtan	dumut	反発の、大嫌いの	"repulsive, hate"	Gikadumtan ni Honey ang iyang mga kaaway.		Honey hates her enemies.		
	kadungan	dungan	同時の、一緒に起きた	"contemporary, simultaneous"	Kadungan niya ang akong ig-agaw sa pag-eskwela.		My cousin is his contemporary in school.		
	kadungandungan	dungan	同時性	contemporaneous					
	kadungganan 	dunggan	信憑性、名誉、体面	"reality, reputation, honor"	Dali nga makapusgay sa huyang mo nga kadunggaganan. 	あなたの信憑性は弱くて簡単に壊れる。			
	kadunutan	dunut	退廃	decadence	Ang pagbutang ug chlorine sa atong mga sinina maoy kadunutan niini.		Put chlorine to our clothes can cause decadence.		
	kadusingot	singut	汗びっしょり	in a sweat					
	kadutlan	dulut	傷つきやすい	vulnerable	Dali ra kadutlan ug sakit si Jonas.		Jonas is vulnerable to disease.		
	kaduulan	duul	近所	neighborhood	Magtinabangay mi sa among silinganan.		We help each other in our neighborhood.		
	kaduyugan	duyug	調和	harmony	Adunay kaduyugan ang mga musikero.		Musicians are in harmony.		
	kadyos	kadyus	豆	"pigeon pea, native bean"					
	kaga	kaga	法螺話	big talk					
	kagaan	gaan	軽さ	light					
	kagaangan	gaang	礁、サンゴ礁	reef	Nakakita sila ug daghang kaagangan sa Moalboal.		They saw plenty of reefs in Moalboal.		
	kagabhion	gabii	夜間	night time	Hayag karon ang kagabhion. 	今夜はあかるい。	It's bright tonight.		
	kagabii 	gabii	昨夜	last night	Kagabii nakadungog ko ug uwang sa iro.	昨夜犬の吠えるのを聞いた。	Last night I heard dogs barking.		
	kagahapon	hapun	昨日、過去	"yesterday, the past"	Kagahapon nagsugod na ang klase sa mga estudyante.	生徒達のクラスは昨日始まりました。	The class of students began yesterday.		
	kagahum	gahum	権力	"capability, power"	Aduna siyay kagahom sa pagkasaba sa iyang mga igsoon.	彼女は兄弟姉妹をうるさく叱る力があった。	She has the power to reprimand her brother and sisters.		
	kagala	gala	遊び友達	playmate					
	kagalkal	kagalkal	カタカタ鳴る	"rattle, clatter"	Ang mga gagmayng bato sa lata nikagalkal.	缶の中の小石がカラカラ鳴った。	The pebbles inside the can rattled.		
	kagalkalon	kagalkal	ガタガタの	ramshackle					
	kagamhanan	gahum	政府	"Government, most powerful"	Dili katuohan ang anonsiyo sa kagamhanan. 	政府の発表はあてにならないよ。	The government announcement is not reliable.		
	kagamitan	gamit	在庫	stock					
s	kagana	gana	欲望、食欲	"desire, appetite"	Ang himsog nga bata adunay kagana sa pagkaon.	健康な子供は食欲がある。	A healthy child has an appetite for eating.		
	kag-ang	kag-ang	やせ細る	emaciate					
	kaganina	ganina	さっき	a while ago					
s	kagar	cagar	台無しにする、だめにする	"spoiled, broken"					
s	kagarboso	garboso	うぬぼれ	conceit 					
	kagas	kagas	やつれた	haggard					
	kagas	kagas	急いでゆく	go in haste					
s	kagastohan 	gasto	出費、消費	"expenses,  expenditure"	Gastohon nako ang kwarta sa angay nga kagastohan.	俺は必要なことには金を使うよ。	I'll spend money for what is necessary.		
	kagat	kagat	噛みつく、掴む、誘惑に食いつく	"bite, hold firmly"	Mikagat ang isda sa paon.	魚が餌に食いついた。	The fish bit at the bait.		
	kagaw	kagaw	細菌	germ	Ang mga kagaw mohatag kanato ug sakit.	ばい菌は私たちに病気をもたらします。	Germs can give us disease.		
	kagawad	kagawad	町議員	municipal councilor					
	kagawaran	kagawad	省、局	"department, bureau"	Ang Kagawaran sa Panglawas mohatag ug mga tambal sa mga biktima sa kaladidad	保健局で災害の犠牲者に薬を配った。	The Department of Health will give medicine to the victims of calamity.		
	kagawasan	gawas	自由	freedom	Hatagan nato ug kagawasan ang mga bata.	子供たちを自由にしてやりましょう。	Let the children be free.		
	kagaykay	kagay	ガタガタ	rattling sound					
	kaghan	kalag/kahig							
	kagibuhi	buhi	伝記	biography					
	kagikanan	gikan	祖先、先祖	ancestor	Ang atong mga kagikanan kugihan.	私たちの祖先は勤勉だった。	Our ancestors are industrious.		
	kagil-as	gil-as	熱、不安	"heat, uneasiness"	Dili sila makatulog pag-ayo tungod sa kagil-as sa panahon.	蒸し暑い気候で、彼らはよく眠れなかった。	They cannot sleep well because of a humid weather.		
	kagilkil	kagilkil	カチャカチャする	"clatter, rattle, tinkle"					
	kagilok	giluk	くすぐったさ	tickle					
	kaging	kaging	固くなる	stiff					
	kagis	kagis	擦り落とす、剃る	"scrape off, shave"					
	kagiskis	kagiskis	金切り音	shrill					
	kagiw	kagiw	逃げさる、逃げる	"elope, abscond, escape"					
	kagod	kagud	挽く、摩耗させる	"grind, shred, abrade"					
	kagot	kagut	歯軋りする	"gnash, grind, grate"	Magkagot siya sa iyang ngipon kon matulog.		"When he sleeps, he grinds his teeth."		
	kagub-anan	guba	破壊、転覆	"overthrow, destruction"	Ang bagyo naghatag ug kagub-anan sa mga kabtangan.		The typhoon gave destruction to our place.		
	kagubot 	gubut	困惑、混乱	"embarrassment, mess, revolution"	Hunongon nato ang kagubot.				
	kagugolan 	gugul	出費	"expenses, outlay, expenditure"					
	kagul-anan	guul	哀悼	bereavement	Ang atong kagul-anan atong isalikway.	この哀しみを忘れよう。	Let's leave our bereavement.		
	kagulang	gulang	成熟	maturity	"Ingon sila,nga ang tawo moabot sa iyang kagulang sa edad nga kuwarenta."		"Some said, that a person reaches maturity at the age of forty."		
	kagulangon	gulang	成熟⇒gulang	"age, maturity"					
	kaguliyang 	kaguliyang	パニック、困惑	"embarrassment, panic, stampede"	Nagkaguliyang ang mga tawo sulod sa cinehan kay may mishatag ug 'sunog!'				
	kaguliyang sa kuyaw	kaguliyang	パニック	panic	Adunay kaguliyang sulod sa merkado.		There was a stampede inside the market.		
	kagulkul	kagulkul	ガタガタ、コトコトする	"rattle, clatter"					
	kagumkum	kagumkum	もろい、砕けやすい	"crisp, crunchy"	Ganahan ko mokaon ug kagumkum nga letson.		I like to eat crispy lechon.		
	kagun-uban	gun-ub	大変動	catastrophe	Wala sila malipay sa nahitabo kagun-uban.		They are not happy of the catastrophe that happens.		
	kaguol 	guul	不安、心配、悩み	"worry, suffering"	Kaguol nako sa kwarta nga nawala.	お金を無くして困った。	I am worried that I lost my money.		
	kagusbatan 	gusbat	損害	damage	Adunay dako nga kagusbatan sa balay human sa bagyo.		There's a big damage in the house after the typhoon.		
	kagutum	gutum	飢餓	"starvation, famine"	"Tungod sa hulaw,nag-antos sila sa kagutom."		"Because of drought, they suffered famine."		
	kaguul	guul	哀しみ	"grief, lament, anguish"	Gikaguol sa mga tawo ang kamatayon sa ilang lider.		The people were in grief because of the death of their leader.		
	kagwang	kagwang	大こうもり	flying fox					
	kagyo	kagyu	逃げる	"escape, refugee"	Ayaw ug kagyo aron dili ka mapriso.		Don't escape so you will not be imprisoned.		
	kaha	kaha	フライパン	frying pan					
s	kaha 	caja	箱	box	Naa koy gamay nga kaha.	ちっちゃい箱ありますよ。	I have a small box.		
	kaha 	kaha	一体、一体全体 、多分	"what on earth, really, maybe"	Ngano kaha no? ; Unsa kaha no? ; Mao man kaha.	一体どうして？;  一体なんだろう？; なるほど！	Why on earth? ; What the hell is that? ; That's to be sure.		
	kahadlok	hadluk	恐れ	fear	Wa kay angay kahadlokan.	恐がる必要ないよ。	You don't need to be afraid.		
	kahago	hagu	疲労	"fatigue, weariness"	Dili ko hapit makatindog tungod sa kahago.		I can't hardly stand because of fatigue.		
	kahait	hait	鋭敏	"acuteness, sharpness"	kahait og salabutan	理解がはやい、明敏な	acumen		
	kahalibro	libru	会計簿、出納簿	cashbook					
	kahalili	halili	代理人、後任者	successor					
	kaham	kaham	手で触る	touch with hands					
	kahanas 	hanas	腕前、テクニック	"skill, dexterity, ingenuity"	Ipakita ang imong kahanas.	腕前を見せてください。	Show me your skill.		
	kahanaw	hanaw	消滅	"vanishing, disappearance"	Ang barko nagkahanaw sa akong panan-aw.		The ship is vanishing from my sight.		
	kahangay	kahangay	ひまつぶし	"resource, while away"					
	kahanginan	hangin	大気圏、空中	atmosphere	Ang kahanginan nagprotektar sa kalibutan sa kainit sa adlaw.		The atmosphere protects the earth from the heat of the sun.		
	kahangturan	hangtud	永遠、不滅	"eternity, infinity, forever"					
	kahapdos	hapdus	痛み、疼き	"pain, pang"	1				
	kahapunon	hapun	夕暮れ	"sun down, dusk"	Bugnaw ang hangin sa kahapunon.		The air is cool during sundown.		
	kaharuhayan	haruhay	贅沢	luxury	Nagpuyo ko sa kaharuhayan kauban sa akong bana nga bilyonaryo.		I lived in luxury with my husband who is a billionaire.		
	kahas	kahas	大胆、不遜	"audacious, boldness"					
	kahasol	hasul	いらだち、不快	"displeasure, vexation, inconvenience"					
	kahaw-ang	haw-ang	からっぽ、空虚	emptiness					
	kahayag	hayag	明るさ、啓蒙、権威者	light	Gusto kong makakita nga kahayag.				
	kahayahayan	hayahay	贅沢	luxury	Bation ko ang kahayahayan kon mopahuway ilalom sa punoan sa mangga.		I feel comfortable when I rest under the mango.		
	kahayopan	hayup	家畜	domesticated animals	Sa lasana nagpuyo ang kahayopan.				
s	kahero	cajero	レジ係（男）	cashier (male)					
	kahibalo 	hibalu	知識	knowledge	Dili ko kahibalo molangoy. 	私は泳ぎを知らない。	I don't know how to swim.		
	kahibudngan	bulung	不思議に思う、かと思う	wonder	Ang akong kahibudngan nga nawala siya'g kalit. 	どうして彼急に消えちゃったのかしら。	I wonder why he disappear suddenly.		
	kahibulong	bulung	不可思議	"awe, wonder"					
	kahibulungan	bulung	不思議、素晴らしい	"wonder, wonderful, mysterious"					
	kahidlaw	hidlaw	渇望	thirst	Ang iyang kahidlaw sa iyang uyab nawala na.	彼の恋人に対する気持ちは失せてしまった。	His longing for his lover already gone away.		
	kahig	kahig	動かす、かき動かす、まぐわ	"push, transfer, harrow, rake"	Nigamit siya ug kahig para sa mga layang dahon.		He used a rake for the dry leaves.		
	kahigal	higal	性欲	lust	Ang sobrang kahigal usa ka sala.		Too much lust is a sin.		
	kahigalaan	higala	友達	friends	Moduaw kanako ang akong mga kahigalaan kada pasko.	僕はいつもクリスマスには友達を訪ねる。	I visit my friends every Christmas.		
	kahigawad	gawad	失望	"disappointment, chagrin"					
	kahigwaos	higwaus	不安、心配	"uneasiness, anxiety"					
	kahikawan	hinaw	わがまま	selfishness					
	kahil	kahil	軽く触れる、そっと	touch lightly					
	kahil 	kahil	オレンジ	orange	Ganahan mokaon ug kahil ang akong anak nga lalake.		My son loves to eat orange.		
	kahiladman	lalum	底、心底、深さ	"bottom, depth"	Gihigugma ko ikaw gikan sa kahiladman sa akong kasingkasing.		I love you from the bottom of my heart.		
	kahilakon	hilak	泣きそうに	feel like crying					
	kahilasan	hilas	ポルノ	pornography	Nakakita ka ug mga litrato nga kahilasan?		Have you seen pornographic pictures?		
	kahilayan	kahilayan	悪徳	"depravity, vice, corruption"	1				
	kahilig	hilig	傾向	tendency	Kahilig nako ang paggitara.		I am fond of playing a guitar.		
	kahilum	hilum	沈黙、無音	silence	Atong batonan ang kahilom sulod sa simbahan.		Let's observe silence inside the church.		
	kahilwasan	lawas	安全	"safety, security"	1				
	kahimanan	himan	身支度	outfit	Ayaw kalimot pagdala sa imong kahimanan.		Don't forget to bring your outfit.		
	kahimo	himu	になる	become	Ang mga bata makahimo ug hardin sa luyo sa ilang balay.		Children can make a garden at the back of their house.		
	kahimoan	himu	成果	"result, accomplishment"					
	kahimsog	himsug	がっちり、強健	health					
	kahimtang	butang	状態	"condition, situation, state"	Nasiguro ako anaa ikaw sa hapsay nga kahimtang.	ご健勝のことと存じます。	I'm sure you are in good condition.		
	kahimungawong	bungaw	放心、覚醒	"distraction, awakening"					
	kahimuot	buut	幸福	happiness	Ang kahimuot nako karong adlawa dili kabayran ug kuwarta.	今日の私の喜びはお金では買えない。	The happiness of today can't be bought by money.		
	kahimut-an	buut	喜び	"happy, glad"	Akong gikahimut-an nga naa na kay trabaho.	お前が仕事を持てて、俺はうれしいよ。	I am glad that you already have a job.		
	kahinam	hinam	欲望、知りたがる、食欲	"anxious, eager to know, appetite"	Nagdali siya ug pauli sa kahinam nga makita ang iyang mama.	彼はお母ちゃんに会いたくて急いで帰ったよ。	He goes home right away because he is eager to see her mother.		
	kahinaman	hinam		excited to something	Gikahinaman ko kaayo ang akong mga anak.				
	kahinangop	hangup	満足、あこがれ	"pleased, miss"	Perte gyud ang akong kahinangop sa akong uyab.				
	kahinay	hinay	遅さ、遅刻	tardiness	Nasuko ang iyang amo sa kahinay niyang motrabaho.	あいつの仕事が遅いんでボスが怒ってるのさ。	His boss is angry because he works slowly.		
	kahinayak	hinayak	衝動	impulse	Naglagot siya sa iyang kahinayak ug bunal sa bata.		He was angry of his impulse in whipping the child.		
	kahingawa	hingawa	不安、疑念	"qualm, worry, anxiety"	Dili siya malipayon tungod sa iyang kahingawa sa iyang nawalang anak.		He is not happy because of his qualm for his lost child.		
	kahingkod	hingkud	青春、思春期	"puberty, adolescence"	Ang mga babaye dug-on inig abot sa ilang kahingkod.		Girls menstruate during adolescence.		
	kahingkuran	hingkud	青春、思春期	"puberty, adolescence"	Daghan ug mga kausaban sa pisikal nga aspekto panahon sa kahingkuran ang mga kabataan.		"At the age of puberty, teenagers experience physical changes."		
	kahinguhaan	kuha	資源	resource	Ang kahinguhaan sa preskong hangin mao ang mga kahoy.	木々が新鮮な空気の源です。	The trees are the source of fresh air.		
	kahinugon	hinugun	惜別	regret					
	kahinumduman	dumdum	記憶すべき	remembrance	Angay nimong kahinumduman kanunay ang mga maayong pamatasan nga gitudlo sa imong mga ginikanan.		You should always remember the good manners that your parents had taught you.		
s	kahira	cajera	レジ係（女）	cashier (female)					
	kahitas-an	taas	大空、空	"highest, sky"	Naglupad-lupad ang mga langgam sa kahitas-an sa panganod.		Birds are flying high up in the sky.		
	kahiubos	ubus	無念	chagrin	Ang iyang kahiubos sa iyang bana nakapahilak niya.		Her chagrin to her husband made her cry.		
	kahiwian	hiwi	曲がった⇒hiwi	"mistake, failure"					
	kahol	kahul	緩い	loose	Nagsuot siya ug kahol nga karsones.		He wears loose pants.		
s	kahon	cajon	箱（大）	"box, package"	Akong gisulod ang akong mga gisi nga sinina sa kahon.	やぶけちゃった服は箱に入れておいたよ。	I put my worn-out clothes inside a box.		
	kahoy 	kahuy	木 	"tree, board, wood"	"Ang kahoy nga nara, nga maoy pambansang kahoy sa Pilipinas lig-on kaayo."	フィリピンの国の木であるナラの木は堅い。	The nara tree which is the national tree of the Philippines is very solid.		
	kahubitan	hubit	説明	explanation					
	kahugut	hugut	緊張、伸張	"tension, stretch"	Dili siya ganahan sa kahugot sa iyang karsones.		He doesn't like the tightness of his pants.		
	kahulugan	hulug	意味、意図	"intent, meaning"	Kini nagkapareho ug word pero dili magkapareho ug kahulugan.	これは言葉は同じでも意味は違います。	This is same word but different meaning.		
	kahumayan	humay	水田	rice fields	Daghang abot ang akong kahumayan karon tuig. 	今年の米の収穫はたくさんあった。	I had a good harvest of rice this year.		
	kahumot 	humut	香水	perfume 	Ganahan ko sa kahumot sa imong buhok.		I like the fragrance of your hair.		
	kahungug	hungug	愚かさ	stupidity					
	kahuot	huut	窮屈、混雑	tightness	kahuot sa trapiko	交通渋滞	traffic jam		
	kahupayan	hupay	安心、安堵	relief	Unsay kahupayan sa imong sapot?		What is the relief of your tantrums?		
	kahusto	hustu	正確さ	accuracy	Ilang gitan-aw ang kahusto sa timbangan.		They look at the accuracy of the weighing scale.		
	kahuwasan	huwas	平静、素面、安堵	"calm, relief"					
	kahuyang	huyang	弱さ、脆弱さ	"fragility, weakness"					
	kaibog	ibug	あこがれ、欲望、魅力	"cupidity, attraction"	Nitug-an si Don sa iyang kaibog ni Mariz.		Don confessed of his cupidity to Mariz.		
	kaig-agawan	ig-agaw	いとこ	cousin	Daghan kaming kaig-agawan.	私たち従兄妹はたくさんいます。	We have a lot of cousins.		
	kaigang	igang	蒸暑さ	hotness					
	kaigmat	igmat	手腕、器用さ、機敏さ	"finesse, ingenuity, astuteness"	Nakauyon ang maestra sa kaigmat ni Triccia.		The teacher likes Triccia ingenuity.		
	kaikag	ikag	興味	interest	Dako kaayo kog kaikag nimo.	君にはとっても興味があるね。	I have an interest in you.		
	kaikog	ikug	気まずさ、拒否できない内気さ	"hesitation, decorum, uncomfatable"					
	kaila	ila	馴染み、知人	"acquaintance, friend"	Daghan kaayo ko kaila sa eskwelahan.		I have so many acquaintance in school.		
s	kaimito	caimito		star apple					
	kaingin	kaingin	焼畑	slash-and-burn agriculture					
	kainit	init	暑さ	warmth	Ganahan ko sa kainit sa imong gakos.		I like the warmth of your embrace.		
s	kainutil	inutil	無駄 	useless					
	kaisipan	isip	理解力、才能、考え	"mind, faculty, comprehension"					
	kaka	kaka	くも、蜘蛛	spider	Ang mga bata ganahan magdula ug kaka.		Children likes to play spider.		
	kakabad	kabad	素早さ	"quickness, swiftness"	Wala ko kadakop sa alasiwsiw tungod sa kakabad sa iyang lihok.		I wasn't able to catch the grasshopper because of its quickness.		
	kakahoyan 	kahuy	林 	"grove, wood, forest"	Nakakita mi ug bitin sa kakahoyan. ; kasagingan; kalubihan	林の中で私たちは蛇をみた。; バナナ畑　;　椰子畑（林）	We saw a snake in the forest. ; banana plantation ; coconut plantation		
	kakak	kakak	コッコと鳴く	"cackle, cluck"					
	kakalma	kalma	平穏	serenity	Gimingaw ko sa kakalma sa kabukiran.		I miss the serenity in the mountains.		
	kakapoy	kapuy	疲労	fatigue	Nakatulog dayon siya tungod sa kakapoy.		He was able to sleep right away because of fatigue.		
	kakas	kakas	解く、引抜く	"detach, uproot, undo"					
s	kakaw	cacao	カカオ、ココア	"cacao, cocoa"					
	kakha	kakha	爪で掘る、引掻く	scratch	Gikakha sa mga manok ang yuta.		The hens scratch the soil.		
	kakha-tuka	kakha tuka	赤貧の（その日暮らしの）	dirt-poor					
	kakignat	kignat	驚かす	shock	Ang biktima sa pagpanglugos anaa sa estado sa kakignat.		The rape victim was in a state of shock.		
	kakinlaw	kinlaw	光沢	luster	Nindot nga tan-awon ang kakinlaw sa imong buhok.		Its nice to look at the luster of your hair.		
	kakuhaan	kuha	資源	resource	Asa dapit ang kakuhaan sa tubig ilimnon?		Where is the source of drinking water?		
	kakulang 	kulang	不足	"lack, deficiency"	Nag-away ang magtiayon tungod sa kakulang sa kwarta.		The couple quarrels because of the lack of money.		
	kakulba	kulba		"fear, fright"					
	kakulian	kuli	困難な問題、邪魔	"complication, difficulty, obstacle"	Nag-agi man god og daghang kakulian ang gugma namo.	私たちの愛は、いくつもの困難を通った。			
	kalaa	lala	毒	venom					
	kalaay	laay	退屈	"boring, bore"	Kalaay sa kinabuhing mag-inusara.		Living alone is boring.		
	kalaba	kalaba	蜂の巣	honeycomb					
s	kalabasa 	calabaza	カボチャ	"pumpkin, squash"	Ang kalabaw motabang sa mga mag-uuma.	カラバウは、農作業を助けてくれる。	The carabao helps the farmers.		
	kalabat	kalabat	達する	reach up					
s	kalabaw	carabao	水牛⇒kabaw	"carabao, water buffalo"					
s	kalabera	calavera	どくろ、頭蓋骨	skull 					
	kalabkab	kalabkab	扇ぐ	fan					
s	kalabuso	calabozo	留置所	"prison, jail"					
	kalabutan	labut	関係	relationship	Unsay kalabot nimo ining tawhan. 	あなたこの人とどういう関係なの？	What is your relationship to this person? 		
	kalag	kalag	霊魂、精霊、幽霊	"spirit, ghost"	Nobyembre uno ang adlaw sa mga kalag.	11月1日は聖霊の日です。	November 1st is the day of old souls. 		
	kalagdaan 	lagda	規則、規範	"rule, canon"	Pwede bang mahibalo sa inyong mga kalagdaan?				
	kalagkag	kalagkag	解す、砕く	break up into pieces					
	kalaglagan	laglag	破局、大惨事	catastrophe					
	kalagmitan	lagmit	可能性、推定	possibility	walay kalagmitan	あり得ない			
	kalagsik	lagsik	元気	vigor					
	kalaha	kalaha	フライパン	frying pan					
	kalainan	lain	相違	"difference, contrast"					
	kalaki	laki		"stunt, antic"					
	kalaki	laki	能力、技術	"ability, skill"					
	kalakiha	laki	マナー	"manner, course of action"	Pero unsa man kining karakiha?	でも、これは一体どうなるの？	But what will happen by this.		
	kalakihan	laki	特殊能力	extraordinary ability					
	kalala	lala	毒液	venom					
	kalalim	lalim	歓喜、エクスタシー	ecstasy					
	kalam	kalam	探す	"search, look for"					
	kalamansi	kalamansi	カボス、スダチ	"lime, citrus"	Ang kalamansi mas aslom kay sa lemon.	カラマンシーはレモンよりすっぱい。	Lime is more sour than lemon.		
s	kalamares	calamares	イカフライ	squid fry					
	kalamay	kalamay	砂糖、黒砂糖 	"sugar, brown sugar"					
	kalamay	kalamay	米菓子	"confection made of rice, sugar and coconut meat"	Lami ang kalamay sa Bohol.	ボホールのカラマイはおいしいよ。	The Bohol delicacy kalamay is delicious.		
	kalambigitan	lambigit	関係者	involvement					
	kalamboan	lambu	進歩、発展	"development, progress"	Dako kaayo ug kalamboan ang atong negosyo.	我々の仕事は著しく発展した。			
	kalambri	kalambri	痙攣、引き攣る	cramp					
s	kalamdad	kalamidad	災害	calamity					
	kalampusan 	lampus	成功	success 	Nakuha nato ang kalampusan.	我々は成功した。			
	kalan	kalan	七輪	stove					
	kal-ang	kal-ang	隙間	gap					
	kalanganan	langan	遅れ⇒langan	delay	Ang kalangan sa pag-ayo sa karsada nakapasuko sa mga tawo.		The delay in the road repair makes the people angry.		
	kalangas	langas	いらだち、不快、喧騒	"vexation, noise"					
	kalangitan	langit	天、空、天上	heaven	Ngindot kaayo ang kalangitan.	天上の世界は素晴らしい。			
	kalangkalang	kalangkalang	熟考、検討	"consider, study"					
	kalap	kalap	いじくり回す	tinker					
	kalapasan	lapas	違反	"violation, transgression"	Dako kaayo imong kalapsan.	君の違反は重大です。			
	kalapati	kalapati	充填する、詰める	caulk					
	kalapoy	lapuy	疲労	fatigue					
	kalapukan	lapuk	湿地、沼地	"swamp, marsh"	Ang mga bata malingaw sa kalapukan.		Children enjoy playing in the swamp.		
	kalas	kalas	高くつく、無駄にする	"costly, extravagant, waste"	Ang kagubot nga nahitabo sa Israel nikalas ug daghang kinabuhi.;Libuan ka mga tawo ang nakalas.	イスラエルでおきたトラブルでは、たくさんの命が犠牲になった。；何千もの命が犠牲になった。	The chaos in Israel cost many lives.		
	kalas	kalas	畑を均す、かき集める	"rake, harrow"					
	kalas	kalas	死ぬ、無駄にする	"die, waste"					
	kalasag	kalasag	防御	defense					
	kalasangan 	lasang	森 	forest 	Daghan dagkong kahoy sa kalasangan. 	森にはたくさん大きい木があります。	There are plenty of big trees in the forest.		
	kalasikas	kasikas	カサカサッ	rustling sound					
	kalat	kalat	竹編み	cane with bamboo or rattan					
	kalat	kalat	散らばる	scatter					
	kalata	lata	腐敗⇒lata						
	kalataw-anan	katawa	冗談、ユーモア	"funny, joke, hilarious"	Nag-estorya siya ug kalataw-anan nga estorya.		He told us funny stories.		
	kalatkat	kalatkat	登る	climb up					
	kalatsutsi	kalatsutsi	カラツチの木	plumeria					
	kalawasan	lawas	人体	body	Sakit ba ang imong kalawasan?	身体中痛いですか？	Is your body aching?		
	kalawat	dawat	聖餐式、受諾	"holy communion, accept"	Mokalawat ka ba kada Dominggo?				
	kalaw-it	kalaw-it	引っ掛ける、捕まえる	"hook, capture"					
	kalawran	lawud	海	oceans					
	kalaykay	kalaykay	掘り起こす	dig up					
	kalayo	layu	遠さ	"far, away"					
	kalayo 	kalayu	火 	fire 	Ang kalayo init kaayo.		The fire is very hot.		
s	kaldero	caldero	やかん、釜 	kettle	Gamita ang mas dako nga kaldero kay daghan ug bisita.	お客が多いからもっとでっかい釜を使え。	Use bigger kettle for plenty of visitors.		
s	kalendaryo	calendario	暦、カレンダー	calendar	Ang mayor manghatag ug kalendaryo kada tuig.	町長は毎年カレンダーをくれる。	The mayor will give us calendar every year.		
	kalhay	kalhay	乾かす	dry					
	kalibangan	libang	厠、便所	toilet	Kinahanglan nga pirming limpyo ang atong kalibangan.		We should always maintain cleanliness in our toilet.		
	kalibgan	libug	困惑	bewilderment					
	kalibhay	kalihay	かつぐ	shoulder					
	kaliboan	libu	何千の	thousands					
s	kalibre	calibre	口径	caliber					
	kalibugan	libug	混迷、当惑	"puzzle, confusion"	Ang akong gikalibogan kung ngano …	どうしてなのか、訳がわからぬ。	I was puzzled why …		
	kalibunan	libun	ジャングル、密林	jungle	Nangita mi ug itlog sa bontog sa kalibunan.		We were looking for quail egg in the jungle.		
	kalibutan 	libut	世界	world	Ang kalibutan usa sa lugar nga nindot puy-an.		The world is a beautiful place to live in.		
s	kalidad	calidad	質、品質	quality 	Mas maayo ang kalidad sa kotse nga hinimo sa Japan.	日本製の車の方が品質が良い。	Japan made car has better quality.		
s	kalidadis	calidad	多様な	various					
	kaligdong	ligdong	実直、忠実	"dignity, honesty, fidelity"					
	kaligoanan 	ligu	水浴場、風呂場 	"bathroom, bathes"	Mao kini ang akong kaligoanan.	これが私の浴室です。	This is my bathroom.		
	kalihay	kalihay	かつぐ	shoulder					
	kalihim 	kalihim 	長官、書記官、幹事、秘書	secretary 	Siya ang akong kalihim sa opisina.	彼女は会社で私の秘書です。	She is my secretary in the office.		
	kalihukan	lihuk	行動	"act, activity"	Gibantayan nako ang imong kalihukan.	私はいつも、君をみているよ。	I always watching your action.		
	kalikayan	likay	可避	"evitable, preventable"	dili kalikayan	必然の、不可避の	inevitable		
	kalikupan	likup	環境	"environment, atmosphere"					
	kalim-an	lima	五十	fifty					
	kalimbagas	kalimbagas	全力疾走	"run, sprint"					
	kalimut 	limut	忘れる 	forget	Kalimti ang mga nangagi.	過去は忘れなさい。	Forget bygone.		
	kalimutaw 	kalimutaw 	眼球、瞳	eyeball 	Puti ang iyang kalimutaw.	彼女の目は白い。	Her eyeballs are white.		
	kalinaw	linaw	平和	peace	Atong ipatigbabaw ang kalinaw.				
	kaling	kaling	ひっくり返す	overturn					
	kalingawan 	lingaw	接待、娯楽 	"entertainment, diversion"	Aligre kaayo ang kalingawang kagabii.	夕べの接待は賑やかだったね。	The last night entertainment was very lively.		
	kalipay 	lipay	喜び	joy 	Gikalipay ko ang pag-anhi mo. 	来てくれて僕は嬉しい。	I'm glad that you've come.		
	kalis	kalis	平らにする、解散させる	"flatten, dismiss"					
	kalisang	lisang	恐れ	"fear, panic, terror"	Makita ang kalisang sa mga mata sa batang gikidnap.	誘拐された子供の眼に恐怖が見られた。	Fear is evident in the eyes of the kidnapped child.		
	kalisdanan 	lisud	困難、災害、不運	"difficulty, misfortune, calamity"	Daghan kaayo ug kalisdanan nga iyang naagian sa kinabuhi niya.	彼女の人生では幾多の困難を通ってきた。	She passed through a plenty of difficulty in her life.		
	kalit 	kalit 	突然、驚く	sudden	Ang tanan kalit nga nahilom. 	急に皆静かになった。	Suddenly all of them fell silent.		
	kaliwat	liwat	子孫	descendant	Mestisa ang ilang kaliwat.	彼らの子供は混血です。			
	kaliyupo	kaliyupu	懇願	plea					
	kalkal	kalkal	掘る	dig					
s	kalma	calma	平穏な、静かな	"calm, tranquil"	Ang tubig sa dagat kalma kon walay bagyo.	台風がなけりゃ、海は静かなもんです。	The sea water is calm if there is no typhoon.		
	kalo 	kalu	帽子	"hat, cap"	Pagsul-ob ug kaｌo kay init ang panahon. 	暑いから帽子をかぶれ。	Ware your hat for hot climate.		
	kalog	kalug	稲刈り鎌	sickle					
	kalooy	luuy	哀れみ、同情	pity	Kaluoy sa mga bata.	可哀想な子供たち。	Pity children.		
	kalooy 	luuy 	慈善、寄付	"charity, contribution"	Ang mga misyonaryo nagtudlo kanila ug mga buhat sa kalooy.		The missionaries taught them charity works.		
	kalos	kalus	水を汲む	draw water					
	kalot	kalut	掻く、掘る	"scratch, dig"	"Kaluta ang akong likod, katul."	背中を掻いてよ、かゆくて。	"Scratch my back, it's itchy."		
	kalot	kalut	掘る	"dig, excavate"					
s	kalsada	calzada	通り、道	street					
s	kalso	calzo	くさび	wedge					
s	kalsones 	calzonez	ズボン 	"pants, trousers "	Daku ra ang imong kalsones para nako.	君のズボンは僕には大きいよ。	Your pants is too big for me.		
	kalu	kalu	掬いあげる	scoop out					
	kalubihan	lubi	椰子農園	coconut farm	Dako kaayo ang akong kalubihan.	私の椰子畑は大きいよ。	I have a very big coconut farm.		
	kalubnganan	lubung	墓地	cemetery	Ang mga patay gilubong sa lubnganan.	亡くなった人達は墓地に埋葬された。	The dead are buried in a tomb.		
	kalugwayan	lugway	寛容度	"latitude, laxity"					
	kaluha	duha	ふたご	twin	Ako ug ang akong kaluha dili parehas ug hitsura.	私たち双子は似ていません。	Me and my twin are not identical.		
s	kaluho	lujo	贅沢	luxury					
	kalukho	kalukhu	削りとる	scrape off					
	kalunggo	kalunggu	いぼ	wart					
	kalungkong	kalungkung	身体を丸める、曲げる	"curl up, bent"					
	kalupo	kalupu	巻く	wrap					
	kaluskos	kaluskus	こそぎ取る	"scrape, scratch"					
	kaluwasan	luwas	安全	safety	Atong hunahuna-on ang atong kaluwasan.	私たちは安全を考えましょう。	Let us think our safety.		
	kaluya	luya	弱さ	weakness	Ang kaluya sa iyang paglihok makadugay sa iyang trabaho.		Weakness in one's action makes work slow.		
s	kalye 	calle	通り	street 	Lapad ang mga kalsada sa Danao City.	ダナオ市の道路は広い。	The streets in Danao City are wide.		
s	kalyo	callo	たこ、うおのめ	"callous, corn"					
s	kama	cama	ベッド	bed	Dako kaayo ang imong kama.	あなたのベッドはとても大きい。	Your bed is very big.		
	kamadinayganon	dayag	率直	frankness					
	kamagayan	bagay	共用する⇒bagay合う	compatible					
	kamagulangan	gulang	一番上の兄弟	eldest					
	kamahinungdanon	hinungdanun	重要性	importance	Kahibalo ka ba kong unsa kamahinungdanon kanang butanga?	そのものの重要性を君は判ってるのかね。	Do you understand the importance of that thing?		
	kamaibugon	ibug	貪欲、欲望	cupidity	Ang iyang pagkamaibugon sa mga butang nga materyal maoy hinungdan sa iyang pagkapobre.		Her cupidity for material things leads her to misery.		
	kamakalolooy	luuy	不幸	misery 	Pagkamakalolooy sa mga kabos.		Poor people are in misery.		
	kamala 	mala	日照り 	drought 	Kamala sa yuta panahon sa ting-init.		During summer the soil is affected by drought.		
	kamalig	kamalig	厩、納屋	"barn, stable"					
e	kamander	commandar	指揮	commandar					
	kamang	kamang	這う	crawl	Nakasulay kami ug kamang ilalom sa kamaisan.	私たちはトウモロコシ畑の下を這っていきました。	We have tried to crawl under the corn field.		
	kamanghuran	manghud	一番下の兄弟	youngest					
	kamao	kamau	ボクサー	boxer	Si Manny Pacquiao usa ka pambansang kamao.	マニーパッキャオは、国家的ボクサーです。	Manny Pacquiao is a world boxer.		
	kamao	kamau	仕方	"know-how, skilled"	Dili ko kamao mogamit sa sanggot.	私は鎌の使い方を知らない。	I don't know how to use the sickle.		
	kamaro	maru	抜け目無さ	shrewdness					
	kamas	kamas	頑張る、努力する	"struggle, strive"					
	kamasinabuton	sabut	分別	"prudence, discretion"					
	kamatahum	tahum	美しさ	"beauty, fineness, loveliness"					
	kamatayan	patay	死神	"mortal, grim reaper"					
	kamatayon 	patay	死亡	death	Katagan nato ug kalinaw ang iyang kamatayon.				
	kamates	kamatis	トマト	tomato	Lami kaayo ang kamates kung ipares sa bulad.	干物と一緒に食べるとトマトはおいしい。	It's good to have tomato with dried fish.		
	kamatis 	kamatis	トマト 	tomato 	hinog nga kamatis; duga sa kamatis; salsa sa kamatis	熟したトマト;　トマトジュース; トマトソース			
	kamatuoran 	tuud	証拠、確信、事実	"evidence, proof, truth"	Kamatuoran ang gipangita sa hustisya.				
	kamay 	kalamay	砂糖、黒砂糖 	raw sugar	Mas pula ang kamay kay sa asukal.	カマイの方がアソカルより赤い。	'Kamay' is more reddish than 'asukal'.		
	kamay 	kamay	手招きする	"beckon, gesture"	Ang parola nagpangamay kanako.		The lighthouse is beckoning me.		
	kamaya	maya	祝賀、お喜び	celebration	Ang kamaya sa usa ka tawo diri kabayran nga salapi.		A person's happiness cannot be bought with money.		
	kambat	kambat	網で蓋する、網掛け	"weave, patch"					
	kambaya	kambaya	格子模様、十字に	"crisscross, plaid"					
s	kambiyo	cambio	変化、交換、交代	"change, gear, exchange"					
	kami 	kami	私達は 	we (excluding you) 	Kami ang estudyante adunay diskwento sa sakyanan de pasahero.	私たち学生は交通機関の割引があります。	We students have discount for public conveyance.		
	kamingaw 	mingaw	寂しさ 	loneliness 	Naghilak ko tungod sa akong kamingaw nimo.	あなたが恋しくて泣いています。	I cried for my loneliness to you.		
	kaminyoon	minyu	結婚	marriage	Ang kaminyoon dili sayon nga disisyon sa kinabuhi.	結婚は人生における容易ならざる決断だ。	Marriage is not easy to decide in life.		
s	kamisa	camisa	シャツ	shirt	Asul ang kolor sa akong paboritong kamisa.	青は僕の好きなシャツの色だ。	Blue is the color of my favorite shirt.		
s	kamisadentro	camisadentro	ワイシャツ	shirt (long sleeved) 	Ganahan mosuot ug kamisadentro ang mga mag-uuma.	農夫は長袖シャツを着たがります。	Farmers like to wear long-sleeve shirts.		
s	kamiseta	camiseta	アンダーシャツ（少女用）	sleeveless under shirt 	Nindot isuot ang kamiseta panahon sa ting-init.	暑いときは袖なしが一番。	It's nice to wear sleeveless undershirt during summer.		
s	kamisin	camisin	Tシャツ、下着のシャツ	T-shirt 	Mas hayahay kung magsul-ob ug kamisin.	Tシャツの方が楽だよ。	It's more comfortable to wearing t-shirts.		
	kamkam	kamkam	触る、指で触れる	touch					
	kamlot	kamlut	引き出す	pull out					
	kamo 	kamu 	あなたがた、君たち	you (plural) 	1				
	kamol	kamulu	麻痺	numb					
	kamonggay	kamunggay	木の一種	a kind of plant					
	kamot 	kamut 	手	hand 	Limpyohe ang imong kamot.	手をきれいにしなさい。	Clean your hands.		
s	kamote 	camote	さつま芋	sweet potato	Ang kamote nga kolor violet tam-is ug lami.	紫のイモは甘くておいしい。	The sweet potato of violet color is sweet and delicious.		
	kamoteng kahoy 	kamuti kahuy	カサーバ	cassava	Lami sad himuon nga keyk ang kamoteng kahoy.	カサーバのケーキを作るのもおいしいね。	It's also delicious to make a cassava cake.		
s	kampana 	campana	ベル、鐘 	bell	Nagtingog ang kampana kada alas sais sa hapon.	いつも午後7時に鐘が鳴った。	The bell rang every seven o'clock in the evening.		
s	kampanya 	campa?a	キャンペーン	campaign	Dagko kaayo ug nagasto ang mga politiko sa pagkampanya sa miaging piniliay.	この前の選挙のキャンペーンには政治家たち相当使った。	The politicians spent big money for the campaign of the last election.		
	kampe	kampi	味方する	take sides with					
s	kampiyon	campe?n	チャンピオン	champion					
s	kampo	campo	キャンプ、野営地	camp	sundawo sa kampo	キャンプの兵士			
	kamras	kamras	引っ掻く	scratch					
	kamulo	kamulu	最中、進行中	ongoing					
	kamut	kamut	手	hand	Ang atong mga kamot ang pinaka hugaw nga parte sa atong lawas.		Our hands are the dirtiest part in our body.		
	kamuut	muut	滑稽、ユーモア	humor					
	kana 	kana 	それ、あれ	that	Kana ang angay nimo nga kolor.	それは君に合った色だ。			
	kanaas	kanaas	サラサラ音をたてる	rustle					
	kanahan	kanahan	熱心、馬鹿	"fool, eager"					
	kanako	kanaku	私のために	for me	Kanang regalo ba para kanako? 	そのギフト私のため？	Is that gift for me?		
s	kanal	canal	水路	canal	"Atong limpyohan ang atong mga kanal, para kung mag-ulan ug kusog dili mag-bara ug mag-baha."	雨が降ったときに排水が詰まって洪水にならないように掃除しましょう。	Let's clean our canal to avoid stuck-up and flood during heavy rains.		
	kanamo	amu	私たちに	for us					
	kan-an	kaun		eat					
	kanaog	naug	降りる	"descend, go down"	mikanaog				
	kanap	kanap	広がる	"expand, spread out, range"	Nikanap sa tibuok baryo ang dautang balita.		The bad news spread throughout the barrio.		
	kanasoran	nasud	国々、州	"nations, country"	Kinahanglan limpyo ang atong kanasoran. 	私たちの国をきれいにしなければいけない。	We have to make our country clean.		
	kanat	kanat	覆う、広がる	"spread, cover"					
	kanato	kanatu	私達のために	for us	Ang kining proyekto para kanatong tanan.	この企画は私たちみんなのためです。	This project is for all of us.		
	kanaway	kanaway	西風、カモメ	"zephyr, sea gull"					
	kanawayan	kanaway	北西	northwest					
	kanawkanaw	kanawkanaw	遠くまで広がる	extend to the distance					
	kanay	kanay	広がる	spread out					
	kanayon	nayun	語り続ける	"narrate, continue"					
	kanayon	nayun	同郷人、隣人	"adjacent, adjoining"					
s	kandado	candado	錠前	padlock	Ang bodega nakakandado ug tulo kabuok dagko sukad kini nakawatan.	倉庫は泥棒にあってから3個の大きな錠前がついた。	The warehouse had three big padlock from the last burglary.		
s	kandela	candela	ろうそく、キャンドル	candle	Ang pagpamuhat ug kandela ang iyang bag-ong negosyo.	彼女の新しい商売はろうそく造りだよ。	Candle making is her new business.		
s	kandidato	candidato	候補者	candidate	Daghang mga kandidato sa miaging piniliay.	この前の選挙は候補者が多かった。			
	kandies	kandiis	えくぼ	dimples					
	kanding 	kanding 	山羊	goat 	Puti ang kolor sa kanding. 	山羊の色は白ですね。	The color of the goat is white.		
	kandos	kandus	スコップ	"shovel, spade"	Nigamit ko ug kandos aron mapino ang yuta.		I used a shovel to make the soil fine.		
	kang	kang	…のところへ						
	kang 	kang 	"冠詞= si, ni, kang 個人名に付いて、方向を示す"	to	 Kang kinsa? Para kang Marie.	誰のため？ マリーのために。	For whom? For Maria.		
	kang-a	kang-a	少し開ける	slightly open	"Dihang mikang-a na ang pultahan, milili ko ngadto sa sulod."	ドアが少し開いたとき私は中を覗き込んだ。	When the door was slightly opened I peep into the room.		
	kangil-ad	ngil-ad							
	kangitngit	ngitngit	闇、暗さ	darkness	Mahadlok ko sa kangitngit.	あたし、暗いの恐いの。	Darkness scares me.		
	kango	kangu	揺さぶる	shake					
	kanhi 	kanhi 	以前の、先の、前の 	"former, past "	Ang akong kanhi nga estudyante usa na ka malampusong abugado.		My former pupil is already a successful lawyer.		
	kanhiay	kanhi	先の、前の、昔の	"former, past "	"Sa kanhiay nga panahon, may duha ka …"	昔々、ある夫婦がありました…	"Once upon a time, there was a couple …"		
	kani	kani	こちらは=kini	ｔｈｉｓ	Para kang kinsa kani? 	これは誰のため？	For whom is this?		
	kaniadto 	kaniadtu 	以前は、昔	"formerly, before "	Kaniadto naguol ang mga tawo kay gamay ra ang tubig. 	昔は水が少なくて困りました。	In old days people suffered of water shortage.		
	kanihit	nihit	欠乏、不足	"deficiency, scarcity"					
	kanihit 	nihit	不足、欠乏	"lacking, scarcity, deficiency"	Naproblema ang mga tawo sa kanihit sa tubig. ;Ang kanihit sa abot sa bugas humay maoy hinungdan sa pagmahal karon sa presyo.	水不足が人々の問題になった。;お米の収穫が不足したのが、今の値段の高騰の理由です。	Water shortage became a problem of them.; The lacking of the rice supply is the cause of present high price.		
	kanila	nila	彼らのために	for them	Para kanila ang tanan nakong gibuhat.	すべて彼らのためにしたのです。	I have done everything for them.		
	kanimo	nimu	あなたのために	for you	Kining gidala nako nga mga prutas para kanimo.	あなたのために果物を持ってきました。	These fruits which I brought are for you.		
	kaninyo	ninyu	あなた方の	"of you, for you"					
	kanit	kanit	次から次ぎへと	in close succession	Mikanit ang mga dugoong hitabo.	血なまぐさい事件が次から次へと起こった。	Bloody events came one after another.		
	kaniya	niya	彼（女）のため	for him/her	Nahigugma pa gihapon ko kaniya.	でもまだ、彼女を愛してるんだ。	Still yet I love her.		
	kanlat	kanlat	引き裂く、毟り取る	tear off					
s	kano	amerikano	アメリカ人	American	Kano ang pamanhunon ni Maria. 	マリアの婚約者はアメリカ人です。	The fiance of Maria is an American.		
	kan-on	kaun	食べ物、ご飯	"food, cooked rice"	Dili usikan ang kan-on.				
	kansa	kansa	その、そのところの（関係代名詞的使い方）	"whose, of which"	Nitubo kini ug nahimong usa ka maanindot nga kahoy kansang mga malabalahibong dahon nagkawaykaway sa hinuyuhoy sa hangin.	これが成長して美しい木になった。その木の羽のような葉は爽やかに風に揺れた。	It grew up to be a beautiful tree whose feathery leaves tremble in the breeze.		
s	kanta 	cantar	歌、 歌う	"sing, song "	Nikanta kami hangtod tungang gabii. 	私達は真夜中まで歌った。	We were singing until midnight.		
s	kantalita	cantaleta	風刺 	"satire, mock"	Usa ka kantalita ang gihimo sa manunulat.	その著者は、風刺文を作った。	The writer made a satire in her work.		
s	kantena	cantina	食堂	canteen					
s	kantidad 	cantidad	量、金額	amount	Mahal ang kantidad anang butanga. 	その品物の値段は高いよ。	The price of that good is expensive.		
	kan-uman	unum	六十	sixty	Nipahuway siya sa iyang trabaho pag-edad niya ug kan-uman ug lima.		He retired from his work at the age of sixty-five.		
	kanunay 	punay	いつも 	always	Kanunay siyang naghilak. 	彼女はしょっちゅう泣いていた。	She used to be crying frequently.		
	kanus-a 	anus-a	何時?  	when 	Kanus-a ka mobalik sa Sugbo. 	いつセブに戻るの？	When will you go back to Cebu city?		
	kaon 	kaun	食べる 	eat	Mikaon ko ug paniudto. 	私は昼飯を食べた。	I took lunch.		
	kapa	kapal		"cover, coat"					
	kapa			cape					
	kapaingnan	ingun	頼みにする人	recourse	Walay kapaingnan ang akong kinabuhi.	私には頼れる人がいないんです。	I don't have any recourse in my life.		
	kapait	pait	苦さ、辛さ	"bitterness, acerbity"					
	kapakapa	kapakapa	ばたばたさせる	flutter					
	kapakyasan	pakyas	失敗、挫折	"failure, breakdown"	Nadawat na nako ang tanang kapakyasan sa akong kinabuhi.		I have already accepted all my failures in life.		
	kapalaran	palad	運命	"fate, destiny"	Ang pag-adto sa laing nasod ni Ana mao gyod ang iyang kapalaran. 	アンナは他の場所に行って運が開けた。	Luck has tuned in her favor after she moved another country.		
	kapangakohan	aku	責務、責任	responsibility					
	kapanganoran	anud	大空、雲	"clouds, sky, firmament"	Hayag kaayo karong adlawa ang kapanganoran.	今日は空がまぶしい。	It is very bright sky today.		
	kapanguhaan	kuha	資源	resource					
	kaparang	parang	ライバル	rival	Lig-on ang akong kaparang sa pulitika.		I have a strong rival in politics.		
s	kapareho	parejo	類似	similarity	daghan ug kapareho				
	kaparian	pari	聖職者	clergy					
s	kaparis	pare	対、かたわれ	"like as, pair "	way-kaparis	比肩するもののない	incomparable		
	kaparutan	parut	撃破	"overthrow, defeat"	Ang mayor wala makadawat sa iyang kaparutan sa niaging eleksyon.		The mayor cannot accept his defeat in the last election.		
s	kaparyentehan	pariente	親族	kin	Ang mga nanambong sa lubong sa akong tatay daghan ug halos kaparyentehan.	父の葬式に参列した人はたくさんで、殆ど親戚だった。	The attendants of my fathers funeral are plenty and almost relatives.		
	kapasagdan	pasagad	無視できるもの、ほかって於けるもの	negligible	Angay ra natong kapasagdan ang mga estorya nga dili importante.		Unimportant talks or gossips are negligible.		
	kapasikaran	sikad	原因、動機	"occasion, cause, motive"	Ang iyang kanunay nga pagpangilad maoy gihimong kapasikaran sa abogado aron isang-at ang kaso.		Her constant lying motivated the lawyer to file a case against her.		
	kap-atan	upat	四十	forty	Nakadungog ka na ba sa estorya bahin ni Alibaba ug ang kap-atan ka mga tulisan.		Have you heard the story about Alabama and the forty thieves.		
s	kapatas	capataz	親方、監督	"boss, foreman"	Istrikto kaayo ang ilang kapatas.	彼らの親方はとても厳しい。	Their foreman is very strict.		
	kapay	kapay	ヒレ	fin	Kanang mga isdaa dagko ug kapay.		Those fishes have big fins.		
	kapayas 	kapayas	パパイヤ	papaya	"Saging, kapayas, mangga, pinya "	バナナ、パパイヤ、マンゴー、パイナップル	"banana, papaya, mango, pineapple"		
	kapaykapay	kapay	フィン、ヒレ状のもの	fin					
s	kape	caf?	コーヒー	coffee 	Init pa ang kape. 	まだそのコーヒー熱いよ。	The coffee is still hot.		
	kapid-an	pilu	倍の、倍する	multiple					
	kapig-ot	pig-ut	厳しさ、厳格、厳密	"severity, strictness"	Kapig-ot ang natagamtaman sa mga tawo karong panahona.		People nowadays are experiencing austerity in their lives.		
s	kapihon	caf?	コーヒー色、茶色	brown	Kapihon ang kolor sa akong karsones.	私のズボンは褐色です。	My pants are brownish in color.		
	kapikas	pikas	かたわれ	"half, better half"	Mapinanggaon kaayo ang akong kapikas sa kinabuhi.		My better-half in life is so caring.		
	kapildihan	pildi	敗北、負け	"lost, defeat"	Kadaogan ug kapildihan depende sa swerte. 	勝敗は運だ。	Chance plays a part in deciding the issue of a battle.		
s	kapilya 	capilla	チャペル	chapel 	Nindot kaayo ang kapilya nga gihimo kini sa marmol nga bato.	この礼拝堂は大理石で出来ていて素晴らしい。	This chapel made of marble stone is very nice. 		
	kapin	kapin	に加えて、以上	"plus, add to, excess"	kapin sa 	に加えて			
	kapiot	piut	せまさ、板ばさみ、ジレンマ	"narrowness, tightness, dilemma"	Pagkapiot sa gisakyan nako nga bus paingon sa norte.	北に向かうバスの席はせまい。			
	kapiskay	piskay	精力、活力	energy	Ang mga mandudula sa dula nga football kapiskay nila molihok.	サッカーの選手たちは、すごい馬力で動く。	The players of football game move energetic.		
s	kapistahan	fiesta	祭日 ←Sp.fiesta	holiday	Ang kapistahan sa among lugar puno ug kalingawan.	うちの方のお祭りはほんとに面白いぜ。	The festivity in our place is full of fun.		
	kapitaan	pita	湿地	marsh	Gustong maglangoy-langoy sa kapitaan ang mga itik.		Ducks love to swim in marshland.		
s	kapitalismo	capitalismo	資本主義	capitalism	Supak ang ubang mamumuo sa kapitalismo.	ある労働者たちは、資本主義に反対している。	Some labor sectors are against capitalism.		
s	kapitan	capitan	指揮官、キャプテン 	Captain	Kapitan sa barko ang iyang bana.	彼女の夫は船長です。	Her husband is a ship captain.		
	kapitoan	pitu	七十	seventy	Namatay ang akong lola sa edad nga kapitoan.		My grandmother died at the age of seventy.		
s	kapitolyo	capitolio	議事堂	capitol	Ang akong tiya nagtrabaho sa kapitolyo.	私の叔母は州役場で働いている。	My aunt works in the capitol building.		
	kapit-os	pit-us	欠乏、不足	"scarcity, deficiency"	Ang kapit-os sa pagpuyo sa baryo ang nakapa-aghat sa mga tawo pagpanrabaho sa siyudad.		Scarcity in their live hood in the barrio urged people to works in the city.		
	kapiut	piut	板ばさみ、ジレンマ、せまさ	dilemma	Kapiot sa ilang paglihok sulod sa selda ang kasagarang reklamo sa mga preso.		Difficulty in moving around the prison cell is the usual complaint of prisoners.		
	kapiyalan	piyal	信頼できる	reliable	Kanang tawhana puwede siyang kapiyalan sa mga importante nga butang nga ipatago.	その人は信頼できるから大事なものを預けられます。			
	kapkap	kapkap	手探り、ボディチェック、模索	"grope, frisk"					
	kaplag	palag	発見	"discovery, find"	Kanus-a ang Amerika gikaplag ni Columbus?	コロンブスがアメリカを発見したのはいつ？	When did Columbus find America?		
	kaplag	palag	発見する	"discover, find"	Ang mga bata nakakaplag ug karaan nga bomba samtang sila nagdula-dula.	子供たちが遊んでいるときに古い爆弾を見つけた。	The children discovered a vintage bomb while playing.		
s	kapobre	pobre	貧困 	poverty	Ang kapobre dili babag aron molampos ang usa ka tawo.	貧しいことが人生で成功することのの障害にはならない。	Poverty is not a hindrance to success.		
s	kapolisan	policia	警察	police	Usa ka kapolisan nakadakop sa esnatser nga nang-esnat ug kuwentas sa babaye.	警官が女性のネックレスの引ったくりを捕まえた。	A policeman caught a snatcher who snatched a necklace from a lady.		
	kapootan	puut	怒りkapongtan	"hate, fury"					
	kapopud-an	pulu	全国	whole nation					
s	kapormal 	formal	正式	formal 	Kapormal sa imong gisul-ob nga sinina.	フォーマルな服を着てますね。	You are wearing a formal dress.		
	kapot	kaput	握る	"grip, grasp"	Hugot ang akong pagkapot sa sanga sa kahoy aron dili ko mahulog.		I grip tightly on the tree branch so I won't fall.		
	kapoy 	kapuy	疲れた、疲労	"fatigue, tired"	Kapoy ka sa miaging gabii? 	昨晩は疲れた？	Have you been tired last night?		
	Kapre	kapre	カプレ	Kapre	Si Kapre usa ka higante sa kabukiran kanunay'ng gauban ang tabako sa iyang baba.	カプレは山奥に住む巨人でいつもタバコを咥えている。	Kapre is a giant lives in a mountain who always with a tobacco in his mouth.		
s	kapritso	capricho	むらっ気、気まぐれ	"caprice, whim"	Dili nako uyonan ang imong mga kapritso.	お前のむらっけには、ついてけないよ。	I will not give in to your whims.		
s	kapsula	capsula	カプセル	capsule	Mas sayon imnon ang tambal nga anaa sa kapsula.	その薬カプセルに入れたら飲みやすいよ。	Medicines inside a capsule are easier to take.		
	kaptanan	kaput	ノブ、取っ手	knob					
	kapugngan	pugung	止められる	"avoidable, controllable"					
	kapugngi	pugung	制止⇒pugong	control	Wala ko kapugngi ang pagtubod sa akong mga luha.	涙が湧いてくるのを止めることが出来なかった。	I couldn't stop my tears gushed out.		
	kapulihay	puli	間隔、長い間	"interval, interlude"	sa kapulihay	やがていつか	in due course		
	kapulongan	pulung	語彙	vocabulary	Daghan siya ug nakat-unan nga mga kapulongan.		She learned many vocabulary words.		
	kapunay	punay	永続的に	persistent					
	kapundokan	punduk	グループ⇒pundok	"gathering, groups"	Sa bisan unsa nga kapundokan adunay mga pangulo.		In every gathering there is always a leader.		
	kapungut	pungut	怒り、憤怒	fury	Puno sa kapungot ang iyang kasingkasing.		Her heart is full of fury.		
	kapunungan 	punung	組織、協会 	"organization, association"	Kinahanglan motabang ang tanan sa kapunongan.	皆が組織に協力しなければいけない。	All members need to cooperate to the association.		
	kapuol	puul	退屈	boredom					
	kapupud-an	pulu	全国、全国民、群島?	"whole nation, archipelago"					
	kapuslan	pulus	便利、都合良い	"useful, utility"	Kapuslan lang gihapon nato ang mga basiyong lata.		Empty cans are still useful to us.		
	kapuya	puya	乳児期	babyhood					
	kapuyo	puyu	共同生活者	"room mate, living partner"	Kinsa imong kapuyo? 	誰と生活してるの？	Whom are you living with?		
	kapyot	kapyut	つかまる	"grasp, grip, embrace"					
	karaan 	daan	古い、昔の	old	Karaan na kaayo ang among gipuy-an nga balay.		The house where we live is very old already.		
	karamusing	karamusing	乱闘	"melee, scuffle"					
	karas	karas	まぐわ、くまで	"harrow, rake"	Human sa pagdaro sa uma isunod ang pagkaras.		"After plowing the field, harrowing will follow."		
	karat	karat	耳障りな	harsh	Nagkarat ang akong tutonlan tungod sa sip-on.		I have a harsh throat due to colds.		
	karatil	karatil	素早く動く	"fast, quick, sprint"	mikaratil og dagan		run fast		
s	karatula	caratola	掲示板	sign board					
s	karbon	carbon	炭素	carbon	Nanginahanglan ko ug karbon nga papel.	カーボン紙が要る。	I need a carbon paper.		
s	karbonato	carbonato	炭酸塩	carbonate	"Kon magluto ug testado,butangan ug karbonato aron makagumkom."	クッキーを作るとき、炭酸塩を入れれば、パリパリになるよ。	"When cooking some cookies, add carbonate to make it crispy."		
t	karenderya	carenderia	食堂	local restaurant	Mas barato ang pagkaon sa karendirya.	カレンデリアの食事はもっと安いですよ。	Foods in a restaurant are much cheaper.		
s	karenyo	cari?o	愛情	"caress, love, romance"					
s	karera	carrera	競走、スピード競争	race	Naglumba ang kuneho ug bao.	ウサギとカメが競争をした。	The rabbit and the turtle had a race.		
s	karera 	carrera	"キャリア,履歴"	career 	Maayo ang iyang karera isip artista.	彼の芸人としてのキャリヤは十分だ。	She has a good showbiz career.		
s	karete	carrete	リール、糸巻き、巻き器	"reel, spool "	Ang karete sa among makina sa panahi taya na.	うちのミシンの糸巻きが錆びてしまっている。	The spool in our sewing machine is rusty.		
s	karetilya	caretilla	手押し車	"wheelbarrow, handcart "	Giayo ni Max ang karetila.	マックスが手押し車を直した。	Max fixes the wheelbarrow.		
s	karga 	carga	荷物	"cargo, baggage"	Bug-at ang karga. 	荷物が重い。	The baggage is heavy.		
s	kargada	cargada	積むこと	freight	Dako ang akong nabayran sa akong mga kargada.	私は積み荷のために高い運賃を払った。	I paid a large amount for my freight.		
s	kargador	cargador	ポーター、運送屋 	porter 	Daghan ug kargador sa pier.	港には一杯ポーターがいるよ。	There are many porters in the pier.		
s	kargamento	cargamento	積荷	"lading, cargo "					
s	karibal	rival	競争相手	rival					
t	karidad 		チャリティ 	charity	Usa ka maayung mithi ang karidad.	チャリティはりっぱな美徳です。	Charity is a good virtue.		
s	karinyo	cari?o	愛	love 					
s	kariton 	carreton	手押しの荷車	handcart					
s	karmilitos 	carmelitos	キャンディ	candy	Tam-is ang karmilitos.	キャンディが甘い。	The candy is sweet.		
s	karnabal	carnaval	謝肉祭	carnival 					
s	karne 	carne	肉	meat 	Kinahanglan kang mokaon ug utanon dili lang kay karne. 	肉ばかりでなく野菜を食べなさい。	You need to eat vegetable not only meat.		
s	karnero	carnero	羊	sheep 	Nawala ang akong paborito nga karnero.	私の好きな羊が居なくなった。	I lost my favorite sheep.		
s	karo	carro	カート、荷車	cart 	Giguyod sa baka ang karo.	カラバオが、車を引いていった。	The carabao pulled the cart.		
s	karomata	carromata	ワゴン、運搬車	"wagon, truck "	Ang among ani gibutang sa karomata.	私たちは収穫物を車に積んだ。	We put our harvest inside the wagon.		
	karon 	karun	今 	now 	Karong adlawa; karong gabii; karon dayon; karong bag-o; Mahal ang bugas karong panahona. 	今日; 今夜; 今すぐ; この頃; この頃お米が高い。	today; tonight; right now; The rice is expensive these days.		
	karon pa	karun pa	たった今、もうすぐ	"just now, in a while"					
e	karot	carrot	人参	carrot 	Karots ang kan-onon sa rabit. 	人参はウサギの食べ物だ。	The carrot is a food of rabbit.		
s	karsada 	calzada	通り、道	street	Dili magpatunga sa karsada. 	道の真中にいるな。	Don't stay in the middle of the street.		
s	karsel	carcel	刑務所	prison					
s	karsones 	calzon	ズボン 	"pants, trousers "	Gusto ko mosuot ug asul nag karsones.	僕、青のズボンがはきたい。	I like to wear a blue pants.		
s	karsonsilyo	calzoncillos	パンツ、ブリーフ	underpants 	Dili gusto mosuot ug karsonsilyo ang akong igsoon nga lalaki.	僕の弟はブリーフをはきたがらない。	My brother doesn't like to wear underpants.		
s	kartero	cartero	郵便配達人 	postman	Giwala sa kartero ang akong mga sulat.	郵便配達人が私の手紙をなくした。	The postman lost my letters.		
s	kartilya	cartilla	初等本、入門書	primer 					
?	kartiyo	kartiyu	切り抜ける、解決する	"solve, survive"					
s	karton	carton	厚紙、ボール紙	"card, carton "	Gitawag kini silag mga carton girls kay karton ray gamiton aron ilang ihapin sa yuta samtang molingaw sa  lalake. 	彼女たちは、男と楽しむ時に地面にダンボールを敷くので、カートンガールと呼ばれた。	"The girls were called 'carton girls', because they underlaid cartons on the ground when they enjoy with boys."		
	kas-a	usa	一度	once					
	kasaba 	saba	叱責、煩くすること	"rebuke, noisy, annoy "	Di makakuha ug kwarta ang makalilimos tungod sa labihang kasaba.	乞食もあまりうるさくせがむと逆効果だろう？	Too noisy beggar can't earn much.		
	kasabutan	sabut	取り決め、契約	"compact, agreement"	"Sa wala pa ang ilang kasal,naghimo ug kasabutan ang managhigugmaay."		"Before their wedding, the couple made a pre-nuptial agreement."		
s	kasado	casado	既婚	married					
	kasado	kasar	賭け、賭け金	"gamble, wager"					
	kasadpan 	salup	西 	west 	Naa sa kasadpan nga parte sa among eskuylahan ang barangay hall.		West of our school is the barangay hall.		
	kasadya	sadya	快楽	"enjoyment, gratification"	Puno sa kasadya ang among bakasyon.		Our vacation if full of enjoyment.		
	kasag 	kasag	蟹 	crab 	Nitago ang kasag luyo sa bato.		The crab hid behind the rock.		
	kasagaran	sagad	一般、平均、普通の	"average, always, mostly "	sa kasagaran	普段は	usually		
	kasagbutan 	sagbut	草原 	"field, meadow"	Nagduwa ang mga bata sa kasagbutan. 	子供達は原っぱで遊んでいた。	The children were playing on the field.		
	kasakit 	sakit	痛み、悲しみ	pain 					
s	kasal 	casar	婚礼	wedding 	Nag-ipon sila bisan dili kasal. 	彼らは結婚もしないで一緒に住んでいる。	They are living together even not married.		
	kasal-anan	sala	不正、犯罪	crime	Kinahanglan imong bayran ang imong mga kasal-anan.	あなたは、犯した罪に対して支払わねばならない。	You have to pay for the crimes you have committed.		
	kasaligan	salig	信頼できる	reliable	Ang mga tabi-tabi dili kasaligang tinubdan sa impormasyon.	噂話は情報元としては、信用できないよ。	Gossips is not a reliable source of information.		
	kasamok 	samuk	騒ぎ、ごたごた	mess 	Ato nang hunongon kining kasamok.	こんな騒ぎやめようよ。	Let's stop all these mess.		
	kasamtangan	samtang	一時的に⇒samtang	"temporary, eventually"	Kasamtangan naggipreso ang suspetsado.	容疑者は取りあえず刑務所に入れられている。	Eventually the suspect is hold in prison.		
	kasandurot	sandurut	気の置けない人、理解者	"hospitable person, intimate"	Ang pamilya ra ni Jasmine ang akong kasandurot.	ハスミンの家族は私の理解者よ。			
	kasangga	sangga	親友	friends	Kanunay mi nga mag-uban sa akong mga kasangga.	あたし達はいつも一緒でした。	I always go with my friends.		
	kasangka	sangka	競争相手	"competitor, opponent"	Lig-on kaayo ang akong kasangka.	私のライバルは、強力だ。	I have a very strong opponent.		
	kasangkapan	sangkap	工具、道具	"instrument, tool"	Nawala ang akong kagamitan sa pamanday.	俺の大工道具がなくなった。	I lost my carpentry tools.		
	kasanihan	sani	衛生	sanitation	Atong kanunayon ang kasanihan sa atong kasilyas.	トイレはいつも清潔にしておきましょう。	We should always maintain sanitation in our toilets.		
s	kasar	casar	結婚	marriage					
	kasar	kasar	賭ける	bet					
	kasarang	sarang	能力	"capability, qualification"	Adunay koy kasarang aron madawat sa trabaho.		I have the qualification to be accepted in that job.		
	kasarangan 	sarang	平均	"mean, average, moderate"	Kasarangan ra ang gidak-on sa ilang balay.		Their house has moderate size.		
	kasaulugan	saulug	機会(お祝い）	"occasion, jubilee"	Unsay kasaulogan? Birthday! 	何のさわぎ？誕生日だよ。			
	kasaya	saya	愉快	"joy, gaiety"	Puno ang among kasaya panahon sa pasko.		We were filled with joy during Christmas.		
	kasayon	sayun	簡単	easiness	Dili sab ko makatugot nga mamatay sa dakong kasayon.	そう簡単に殺されるわけにはいかんぜ。			
	kasayoran	sayud	通告、知識⇒kasayuran	"notice, information"					
	kasaypanan	sayup	罪⇒sayop	"mistake, fault, misdeed"					
	kasaysayan	saysay	歴史	history	Intresado ko nga makahibalo sa kasaysayan  sa inyong nasod.	あなたのお国の歴史を知りたいと思うのですが。	I am interested to learn about the history of your country.		
	kasayuran	sayud	通告、知識	"notice, information"	Nakadawat ko kasayuran gikan sa bangko.	銀行から通知を受け取りました。	I've received a notice from the bank.		
s	kaserola	cacerola	蒸焼き鍋	casserole					
	kasibot	sibut	理解	understanding	Wala akoy igong kasibot bahin sa pagmina.	鉱業については私は十分な知識がありません。	I don't have enough understanding about mining.		
s	kasiguruhan	seguro	保証	"warranty, security"	Wala koy nadawat nga kasiguruhan para sa akong napalit nga freezer.	私、フリーザーを買った時保証書を受け取りませんでした。	I did not receive a warranty for the freezer I bought.		
	kasikas	kasikas	カサカサッという音	rustle	Nadungog nako ang kasikas gikan sa kusina.	私は台所からカサカサという音を聞きました。	I heard the rustle from the kitchen.		
	kasikbit	sikbit	隣のもの（人）	neighbor	Among kasikbit ang mga bag-ong magtiayon.	私どものお隣さんは新婚夫婦です。	The newly-wed are our neighbors.		
	kasilag	silag	悪意	"spite, malice"					
	kasilag	silag	怒り	anger	Kalimti ang kasilag nga anaa sa imong kasingkasing.	あなたの心にある怒りを忘れなさい。	Forget the anger within your heart.		
	kasili	kasili	川ウナギ	eel	Mahiligon mokaon ug kasili si Lolo Karyo.	カリョ爺ちゃんはウナギを食べるのが大好きだ。	Grandpa Karyo enjoys eating eel.		
s	kasilyas 	casilla	便所 ←Sp.casilla小屋、ブース	toilet 	Kanunay nga limpyo ang among kasilyas.	うちのトイレはいつもきれいですよ。	Our toilet is always clean.		
	kasina	sina	ねたみ、嫉妬	"envy, jealousy"	Ayaw kasina niya. 	彼を妬むな。	Don't envy him.		
	kasinaaray	saad	誓い合い⇒saad						
	kasinatian 	sinati	熟練・経験 	"skill, experience "	makalilisang nga kasinatian 	恐ろしい経験	awful experience		
	kasing	kasing	こま	top					
	kasingkasing 	kasingkasing	心 	heart 	Namatay siya tungod sa atake sa kasingkasing.	彼は心臓発作で亡くなった。	She died of heart attack.		
	kasipsip	sipsip	お世辞	flattery	Gikapoy ko paminaw sa iyang kasipsip.	 彼のお世辞は聞き飽きた。	I was tired to hear his flattery.		
	kasiyaman	siyam	九十	ninety	Ang akong lolo nag-edad na ug kasiyaman ug duha.	私のお爺ちゃんは92歳になりました。	My grandfather is ninety-two years old.		
	kaskas	kaskas	引掻く、掻き鳴らす、骨折る	"scratch, strum, strive"					
s	kasko	casco	骨組み、外殻	hull					
	kaslonon	kasal	婚約	engaged	Naghinam-hinam na ang kaslunon sa umaabot nilang kasal.	彼等二人は結婚式が待ち遠しくてしかたないんだ。	The engaged couple were excited about their wedding.		
	kaslonong babae	kasal babayi	花嫁	bride	Nindot kaayo nga tan-awon ang kaslonon nga babaye sa iyang sinina pangkasal.	ウェディングドレスを着た花嫁さんはとても素敵でした。	The bride looks radiant in her wedding gown.		
	kaslonong lalaki	kasal lalaki	花婿	bridegroom	Gikulbaan ang kaslonon nga lalaki sa wala pa magsugod ang kasal.	結婚式の前の花婿さんはドキドキしてました。	The bridegroom was frightened before the wedding starts.		
	kaslunon	kasal	婚約、婚約期間	engagement					
s	kaso 	caso	訴訟、事件	"case, suite"	Ang artista nipasaka ug kaso nga libelo batok sa manunulat.	その女優は著者を名誉毀損で訴えた。	The actress filed a libel case against the writer.		
	kasoy	kasuy	カシュウナッツ	cashew nut					
	kaspa	kaspa	ふけ(頭の）	dandruff					
s	kastigo 	castigo	罰する	punish	Gikastigo na ko.; Mikastigo ko sa bata kay nakasara. 	もう報いは受けたよ。; 間違いを犯したのでその子を罰した。	I was punished already. ; I punished the boy by his mistake.		
s	kastilyo	castillo	城	castle	Gusto ko nga motan-aw sa mga kastilyo sa Germany.	私はドイツの城を見たいわ。	I want to see the castles in Germany.		
	kasub-anan	subu	不幸、悲しみ事	grief	Wala koy laing mahimo niya kundili ang pagduyog sa iyang kasub-anan.	彼女の悲しみを聞くほか何も出来なかった。	I couldn't do anything but only listening her grief.		
	kasubo	subu	悲嘆	"grief, lament"	Anaa sa kasub-anan ang tibuok pamilya.	家族みんなが悲嘆にくれた。	The whole family was in grief.		
	kasugiran	sugid	民間伝承、民話	"folklore, legend, history"	Mao na ang kasugiran sa Lungsod sa Dalaguete.	それがダラゲッティの町の伝承です。	That is the legend of the town of Dalaguete.		
	kasukaon	suka	吐き気	nausea	Kasukaon ko kon mosakay ug barko.	船に乗ると、吐き気をもよおすんです。	I feel nauseated when I ride on a ship.		
	kasuko	suku	怒り、怒ること	anger					
	kasulayan	sulay	試練	"ordeal, trial"	Akong nalabwan ang mga kasulayan sa kinabuhi.	私は人生の試練を乗り越えてきた。	I have overcome all the trials in life.		
	kasulbaran	sulbad	解決	solution					
	kasulti	sulti	話相手	companion to talk	Akong gikasulti ang imong doktor.	私は君の医者と話したよ。	I talked to your doctor.		
	kasumaran	sumad	例年の、年中行事	"anniversary, annual event"	Among gisaulog ang kasumaran sa ilang kasal.	私たちは彼らの結婚記念日を祝いました。	We celebrate their wedding anniversary.		
	kasumo	sumu	単調、一本調子	"monotony, boredom"	Bation ko ang kasumo kon ako mag-inusara.	一人でいると退屈です。	I felt boredom when I'm alone.		
	kasundalohan	sundalu	軍隊	army	Gibisita sa president ang mga kasundaluhan sa Cotabato.	大統領はコタバトの軍隊を訪れた。	The president visits the army in Cotabato.		
	kasuod	suud	親密さ、近しさ	"intimacy, closeness"					
	kasway	kasway	手足	limb					
	kataas	taas	高さ	height	Unsa kataas ang tikod sa imong sapatos?	何と高いヒールの靴を履いてるんだ。	How high are the heels of your shoes?		
	katabang	tabang	手伝い、助手	helper	Dugay na nga nagserbisyo namo ang among katabang.	私のところのお手伝いさんは、もう長いですよ。	Our helper had served us for a long time.		
	katag	katag	広げる、散らかす、ばらまく	"spread, scatter"	Ang mga tsinelas nagkatag gawas sa balay.	家の外にスリッパが履き散らかしてある。	The slippers were scattered outside the house.		
	katagbawan	tagbaw	充足	satisfaction					
	kataha	taha	臆病、はにかみ	shyness					
	katahaan	taha	お偉いさん	big shot					
	katahap	tahap	嫌疑	suspicion					
	katahoran	tahud	挨拶、表敬	"greeting, respect, courtesy"	Ang pag-amen sa mga katigulangan usa ka katahoran.	年配者の手を額にあてるのは挨拶の一種です。	Taking the hands of elders to his forehead is a sign of respect.		
	katahum	tahum	美、愛らしさ	"beauty, loveliness"	Ganahan ko sa katahom sa mga babaye sa Asia.		I like the beauty of Asian woman.		
	katahuran	tahud	敬意	"respect, courtesy"					
	katakdan	takud	予定、期限	schedule	Ang barko gikatakdang moabot sa Ozamis City alas 9:00 sa buntag.	その船は、朝９時にオサミス市に到着予定。			
	katakdo	takdu	正確さ、丁度	"exactness, accuracy"	Atong bantayan ang katakdo sa atong mga gisugod.		We should checked on the exactness of our measurements.		
	katakus	takus	能力、資格	qualification	Aduna siyay igong katakus pagdawat sa trabaho.		He has enough qualification to accept the job.		
	katalagman 	katalagman 	災害	calamity 	Ang bagyong Nitang usa ka dakong katalagman dinhi sa Bohol. 	台風ニタンはここボホールに大きな被害をもたらした。	The typhoon Nitang make big damage in here Bohol.		
	katap	katap	広がる	"expand, spread out"	Nikatap sa panimalay ang sakit nga bayook.		The mumps which is an illness spreads throughout the household.		
	katapad	tapad	隣、横	"beside, adjacent, next"	Ang akong katapad nga lalaki sa bus gwapo kaayo.		The guy who sits next to me in the bus is very handsome.		
	katapusan 	tapus	最後	"last, eventually, end"	Sa katapusan ikaw mahiamgo nga sayop ang imong gipili.	やがて君は君の選択が過ちだったと気付くだろう。	Finally you will realize that your selection have been wrong.		
	katarokan	taruk	土台	foundation					
	katarong	tarung	公平、公明正大	equity	Adunay katarong sa pagbahin sa yuta si ilang Lolo.		There is equity in sharing the lands of their grandfather.		
	katarungan	tarung	道理、理屈、原因	"reason, justice"	"Bisan sa tanan nga katarungan, ; Nangatarungan siya."	どんな訳があっても、;　彼は理屈を言った。			
	katarunganon	tarung	合理的、筋の通った	reasonable	Makatarunganon nga paagi ang iyang pagdisiplina sa anak.		He disciplines his child in a reasonable way.		
	kataslak	taslak	怠惰、気乗りしないこと	"indolence, laziness, fear"	Tungod sa iyang kataslakan nawad-an siya ug trabaho.		Because of his laziness he lost his job.		
	kataw	kataw	人魚	mermaid	Nakakita na ba ka ug kataw sa dagat?		Have you seen a mermaid in the sea?		
	katawa 	katawa	笑う 	laugh 	Mikatawa sila.; Nangatawa silang tanan. 	彼等は笑った。; 彼らは皆笑った。	They laughed. ; All of them laughed.		
	kataw-an 	katawa	笑い    	laugh 	Ayaw katawa sa sayop sa uban.		Do not laugh at the mistakes of others.		
	kataw-anan	katawa	可笑しい、冗談	"funny, hilarious, joke"					
	katawhan	tawu	人々	people	"Moderno na ang mga katawhan karon, mao nanglisud na kaayo ang pang-ekonomiya. "	今や平均的な人の生活も経済的にとても厳しい。	"Nowadays, moderate people's lives are very hard economically."		
	katay	katay	広がる	"expand, spread out"	Ang iyang hangka nikatay hangtod sa iyang liog.		His chicken pox spreads up to his neck.		
	katibuk-an	tibuuk	全体、あらまし	summary					
	katig-a	tig-a	堅さ	hardness					
	katigayunan 	tigayun	富、財産	"wealth, fortune"	Gihatagan sila ug katigayunan sa ilang mga ginikanan.		They were given wealth by their parents.		
	katigson	tigsun	堅さ、丈夫	hardness					
	katiguman	tigum	集会	"gathering, assemblage"	Adunay katiguman para sa mga batan-on sa plasa.		There's a gathering for the youth in the plaza.		
	katiguwangan	tigulang	祖先、先達	ancestor					
	katilingban	tingub	社会	"society, community"	Ang mensahe sa pari mahitungod sa mga pamilya sa atong katilingban.		The priest's message is about the family in our society.		
	katimbang	timbang	お手伝い	"helper, assistant"					
	katimbangan	timbang	割合、比率	proportion	Unsay katimbangan sa mga lalaki sa mga babaye?		What is the proportion of boys to girls?		
	katin-awan	tin-aw	明白にすること、説明	"clarification, explanation"	"Wala ko kasabot sa imong gisulti,taga-i ko ug katin-awan."		"I did not understand what you said, give me an explanation."		
	katingad-an	tingala	奇妙な	queer	Nadungog namo ang katingad-an nga tingog kagabii.	昨夜変な音を聞きました。	We heard the queer voice last night.		
	katingala	tingala	感嘆、感心	admiration	Dako kaayo ang akong katingala sa iyang gipakita nga talento.		I was greatly amazed with the talent she had shown.		
	katingalahan	katingala	不思議、素晴らしい	"wonder, wonderful, mysterious"	Ang kahumayan sa Banawe usa ka katingalahang lugar sa Pilipinas.		The Banaue Rice Terraces is a wonderful place in the Philippines.		
	katingbanan	tingub	概略	"summary, aggregation"					
	katinguban	tingub	合併	merger	Ilang giplano ang katinguban sa ilang negosyo.		They plan in the merger of their business.		
	katinoan	tinu	証拠、確信	"evidence, proof"					
	katinuud	tuud	正しさ	correctness	Nangutana sila mahitungod sa katinuod sa balita.		They asked about the correctness of the news.		
	katipon	tipu		mate					
	katipunan	tipu	シンジケート、企業組合	syndicate	Ang iyang tiyo usa ka miyembro sa katipunan.		His uncle is a member of a syndicate.		
	katitikan	titik	文学、表記	"literature, alphabet"	Unsay buot ipasabot sa pulong nga katitikan?		What is the meaning of the word literature?		
	katitikanon	titik	文芸の	literary					
	katkat	katkat	這い上がる	"crawl up, climb"	Palihug sultii ang bata nga dili mokatkat sa kahoy.		Please tell the child not to climb up the tress.		
	katloan 	tulu	三十	thirty 	Katloan ka mga estudyante ang nikuyog sa biyahe.		Thirty students join the trip.		
	katol	katul	かゆさ、かゆい	itch	Katol ang pinaakan sa lamok.		A mosquito bite is itchy.		
s	Katoliko	Catolico	カソリックの	Catholic	Ang mga katoliko mosimba kada Dominggo.	カソリック教徒は毎日曜日に教会に行きます。	Catholics go to church every Sunday.		
	katolkatol	katul	発疹 = nukanuka	rash	Aduna siyay mga katol-katol sa panit.	彼は皮膚に湿疹が出来ている。	He has skin rashes.		
	kat-on	tuun	経験する、学ぶ、得る	"learn, attain"	Gusto kong makakat-on ug senyas nga lengwahe.	私は手話を学びたい。	I want to learn sign language.		
s	katorse	catorce	十四	14 	Nakauyab na ko sa edad nga katorse.	あたしゃ、１４の時にゃもう男がいたよ。	I already have a boyfriend at the age of fourteen.		
s	katre 	catre	ベッド、簡易ベッド	bed 	Wala ko maanad nga matulog sa katre.	俺ベッドで眠るなんて慣れてないんだ。	I am not used to sleeping on a bed.		
s	katsila	castella	スペイン	Spanish					
	katubigan	tubig	水中	in the water	Dili lang kay isda anaa sa tubig. 	水中に住むのは魚ばかりではありません。	It's not only fish who lives in the water.		
	katugbangan	tugbang	反対	opposite					
	katugon	tulug	katulgonの略	sleepy					
	katugot	tugut	許可	permission	Dili ko katugot mawala ka. 	居なくなるのは許しません。	I don't want to lose you.		
	katugyan	tugyan	委託、帰依、降参	"devotion, surrender, entrust"	Gikatugyan ko na sa Ginoo ang akong kaluwasan.	身の安全を神に託しました。			
	katuigan	tuig	年代、時代	"era, year"	Pila ka katuig nga nagpaabot niya?	何年彼を待っているの？	How many years did you wait for him?		
	katukma	tukma	正確さ	accuracy	Ang imong tubag sa pangutana kinahanglan nga katukma pod sa akong tubag.		Your answers to the questions should match my answers.		
	katukuran	tukud	構造物	structure	Ang katukuran anang bilding lig-on.		The structure of that building is strong.		
	katulganan	tulug	ベッド、寝室	"bed, bedroom"					
	katulgon	tulug	眠い	sleepy	Katulogon ko samtang nagtan-aw ug telebisyon.	テレビを見ていたら眠くなってしまった。	I felt sleepy while watching television.		
	katulin	tulin	素早さ	quickness	Katulin pod nimong mosulat!	君の書くのはホントに速い。	How fast you write!		
	katumanan	tuman	達成	achievement	Ikaw ang katumanan sa akong mga pag-ampo.		You are the answer to my prayers.		
	katumbas	tumbas	同等の	"equal, exchange, spend"	Ang usa ka adlaw nga dili ko makita ka katumbas sa usa ka bulan. 	1日君に会わないと1月に感じる。	One day that I can not meet you is same as one month.		
	katunga	tunga	半分	half	Ang katunga sa bayranan sa giinom nato bayaran nako.	飲んだ分の半分は僕が払うよ。	The half of payment of drinking I will pay.		
	katungdanan	tungud	責任、義務、地位	"obligation, duty"	Katungdanan nimo ang pagbuhi sa imong anak. 	君の子供を養うのは君の義務だ。	It's your duty to bring your children up.		
	katunggan	tungug	マングローブ	mangrove swamp	Anha mangitlog sa katunggan ang mga isda.	マングローブは、魚の卵を孵すところです。	Mangroves are hatching grounds for fishes.		
	katungud	tungud	権利、特権	"right, privilege"	Ilang katungud ang pag-angkon sa bahandi sa ilang mga ginikanan. ;Ang mga bata naay katongod mokuha ug edukasiyon. 	両親の財産を要求するのは、彼らの権利です。;子供達には教育を受ける権利がある。	It is their right to claim their parents wealth. ;Children have the right to get education.		
	katupad 	tupad	傍人、付添	"side one, attendant"	Ang akong katupad ug lingkod nga babaye humot kaayo.	隣に座ってた女性はとても良い香りがした。	The woman sitting beside of me had a very good smell.		
	katuyoan	tuyu	意図	intention	Dili nako katuyoan nga pasakitan ka.	あなたを傷つけるつもりは、なかったのよ。	It was not my intention to hurt you.		
	kauban 	uban	連れ、同伴者	companion	Kinsa ang imong kauban sa pagtan-aw ug konsiyerto.	コンサートに誰と行ったのよ。	Who is your companion when you watch the concert?		
	kaubanan	uban	仲間、同僚	association	Ang among kaubanan nagpili ug bag-ong mga opisyales.	我々の組合は新しい役員を選んだ。	Our association will elect a new set of officers.		
	kaubay	ubay	寄り添い、並列	abreast					
	kaug	kaug	活発、元気良い	"active, lively"	Kaug kaayo ning bataa.	この子は元気がいいよ。	The child is very active.		
	kauga	uga	旱魃、乾燥	drought	Maguol ang mga mag-uuma tungod sa umaabot nga kauga.	農家は干ばつが来るのでつらいでしょう。	The farmers were sad because of the coming drought.		
	kaugalingon 	ugaling	自身の 	"own, oneself "	kaugalingong kabubut-on 	自分の意志で	by owns will		
	kaugatan	ugat	血管	blood vessels					
	kaugmaon 	ugma	未来	future	"Ayaw hunahunaa ang karon, hunahunaa imong kaugmaon. "	今日のことでなく、明日のことを考えなさい。	Don't think about now but future.		
	kaugmaran	ugmad	開発	development					
	kauhaw	uhaw	渇き	"thirst, craving"					
	kaulag	ulag	性欲	lust					
	kaulaw	ulaw	恥	"shame, shyness"	Nakahilak siya tungod sa kaulaw.	彼女は恥ずかしくて泣いた。	She cried because of shame.		
	kaulawan	ulaw	醜聞、スキャンダル	scandal	Gihatagan nako'g kaulawan ang babaye.	あの女に恥をかかせてやったわ。	I gave great shame to the girl.		
	kaulay	ulay	純潔	purity	Ang imong kaulay maoy imong gasa sa imong bana.	あなたの純潔が夫への贈り物なのですよ。	Your purity is your gift to your husband.		
	kaulohan 	ulu	首都	"capital, metropolis"	Unsa ang kaulohan sa Bohol?	ボホールの州都はどこですか。	What is the capital of Bohol?		
	kaumog	umug	湿度	humidity					
	kaunuman	unum	六十	sixty					
	kaunuran	unud	組織（細胞などの）、筋肉	"tissue, muscle"	Sakit ang mga kaunoran sa akong lawas.	身体の筋肉が痛い。	My body tissues are aching.		
	kaunuran sa bitiis	unud bitiis	ふくらはぎ	calf of leg					
	kausa	usa	一度、かつて	once	Atong saulogon ang atong adlaw nga natawhan kausa sa usa ka tuig.	私たちは自分の誕生日を一年に一度お祝いします。	We celebrate our birthday once a year.		
	kausa sa 	usa	〜度、〜回 	times					
	kausaban	usab	変更、改定	"change, amendment"	Daku kaayo ang imong kausaban.	君ずいぶん変わったねえ。	You have changed a lot.		
	kausahan	usa	結合	"combination, union"	Ang kausahan sa puti ug pula rosa.	白と赤を一緒にするとピンクになる。	The combination of white and red is pink.		
	kausban	usab	復唱、繰り返し	repeat					
	kautokan	utukan	天才	genius	Talagsaon kaayo ang kautokan pero di talagsaon ang kautokang bata.	天才は稀ですが、天才的子供はまれではありません。	A genius is rare but not in young children.		
	kauwaw	ulaw	恥	shame					
	kauyokan	uyuk	中心	"central, main"					
	kauyon 	uyun	合意する	agree each other	Nagkauyon ang akong mga ginikanan nga paeskwelahan ko nila. 	両親は私を学校にやることに同意した。	My parents agreed of letting me go to school.		
	kauyunan 	uyun	同意、承諾、合意 	"agreement, harmony"	Ang kauyonan mao nga ang tagsa-tagsa ka membro mobayad ug tag singkwenta pesos. 	めいめいが50ﾍﾟｿずつ払うことで合意した。	The agreement was that each member should pay 50 pesos individually.		
	kawad-on	wala	不足、欠乏、必要	"lack, necessity"	Nag-away ang magtiayon tungod sa kawad-on sa kuwarta.	その夫婦はお金に困って言い争った。	The couple quarreled because of lack of money.		
	kawalohan	walu	八十	80	Sobra sa kawalohan ang mga bisita nga motambong sa iyang kasal.	80人以上の客が彼らの結婚式に参加した。	More than eighty persons will attend his wedding.		
	kawanangan	wanang	宇宙、大気圏外	outer space					
	kawang	kawang	無駄な	"futile, void, vain, foil"	Kawang ang tanang paningkamot sa imong mga ginikanan kay wala ka mohuman sa imong pag-eskwela.	お前が卒業しなかったから、親の苦労がみんな無駄になったじゃないか。	All of your parent's sacrifices were in vain because you did not finish your schooling.		
	kawang	kawang	無駄、無意味	"futile, fail"	Dili ko kawangun ang imong kinahanglan.	僕が必要な時は、いつだって君をがっかりさせないよ。	I'll never fail you when you need me.		
	kawani 	kawani	社員	employee (white collar)	Ang mga kawani sa gobyerno nakadawat ug umento sa ilang suholan.	公務員は給与の上昇分を受け取った。	The government employees received an increase in their salary.		
	kawas	kawas	降りる、上陸する	disembark					
	kawat 	kawat	盗む	steal 	Ikaw ang nagkawat sa bag nianang babaye?	お前があの女のバッグを盗んだのか。	Did you steal the bag of that lady.		
	kawatan	kawat	泥棒	thief	Nadakpan sa mga pulis ang kawatan.	泥棒は警察に捕まった。	The policemen caught the thief.		
	kawayan	kawayan	竹	bamboo	Bugnaw tan-awon ang bongbong nga kawayan. 	竹の壁が涼しそうに見える。	The bamboo wall looks cool.		
	kawaykaway	kaway	ゆらゆらする	"swaying, waving"	mga dahon nga nagkawaykaway sa huyuhoy	葉っぱが風にさらさら揺れて	the leaves waving in the breeze		
	kawhaan	duha	二十	twenty	Kawhaan ka mga empleyado ang gitagaan ug promosyon.		Twenty employees were given a promotion.		
	kawhat	kawhat	差し出す、届く	"reach, range"					
	kawil	kawil	札、ラベル、ぶら下げる	"tab, dangle"					
	kawili	wili	恋しく想う、ノスタルジー	"nostalgia, cherish"					
	kawilkawil	kawil	ぶらぶらさせる	dangle					
	kawit 	kawit	手押し車、竹の水入れ	"handcart, water container"					
	kawot	kalut	掻く、掘る	"scratch, dig"					
	kawras	kamras	掻く	scratch					
	kawsa	kawsa	動機、理由、非難	"motive, cause, accuse"					
	kay	kay	というのは	because	Naghilak si Joy kay nawala iyang pitaka.	ジョイは財布を無くして泣いています。	Joy cried because her wallet was lost.		
	kay sa	kay	よりも	than	Mas dako ilang balay kay sa amoa.	彼らの家のほうが私たちのより大きい。	Their house is bigger than ours.		
	kaya	kaya	耐える、許容範囲	"bear, tolerate"	Dili nako kaya mawala ka.	あなたを失うことは耐えられない。	I can't bear to lose you.		
	kayab	kayab	（旗などを）振る、揚げる	"wave, raise"					
	kayabkayab	kayab	パタパタはためく	"wave, flutter"	Nagkayab-kayab ang mga banderita inig huyop sa hangin.	風に小旗がはためいていた。	The flags were waving as the wind blows.		
	kay-ag	kay-ag	散らかす	"disarrange, scatter"					
	kayanangan	yanang	湿地	"morass, swamp"	Nagdula ang mga bata ug gagmay nga barutung papel sa kayanangan.	子供たちは湿地で紙の船を作って遊んでいた。	The children were playing paper boats in the morass.		
	kayat	kayat	性交	"copulate, sexual intercourse"	Nagkayat ang anayon ug butakal nga baboy.	雌豚と雄豚で交尾した。	The boar copulated with the sow.		
s	kayda	caida	ポーチ、ベランダ	"porch, balcony "	Sa kayda namo dapiton ang mga bisita.	お客さんをポーチで接待します。	We entertain our visitors in the balcony.		
	kaylap	kaylap	広まる、燃広がる	"widespread, resound"	Ang kamatayon mikaylap sa tanang mga tawo.	人々はバタバタと死んでいった。	The death spread to people.		
s	kaymito	caimito	スターアップル	star apple					
	kayo	kalayu	kalayoの略	fire					
	kayugot 	yugut	悲痛	"grief, suffer "	Akong gikayugot ang imong pagbiya kanako.	あなたが去って私はとても悲しい。	I suffered greatly when you left me.		
t	kayumanggi 		褐色の肌色 	brown skin					
s	kerida	querida	情婦、愛人	"mistress, paramour "	Ang kerida sa akong tiyo gwapa.	伯父さんの恋人は美人だ。	My uncle's mistress is beautiful.		
e	kerosin	kerosene	灯油	"kerosene, gasoline"	Ningsaka ang presyo sa kerosin.	油の値段が上がった。	There is an increase in the price of gasoline.		
s	keso 	queso	チーズ	cheese 	Palihug daghana ang karne ug keso. 	ハムとチーズをたくさんつけてください。	Please make the ham and cheese plenty.		
e	keyk 	cake	ケーキ	cake	Paborito nako ang keyk nga tsokolate.	チョコレートケーキが好物です。	Chocolate cake is my favorite.		
s	ki	que	何	"what, whether"	"Ki nagkahigugmaay sila ki nagdinumtanay, ambot haiy tinuod."	あいつら、愛し合ってるのか、憎み合ってるのか、どっちがホントか、オレにはわからん！	"Whether they love each other or hate each other, I don't know."		
	kiang	kiang	びっこ、びっこをひく	limp	Kiang ang iyang linakwan tungod sa polio.	彼女はポリオのため、ビッコで歩く。	She walks with a limp because of polio.		
	kiat	kiat	不躾な、軽薄、生意気、おふざけ	" imprudent, impolite, flirt, flippant, playful"	Ayaw ug kiat aron malikayan ang aksidente.	ふざけないで、事故にあわないように。	Don't romp about to avoid accident.		
	kiaykiay	kiaykiay	揺らし踊る。スイングダンスする。	"dance swaying, swing back and forth"	Ganahan mokiay-kiay ang mga bayot kon molakaw.	ゲイは、腰を振りながら歩く。	Gays love to sway their hips back and forth when they walk.		
	kibad	kibad	素早い、素早く逃げる	"fast, quick"					
	kibag	kibag	気が利かない、的外れな、不器用な	"awkward, clumsy"	Kibag kaayo ko kon magsuot ug taas ug tikod nga sapatos.	私はかかとの高い靴を履くのが下手だ。	I feel awkward when I wear high heeled shoes.		
	kibakiba	kiba	水こぼれ	water spill	Ang kibakiba nga tubig usik.	水が上からこぼれるのがもったいない。	The spilled water is a waste.		
	kibkib	kibkib	かじる（少し）	"nibble, nip"	Iyang gikibkib ang unod sa lubi.	彼はヤシの実をかじった。	He nibbled the coconut meat.		
	kibo	kibu	肩をすくめる、アクションする、反応	"shrug, motion, reaction"	Wala siyay kibo sa pagkahagbong niya sa iksamen.	彼は試験に落ちても無反応だった。	He had no action when he failed the test.		
	kibol	kibut	尾なし、切り尾	"tailless, bobtail"	Pinangga kaayo nako ang akong iring nga kibol.	私は、自分の尾なしネコが大好きだ。	I care so much for my tailless cat.		
	kibot	kibut	ぴくつく	"twitch, throb"	Kusog ang kibot sa akong kasingkasing kon makakita sa akong naibgan nga dalaga.	僕はまいっている女の子を見て、心臓がドキドキした。	My heart throbs very fast when I see my lady crush.		
	kida	kida	差引く	"deduct, deduction"					
	kidhat	kidhat	ウィンク	wink	Gikidhatan ko ni Santa Klaus.	サンタクロースが私にウィンクした。	Santa Claus winks at me.		
	kidlap	kidlap	光束、輝く	"beam, sparkle"	Nikidlap ang suga gikan sa sakyanan.	自動車の光がさした。	The lights beam from the car.		
	kig-	kig	「相互にしあう」　意味の接頭辞	prefix 'each together'					
	kignat	kignat	ギクッとする、驚く	"start, shocked"					
	kigol	kigul	ケツ、尾?骨	"coccyx, buttocks"					
	kigsalo	salu	参加する	"join, associate"	Ang mga magtutudlo nakigsalo ug kaon sa mga bata.	先生たちも一緒に子供たちと食べました。	The teachers joined the children in eating.		
	kigtakos	takus	競う	compete					
	kigtigi	tigi	競う、競争	"contest, compete, contend"	Nakigtigi ang mga babaye batok sa mga lalaki sa dula nga basketbol.	バスケットボールの試合で女子が男子に対抗した。	The girls compete with the boys in playing basketball.		
s	kiha	queja	苦情、訴える	"complain, lawsuit "	Nikiha ang mayor batok sa usa ka tigbalita sa telebisyon.	町長は、テレビのリポーターを訴えた。	The mayor filed a lawsuit against a TV reporter.		
	kihod	kihud	びっこ	"limping, wobbling"	Magkihod kon molakaw ang akong tiyo nga paralisado.	麻痺のある伯父さんは歩くときビッコをひく。	My paralyzed uncle walks with a wobbling movement.		
	kihol	kihul	肩をすくめる等の反応=kibu	"response, shrug"	Wala siya mokihol sa pangutana sa iyang mama.	彼女は彼女のお母さんの質問を無視した。	He did not respond to her mother's question.		
	kilab	kilab	閃光、一瞬見せる	flash	Ang iyang hulagway mikilab sa akong panumduman.	彼女の姿が一瞬私の心を横切った。	Her image flashed through my memory.		
	kilabkilab	kilab	きらきらする	twinkle					
	kilakig		睾丸	testicle	Normal ra ang gidak-on sa iyang testicle.	彼の睾丸の大きさは正常です。	The size of his testicle is normal.		
	kilas	kilas	ウロチョロする	"move about, flirt"					
	kilat 	kilat	稲光	lightning 	Kagabii kusog ang kilat. 	昨夜は稲光がすごかった。	It was awful lightning last night.		
s	kilatis	quilates	カラット、完成度	carat					
	kilatnon	kilat	流星の、一瞬の	meteoric					
	kilaw	kilaw	生で食べる	eat in raw	Ang uban nga mga tawo ganahan mokilaw ug utanon.	ある人々は野菜を生で食べるのが好きです。	Some people like to eat their vegetables raw.		
	kilay 	kilay	眉毛、まゆ	eyebrow 	Nindot ug porma ang iyang kilay.	彼女の眉毛の形は素敵ですね。	Her eyebrow has a nice form.		
	kilid 	kilid	横 	side 	Nagarasan ang tuo nga kilid sa jeep.	ジープの右横を擦った。	There's a scratch on the right side of the jeepney.		
	kilidkilid	kilid	周辺部	fringe					
	kiligkilig	kilig	鳥肌、身震い	"gooseflesh, shudder"					
	kilikili		水車、風車、プロペラ						
	kilikiti	kilikiti	巻き上げる、こねる	"twist, roll up, knead"					
	kilikos	likus	螺旋	spiral	Dili sudlayan ni Lucy ang kilikos niyang buhok.	ルーシーは、彼女の巻き毛を梳らない。	Lucy doesn't comb her spiral hair.		
	kiling	kiling	傾く	"tilt, lean"					
	kilingkiling	kiling	ぐらぐらする	"wobble, waver"	Nagkilingkiling ang sakayan tunga sa dagat.	船は海の真ん中で揺れた。	The boat wobble in the middle of the sea.		
	kiliran	kilid	面、側面	side	⇒kilid sa iyang kiliran; nianang kilira 	彼の立場で;  その面では	with his footing ; in that point		
	kilis	kilis	米を研ぐ、洗う	wash cereals					
	kilkig	kilkig	痩せこける、身体を震わせる	"become skinny, rasp"	Ang iro nagkigkig sa iyang lawas.	その犬は身体を震わせた。	The dog shivered its body.		
	kilohan	kilu	はかり	weighing device	Dili sakto ang iyang gigamit nga kilohan.	彼の使った秤は正確じゃない。	He is not using an accurate weighing scale.		
	kilokilo	kilukilu	魚の一種	a kind of fish	Nakakaon ka na ba ug kilo-kilo nga isda?	キロキロという魚を食べたことありますか。	Have you eaten a kilo-kilo fish?		
	kilumkilum	kilumkilum	黄昏、曙	twilight	kilumkilom na pag-abot namo sa pantalan.	港に私たちが着いた時は、もう夕暮れでした。	We arrived in the pier at twilight.		
	kimba	kimba	崖	"valley, ravine"					
	kimbig	kimbig	鳥肌、震え	"shudder, gooseflesh"					
s	kimiko	quimico	化学者	chemist 	Gusto niyang mahimong usa ka kemiko.	彼は化学者になりたがっている。	He wants to be a chemist.		
	kimod	kimud	あごで指す	point with chin					
	kimpang	kimpang	びっこを引く	"disable, hobble"	Kimpang ang linakwan sa akong iro.	私の犬は歩くのにビッコをひきます。	My dog hobbled when it walks.		
	kimpit	kimpit	ピンセット	tweezers	Namalit ko ug bag-ong kimpit.	新しいピンセットを買いました。	I bought new tweezers.		
	kina-	kina	接辞	(prefix) 					
	kinaadman	kinaadman	知恵	"wisdom, education"	Nag-ampo ko sa Ginuo nga tagaan ug kinaadman.	私は知恵を授けてくださいと神に祈った。	I prayed to God give me wisdom.		
	kina---an 	kina 	一番〜な	the most〜	Kinagwapahan sa tanang babaye sa kalibutan ang akong mama.	僕のママは世界中で一番きれいだよ。	My mother is the most beautiful woman in the world.		
	kinabubut-on 	buut	進んで、喜んで、自ら	"willingly, own decision"	Amg paghatag nako ug hinabang sa mga masakiton akong kabubut-on.	私は進んで病気の人たちを助けたのです。	I gave the help to the patients voluntarily.		
	kinabuhi 	buhi	人生	life	Sa atong kinabuhi may nindot nga oras nay bati nga oras. 	人生には山があり谷があります。	We have a nice time and a bad time in our life.		
	kinadak-an	daku	一番大きい	"biggest, huge"	Asa ang kinadak-an restaurant dapil diri? 	この辺で一番大きなレストランはどこですか。	Where is the biggest restaurant near here?		
	kinagamyan	gamay	一番小さい	smallest	Asa nato makita ang kinagamayan nga unggoy sa kalibutan?	どこでその世界で一番小さい猿を観れますか。	Where can we find the smallest monkey in the world.		
	kinaham 	kaham	好物	favorite dish/thing	Ang akong kinaham nga kolor mao berde. 	私の好きな色は緑です。	My favorite color is green.		
	kinahanglan	hangul	必要とする	"need, have to"	Kinahanglan atong gigugmaon ang atong mga kaaway.	我々は敵を愛さなければならない。	We have to love our enemies.		
	kinahanglanon	hangul	必要とする、必需品	"necessary, requirement, necessity"	Kinahanglanon kaayo nga kahibalo ta mogamit ug kompyuter.	コンピューターを使う知識は最低必要とされます。	It is necessary that we should know how to use the computer.		
	kinaiya 	siya	性質、特性	"character, attitude"	Ang tawo nga maayo ug kinaiya daghan ug mga amigo.	良い性格の人はたくさん友達がいます。	A person with good character have plenty of friends.		
	kinaiyahan 	kinaiya 	自然、天然	nature	Atong alimahan ang atong kinaiyahan.	私たちの自然をまもりましょう。	Let's take good care of our mother nature.		
	kinaiyahon	kinaiya	生まれつき、天然の	naturally					
	kinalibang	libang	糞便	feces	Ang atong kinalibang hugaw ug baho.	我々の糞便は汚くて臭い。	Our feces are dirty and odorous.		
	kinamaayohan	ayu	最高な、一番良い	"best, highlight"	Ang kinamaayohan nga grupo ang nakadaog sa tigi.	一番良いグループが、競争に勝ちました。	The best group won the contest.		
	kinamagulangan	magulang	一番年上の	"oldest, eldest"	Ako ang kinamagulangan nga anak sa among pamilya.	私は家で一番年上の子供です。	I am the eldest child in our family.		
	kinamanghuran	manghud	一番若い⇒kamanghuran	youngest	Kinsa ang kinamanghuran? 	一番若い人は？	Who is the youngest?		
s	kinambiyo	cambio	交換品						
	kinamot	kamut	手動の、手の	manual					
	kinampay	kinampay	紫イモ	purple yam					
	kinan-an	kaun	食べ方、食器	"way of eating, tableware"					
	kinapungkayan	pungkay	絶頂、頂点	"acme, pinnacle"					
	kinapusoran	pusud	要点、中心点	"point, motive, main topic"					
	kinasal	kasal	結婚した、新婚の	"married, newlywed"	Kinasal kami sa simbahan.	私たちは教会で結婚した。	We were married in the church.		
	kinasang-an	sanga	木の又、分岐（路）	fork					
	kinasingkasing	kasingkasing	心から	cordial	Kinasingkasing ko ikaw nga imbitaron sa akong kasal.	私は心からあなたを結婚式にご招待します。	You are cordially invited to my wedding.		
	kinataliwad-an	taliwala	中心点	center point	Nagkurog ko samtang nagtindog sa kinataliwad-an sa entablado.	私は舞台の真中に立って震えていました。	I was trembling as I was standing at the center of the stage.		
	kinatas-an	taas	天辺、一番高い点、トップ	"highest, top"	Unsa ang kinatas-an nga bukid sa Pilipinas?	フィリピンで一番高い山は何ですか。	What is the highest mountain in the Philippines?		
	kinatawo	tawu	本性、　性器	"nature, genitalia"	Giputol iyang kinatawo ug gilabay kuno. 	彼は性器を切り取られていたんだって。	They said that he had been cut off his organ.		
	kinatibug-an		身体	body					
	kinatibuk-an	tibuuk	全世界、全体	"universe, total, entirety"	Himsog ang iyang kinatibuk-an nga lawas.	彼の身体のすべてが頑丈だ。	His whole body is healthy.		
s	kinatsila	castilla	スペイン語	Spanish language					
	kinatuktukan	tuktuk	天頂	zenith	Natabunan sa gabon ang kinatuktukan sa bukid.	山の天辺が霧に覆われた。	The mountains peak is covered with fog.		
	kinatulgan	tulug	眠り	sleep					
	kinatumyan	tumuy	絶頂、頂点	"climax, peak"	Naabot na sa kinatumyan ang akong pagpasensya nimo.	もう、お前に堪忍袋の緒が切れた。	I have reached the peak of my patience in understanding you.		
	kinatung-an	tunga	真ん中	center					
	kinaugalingon	ugaling		"personal, voluntary"					
	kinauyokan	uyuk	核心、中核	core	Kinauyokang bahin sa kalingawan		Main event		
	kinawat	kawat	盗品	loot	Gihipos niya sa usa ka langod ang iyang kinawat.	彼は盗品を洞窟に隠した。	He kept his loot inside a cave.		
	kinawatkawat	kawat	盗まれた	stolen					
	kinawos	kalus	水容器⇒kalus	water container					
	kinayahon	kinaiya	自然の	"natural, typical, in born"	Usa siya ka kinaiyahon nga batan-on.	彼は良くいる若者さ。	He is a typical teenager.		
	kingkoy		漫画的	cartoon					
	kinhas	kinhas	食料集め、貝集め	"forage, shellfish gathering"					
	kinhason	kanhas	貝	shellfish					
	kini 	kini	これ	this 	Kining tawhana ang lider sa grupo.	この男がグループのリーダーです。	This man is the leader of the group.		
	kinilaw 	kilaw	酢魚	a dish of raw fish with vinegar	Ganahan mokaon ug kinilaw nga isda ang akong papa.	父の好物は魚のキニラオです。	My father likes to eat a dish of raw fish with vinegar.		
	kinilis	kilis	米の研ぎ汁						
	kinitaan 	kita	所得、利益	earning 	Diyes porsiyento sa akong kinitaan kada bulan akong ideposito sa bangko.	私は収入の10%を毎月銀行預金している。	Ten percent of my monthly earnings are deposited in the bank.		
	kinsa 	kinsa	誰か	who 	Kinsa ang imong mga miyembro sa grupo?	あなたのグループのリーダーは誰ですか。	Who are the member in your group?		
s	kinse	quince	十五	15	Aduna akoy kinse ka paresan nga sapatos.	私、靴を15足持っています。	I have fifteen pairs of shoes.		
	kinta	kinta	たとえば、仮定する	"imagine, suppose"					
	kintahay	kinta	たとえば、仮定する	"imagine, suppose, example"	"Kintahay makadaog ka sa lotto,unsa man ang imong unang buhaton?"	もし、宝くじにあたったとしたら、真っ先に君は何をする？	"Suppose you will win in the lotto, what is the first thing that you're going to do?"		
	kinugos	kugus	名付け子	godchild	Akong gipaeskwela ang akong kinugos.	私は私の名付け子を学校にやった。	I sent my godchild to school.		
	kinuha	kuha	得たもの	gotten	Ang mga bahandi nga kinuha niya sa dautan nga paagi dali ra nawala.	悪銭身に付かず。	His ill-gotten wealth were easily lost.		
	kinulit	kulit	彫刻	sculpture	Daghan ang kinulit nga ngalan sa punoan sa kahoy.	木の幹に一杯名前が彫ってある。	Plenty of names were sculpted on the tree.		
	kinutaw	kutaw	かき混ぜる⇒kutaw	"mix, shake"	Ang yelo sa freezer pagahia ug maayo para dugay mahilis inig butang sa kinutaw nga juice.				
	kinutlo	kutlu	引用	quotation	Kasagaran sa iyang mga sinulat kinutlo gikan sa bibliya.	彼の著作の殆どは聖書の引用だ。	Most of his writings were quoted from the bible.		
	kinutoban	kutub	終点、限度	"limit, terminal"					
	kinuwanggol	kuwanggol	愚行	"folly, stupidity"					
s	kinyentos	quinientos	五百	five hundred 	Kinyentos pesos ang akong kita kada adlaw.	私は１日に５００ペソ稼ぎます。	I earn five hundred pesos everyday.		
	kipat	kipat	まばたき	blink					
	kipi	kipi	腿をピッタリくっつける	enfold	Mingkipi ko sa paglingkod aron dili makit-an ang akong panty.				
s	kirida	querida	情婦、愛人	paramour	Gimahal nako pag-ayo ang akong kerida.	私はとても私の恋人を愛していました。	I loved my paramour so much.		
	kirig	kirig	震える	quiver	Nagkirig-kirig ang tawo nga gipatol.	てんかんの患者は震えていた。	That person who suffered epilepsy is quivering.		
	kirigkirig	kirig	震える	quiver					
	kiriw	kiriw	くすねる、盗む	"filch, steal"					
	kiros	kirus	急ぐ、むずむずする	"hurry, itch"					
s	kisame	quisame	天井	ceiling 	Palihog unaha ug limpyo ang kisame.	まず天井の掃除を先にしてください。	"Please, clean the ceiling first."		
	kisaw	kisaw	騒音、サラサラ、かき回す	"noise, rustling, disturb"	gikan sa way kisaw nga dagat				
	kisaykisay	kisaykisay	手足をばたつかせる	"convulse, rouse, thrash about"	Nagkisaykisay ang bata sa kuna.	赤ん坊はベビーベッドの中で手足をばたつかせていた。	The baby thrashed its arms and legs about in its crib.		
	kisdom	kisdum	暗い表情	"scowl, frown"					
	kisi	kisi	ばたつく、のたうつ	"convulse, rouse"					
	kisikisi	kisi	身体をばたつかせる	thrash about	Nikisi-kisi ang isda sulod sa pukot.	魚は網の中でばたついた。	The fish thrash about in the net.		
	kiskis	kiskis	擦り取る、こそぎ落す	"scrape, rub"	Ayaw ikiskis ang imong tikod sa semento nga salog.	コンクリートの床の上で踵を擦らないで。	Do not rub your heel on the cemented floor.		
	kislap	kislap	きらめく、ひらめく	"spark, flash, beam, flash"	Nikislap ang iyang mga mata pagkakita sa regalo.	プレゼントを見て彼女は眼を輝かした。	There was a spark in her eyes when she saw the gift.		
s	kisohanan	queso	乳製品	dairy	Si Yolly namalit ug kisohanang produkto.	ヨリーは乳製品を買いました。	Yolly bought dairy products.		
	kisum	kisum	酸い	"acid, sour"	Ang suka kisum.	酢は酸っぱい。	Vinegar is sour.		
	kita	kita	利潤、稼ぐ	earning	Gamay ra ang iyang kita karong adlawa.	彼の今日の稼ぎはわずかだ。	He has small earnings today.		
	kita 	kita 	会う、見る 	"meet, see"	Nakita nako ang igsoong babae nimo kagabii. 	夕べ君の妹を見たよ。	I saw your sister last night.		
	kita 	kita	私達	we (including you)	"Dinhi sa kalibutan,kita tanan managsuon."	この世界では、我々は皆兄弟だ。	"Here on earth, we are all brothers and sisters."		
	kitakita	kita	密会、たまに会う	"meet secretly, meet occasionally"					
	kit-an	kita 	見つける	find out	Nakit-an ba nimo ang lapis?	鉛筆は見つかりましたか。	Have you found out the pencil?		
	kit-i	kita 	見つける	find out	Asa nimo nakit-i ang kanang lapis? 	どこでその鉛筆見つけた？	Where did you find that pencil?		
	kiting	kiting	踵	heel	Akong nabati ang kasakit sa akong kiting.	私は踵に痛みを感じた。	I felt the pain in my ankle.		
	kitiwkitiw	kitiw	左右に振る	wag	Nagkitiw-kitiw ang ikog sa iro pagkakita sa iyang amo.	その犬は主人を見て尻尾を振った。	The dog wags his tail when he saw his master.		
	kitkit	kitkit	かじる	"nibble, gnaw"					
	kiwag	kiwag	怪奇な、無様な	"clumsy, grotesque, awkward"	Dihay kiwag nga huni sa langgam kagabii.	昨夜鳥が変な声で鳴いていた。	There was a queer sound of the birds last night.		
	kiwaw	kiwaw	不器用、ぎこちない、落ち着かない	"clumsy, awkward"	Kiwaw ang akong gibati samtang nagsuot ug guot nga sinina.	ピッチリしたドレスを身につけると落ち着かないわ。	I felt awkward while wearing this tight dress.		
	kiwilkiwil	kiwilkiwil	尻尾を振る、揺らす	wag					
	kiyos	kiyus	縮む、しぼむ	shrink					
s	klaro	claro	明白な、はっきりした	"clear, obvious"	Klaro kaayo ang akong panan-aw.	私の視力ははっきりしています。	My vision is very clear.		
s	klase 	clase	クラス	"class, kind "	Daghan ang klase sa mga tawo sa kalibutan.	世界には色んなクラスの人がいるよ。	There are many kinds of people in the world.		
s	klase-klase 	clase	様々の 	many kinds of 	Klase-klase ang mga mananap nga nasulod sa zoo.	色んな種類の動物が動物園に入れられている。	There are different kinds of animals inside the zoo.		
s	klima 	clima	気候	climate 	"Duha lang ka klase ang klima dinhi, inig-init ug mas-init."	ここでは季節は２つだけ、暑いときともっと暑いとき。	"We have only two seasons, hot season and hotter season."		
s	klinika	clinica	クリニック、診療所	clinic	Nagkalain-lain ang mga klinika sulod sa mall.	モールの中には色々な科のクリニックがあります。	There are different clinics inside the mall.		
s	kliyente	cliente	顧客、常連	client					
	ko	ku	私、私の	I	Adto na ko.	今行きます。	I'm going now.		
s	kobra	cobra	回収、受領	collect					
	kogita	kugita	たこ	octopus					
s	kolehiyo	colegio	大学	college	Wala ako makahuman sa akong kurso sa kolehiyo.	私は大学で自分のコースを修了出来なかった。	I was not able to finish my college course.		
s	koleksyon	coleccion	収集（物）	collection	Daghan ko ug koleksyon sa mga kristals.	私はたくさん、クリスタルのコレクションがあります。	I have plenty of crystal collections.		
s	kolintas	cuentas	ネックレス	necklace					
s	kolor	color	色	color	Unsay imong paborito nga kolor?	君は何色が好きですか。	What is your favorite color?		
	kolukoy	kulukuy	馬鹿	"stupid, foolish"					
s	kombenser	convencer	説得する	convince 					
s	kombensido	convencido	確信した 	convinced 					
s	kombento	convento	修道院	convent 					
s	komedor	comedor	食堂、ダイニングルーム	dining room					
s	komedya	comedia	コメディ	"comedy, joke"	Wala ko malipay sa klase sa imong komedya.	私には、君の冗談の類は気分良くないね。	I am not happy with your kind of joke.		
s	komiti	comite	委員会	committee					
s	komitiba	comitiva	委員会 ←Sp.comitiva随員	committee					
	komo kay	kumu kay	だから	"since, seeing that"					
s	kompara	comparar	比べる	compare 	Ayaw ko ug ikompara sa imong mga uyab sa una.	あなたの昔の恋人と私を比べないでよ！	Don't compare me with your girlfriends in the past.		
	kompay	kumpay	干草、まぐさ	hay					
s	komperensya	conferencia	会議、協議	conference 	Adunay komperensya ang mga kapitan sa munisipyo.	町会堂でバランガイキャプテンの会議があります。	There is a conference for the barangay captains in the municipal hall.		
s	kompesal	confesar	懺悔する	confess 	Akong gikompisal ang akong mga sala sa pari.	私は罪を司祭に懺悔した。	I confessed my sins to the priest.		
s	kompirmar	confirmar	確認する	confirm					
s	kompiyansa	confianza	自信	confidence	Aduna silay kompiyansa nga makadaog sa kompetisyon.	彼らは、競争に勝つ自信がある。	They have confidence to win in the competition.		
s	komplot	complot	陰謀、たくらむ	plot	Nindot ang gihimo nilang komplot para sa drama.	彼らはそのドラマにすごい筋書きを作っていた。	They made a nice plot for the drama.		
s	kompra 	compra	買う、購買	buy 	Gusto ko nga mangompra ug lab-as nga mga prutas ug utanon.	私は新鮮な果物と野菜を買いたい。	I want to buy fresh fruits and vegetables.		
s	komprehensibo	comprehensivo	広範囲な	comprehensive					
s	komprontase	confrontase	対決	confront					
s	komunidad	comunidad	共同体、社会	community	Malinawon ug limpyo ang among komunidad.	私たちの社会は平和できれいです。	Our community is peaceful and clean.		
	kon	kun	もし、又は	"if, or "	"Kon imo ko nga pakaslan,akong ihatag ang tanan nimong gusto."	もし結婚してくれたら、君の欲しいもの皆あげるよ。	"If you will marry me, I will give you everything that you want."		
s	konbikto	convicto	有罪判決	convict					
	kondat	kundat	ふざけ回る	"flirt, horseplay"					
	kondili	kundili	さもなくば、以外は	"if not, otherwise, except"	Wala akoy nahimo kundili pagkatawa.	笑うしかないでしょ。	I cant do anything but laugh.		
e	kondisyon	condition	状態	condition	Maayo na ang kondisyon sa among mga makinarya karon.	今は機械の調子がいいですね。	Our machineries are now in good condition.		
s	koneho	conejo	うさぎ	rabbit *					
s	kongresista	congresista	下院議員	congressman					
	konimo	ku nimu	あなたに	for you					
s	konsehal	concejal	町会議員	councilor					
s	konsehero	consejero	審議委員	councilor					
s	konseho	consejo	審議会、忠告	"council, advice"					
s	konsensiya	conciencia	良心	conscience	Walay konsensya ang mga tawo nga nibuhat niining mga linuog nga krimen.	こんな非道な犯罪を犯す奴らは、良心なんて持っていないさ。	People who are doing these heinous crimes have no conscience.		
s	konstitusyon	constitucion	憲法	constitution	Atong irespeto ang konstitusyon sa atong nasod.	我々は我が国の憲法を尊重する。	Let us respect our countries constitution.		
s	konsulta	consulta	相談	consult					
s	konsumo	consumo	消費、消耗品	consumable					
s	kontinto	contento	満足する、満足	satisfied 	Kontento ka ba sa imong nadawat nga sweldo?	あなたは今貰っている賃金に満足していますか。	Are you contented with the salary that you received?		
s	kontra	contra	反勢力	"contra, contrary, enemy, versus"	Gabahad ang akong kontra nga patyon ko niya.	俺の敵は、俺を殺すと脅した。	My enemy threatened to kill me.		
s	kontrabando	contrabando	密輸、密売	contraband					
	kontrabida		悪役	villain					
e	kontrobersiyal	controversial	論争好きの	controversial					
s	kopa	copa	脚付きコップ	"wineglass, cup"	Imna ang bino nga anaa sa kopa.	そのコップのお酒を飲んで。	Drink the wine in the cup.		
s	kopita	copita	小コップ	small cup					
s	kopras	copra	コプラ、乾燥椰子の実	copra 	Pwede ta makakuha ug lana sa lubi gikan sa kopras.	ヤシ油は、コプラから取れます。	We can get coconut oil from copra.		
s	kopya	copia	コピー	copy	Palihug tagai ko ug kopya sa sertipiko sa imong pagkatawo.	あなたの誕生証明書のコピーを出してください。	Please give me a copy of your birth certificate.		
s	koral	corral	囲う	fence	Naghimo mi ug koral palibot sa balay.	家の周りに塀を作った。	We built a fence surrounding the house.		
s	koral	corral	家畜小屋 	"pen, shed, hut "					
s	korehir	corregir	正す	correct					
s	koreyo	correo	郵便	"post, mail"	Nadawat na ba nimo ang imong koreyo?	あなた、郵便受け取った？	Have you received your mail?		
e	korniha	corny	センチな	"corny, sentimental"	Pwerteng korniha sa iyang komedya.	彼のジョークは、ひどく古臭いね。	His joke is very corny.		
s	koronel	coronel	大佐	colonel					
s	korte	corte	法廷、宮廷	court	Ang korte maoy mohatag sa pinal nga desisyon.	法廷は最終決断を与えます。	The court will give the final decision.		
s	korte	corte	切る	cut 					
s	koruna	corona	王冠、冠する	crown					
s	kosetsa	cosecha	収穫	harvest 	Abunda ang ilang kosetsa karong tuiga.	今年は彼らの収穫は良かった。	They have an abundant harvest this year.		
s	kosina	cosina	台所	kitchen 	Ang kusina ang pinakalimpyo nga parte sa balay.	台所は家の中で一番清潔な場所です。	The kitchen is the cleanest part of the house.		
s	kosinero 	cocinero	料理人	cook 	Tambok kaayo ang among bag-ong kusinero.	私の家の新しいコックはとても太っている。	Our new cook is very fast.		
s	kosmetik	cosmeticos	化粧品	cosmetics	Ganahan kaayo mamalit ug kosmetik ang mga batan-ong babaye.	若い娘は化粧品を買うのが好きなのさ。	Young girls love to buy cosmetics.		
e	koton 	cotton	綿	cotton 					
s	kotse	coche	車	"cab, car"	Nakadaog ko ug bag-ong kotse.	俺、新車当たっちゃった！	I won a brand new car.		
s	kotselyo	cuchillo	ナイフ	knife	Hait kaayo ang kutsilyo sa mangingihaw.	肉屋のナイフはとても鋭い。	The butchers knife is very sharp.		
s	krimen 	crimen	悪事、犯罪	crime 	Diin na hitabo ang krimen?	どこでその犯罪はあったんですか。	Where did the crime happen?		
s	kriminal	criminal	犯罪人、犯罪の	criminal 	Nadakpan na ba ang kriminal?	犯人は捕まったんですか。	Was the criminal caught?		
s	Kristahanon	Cristo	キリスト教徒 	Christian	Nindot puy-an ang Kristohanon nga komunidad.	キリスト教徒の社会で済むのはいいですね。	It's nice to live in a Christian community.		
s	kristal	cristal	水晶、ガラス	"crystal, glass "					
s	Kristo	Cristo	キリスト	Christ 	Si Jesus Kristo ang atong manunubos.	イエスキリストは私たちの救世主です。	Jesus Christ is our savior.		
s	Kristyanos	Cristiano	キリスト教徒	Christian 	Gamay ra ang mga Kristiyanos sa Tungatungang Sidlakan.	中東にはキリスト教徒は少ししかいません。	There are few Christians in the Middle East.		
s	Krudo	crudo	原油、石油	"crude oil, oil"					
s	krusada	cruzada	十字軍、反対運動	crusade	Niapil sa Krusada batok sa aborsyon ang mga madre.	中絶反対運動に尼さんたちが加わった。	The nuns joined the crusade against abortion. 		
	kuan	kuan	つまり、いわゆる、え〜と	"what you call it, well"					
	kuaw	kuaw	スカスカの	not tightly packed					
	kuba	kuba	ドッキリする、ドキドキする	"pound, be frightend"					
	kubad	kubad	落ち着きのない子供、放蕩物、慌て者	"careless, profligate"					
	kubakuba	kuba	ドキドキする	pound					
	kubal	kubal	たこ（皮膚硬結）	callus	Ang akong mga kamot puno sa kubal.	私の手には一杯たこが出来てる。	My hands are full of callous.		
	kubit 	kubit 	食いつく、かぶりつく	bite	Nakakubit siya ug dakong steak. 	彼はでっかいステーキにかぶりついた。	He bit into the big steak.		
	kubkub	kubkub	掘る	dig	Gikubkub sa mag tawo ang yuta para himoon ug kasilyas.	人々は地面を掘って便所を作った。	The people dig the soil to make a toilet.		
	kublan	kubul	不死身の	invulnerable					
	kubol	kubul	硬化する、無感覚	"indurate, harden, insensitive"					
	kubos	kubus	安い	cheap	kubos og bili	勘定が安い	cheap bill		
	kubot	kubut	持つ	hold					
	kubus	kubus	減らす	"abate, decrease"	Adunay pagkubos sa bili sa dolyar karon.	ドルの値打ちが今下がっています。	There is a decrease in the value of a dollar now.		
	kubutan	kubutan	イカ、大きいコウイカ	cuttlefish	Wala pa ko makakita ug kubutan.	まだ私はコウイカを見たことがありません。	I haven't seen a cuttlefish.		
	kugang	kugang	かさぶた	scab	Dako ang kugang sa iyang samad.	彼の傷はでかいカサブタになった。	His wound has a big scab.		
	kugang	kugang	興奮する、衝撃	"be excited, jolt"	Nakugang ang mga fans pag-abot sa mga mang-aawit.	歌手たちが到着するとファン達は興奮した。	The fans were excited when the singers arrived.		
	kugi	kugi	勤勉、勤しむ  	"industrious, diligent"					
	kugihan	kugi	勤勉な	"industrious, diligent"	Ang mga opisyales sa among barangay kugehan.	私たちのバランガイ事務所の人は良く働きます。	Our barangay officials are industrious.		
	kugmo	kugmu	鼻くそ	booger					
	kugom	kugum	爪で掴む	clutch with claws					
	kugos	kugus	胸に抱く	carry on her breast	nagkugos sa naghilak	泣いている子を胸であやす	lull a crying baby		
	kuha 	kuha 	得る、取る 	"take, get"	Palihug kuhaa ang pitaka sa sulod sa akong bag.	私のバッグから財布を取ってください。	Please get the wallet inside my bag.		
	kuhaan	kuha	引く、引き算する	"subtract, reduce"	Gikuhaan sa akong mama ang akong balon sa eskwelahan.		My mother reduced the amount of my school allowance.		
	kuhaon	kuha	取る、除く	remove	Imo na bang kuhaon ang hugaw sa imong sapatos.	靴の泥を落とした？	Did you remove the mud from your shoes?		
	kuhit	kuhit	つつく(指で）	poke					
	kukabildo	kukabildo	会話	conversation					
	kukaikog	ikug	作法、礼儀	"etiquette, politeness"					
	kukaluoy	luuy	良心	"conscience, sense"					
	kuko	kuku	爪	"nail, claw"	Tag-as ug hait ang mag kuko sa agila.	鷲は、長く鋭い爪をしている。	"Eagles have long, sharp claws."		
	kulang	kulang	不足、たりない	"short, lack, deficient"	Nagkulang ang pagkaon sa party.	パーティで食べ物が足りなくなった。	There was food shortage in the party.		
	kulangan	kulang	不足	short	Kulangan ang imong gihatag nag sukli.	おつり、足りないわよ。	The change that you gave me was lacking.		
	kulata	kulata	殴る､いじめる	"beat, strike"	Gikulata ko sa akong papa. 	親父に拳骨を貰った。	I was struck by my father.		
	kulba	kulba	びくびくする	"alarm, panic, frightened"					
	kulbahinam	kulba hinam	わくわくする、ぞくぞくした	"thrilling, sensational"	Makita namo ang kulbahinam nga parte sa salida.		We saw the thrilling part of the show.		
s	kuldas	cuerda	弦（楽器の）	string (musical instrument)					
	kulhanon	kulu	不慣れに、恐る恐る	"nervously, awkwardly"					
	kuli	kuli	困難	"difficult, reluctant, rare, seldom"					
	kuli	kuli	もうろくした	senile					
	kuligaw			bother					
	kulima	kulima	顔をしかめる	grimace					
	kulipas	kulipas	否認する	deny	Iyang gikulipas nga siya nangawat.	彼は盗んだことを否認した。	He denies that he is a thief.		
	kulismaot	kulismaut	顔をしかめる、仏頂面	"grimace, sullen face"	Ang bata ningkulismaot kay wala paliti ug dulaan sa mama.	子供は母親がおもちゃを買ってくれなかったのでふくれた。	The child frowned because his mother did not buy him a toy.		
	kulit	kulit	彫る	"engrave, carve"	Gikulit ang akong ngalan sa singsing.	私は指輪に名前を彫った。	My name is engrave on the ring.		
	kulitis 	kulitis 	ホウレンソウ	spinach 	Gusto ka motanom ug kulitis?	ほうれん草を植えたいんですか。	Do you like to plant spinach?		
	kulitol	kulitul	痔	hemorrhoids					
	kulkog	kulkug	千枚通し、錐	awl					
	kulo	kulu	不慣れ、不器用、縮む	"shrink, nervous, awkward"					
	kulob	kulub	転覆する、ひっくり返る、うつぶせ	"capsize, prone"	Nikulob ang sakayan tungod sa dagkong balod.	大きな波でボートが転覆した。	The boat capsized because of the big waves.		
s	kulokabildo	cabildo	会話、対話集会	"conversation, dialogue"					
	kulon	kulun	壷	"pot, pottery"					
	kulong	kulung	巻き毛、カールする	curl	Nindot tan-awon ang mga batang babaye nga kulong ug buhok.	小さな女の子の赤ちゃんが巻き毛なのはかわいいわね。	It's nice too look at little girls with curly hair.		
	kulot	kulut	もつれる、よじれる	"kink, curl"					
s	kulto	culto	礼拝、カルト	cult	Nagkolto sila sa balay.	彼らは家で礼拝を行っている。	They are holding a service at their house.		
s	kultura	cultura	文化、教養 	culture 	Lain-lain ug kultura ang mga tawo.	十人十色。	People have different cultures.		
s	kulukabildo	cabildo	会話	conversation					
	kuluton	kulutun	もつれた、捩れた	kinky	Ang buhok sa mga Negritos kuluton.	ネグリトは、巻き毛です。	Negritoes have kinky hair.		
	kuma	kuma	爪、指でしっかり掴む	"claw, hold tight with finger/nail"					
	kumagko	kumagku	親指	thumb finger	Ang akong kumagko gamit sa pagkuskos ug gitara.	親指はギターを弾くとき使います。	My thumb finger is useful in strumming a guitar.		
s	kumbati	combate	戦い	combat	Nangandam sila para sa kumbira sa ilang kasal.	彼らは結婚の披露宴の準備をしている。	They are preparing for his wedding banquet.		
s	kumbento	comvent	修道院	convent 					
	kumbira 	kumbira	宴会、パーティ	"banquet, dinner party, feast"					
	kumbitay	kulumbitay	ぶら下がる	hang down					
s	kumboya	convoy	護送、事業協調	"convoy, cooperation"					
	kumi	kumi	コバンザメ	remora					
s	kumidor	comedor	食堂、ダイニングルーム	dining room					
	kumingking	kumingking	小指	little finger	Sakto sa akong kumingking ang imong hinatag nga singsing.	あなたに貰った指輪は、あたしの小指にビッタリよ。	The ring that you gave me fits my little finger.		
	kumkum	kumkum	ぎゅっと握る、握り隠す、一握り	"clench, palm, handful"	Akong gikumkum sa akong kamot ang balas.	私は小石を握りしめた。	I clenched a handful of sand.		
	kumo	kumu	こぶし	fist	Pagdala ug bato sama kadako sa imo kumo.	こぶし大の石を持ってきてください。	You bring a rock as big as your fist.		
	kum-os	kum-us	しわくちゃにする	"crumple, rumple, crush"	Nakum-ot ang imong papel nga tubaganan.	君の答案用紙が皺くちゃになった。	Your answer sheet was crumpled.		
s	kumosta	como esta	いかがですか。	how are you?	Kumosta ang imong mga ginikanan?	ご両親はご健在ですか。	How are your parents doing?		
	kumot	kumut	つぶす、握りつぶす	"crush, mash, squeeze"	Gikumot niya ang akong kamot isip senyas sa iyang pag-uyon.	彼は了解の徴に私の手を握った。	He squeezed my hand as a sign of his approval.		
s	kumpadre	compadre	教父	godfather					
s	kumpaniya	compania	会社	company 	Unsay ngalan sa inyong kumpaniya?	あなたの会社の名前は何ですか。	What is the name of your company?		
s	kumpare	compadre	仲間	comrade					
	kumpay	kumpay	干草、まぐさ	hay	Nanguha ko ug kumpay para sa among kabayo.	私は馬のために、干し草を手に入れた。	I got some hay for our horse.		
	kumpayot	kumpayut	しがみつく	"embrace, cling to"	Nikumpayot pag-ayo ang bata sa bukton sa iyang inahan.	その子は母親の腕にしがみついた。	The child clings well to her mother's arm.		
s	kumpisal	confesar	懺悔する	confess 					
	kumpit	kumpit	あご、道具のあご	jaw	Natumba si Solis dihang naigo siya sa kumpit.	ソリスはあごを打たれてひっくり返った。	Solis was knocked down when he was hit on the jaw.		
	kumpit	kumpit	高速艇						
s	kumpiyansa	confianza	自信	confidence	Dako ang akong kumpiyansa nga makadaog ka.	お前に勝つ自信はしっかりある。	I have great confidence that you will win.		
s	kumpleto	completo	完全な	complete	Kumpleto na ang akong gamit sa eskwelahan.	学校の道具は全部出来たよ。	My things for school are complete.		
	kun	kun	または、もし	"or, if, when"	"Kun gusto ka mokaon,ingna lang ko."	もし食べたくなったら、言ってください。	"If you want to eat, just tell me."		
s	kuna	cuna	赤ん坊用ベッド	crib 	Ibutang ang bata sa iyang kuna.	赤ちゃんをベッドに置いて頂戴。	Put the child in his crib.		
	kundatan	kundat	軽薄な	"wanton, flippant"	Ang babayeng kundatan walay ulaw.	浮気女は恥知らずさ。	A wanton woman has no shame.		
s	kundi	conde	伯爵	"count, (duke)"					
	kundili	kundili	さもなくば、以外は	"if not, otherwise, except"	Walay lain kundili siya makasulud.	彼以外は入れない。	No one but he may enter.		
s	kundisa	condesa	伯爵夫人	countess					
	kung	kung	もし、〜した時 = kon	"if, when"					
	kunhod	kunhud	和らぐ	"abate, subside"	Nikunhod na ang tubig sa balay.	家の浸水が、引いてきた。	The flood water have subsided.		
	kunhuran	kunhuran	減らす、下げる	"reduce, decrease"	Maayo tingali nga kunhuran na ang presyo sa mga palitonon.	物価が少し落ち着いてくれたら、いいと思うんですが。	It's better if the prices of commodities be reduced.		
	kunis	kunis	裂く	rive					
	kuniskunis	kunis	引き裂く（ビリビリに）、粉々にする	"tear, rive, break"	Gikunis-kunis sa leyon ang giitsa nga karne.	ライオンは投げられた肉をひきさいた。	The lion rived the thrown meat.		
	kuno 	kunu 	だって! だそうだ。 	It's said. 	Ingon sila nga dato kuno mo kaayo.	皆によると、あなたはお金持ちなんだって。	They said that you are very rich.		
	kunot	kunut	しわをよせる、しわくちゃ	"wrinkle, ruffle"					
	kunsabo	kunsabu	たくらむ、共犯者、陰謀	"accomplice, plot"	Pwede ka mapreso kay kunsabo man ka sa krimen.	あなたも、共犯で監獄ゆきかもよ。	You can be put to jail because you are an accomplice to the crime.		
	kunsad	kunsad	降臨、下る、降りる	descend					
s	kunsulta	consulta	相談する	consult 	Labing maayo kon mokunsulta ka sa doktor.	医者に診てもらうのが一番だよ。	It is best if you will consult a doctor.		
	kunuhay	kunu 	法螺、想定、多分、真似る	"brag, boast, suppose, pretend"	Dako kunohay sila ug hacienda.				
	kuot	kuut	抜き取る	"pick, pickpocket"	Sila nikuot sa ilang bulsa.	彼らはボケットをひっくり返した。	They rummaged their pocket.		
s	kupa	copa	グラス	wineglass					
	kupay	kupay	指遊び	finger play					
	kupkop	kupkup	髪を撫で付ける、ピタッと寄り添う	stick close					
	kupog	kupug	跳びかかる	pounce	Nakita ko si Bruno dihang nikupog kini kang Bartolo.	私はBrunoがBartoloに飛びかかるところを見ました。	I saw Bruno as he pounced on Bartolo.		
	kupot	kuput	つかむ	hold	Hugot ang pagkupot sa bata sa akong kamot.	その子供はしっかり私の手を掴んだ。	The child hold on my hand tightly.		
	kuptan	kuput	つかまれる	"keep, hold, retain"	Ampingi ang mga alahas nga imong gikuptan.	あなたの持っている宝石に気を付けなさい。	Take care of the jewelries that you keep.		
	kupus	kupus	縮める	shrink	Nikupos na ang iyang hubag tungod sa tambal nga iyang giinom.	彼女の腫れものは薬を飲んだら小さくなった。	Her boil shrank because of the medicine she took.		
s	kura	cura	補助司祭、司祭	"curate, priest"					
	kurakot		賄賂、袖の下	"corruption, plunder"	Atong batukan ang pagpangurakot sa gobyerno.	政府内の賄賂の習慣と戦いましょう。	Let us fight against corruption in the government.		
s	kural	coral	サンゴ、サンゴ礁	coral					
s	kurandero	curandero	まじない師、偽医者 	"witch doctor, quack "	Si Lolo Tasyo usa ka kurandero sa among baryo sa una.	Tasho爺さんが、昔我々の村のまじない師だった。	Lolo Tasyo was a witch doctor in our barrio long ago.		
s	kurason	corazon	心臓、愛	"heart, love"					
	kurat 	kurat	驚く	astonished	Nakurat ko sa	に驚く	be surprised		
	kuray	kuray		"quiver, tremble, shiver"					
	kuraykuray	kuray	震える、振動する	"quiver, tremble, shiver"	Ang tigulang nga babaye nagkuraykuray sa kabugnaw sa kagabhion.	その老婆は夜の寒さに震えていた。	The old woman shivered through the chilly night.		
s	kurba	curva	"曲線、カーブした,曲がる"	curve	Ang kurba sa iyang lawas sama sa botelya sa coca cola.	彼女の身体のカーブは、コカコーラの瓶のようだ。	The curve of her body is like a coca cola bottle.		
s	kurbata 	corbata	ネクタイ	necktie 	Mas maayo kon magsul-ob ka ug kurbata kay pormal ang okasyon nga imong tambongan.	今度のあなたの出席するのは、公式な機会だから、ネクタイをつけていった方がいいよ。	Its better if you wear a necktie because the occasion you're attending is formal.		
	kuri	kuri	ひっきりなしにする	"frequently, always"					
	kurikuri	kurikuri	雑用	chore	Makatabang na ang mga bata sa kuri-kurion sa panimalay.	子供たちはもう家事を手伝えます。	Children can already help in the household chores.		
	kuripot	kuriput	しみったれ、けち	"miserly, niggard"	Lisod pangayoan ug bisan unsa ang kuripot.	あのしみったれに何かを頼むのは難しいよ。	It's hard to ask for anything from a miser.		
	kurit	kurit	つねる、つまむ	pinch	Gikurit niya ang akong sampot.	あいつ、俺のケツをつねりやがった。	He pinched my butt.		
s	kuro	coro	聖歌隊	choir					
	kurog 	kurug	震える 	shiver 	Nagkurog siya tungod sa kataas sa hilanat.	彼女は高熱で震えていた。	He quivered because of high fever.		
s	kurom	quorum	定足数	quorum					
s	kuros	cruz	十字、交差する	cross					
e	kurpyo	curfew	外出禁止令	curfew	Unsang orasa ang kurpyo sa inyo inig ka gabii?	君のところは毎晩、何時に外出禁止になるの？	What time is your curfew at night?		
s	kurso	curso	コース、学科、課程	course 	Unsa nga kurso ang imong gikuha karon?	今あなたの学科はどこなの。	What course are you taking up now?		
s	kursonada	corzonada	根性、熱情	"desired, guts"					
s	kurtina 	cortina	カーテン	curtain	Nangilis mi ug kurtina sa balay para sa piyesta.	フェスタに備え、家のカーテンを変えました。	We changed the curtains at home for the fiesta.		
s	kuryente	corriente	電流	electric current 	Ang kuryente gikinahanglan para makapaandar sa mga makinarya.		Electric current is needed to generate machineries.		
s	kuryosidad	curiosidad	好奇心	curiosity 					
s	kuryoso	curioso	好奇心の強い	curious					
	kusgan	kusug	強い	"strong, sturdy"	Kusgan ang batang kusog mokaon ug utanon.	野菜をたくさん食べる子供は上部なのよ。	A child who eats plenty of vegetable is sturdy.		
	kusganon	kusug	丈夫な	"tough, sturdy"	Gikinahanglan ang kusganon nga lalaki para malihok kining trabahoa.	この仕事はタフな男でなけりゃだめだ。	We need a tough guy to do this job.		
	kusi	kusi	つねる、つまむ	pinch	Sakit kaayo ka mangusi sa nawong.		You pinch on the cheek so painfully.		
s	kusina	cocina	台所	kitchen 	Mag-estorya ta sa kusina samtang magluto ko.	台所で料理をしている間に話しましょう。	Let's talk in the kitchen while I am cooking.		
s	kusinera	cocinera	料理女、クック	kitchen maid	Kinahanglan magsuot ang kusinera ug tabon sa iyang buhok.	料理をする女性は髪の毛を覆わなければいけません。	A kitchen maid should wear a hairnet or head cap.		
	kuskus	kuskus	こする、おろす	"rub, whet, grind"	Ayoha ug kuskus ang mga kalaha ug kaldero.	フライパンとポットを良く磨きなさい。	You scour the pan and pot very well.		
	kusmo	kusmu	鼻を鳴らす	snort					
	kusmod	kusmud	しかめっ面	scowl	Nagkusmod siya nga nanglimpyo sa kasilyas.	便所を掃除するとき彼女は顔をしかめた。	She scowled as she cleaned the toilet.		
	kusnit	kusnit	摘み取る、つねる、つまむ	"pinch, tweak"					
	kusnot	kusnut	しわにする	crumple	Nagkusnot ang akong mga importanteng papeles.	私の大事な書類がしわくちゃだ。	My important papers were crumpled.		
	kusog 	kusug	激しい、酷く	"violent, vehement"	Kusog kaayo ang bagyo nga niabot sa among lugar.	この地方に来た台風はとても強い。	The typhoon that reached our place was so violent.		
	kusokuso	kusukusu	ゴシゴシ洗う	"scrub, wash"					
	kut	kut	噛む、ちょっと噛む	"nibble, gnaw"					
	kutas 	kutas	疲れた、息切れた、弱った、空腹	"tired, exhausted , weaken, hungry"	Kutas kaayo ang pagsaka sa taas nga bukid.	高い山に登ると、ひどく息が切れる。	It's so tiresome to climb a high mountain.		
	kutasan 	kutas	息切れる、空腹	"get out of breath, exhaust"	Gikutasan ka ba sa imong pagdagan? 	走って息が切れた？	Have you got out of your breath from running?		
	kutat	kutat	和らぐ、衰退	"abate, ebb"					
	kutaw	kutaw	かき混ぜる	"mix, stir"	Kutawa us maayo ang imong kape.	コーヒーを良くかき混ぜて。	Stir your coffee very well.		
	kutay	kutay	接続、線	"connect, line"	Nagkutay kog pisi para hayhayan.	ロープを繋いで、物干しにした。			
	kuti	kuti	こま	"top, toy spins"					
	kuti	kuti	入り組んだ	intricate	"""Ug karon mga higala,sa walay kuti,ihatag ko kaninyo si Gino,ang payaso""."		"""And now my friend, without ado, I'll give you Gino, the clown""."		
	kutihan	kuti	念入りな、詳細な	"meticulous, fussy"	Ang akong higala kutihan kaayo sa iyang mga butang.		My friend is very meticulous with her things.		
	kutikuti	kuti	大騒ぎする、詳細を話す	"fussy, go into details"	Nadungog nimo ang kutikuti bahin sa atong silingan nga nangabit?	お隣さんの間男の話聞いた？	Have you heard the rumor about our philandering neighbor?		
	kuting	kuting	ナンキンムシ	bedbug	Mas maayo kon sunugon na lang nimo ang imong katre kay daghan kaayong kuting.	そのお前の寝床は、燃やした方がいいよ、南京虫で一杯だから。	It's better if you burn your bed because there are so many bedbugs.		
s	kutis	cutis	皮膚 	cutis 	Ang kutis sa usa ka batang masuso sensitibo ug delikado.	赤ちゃんの皮膚は、傷つきやすくデリケートなのよ。	The cutis of an infant is sensitive and delicate.		
	kutkut	kut	噛む、かじる	"nibble, gnaw"	Gikutkut sa ilaga ang akong bag-ong habol.	僕の新しい毛布がネズミにかじられた。	The rat gnawed my new blanket.		
	kutlo	kutlu	引用する、摘む	"cite, quote, pluck"	Sa pagkutlo ning balita kapulisan padayon pang milutos sa mga miiskapo nga tulisan.	この新聞によると、警察は逃げた盗賊を追っているそうだ。	"According to this newspaper, the polis is chasing the escaped thieves."		
	kuto	kutu	のみ、しらみ	"lice, flea, louse"	Naa kay kuto sa imong ulo?	お前の頭に虱がいるんじゃない？	Do you have lice on your head?		
	kuto	kutu	制限、限定する	restriction					
	kutob	kutub	今まで、〜まで	"until, as far as"	"Karon na kutob ang akong trabaho. ;Kutob sa akong mahimo,"	私の仕事はこれまでです。;私の出来る限り、	"That's all for my work now.; As long as I can do,"		
	kutokuto	kutukutu	みぞおち	"belly, solar plexus"					
s	kutsara	cuchara	スプーン	spoon	Tudloi ang imong anak paggamit sa kutsara mentras bata pa.	君の子供に、まだ子供のうちにスプーンの使い方を教えなさい。	Teach your child how to use the spoon while he's still young.		
s	kutsilyo	cuchillo	ナイフ	knife 	Ayaw dulai ang kutsilyo kay peligro kaayo.	ナイフで遊ばないの、危ないでしょ。	"Don't play with a knife, its too dangerous."		
e	kutson	cushion	クッション	"cushion, mattress"	Wala maanad si Dino nga matulog sa kutson.	ディーノは、布団で寝るのは慣れていなかった。	Dino is not used to sleep on a cushion.		
s	kuwadra	cuadra	家畜小屋	"crib, stall "	Walay kuyaw ang mga kabayo sa kwadra.	馬小屋に居る馬は安全だよ。	The horses in the stable are safe.		
s	kuwadrado	cuadrado	正方形 	square 	Porma ug kwadrado ang imong nawong.	あなたの顔は四角いね。	Your face is square-shaped.		
s	kuwadro 	cuadro	壁掛け、額縁 	"tapestry, picture frame"	Naguba ang kuwadro sa imong larawan.	君の写真のフレームが壊れた。	The frame of your picture was destroyed.		
	kuwaknit	kulaknit	こうもり	bat	Daghang kuwaknit sa mga langob.	洞穴には一杯こうもりがいる。	There are bats in caves.		
	kuwang	kulang	不完全な	incomplete	Kuwang ang imong gihatag nako nga sukli.	お釣りが少ないんですが。	The change that you have given me is lacking.		
	kuwanggol	kwanggul	愚か者、非常識	"lout, stupid"	Kuwanggol ka nga mituo kaniya.	あいつを信用するなんて、君は馬鹿だよ。	You're a stupid in believing him.		
	kuwanggol	kwanggul	馬鹿、低脳	imbecile					
	kuwap	kulap	薄暗い	dim					
s	kuwarenta	cuarenta	四十	forty 	Kuwarenta mil pesos ang nawala sa iyang pitaka.	彼の財布から4万ペソ無くなっている。	Forty thousand pesos was missing in his wallet.		
s	kuwarenta	cuarenta	四十	forty					
	kuwarta	kwarta	金	money	1				
	kuwarta 	kwarta	お金を得る	get money					
	kuwarta 	kwarta	金	money	Pila ang imong kuwarta nga anaa sa bangko?	銀行にいくら持っていますか。	How much your money do you have in the bank?		
	kuwartahan	kwarta	金持ちの	rich	Kadaghanan sa mga tawo gusto nga makuwartahan.	だいたいの人々は金持になりたがる。	Most people want to be rich.		
s	kuwarto 	cuarto	部屋	room	Dali sulod sa akong kuwarto kay naa koy ipakita nimo.	君に見せたいものがあるから、部屋に入って。	Come inside my room because I have something to show you.		
s	kuwatro	cuatro	四	four 					
s	kuwatro	cuatro	四	four 	Aduna koy upat ka igsoong babaye.	私には、4人の姉妹がいる。	I have four sisters.		
s	kuwelyo	cuello	えり	collar 	Adunay mantsa ang imong kuwelyo.	あなたの襟に汚れがついてるわ。	There's a stain on your collar.		
s	kuwentas	cuentas	ネックレス	necklace	Nasunod nako gikan sa akong lola ang usa ka karaang kuwentas nga bulawan.	お祖母様から、古い金のネックレスを継いだんです。	I inherited from my grandmother an antique gold necklace.		
s	kuwento	cuento	話、小話	"story, tale"					
s	kuwerpo	cuerpo	身体、一隊、部隊	"body, corps"					
s	kuwitis	cohete	打上花火、ロケット	"rocket, firework"	Nindot kaayo ang mga kuwitis pagka Bag-ong Tuig.	この前の新年の花火は素晴らしかったね。	The fireworks last New Year's Day were magnificent.		
t	kuya		叔父、兄貴	"uncle, eldest brother"	Si kuya tua na America nagtrabaho.	兄貴はアメリカで働いている。	My elder brother is working in America.		
	kuyabog	kuyabug	初心者	neophyte	Ang mga estudyante sa unang grado mao ang mga kuyabog sa eskwelahan.		The Grade One pupils are the neophytes in school.		
	kuyamang	kuyamang	這い登る、広がる	"scramble, spread"					
	kuyamas	kuyamas	動物の爪、カニの鋏	"finger, claws"	Ang mga kuyamas sa Lawin kay pwerteng haita.	わしの爪はもっとすごく鋭い。	The eagle's claws are very sharp.		
	kuyamoy	kulamuy	動物の指	"finger, claws"	Pagkagagmay sa mga kuyamoy sa bata.	赤ちゃんの指はとてもちいちゃい。	The baby's fingers are so little.		
	kuyanap	kuyanap	広がる	spread					
	kuyap	kuyap	気を失う、失神	"faint, swoon"	Nakuyapan ang pobreng bata tungod sa kagutom.	その貧しい子供は空腹のあまり失神した。	The poor child fainted because of hunger.		
	kuyaw 	kuyaw	危険	danger	Ayaw kamo pag-adto kay kuyaw. 	君たち危険だから行っちゃいけない。	"Don't go, 'cause it's dangerous."		
	kuyawan	kuyaw	不安な	nervous	Nakuyawan gyud ko pagsulod sa sementeryo kagabii.	昨夜、私はお墓に行ったときは、とても不安でした。	I was nervous when we got inside the cemetery last night.		
	kuydawo	kuydawu	用心、気をつけろ	"beware, mind, watch out"					
	kuykoy	kuykuy	手で掘る	dig by hand					
	kuymi	kuymi	審判、レフリー	referee	Atong irespeto ang desisyon sa kuymi.	審判の決定は、尊重しましょう。	Let us respect the referees decision.		
	kuyog	kuyug	同伴する	go with	Ikuyog nako akong anak. 	私は子供を連れて行きます。	My child will go with me.		
	kuyog 	kuyug	一緒になる、混ざる 	"join, mingle "	Kuyog mo sa parid? 	パレードに参加しませんか。	Will you join the parade?		
	kuyogkuyog	kuyug	仲間	"gang, regular companion"					
	kuyos	kuyus	縮む、しぼむ	"shrink, shrivel"					
	kw…	kuw…				kuw…に置き換えています。	look 'kuw…'		
	laag	laag	歩き回る	roam					
	laagan	laag	放浪好きの、油売りの、遊び好き	"walking enthusiast, dawdler, loiterer"	Ang laagan dili magpuyo ug usa ka lugar.	放浪者は、ひとところに留まれない。	A wanderer cannot stay in one place.		
	laaglaag	laag	ぶらぶら歩く	rambling	Nasuko si Mama kay naglaag-laag mi bisan kon gabii na.	夜になってもあたし達がぶらぶらしてたので、ママが怒ったの。	Mother was angry because we rambled around even if it was night time already.		
	laang	laang	わな、引っ掛ける	"trap, trick"	Pakaluoy! Nahulog sa laang ang usa.	可哀そうに、シカが罠に引っ掛かった。	What a pity! The deer fell into the trap.		
	laas	laas	剥き出しの	"bold, bare"	Wala ka maulaw nga maglaas ka atubangan sa daghang tawo?	たくさんの人の前で裸になっても恥ずかしくないの？	Are you not afraid to go bare in front of many people?		
	laaw	laaw	野生動物、野生の	"wild animal, feral"	Mahadlok ko sa mga laaw.	私、獣が怖いの。	I'm afraid of wild animals.		
	laay	laay	退屈な、寂れた、飽きた	"isolated, abandoned, boring, tiresome"	Laay ning walay buhaton.	することなくて退屈だわ。	It's tiresome to have nothing to do.		
s	laba 	lavar	服を洗う、洗濯する	wash clothe 	Milaba ko para sa pamilya nako. 	私は家族の服を洗った。	I washed the clothes for my family.		
s	lababo	lavabo	洗面台、流し	"lavatory, washroom, sink"	Daghan ug hugasanan sa lababo.	流しにたくさん洗い物があるわよ。	There are a lot of dishes on the sink.		
	labad 	labad	頭痛がする 	headache	labad sa ulo 	頭痛	headache		
s	labada	lavada	洗濯物	laundry 	Maayo siyang molimpyo sa mga labada.	彼女は洗濯が上手だ。	She is good in cleaning the laundry.		
s	labado	lavado	洗濯	laundry 					
s	labaha	navaja	かみそり、髭剃り	razor 	Paliti ko ug labaha kay kinahanglan na nakong mamarbas.	髭を剃らなきゃいけないから、カミソリを買ってくれ。	Buy me a razor because I needed a shave.		
s	labakara	lavar cara	手ぬぐい、顔ふきタオル	"towel (small), wash cloth"	Butangi ug labakara ang bukobuko sa bata.	赤ちゃんの背中に小さいタオルを置いて。	Put a small towel on the child's back.		
	laban	laban	守る、防御する、味方する	"defend, protect"					
	labanan	laban	ひいきする	side with someone					
s	labandero	lavandero	洗濯屋	"laundry, launderer "					
	labang 	labang	合格する、渡る	"pass an exam, cross, across"	Guniti ang bata inig labang niya sa dalan.		Hold the child when he crosses the street.		
s	labanos 	rabanos	大根	radish	Sama kaputi sa labanos ang iyang panit.	彼女の肌は、大根のように白い。	Her skin is as white as radish.		
	labas	lab-as	魚を売る、行商	vend	Naglabas lang ang iyang anak una kay wa pa makasulod ug trabaho.	彼女の子供は仕事が見つかるまでの間、魚の路商をしている。	Her child vends fishes for a while because she can't get job yet.		
	lab-as 	lab-as	新鮮な 	fresh 	Dili ko makaila kung unsay lab-as nga isda o dili na.	私はどれが新鮮な魚でどれがもうだめか見分けられない。	I can't distinguish which is the fresh fish or not.		
	lab-asera	lab-as	魚売り(女）	fish seller (woman)					
	lab-asero	lab-as	魚売り（男）	fish seller (man)	Dili nako ikaulaw nga lab-asero ug lab-asera ang akong mga ginikanan.	私の両親が魚売りだって何も恥ずかしくないわ。	I am not ashamed that my parents are fish vendors.		
	labat	labat	塀 	fence	Gitabangan ni kuya si papa sa pag-ayo sa labat sa among balay.	伯父さんがお父さんを手伝って、家の塀を直したの。	My elder brother helps my father in fixing our house fence.		
	labaw	labaw	社長	"executive, boss"	Kinahanglan nga imong sundon ang imong labaw.	社長に従わなきゃいけないよ。	You have to obey your boss.		
	labaw	labaw	よりたくさん、突き出る、高める	"more than, above, outdo, surpass"	"Ang ginansya namo sa among bag-ong business, labaw pa sa among puhunan."	我々の新しい事業の利益は投資を上回りました。	Our profit of our new business is bigger than our investment.		
	labay	labay	通りすぎる	"pass by, pass through"	Nganong wala man ko nimo tawga dihang nilabay ka sa among balay?	何で家の前を通りかかったとき声をかけてくれなかったのよ。	Why did you not call me when you pass by our house?		
	labay 	labay	投げ捨てる、投げ入れる	throw away 	Naglabay ko ug basura. 	ゴミを捨てた。	I throw away the garbage.		
	labhag	labhag	赤面、みみずばれ	"blush, welt"					
	labhak	labhak	四角	rectangular					
	labhanan	laba	洗濯場	laundry	Dad-a dinhi ang tanan nimong labhanan.	洗い物全部、ここへ持ってきて。	Bring all your laundry here.		
	labho	labhu	お湯を注ぐ	pour hot water					
	labhonon	laba	洗濯物（よごれもの）	washing	Duna tay daghang labhonon kada adlaw kay naay daghang bata.	子供が沢山居るので、毎日洗濯物がいっぱいある。	We have plenty of washing everyday because of many children.		
	labi	labi	ひどく、とても	"most, very"					
	labi na	labi	特に	especially	Para sa tanan kining kantaha labina sa mga nahigugma.		This song is for everybody especially those who are in love.		
	labid	labid	編む	braid					
	labihan 	labi	非常に⇒hilabihan	"very, extremely"	Siya labihan ka siloso sa iyang asawa.	彼は奥さんに焼餅焼だ。	He is very jealous to his wife.		
	labina	labi na	特に	"especially, mostly"					
	labing	labi	もっとも	most	labing dako; labing dyutay; labing gamay; labing menos; labing tigulang	最大; 最小; 最小; 少なくても; 最年長	"Maximum, minimum, the smallest, at least, the oldest"		
	labit	labit	かがる、ステッチ縫い	stitch					
	lablab	lablab	引き裂く	"slash, tear"					
	labnaw	labnaw	水っぽい、薄めた、冷淡	"diluted, cool"					
	labni	labni	ひったくる	"jerk, snatch"	Nakalitan ko sa dihang gilabni akong bag.	私はバッグをひったくられてびっくりした。	I was surprised when my bag was jerked from me.		
	labnot	labnut	ぐいっと引く、引張り出す	"jerk, pull out"	Gipanglabnot sa mga bata ang tag-as nga balili sa ilang tanaman.	子供たちは庭の草むしりをさせられた。	The children pull out the tall grasses in their patio.		
	labo	labu	沈む	"sink, jettison"					
	labo	labu	生干し、乾燥肌	dry skin	Mas lami kan-on ang labo nga kamote.	カモテは生干したのがおいしい。	It's more delicious half dried sweet potatoes.		
	labo	labu	繁茂	grow thick and lush					
	lab-o	labhu	お湯を注ぐ	pour hot water					
	labod	labud	ミミズ腫れ、鞭痕	"welt, get a welt"	Daghan ug labod ang tibuok nimong kalawasan.	君の身体中に傷跡があるね。	There are bruises all over your body.		
	labog	labug	投げ捨てる、ほおりだす	throw away	Gilabog si Daniel ngadto sa langub sa mga leyon dihang midumili siya pagbiya sa iyang pagtoo sa Ginoo.	ダニエルは彼の信仰を捨てることを拒否したためライオンの檻にほおりだされた。	Daniel was thrown in the lion's den when he refused to renounce his faith in God.		
	labok	labuk	湧き上がる、襲い掛かる	attack like cockfight					
	lab-ok	lab-uk	つばを飲む	swallow his saliva					
	labon	labun	実際は	actually					
	labong	labu	繁茂、威張った	"verdant, luxuriant"					
	labot	labut	関係	"concern, include"	alang sa may labot; labot pa 	関係者各位;  その上、その他に	"To whom it may concern, furthermore"		
s	labrador	labrador	農夫、百姓 	"farmer, plowman"	Pila na ang sweldo sa ordinaryong labrador karon?	普通の労働者の賃金は、今いくらですか。	How much is the salary of an ordinary laborer now?		
	labtik	labtik	はたく、軽打する	flick	Pagbantay sa labtik nianang lastiko.	そのゴムベルトが弾けるのに気を付けて。	Watch out for the flick of that rubber band.		
	labtingaw	labtingaw	生干しの魚	half dried fish	"Sa unang panahon,labtingaw ang among sud-an sa buntag,udto ug gabii."	昔は、生干しが朝飯、昼飯、夕飯のおかずだった。	"Long ago, half dried fish was our  viand in the morning, noon and at night."		
	labud	labud	ミミズ腫れ、鞭痕	"welt, get a welt"					
	labut	labut	関係	"include, concern"					
	labutlabut	labut	おせっかい	meddle	Ayaw paglabutlabut sa among relasyon aron walay away.	あたし達の関係に横槍入れないでよ、けんかになるわよ。	Don't meddle in our relationship to avoid a fight.		
	labwan	labaw	超える	surpass	Labwan nako ang imong score.	僕は君の点以上とるよ。	I'll get higher point than you.		
	labyog	labyug	振り投げる	sway	Ayaw ilabyog ug taas kay tingali ug mahulog ka.	そんなに高く揺すらないでよ、落ちるわよ。	Do not swing too high for you might fall down.		
	lad-ang	lad-ang	やや塩気のある水、味気のない、あしらう	insipid	Lad-ang ang tubig sa inyong lugar.	君のところの水は、味がないね。	The water in your place is insipid.		
	ladlad	ladlad	曝す、展示、開示する	display	Ayaw iladlad kanang imong mga alahas sa imong lawas.	貴女の宝石をそんなに身に着けないで下さい。	Don't display your jewelry on your body.		
	lad-ok	lad-uk	飲み込む、飲み下す	gulp	Milad-ok lang kug kape.	コーヒー飲んだだけだよ。	Just I drunk a sup of coffee.		
	lag		"=lang, ra"	"=lang, ra"	lapas lag diyutay sa alas 5 ang takna ~	5時ちょっと過ぎの時間	a little after five o'clock		
	laga	laga	わかす（湯を）	boil	Ilaga kining dahon sa oregano para sa imong ubo.	その咳にこのオレガノの葉っぱを煎じなさい。	Boil these oregano leaves for your cough.		
	lagaak	lagaak	きしむ	creak					
	lag-ab	lag-ab	がぶ飲む	gulp					
	lag-ab	lag-ab	間を空ける	"space, get space"					
	lagala	lagala	法螺、大口を叩く	boast					
	lagarat	lagarat	しゃがれ声	harsh voice					
	lagari	lagari	鋸	saw	Nagkinahanglan ko ug lagari para iputol sa mga kahoy.	木を切るのにのこぎりが要る。	I need a saw to cut these logs.		
	lagas	lagas	熟れた、老人	"aged, mature, old"	Molagas ang tawo paglabay sa panahon.	人は年とともに成長するものだ。	Man will mature as time goes by.		
	lagasak	lagasak	パラパラ降る（雨など）、パチャンとする	patter	Ang ulan naglagasak sa atop sa balay hinungdan sa kasaba sa palibot.	家の屋根に降る雨音でうるさい。	Rain pattered on the rooftop causing noise everywhere.		
	lagatak	lagatak	カタカタ、パタパタ	clatter					
	lagaw	lagaw	金魚、熱帯魚の一種	gold fish					
	lagay	lagay	陰嚢	"scrotum, genital"	Nagpakonsulta siya sa doktor tungod sa pagdako sa iyang lagay.	彼は陰嚢が腫れて、医者に診てもらった。	He had consulted a doctor because of the enlargement of his scrotum.		
	lagay	lagay	わいろ	bribe					
	lagaylay		不治の病						
	lagbas	lagbas	刺し通す、貫通する	pierce	Nilagbas ang kutsilyo sa iyang kasingkasing hinungdan sa iyang kamatayon.	心臓をナイフで突き通されたのが彼の死因です。	The knife pierced through his heart causing his death.		
	lagda 	lagda	規制する、規則を定める	"regulate, make rule "	Ang balaod gilagda aron malikayan ang kagubot.	その混乱をさけるため、法律が定められた。	Laws are regulated to avoid chaos.		
	lagdas	lagdas	不注意	careless					
	lagdok	lagduk	短い棒、真昼	"short stake, noon"					
	lagi 	lagi	だってば、絶対に、本当に 	"really, indeed, surely"	Moadto lagi ko sa inyong balay kon kinahanglanon ko nimo.	もし必要ならすぐ君の家に駆けつけますよ。	I would really go to your house if you need me.		
	lag-id	lag-id	かすめる	"brush, graze"					
	lagilagi	lagilagi	種類、色々	"kinds, various"					
	lag-it	lag-it	ごつごつした（石の）、尖った、	"rough, rugged rocks, sharp"	Lag-it na ang iyang nawong tungod sa daghang bugas.	彼女の顔はニキビでごつごつしてしまった。	Her face is so rough because of so many pimples.		
	lagiw	lagiw	逃げる	"flee, run away, abscond"	Nilagiw ang iyang anak uban sa uyab niini.	彼の娘は恋人と駆け落ちしてしまった。	His daughter run away with her boyfriend.		
	laglag	laglag	破壊する	demolish	Gilaglag ang daan nga edipisyo kay delikado na kini sa mga tawo.	古いビルディングは、人々に危険なため壊されました。	The old building was demolished because it is no longer safe to the people.		
	lagmaw	lagmaw	現れる、湧く	"appear, well up"					
	lagmit	lagmit	多分	"likely, mostly"	Lagmit ikaw ang mosunod nga mayor sa inyong lungsod.	多分君が次の町長だろう。	Maybe you'll be the next mayor in your town.		
	lagnak	lagnak	緩む	"loose, sag"					
	lagnaw	lagnaw	冷たい	cold	Ayaw paimna ang bata sa lagnaw nga tubig.	赤ちゃんに冷たい水を飲ませてはいけません。	Don't let the child drink cold water.		
	lagnot	labnut	グイっと引く	pull abruptly	Aray! Ayaw lagnota akong buhok.	あれ！あたしの髪を引っ張らないでよ。	Ouch! Don't pull abruptly my hair.		
	lago	lagu	汚い、汚れた	"dirty, filthy"	Kalago pod anang imong gisul-ob.	お前の着ているのはほんとに汚れているよ。	What you are wearing is so dirty.		
	lagob	lagub	提携、組む	"join, merge"					
	lagok	laguk	鳥もち	birdlime					
	lagom	lahum	灰色	"black and blue, grey"	Lagum na ang iyang ngabil kay nagdugay ug humol sa dagat.	彼は長い間海中にいたので唇が真っ青だった。	His lips were blue from staying in the water so long.		
	lagom	lagum	青あざ、黒っぽくなる	"black and blue, become darkish"					
	lagong	lagung	銀蝿、大きなハエ	fly					
	lagos	lagus	歯茎、ガム	gum	Nihubag ang akong lagos ug sakit kaayo kini.	歯茎が腫れて、痛くて仕方がない。	My gum swelled and it hurts so much.		
	lagos	lagus	歯茎	gum					
	lagot 	lagut	怒る、歯軋りする	"angry, get angry"	Naglagot ko sa among mga silingan. 	お隣さんには頭にきた。	I got angry with my neighbor.		
	lagoy	laguy	逃げる、だらだらやる	"flee, run away"	Nilagoy ang tibuok pamilya tungod sa labihang kaulaw.	恥辱にまみれ一家は全員で逃げ出した。	The whole family fled in great shame.		
	lagpak	lagpak	はたく、軽打する、繕う	"slap, patch"					
	lagpot	lagput	突き飛ばす、蹴飛ばす、飛ばす	"expel, fly-off"					
	lagsaw	lagsaw	痩せた、ひょろっとした	lanky					
	lagsik	lagsik	活発な	"active, lively"					
	lagsik	lagsik	飛び散る	splatter					
	lagtob	lagtub	トンとする、カリッと焼く、カリッと揚げる	give crunchy sounds					
	lagubo	lagubu	ドスン、ドサッ、うつろな音	"thud, dull and hollow sound"	Pagkadako sa lagubo dihang nahulog siya gikan sa kahoy.	彼が木から落ちた時はでっかい音がした。	There was a big thud when he fell down from a tree.		
	laguklok	lagukluk	隠れる	hide					
	lagumlom	lagumlum	休眠、眠っている	dormant					
	lagumon	lagum	青あざ色の	black and blue					
s	laguna	laguna	潟、低湿地、草原	"lagoon, meadow"					
	lagutmon	lagutum	塊茎	"tuber, root crop"	Daghan ug lagutmon sa among baul.	うちの畑にはイモ類がたくさんある。	Many root crops grew in our farm.		
	lagutom	lagutum	塊茎を食べる、代用食を食べる	eet root crops 	Gilagutuman nakog kamote ang mga bata paggutom.	食料の無い時代、私は子供たちにサツマイモを与えた。	I fed my children sweet potatoes during the famine.		
s	lagwerta	la huerta	庭、敷地 	yard 	Nalingaw ko nga nagtan-aw sa mga bata nga nagdula sa lagwerta.	子供たちが庭で遊んでいるのを見てしあわせでした。	I was pleased to watch the children playing in the yard.		
	lagwis 	lagwis	ほっそりした	"thin, slim, slender"	Magkinahanglan ta ug lagwis nga kawayan para sa sayaw nga tinikling.		We will need thin bamboos for the tinikling dance.		
	lagyo	layu	遠い⇒layo	far	Lagyo kaayo ang among mga lugar nga gipuy-an.	私たちの住んでいる場所はとても離れています。	Our residence is very far.		
	lagyo	lagyu	出奔する	"elope, abscond, run away"					
	lahang	lahang	隙間	"gap, opening"					
	lahap	lahap	厚切りする	"slice, chunk"					
	lahawlahaw	lahawlahaw	さまよう、うろつく　	"wander, rove"					
	lahi	lahi	異なる	different	Lahi ang nawong kaysa uban nimong mga igsoon.		Your face is different from the rest of your brothers and sisters.		
	lahid	lahid	塗る、なする、巻き添えにする	"smear, involve someone"					
	lahing	lahing	熟れた椰子の実、年老いた	"ripe coconut, aged"	Ang mga bata nigamit ug lahing para abayan sa dagat.		The children used ripe coconuts as floaters in the sea.		
	lahit	lahit	切り取る	"cut, slice"					
	lahog	lahug	かき混ぜる	mix					
	lahos	lahus	直行する、やり抜く、真直ぐ繋がる	"go straight, proceed"	Nilahos mi sa iyang balay. 	我々は彼の家に直行しました。	We went straight to his house.		
	lahos	lahus	やりぬく、進む	"go through, proceed"					
	lahoy	lahuy	直接入る、入易い	"enter directly, easy to enter"	Milahoy ang bola sa ring.	ボールは輪に直接入った。			
	lahu	lahu	通り抜ける	pass through					
	lahugay	lahug	混ぜる	"mix, jumble"	Ilahutay ang mga hiniwang prutas para sa fruit salad.		Mix all the sliced fruits for the fruit salad.		
	lahuglahug	lahug	うろつく	roam around					
	lahuslahos	lahus	しやすい、通りやすい	easy to proceed					
	lahutay	lahutay	スタミナ、持久力、続けられる	"stamina, endure"	Ang pag-ehersisyo sa kanunay ug pagkaon sa insakto makapalig-on sa imong lahutay.		Daily exercise and balanced diet will strengthen your stamina.		
	lain 	lain	違う、別の	"another, different, else"	"Tagai kog lain nga rason, kung ngano wala ka motuman sa imong saad."	何で約束破ったのか、違う言い訳してよ。	Give me another reason why you broke your promise.		
	lain 	lain	異なる、離れる、他の 	"differ, separate, other"	Naglain mi ug balay. 	私達は家をでた。（独立して住む）	We went out of home.		
	lain-lain 	lain	別々の、種々の 	"various, different"	Naay mga tawo gikan sa lainlain nga lugar.	様々の場所からきた人々がいました。	There are people who came different places.		
	laka		地すべり	rift					
	lak-ab	lab-ak	とばす、行き過ぎる	"skip, excessive"	Ang tingog nimo ug hilak niya nalak-ab sa mikropono.		Your voice and her wail overlapped in the microphone.		
	lakad	lakad	飛び越す	step over	"Pagbaton ug pamatasan,ayaw ko ug lakadi."		"Have some manners, don't step over me."		
	lakag	lakag	追いかける	"chase, run after"	Gilakag sa among iro ang mga bata.	*	The children were chased by our dog.		
	lakang	lakang	歩み	"step, pace"	Dakodakoa ang imong lakang sa paglakaw.	歩くときもっと歩幅を大きくしなさい。	Make your step bigger in walking.		
	lakat 	lakat	歩く	walk	1				
	lakatan	lakat	放浪者、旅行好き	wanderer					
	lakatan			a kind of banana	Mahal ang lakatan kon paliton sa merkado.		"Lakatan, a kind of banana is expensive to buy in the market."		
	lakaw 	lakaw	離れる、出発する、歩く	"leave, start, walk, depart"	Nilakaw siya wala mananghid. 	許可なしで彼は出発した。	He left without permission.		
	lakawlakaw	lakaw	歩きまわる、さまよう、ぶらつく	"walk around, wander, stroll, roam"	"Si Marilyn toa sa daplin sa dagat, sa may baybayon, naglakawlakaw."	マリリンはその海岸で、浜辺を歩き回った。	"Marilyn was at the sea shore, there she walked around the beach."		
	lakbay	lakbay	徒歩、徒歩旅行	"walk, travel by foot"					
	lakbit	lakbit	簡潔な	"laconic, terse"	"Tagaan ka nako ug lakbit nga saysay sa estoryang ""Cinderella""."		"I'll give you a brief summary of the story ""Cinderella""."		
	lakdop	lakdup	入ってくる	"envisage, imagine"	Paglakdop sa akong hunahuna ang kahadlok	心に恐怖心が忍び込んだ。			
	laki	laki	能力	ability					
	laki 	laki	男、雄	"man, male"	laking manok	雄鶏	Cock		
	lakihon	laki	男らしい	manly					
	lakin-on	laki	男っぽい（女が）	"boyish, virile"	Lakin-on ka tan-awon tungod sa imong mubo nga buhok.		You look boyish because of your short hair.		
	lakip	lakip	含む、〜を含んで 	"include, attach"	lakip sa mga sensilyo	小銭を含んで	including coins		
s	laksante	laxante	下剤、通じ薬	laxative	Magkinahanglan ka ug laksante aron dali ra mogawas ang imong hugaw sa lawas.	早くあなたのお通じがあるためには、下剤が要りますね。	You need a laxative to ease your constipation.		
	laksi	laksi	裂く、別ける、引き離す	"tear, separate, pull away, rip"	Naglaksi ang laso sa akong sapatos.		The ribbon was ripped away from my shoes.		
	laksot 	laksut	醜い	ugly	Siya laksot pero buotan. 	あいつは醜男だけど良い奴だよ。	He is ugly looking but a nice guy.		
	laktaw	laktaw	省略する	omit	Nganong imong gilaktawan ang apelyido sa imong bana?		Why did you leave out your husband's surname?		
	laktod	laktud	簡潔な、簡明	"brief, laconic"	Nanglaktod mi padulong sa inyong balay kay init kaayo.		We took a short cut to your house because it was very hot.		
	lakwanan	lakaw	廊下、通路	"corridor, lobby, aisle"	Ayaw pag-estambay sa lakwanan.		Do not stay at the aisle.		
s	lakwatsa	la cuacha?	冒険、ぶらつく	"escapade, roaming about"	Adto ta sa Talisay maglakwatsa.	タリサイへ行って町をぶらつこう。	Let's go to Talisay to stroll about.		
	lala	lala	毒液（蛇、蜂など）、織ったもの、くもの巣	"venom, web"	Ang lala sa halas nakaabot sa iyang dugo.	蛇の毒が彼女の血液に入った。	The snakes venom has reached his blood.		
e	lalab	love	愛人	lover					
	lalaki 	laki	男、少年	"man, boy"	Ang mga lalaki ang mangibot sa mga gunahon sa tanaman.	男の子等は、庭の雑草を引き抜いた。	The boys will pull out the weeds in the garden.		
	lalang	lalang	創造する	create	Gilalang sa Ginoo ang tawo susama sa iyang kaugalingong hitsura ug pagkapareha.	神はかれの人間を彼自身の姿と同じに造った。	Man is created by God in his own image and likeness.		
	lalawigan 	lawig	州	province 	Ang gobernador ang tigdumala sa lalawigan.	知事は州の統括者です。	The governor is the head of the province.		
	lalik	lalik	描く	"paint, draw"					
	lalim	lalim	ファゾム	fathom					
	lalim	lalim	気持良い、おいしい	"pleasurable, delicious"					
	lalin	lalin	引っ越す、移す	"emigrate, move"					
	lalis	lalis	けんか、反目	"quarrel, feud, rebuttal"	Naglalis ang mga kongresista mahitungod sa gipasa nga balaodnon.		The congressmen had a rebuttal on the passed bill.		
	lalog	lalug	沈殿物	"sediment, feed, dregs"	Gikuhaan na ba nimo ug lalog ang tuba?		Have you taken out the dregs from the coconut.		
	lalok		刻む lalik?	engrave	Gilalok sa pulseras ang ngalan sa iyang uyab.	1	His sweetheart name is engraved on the bracelet.		
	lalom	lalum	深い⇒lawom	⇒lawom :deep					
	lama	lama	しみ、キズ、欠点	blemish	Milama sa puti nga habol ang dugo.		Blood stained the white blanket.		
	lamak	lamak		marsh					
	lamakan	lamak	湿地	"marsh, morass"	Ang mga buaya kasagaran anaa mopuyo sa mga lamakan.		The crocodiles usually live in swamps.		
	lamang 	lamang	只、たった、丁度	"only, just"	Ako usa lamang ka ubos nga mananagat.	"lang, ra に同じ"	I am just a humble fisherman.		
s	lamano	la mano	握手	handshake	Atong sugaton ang atong mga bisita ug lamano.	私たちはお客さんを握手して迎えましょう。	We'll meet our visitors with handshakes.		
	lamas	lamas	薬味、スパイス	spice	"Ang sibuyas,ahos ug luy-a mga lamas."		"Onions, garlic and ginger are spices."		
	lamat	lamat	魔法をかける	"enchant, charm, mesmerize"	"Ingon sila nga kon lamaton ka sa kalasangan,huboa ang imong sinina ug baliha kini pagsul-ob."		"They say that if you'll be enchanted in the forest, take off your dress and wear its reverse side."		
	lamaw	lamaw	椰子ジュース	coconut drink	Giandam ni Mr.oi ang bugnaw nga lamaw para ka Resa.		Mr. Oi prepares cold coco juice with its flesh for the guest.		
	lamay	lamay	単に	"just, merely, solely"					
	lamba	lamba	ぶつかる	slam					
	lambay 	lambay 	カニ	crab 	Akong paborito ang mga lambay.		Crabs are my favorite.		
	lambi	lambi	突き出す（唇等を）	jut					
	lambigit	lambigit	二重にする、関係する	"double, twofold, involve"	Adunay kutikuti nga ang imong igsoon nakiglambigit sa usa ka minyo nga lalaki.		There is a rumor that your sister has been involved with a married man.		
	lambiyong	lambiyung		whirl around					
	lambo	lambu	発育する	"bud, improve, develop, grow"	Ang edukasyon makapalambo sa kaalaman sa matag usa kanako.		Education will develop the knowledge in each one of us.		
	lambod	lambud	巻きつく	wind around					
	lambuyog	lambuyug	投石器、パチンコ	sling					
	lamdag	lamdag	輝く、明るい、白熱	"shine, bright, glow"	Pangayoa sa Espiritu Santo nga lamdagan ang imong hunahuna.		Ask the Holy Spirit to enlighten your mind.		
	lamdaganan	lamdag	天窓	skylight	Ngiob ang imong kwarto mao nga nagkinahanglan ka ug lamdaganan.		Your room is gloomy so you need a skylight.		
s	lamesa 	la mesa	テーブル	table	Nitago ang iring sa ilalom sa lamesa.	テーブルの下に猫が隠れている。	The cat hid under the table.		
	lamhon	lamhun	炎症、腫れ	sore 	Nalamhon ang akong mga mata tungod sa grabeng kainit gikan sa adlaw.	お日様の光があまり強いんで、眼がひりひりする。	My eyes were sore because of too much heat from the sun.		
	lami	lami	美味、素敵、オルガスム	"delicious, nice, orgasm"	Lami kaayo siyag kotse.	彼の車はカッコいい。	His car looks very nice.		
	lamian 	lami	美味しい	delicious	Lamian ang ilang pagkaon. 	彼らの食事はおいしい。（おいしかった）	Their dishes were delicious.		
	lamigas	lamigas	蟻	ant	hulmigas				
s	lamisa	la mesa	テーブル	table 					
	lamlam	lamlam	うるさく言う、出鱈目をいう	"rant, yap, rave"	Ang akong manghod nga lalaki naglamlam bahin sa bakasyon sa Disneyland.	私の弟は休みに行ったディズニーランドことばかり話している。	My younger brother raved about a vacation in Disneyland.		
	lamok 	lamuk 	蚊 	mosquito 	Paggamit ug moskitero aron malikayan ang mga lamok.	蚊を避けるのに、蚊帳を使いなさい。	Use mosquito net to stay away from mosquitoes.		
	lamon	lamun	飲み込む	gobble	Gilamon sa bitin ang manok.	蛇は鶏を飲み込んだ。	The snake swallows the chicken.		
	lamoy	lamuy	飲み込む、滅ぼす	"devour, swallow"	Gilamoy sa tigre ang rabbit.	トラはウサギを食べてしまった。	The tiger devours the rabbit.		
s	lampara	lampara	ランプ	lamp	Dagkoti ang lampara kay ngitngit kaayo.	暗いからランプを点けて。	"Light up the lamp, its so dark."		
s	lamparilya	lamparilla	ランプ(小さい)	lamp	Lamparilya ang gigamit sa mga tawo sa bukid.	山の人たちはランプを使っています。	Small lamps are used by the people in the mountains.		
s	lampaso	lampazo	モップ、モップをかける	"mop, polish "	Gilampasoan nako ang salog sa akong kwarto aron mosinaw.	私は部屋の床をモップをかけて光らせた。	I scrub the floor in my room to make it shiny.		
	lampin	lampin	おしめ	diaper	Mas maayo gamiton ang lampin kay barato.		Cloth diapers are better because they are cheap.		
	lampingas	lampingas	無頓着、人をお構いなしに、勝手にする	"arbitrary, without care for others"					
	lampingasan	lampingas	勝手な奴、わがままな人間	"rogue, wicked"	Wala ko magkinahanglan ug lampingasan para mahimong igsoong lalaki.		I don't need a rogue for a brother.		
	lampinig	lampinig	蜂	"wasp, yellow jacket"	Sakit kaayo ang ikot sa lampinig.		The sting of a wasp is very painful.		
	lampos	lampus	通る、合格する、成功する	"pass, succeed"	Makalampos ko sa akong gikuha nga korso. 	僕は自分のコースを合格できるよ。	I can pass my course.		
	lampurnas	lampurnas	こする、拭う、叩きつける、愛撫	"scrub, clean, strike, pet"					
	lamugdong	lamugdung	どんより、憂鬱、悲痛な表情	"gloomy, overcast"					
	lamukat	lamukat	もつれる、混乱した	"tangle, jumble, chaotic"	Naglagot ko kay naglamukat ang mga buhok sa akong ulo.		I was mad because the hair on my head were in tangle.		
	lamyon	lamuy	⇒lamoy呑込む						
	lana	lana	油、食用油	"oil, fat"	Nakadala ka ug lana sa lubi para sa akong buhok?		Did you bring coconut oil for my hair?		
	lanag	lanag	毒液、毒にあたる	"venom, poison"					
	lanahan	lana	油缶、油治療師	"grease, healer (using special oil)"	Maayong lanahan nato ang kadena sa bisikleta aron dili matay-an.		Its better if we put oil on the bicycle chain to avoid rusting.		
	lanahon	lana	油っぽい、脂ぎった、	"oily, greasy"	Lanahon ang imong buhok ug ganahan ko ini.		Your hair is oily and I like it.		
	lanat	lanat	追いかける、続く	"chase, pursue"	Kusog kaayo kong nidagan dihang gilanat ko sa iro.		I run so fast when the dog chased me.		
	lanaw	lanaw	潟、礁湖	lagoon	Malipayong nag langoylangoy an mga bata sa lanaw.		The children swam happily in the lake.		
	lanay	lanay	融ける	"melt, dissolve"					
	landay	landay	不妊の	"sterile, barren"					
	landig	landig	着陸、上陸	landing					
	landiganan	landing	港	"harbor, wharf, airport"	Daghang barko ang nangabot karon sa landinganan.		Many ships have arrived nowadays in the harbor.		
	landong	landong	陰、日陰	shade	Nakatolog ako ilalom sa landong sa kahoy nga akasya.		I have slept under the shade of that acacia tree.		
	lang 	lang	丁度、たった、すぐ 	"just, only "	Bisan bata lang ako pero may katungod ako sa akong pagkatawo.		Even if I am just a child but I have my human rights.		
	langan	langan	遅れる、遅らす	"delay, postpone"	Nalangan ang atong mga bisita tungod sa kakusog sa ulan.		Our visitors were late because of the heavy rain.		
	langas	langas	厄介な、軽率に、不注意に動く、うるさい	"pesky, troublesome, imprudent, noisy"	Jane ayaw paglangas kay akong ituslok ang dagom sa imong dalunggan.	ジェーンじっとして、あなたの耳に針を刺すから。	Jane don't move because I'll insert the needle in your ear.		
	langasan	langas	厄介な、うるさい、面倒な	"pesky, troublesome"	Langasan kaayo ka bisan nakabalo ka nga naay natulog.		You're too noisy even if you know that somebody is sleeping.		
	langaw	langaw	ハエ、蝿	"fly, house fly"	Hugaw kaayo ang mga langaw.		Flies are so dirty.		
	langay	langay	ひまつぶし、時間の無駄	waste time					
	langaylangay	langay	道草をくう、ぶらぶらする	"loiter, dally"	Ayaw paglangaylangay sa mga lakwanan ug agianan.		Do not loiter in lobbies and corridors.		
	langbay	langbay	蟹	crab 					
	langga	palangga	大切な	dear	ipangumusta unya ko sa imong mapalanggaong asawa.	それから、あんたの大事な奥さんによろしくね。			
	langgam 	langgam	鳥 	bird 	Napusilan sa tawo ang langgam sa sanga.		The man shot the bird on the branch.		
	langgaw	langgaw	なまぬるい	lukewarm	Naglanggaw siya ug tubig para ikaligo nako. 	彼女は私が沐浴するよう、水を温めてくれた。	She warmed water for me to take bath.		
	langgaw		おかゆ⇒linugaw	"porridge, starch→linugaw"	Maayo ang langgaw para sa tigulang.		Porridge is good for old people.		
	langgaw	langgaw	酢	vinegar					
	langgikit	langgikit							
	langgod		行かず後家	old maid	Ang akong iyaan nahimong langgod tingod sa iyang kaistrikta.		My aunt became an old maid because of her strictness.		
	langgos	langgus	擦りむく	"graze, scratch"	Nalanggos ang iyang tuhod samga hait nga bato.		He graze his knee on those sharp rocks.		
	langgot	langgut	釣り糸をばらす、使い込む	"break a fishing line, embezzle"	Nalanggutan ko niyag singkuwenta pesos. 	あいつに50ペソちょろまかされた。	He cheated me out of 50 pesos.		
s	langguweta		腰ベルト穴	belt					
	langi	langi	せがむ	importune					
	langit 	langit	空、天	"sky, heaven "	"Naghangad ko sa langit,mura ug nangayog ulan."		"I looked up the sky, as if asking for rain."		
	langitnon	langit	天体の、空の	celestial	"Langitnong amahan,tabangi kami."		"Heavenly father, help us."		
	langkap	langkap	肩代わりする	take over some oblication	Akoy milangkap sa iyang bayranan.	私は彼女の支払いを肩代わりしました。	I paid her obligations.		
	langkat	langkat	毟り取る	"tear off, tear away"					
	langkay 	langkay	椰子の葉、棕櫚の葉	dried coconut fronds	Langkay na ang mga dahon sa lubi.		The coconut leaves are dry.		
	langkay 	langkay	老婦	"old lady, old maid"					
	langkob	langkub	合併、合体する	"merge, consolidate"	Ang usa ka lungsod gilangkuban sa daghang mga barangay.		A town is compose of many barangays.		
	langob	langub	洞穴、周囲を囲まれて暗い場所	cave	Dili ko mosulod sa langob kay mahadlok ko sa kangitngit.		I don’t want to get inside a cave because I'm afraid of the dark.		
	langoy 	languy	泳ぐ	swim 	Naglangoy sila sa dagat. 	彼らは海で泳いでいます。	They are swimming in the sea.		
	langsad	langsad	選挙に打って出る	run for an election					
	langto	langtu	異臭	"stench, bad smell"					
	langyaw	langyaw	外国(人）、外国に行く	"abroad, foreign, migrate, alien"	Danghang langyaw ang mibisita sa pilipinas.		Many foreigners visit the Philippines.		
	lanit	lanit	つかむ	grab					
	lanog	lanug	こだま、響く	"echo, resonate"	Ang iyang tingog nilanog sa tibuok simbahan.		Her voice echoed throughout the whole church.		
	lanos	lanus	しぼむ、しおれる、枯れる	"fade, wither"	Natulog ko tibuok adlaw tungod sa grabeng lanos.		I slept the whole day because of too much exhaustion.		
	lanot	lanut	麻、麻糸	"jute, hemp"					
	lansad	lansad	乗り出す、始める	launch	Miapil mi sa gilansad nga programa kabahin sa pang hinlo sa lugar.		We join the cleanliness program that is launch in our place.		
	lansang 	lansang	釘 	nail 	Ang mga lansang gamit kaayo sa mga panday inig himo ug balay		Nails are very much needed by carpenters in building houses.		
	lansangan			"sidewalk, pavement"					
s	lansar	lanzar	選挙にでる	run for an election					
	lansis	lansis	計略、かつぐ	"hoax, quirk"	Ang paghigda nimo diha nga mura ug patay usa lamang ka lansis?		You're lying there as if you're dead is just a hoax?		
	lansisan	lansis	だます、誘惑する	tempt	Dili na ko makasalig nimo kay imo na ko nga gilansisan makausa.		I cannot trust you anymore because you have deceived me once.		
s	lansita	lanceta	ナイフ、ポケットナイフ	knife	Nasamad siya sa lansita nga iyang gidala.	彼は持っていたナイフで傷ついてしまった。	He was hurt by the knife he brought around.		
	lansones	lansunis	ランソネス	langsat					
	lantaw 	lantaw	眺める、見る	"look, see, foresee"	Naglantaw sila sa mga bituon ningkidlap-kidlap sa langit. 	彼らは天にまたたく星達を見た。	They looked up the twinkling stars in the sky.		
	lantay	lantay	竹いす、竹テーブル	bamboo bench　	naglingkod sa lantay				
	lantip	lantip	鋭い	sharp					
	lantong	langtung	満ち潮	high tide					
s	lantsa	lancha	ボート（大型）	"launch, boat"	Puno ug mga isda ang lantsa nga miabot gikan sa Bohol.	ボホールから着いた船は魚が一杯だった。	The boat that arrives from Bohol is filled with many fishes.		
	lantugi 	lantugi	口論、議論	"debate, argument"	"Dili na ko gusto ug bisan unsa nga lantugi,humana ko."		I don’t want any argument. I've had enough.		
	laog	laug	大食い、大食漢	glutton	Walay ganahan sa tawong dalo.	daloがpopularだが意味が違うのでは？	Nobody likes the greedy person.		
	laogan	laug	勝手な	selfish					
	laom	laum	望む	hope					
	lapa	lapa	ぶった切る	"hack, cut"	Gilapalapa pagpatay ang iro.				
	lapad	lapad	広い	wide	Lapad ang mga dalan sa dakbayan.		The streets in the cities are wide.		
	lapalapa	lapalapa	足裏、足の裏	sole (of foot)	Gilaparo sa inahan ang nawong sa anak nga gahian ig ulo.		The mother strike the face of her hard headed child.		
	laparo	lamparu	引っ叩く（顔を）	strike	"Pagbaton ug respeto sa patay,ayaw lingkod sa lapida."		"Have some respect for the dead, do not sit on the gravestone."		
	lapas 	lapas	違反する、通りすぎる、過ぎた	"offend, violate, exceed, pass"	Nalapas ka sa balaod. 	規則に違反していますよ。	You are against the rules.		
	lapaw	lapaw	溢れる	overflow	1				
	lapdos	lapdus	むち打つ、たたく	"whip, beat, strike, flog"	Grabe makalapdos akong mama namo kung makasala me.	私たちが悪さをすると、母はきびしく折檻する。			
	lapi	lapi	二つ折り	double fold					
s	lapida	la'pida	墓石、石碑 	"gravestone, tablet "					
s	lapis 	la'piz	鉛筆	pencil 	Lapis ang gamita sa eksamin kay dali ra mapanas.	試験には鉛筆を使いなさい、すぐ消せるから。	Use pencil in the test because it is easy to erase.		
	lapok 	lapuk	泥	mud 	Adunay lapok sa tibuok nimong nawong.		There's mud all over your face.		
	lapokon	lapuk	湿地の、沼地	"swampy, marsh"	Nalapokon ang atubangan sa among balay tungod sa ulan.		The front of our house became muddy because of the rain.		
	lapos	lapus	貫く、やりとおす	"penetrate, go through"					
	lapoy	lapuy	疲れる	fatigue					
	lapsanan	lapus	出口、抜け口	exit					
	lapyahan	lapya	海岸、浪打際	"seashore, beach"	Hulata ko sa lapyahan karong gabii.		Wait for me by the seashore tonight.		
	larag	larag	しぼむ、しおれる、枯れる	"fade, wither"	Nangalarag nalang ang mga dahon pero wala pa gyud ka maabot.		The leaves have withered but you haven't arrived yet.		
	laraw	laraw	計画、画を描く（構想）	"plan, device"	Unsa man ang imong laraw karon nga nag-inusara ka na?		What is your plan now that you are alone?		
	larawan 	laraw	象徴、絵、偶像	"symbol, picture, icon"	Iyang gidala ang larawan sa iyang anak bisan asa siya moabot.	彼はどこに行く時も、子供の写真を持っていく。	He always brings the picture of his child wherever he goes.		
	larawanon	laraw	象徴的	symbolic	Ilarawan kanamo ang imong bag-ong uyab.		Describe to us your new girlfriend.		
	laray	laray	列	"queue, row"	Pilia sa laray ang kinagwapahan para nimo.		Choose from the queue the most beautiful for you.		
	larga 	larga	出発する	"depart, start, go"	Unsa ka oras molarga? 	何時にでるの？	What time will you start?		
	larino	larinu	流暢に話す	speak clearly and fluently	larino mamulong 	雄弁な	eloquence		
	larot	larut	引き抜く	uproot					
	laroylaroy	laruylaruy	ぶらつく、うろつく	"gad, gallivant"	Naglaroylaroy kana pud nga mura ug iro.		You were wandering again like a dog.		
	lasa	lasa	脂、味	"oil, taste"	Pareho ta ug lasa niining pansit canton.		We have the same taste on this pancit canton.		
	lasang 	lasang	森 	forest 	Dili ko gusto nga mawala sa lasang.		I don’t want to get lost the forest.		
	las-ay	las-ay	味気のない	insipid	Dili ko ganahan sa imong sinabaw ka las-ay.		I don’t like your soup because its tasteless.		
	lasing	lasing	酔っぱらった	drunk					
	laski	laski	速い	"rapid, fast"	Laski kaayo ang dagayday sa tubig sa salug.	川の水の流れはすごく速い。	The flow of water in the river is very rapid.		
	laslas	laslas	ナイフで（手首などを）切る	"cut, incision, blade, knife"	Naglaslas siya sa iyang pulso tungod sa iyang problema.	彼女は事情があって手首を切った。	She cut her wrist because of her problem.		
s	laso	lazo	ひも、リボン、レース	lace 	Butangi ug pula nga laso ang imong buhok para maparis sa imong sinina.	あなたの髪に赤いリボンを付けると服に合うわよ。	Put a red ribbon on your hair to match your dress.		
	laspa	laspa	意図せずする	do without intention					
s	lastiko	ela'stico	輪ゴム、コンドーム	"condom, rubber band "	Nagkinahanglan ko ug lastiko aron ibaat sa mga papel.	書類を結ぶのにゴム紐が要るのですが。	I need a rubber band to bind these papers.		
	laswa	laswa	やけど、湯を注ぐ	scald					
s	lata	lata	錫、ブリキ、缶	tin	Isulod sa lata ang mga gagmay nga piyesa sa bisiklita.	自転車の部品の小さいのは缶に入れておいて。	Put the small spare of the bicycle inside the can.		
	lata	lata	腐る、柔らかくする	"rot, decay"					
	latag	latag	晒す、日にさらす、漂白する	bleach	Ilatag ang banig aron matulog na ta.		Spread the mat now so we can sleep.		
	latagaw	latagaw	浮浪者	vagabond					
	latas	latas	越える	"overpass, traverse, scour, cross"	Gilatas namo ang kabukiran buntag ug gabii.		We traverse the mountains day and night.		
	latay	latay	轢く	"run over, traverse"	Ang paa sa iro nalatayan sa ligid maong dili na kalakaw.	その犬は、足を轢かれて、歩けない。	The leg of the dog hit with the tire and it can't walk.		
	latid	latid	輪郭、アウトライン	outline	"Sa dili pa himoon ang balay,buhatan usa kini ug latid."		"Before building a house, an outline should be made first."		
s	latigo	latigo	鞭、乗馬鞭	"quirt, switch"	Pagkasakit maigo sa latigo.	鞭が当たると痛いよ。	It's so painful being hit with a quirt.		
	latik	latik	ジャム	"jam, syrup"	Lami kaayo ang bibingka sa Dalaguete labina kon daghan ug latik.		Rice cakes in Dalaguete are very delicious especially with a lot of syrup.		
s	latitud	latitud	緯度	latitude 	Ang globo adunay mga latitud nga linya.	地球には緯度線があります。	The globe has latitude lines.		
	latus	latus	むち、鞭打つ	whip	Gilatos sa kutsero ang nagwala nga kabayo.		The coachman whipped the horse that had gone mad.		
	laum 	laum	望む	hope 	Naglaum ang imong mga ginikanan nga makalampus ka sa imong pagtuon.		Your parents hoped that you'll be successful in your studies.		
	lauya	lauya	シチュー、とろ火で煮る	stew	"Para nako,ang lauya ni Mama ang pinakalami."		"For me, Mother's stew is the most delicious."		
	lawa	lawa	蜘蛛	spider	Ang lawalawa naghabol sa iyang balayan.	蜘蛛が巣を作っている。	A spider is spinning his web.		
	lawak 	lawak	部屋	room 	Nagtuon ako sa akong lawak. 	私は部屋で勉強しています。	I am studying in my room.		
	lawak-higdaan 	higda	寝室	bedroom	Ang akong lawak higdaanan ang kinahayahayan nga lawak sa balay.		My bedroom is the most comfortable room in the house.		
	lawalawa	lawa	クモの巣	cobweb	Puno sa lawalawa ang balay nga walay magpuyo.		An uninhabited house is full of cobwebs.		
	lawas 	lawas	身体	body	lawas ug kalag; pagtuman sa sugo sa lawas	身も心も; 身体の要球に従う（用を足す）	body and soul; obey the demands of nature 		
	lawasnon	lawas	肉体の	carnal	Lawasnon nga kalipay ang kanunay nimong gihunahuna.		You're always thinking of carnal happiness.		
	law-ay	law-ay	下品な	"vulgar, mean"	Law-ay ang mga pulong nga nanggawas sa imong baba.		The words that come out from your mouth are vulgar.		
	laway 	laway	よだれ、つば	"slaver, saliva, spittle"	Ang iyang laway nagtulo sa dihang gidalitna ang mga lamiang sud-an.		His saliva was streaming down when the yummy dishes were served.		
	lawgan	lalug	餌をやる⇒lalog	feed					
	lawgan	lawig	航海	voyage					
	lawgaw	lawgaw	混ぜ返す、混乱させる	"stir up, disturb"					
	lawgi	lalug	餌をやれ⇒lalog	feed					
	lawi	lawi	羽	plume					
	lawig	lawig	航海する、操縦する	"navigate, voyage"	Naglawig sila sa kadagatan bisan pa sa mga higateng balud.		They navigated through the oceans despite of the giant waves.		
	lawis	lawis	半島	peninsula	Ang lawis mao ang yuta nga hapit malikupan ug tubig.	半島は殆どが海に囲まれた土地です。	A peninsula is land almost surrounding by water.		
	lawod	lawud	海	"sea, ocean"	Ang among barko nakasugat ug unos sa lawod.	私たちの船は海で嵐にあった。			
	lawog	lalug	餌をやる	feed	Andama ang lawog para sa mga baboy.	豚の餌を用意してよ。	Prepare the dregs for the hogs.		
	lawog	lalug	澱⇒lalog	"dregs, sediment"					
	lawom	lalum	深い⇒lalom	deep					
	lawos	lawus	しぼむ、しおれる、枯れる	"fade, wither"	Ang tawo sama sa bulak malawos pag-abot sa panahon.	人間も花のように時期が来れば枯れる。	Man like flowers will wither when time comes.		
s	lawrel 	laurel	月桂樹	laurel 	Ang lawrel mao ang simbolo sa kadaugan ug kalampusan.	月桂樹は、勝利と成功の象徴です。	Laurel is an emblem of victory and success.		
	lawud	lawud	海	sea	Nalunod sa lawud ang barko.		The ship sank in the deepest sea.		
	lawum	lalum	深い、更ける(夜）	deep	Kadtong dili makamao molangoy kinahanglang dili moadto sa lawum nga bahin.	泳げない人は深いほうに行ってはいけません。	Those who do not know how to swim should not go to the deep park.		
	lay	lay	丁度、たった、すぐ 	"just, only "	Ako lay mobantay sa mga bata mentras wala ka.	あなたがいない間、私が子供たちを見ます。	I'll just watch over the children while you're gone.		
	laya	laya	枯れた、枯れる	"dried, withered "	Pwede na sunugon ang mga dahon kay mga laya na.		The leaves can be burned because they are already dry.		
	layag	layag	帆、帆走する	sail	Nagisi ang layag sa among baroto tungod sa kusog kaayo nga hangin.		The sail of our boat was torn because of the very strong wind.		
	layas	layas	逃避する、逃げる、出奔する	"escape, flee, run away, abscond"	Dili ko molayas dinhi kay wala koy kwarta.		I won't flee from here for I have no money.		
	layat	layat	飛び越える	"jump, leap, hurdle"	Nilayat sa bintana ang among iring.		Our cat leaped out of the window.		
	layaw	layaw	さまよう	"wander, roam"	layaw og hunahuna 	考えが彷徨う	waver		
	laygay	laygay	長患い、長引く	"lingering, bedridden"	laygayon siya sa sakit				
	laylay	laylay	子守唄、ハミング	"lullaby, humming"	Nakatulog ang bata tungod sa laylay sa iyang mama.		The baby slept because of her mother's lullaby.		
	laylay	laylay	ぐったり疲れる、紅葉する	"fatigue, colored leaves "					
	laylayon	laylay	抱いてなだめる	humming	Akong laylayon ang paborito mong kanta aron ka makatulog.		I will hum your favorite song so you can sleep.		
	layo	layu	遠い	"far, distant "	Ang ilang balay layo gikan sa simbahan.		Their house is far from the church.		
	layog	layug	格闘する、つかみ合う	wrestle	Nasuspenso si Dodong sa eskwelahan kay iyang gilayog ang iyang kauban sa klase.		Dodong was suspended in school because he wrestled his classmate.		
	layon	dayun	すぐに	immediate					
s	lehitimo	legitimo	適法	legitimate	Lehitimo ang operasyon sa mga polis kay may dala man silang warrant of arrest alang kaniya.	彼の逮捕状を持って、警察の行動は合法であった。	The operation of the polis was legitimate 'cause they had warrant of arrest.		
s	leksiyon	leccion	レッスン、教訓、学課	lesson 	"Kinahanglan nga sa katapusan sa tuig na ting-eskwela, mahuman ang tanang leksiyon."	卒業の年には、すべての教科が終了していなければなりません。	"At the end of the school year, all lessons must be finished."		
s	leksyon	leccion	授業	lesson 					
s	lemonsito	limo'n	レモン	lemon	Maayo ang duga sa lemonsito para sa ubo.	レモンのしぼり汁は、咳にいい。	Lemon juice is good for coughs.		
s	lente	lente	レンズ、虫眼鏡	"lens, magnifier, loupe"					
s	letse	leche	ミルク、牛乳	milk	Gikinahanglan ang letse para sa tanang mga masuso.	赤ちゃんは皆ミルクが必要なんです。	Milk is needed by all babies.		
s	letson	lechon	レチョン	"barbecue, roasted"	letson baboy	豚の丸焼き			
s	letsugas	lechuga	レタス 	lettuce	Ganahan ko sa letsugas nga sagulan ug mayones.	マヨネーズをつけたレタスが私好きです。	I like lettuce mixed with mayonnaise.		
	liat	liat	飛び越える	"jump, skip over"	Giliatan sa kanding ang koral. 	やぎは柵を飛び越えました。	The goat ha jumped fence.		
	liback	liback	かげ口	backbite	Nasakitan si Faith sa mga libak bahin niya.		Faith was hurt with the stories behind her back.		
s	libadura	levadura	イースト菌	yeast 	Naggamit ug libadura ang mga panadero.	パン屋は、イースト菌を使う。	Bakers used yeast.		
	libang	libang	排便する、雑用	"defecate, shit"	Pangita didto ug kasilyas para imong kalibangan.		Find a toilet there to shit on.		
	libaong	libaung	道路の穴ぼこ	hollow	Libaong ang among dalan paingon sa bukid.		Our roads in going to the mountains are rough.		
	libat	libat	斜視	cock-eyed	Ayaw kataw-I ang libat nga lalaki.		Do not laugh at the cock-eyed man.		
	libgos	libgus	きのこの一種	mushroom	Lamian ko sa shomai nga naay libgos.		I find shaomai with mushroom delicious.		
	libkas	libkas	わなにかかる、うっかりもらす	slip out					
	libo	libu	千	thousand	Tagaan ka nako ug lima ka libo ka pesos para sa imong adlawang natawhan.		I'll give you five thousand pesos for your birthday.		
	libod	libud	道を外れる	astray					
	libodlibod	libud	ぶらつく、うろつく	"gad, gallivant"	Maglibodlibod mi sa Ayala ug SM kon naa na mi kwarta.		We will gallivant in Ayala and SM when we have money.		
	libodsuroy	libud suruy	さすらう、放浪	"vagabond, roaming"					
	libog	libug	当惑させる	"perplex, puzzle, confuse"	Naglibog gyud ko. Unsa may imong nalibogan ?	いやあ、まいったよ。何がまいったの？			
	libolibo	libu	数千の	thousands	Libo-libo ka mga debotos ang niapil sa prusisyon ni Sto.Nino.		Thousands of devotees joined the procession of St. Nino.		
	libon	libun	固まる	solidify					
	libon	libun		lush					
	libot	libut	回り、廻る、囲む	"surrounding, around, turn"	Milibot mi ug kalima sa Ayala.		We move around Ayala for five times.		
	libotanan	libut	軌道	orbit	libotanan sa planeta ; Imo na bang nasusi ang libotanan sa mga kabayo?	惑星の軌道	the orbit of planets ; Have you checked the racetrack for horses?		
	libotlibot	libut	さまよう、歩き回る	wander	1				
s	libre	libre	自由	free	Libre ko karon busa pwede ta manan-aw ug sine.	今時間あるから、一緒に映画観れるよ。	I am free now so we can see a movie.		
s	libro	libro	本	book 	Nanghulam si Rose ug libro gikan ni Liza.	ローズは、リサから本を借りた。	Rose borrowed a book from Liza.		
	libuan	libu	何千の	thousands	Libuan ka mga kabataan ang nakapahimulos sa libreng bakuna.		Thousands of children enjoy the free vaccination.		
s	liga	liga	同盟	"ally, league"	Mosalmot mi sa liga sa basketbol sa Hulyo.	私たちは7月にバスケットボールのリーグに加わります。	We will join the basketball league in July.		
	ligad	ligad	横になる、横たわる	"wallow, lie down"	Nagligad mi sa katre tibouk adlaw sa Dominggo.		We wallowed in bed the whole day of Sunday.		
	ligas	ligas	逸脱	"lapse, slip"					
	ligdas	ligdas	横になる、死ぬ	"lie, die"					
	ligdong	ligdung	慎み深い、かしこまった、厳かに	"modest, solemn"	Gusto ni Mama ang ligdong nga lalake para nako.		Mother likes humble man for me.		
	lighot	lighut	すり抜ける、逃げる	"elude, quirk"	Nakalighot ang mga buang gikan sa ospital sa mga buang.		The insane patients have escaped from the mental hospital.		
	ligid	ligid	輪	"wheel, tire"	Na-flat ang usa ka ligid nga ban. 	バンのタイヤが一本パンクした。	A wheel of the van got flat-tire.		
	ligid	ligid	転がる、転がす	roll 	Ayaw ipa-ligid ang baby. 	赤ちゃんを転がすな。	Don't trundle the baby!		
	ligiran	ligid	軸、中心点	"pivot, axis"	"Samtang ang kalibutan milibot sa adlaw,magtuyok pod kini sa iyang kiliran."		"As the earth revolves around the sun, it also rotates on its axis."		
	ligis	ligis	轢く、挽く	"run over, grind"	Ang usa ka 8-anyos nga lalaki naligsan sa usa ka Van.	８才の男の子がバンに轢かれた。	An eight-year-old boy was run over by a van.		
	ligitligit	ligit	指でこねる	knead with fingers					
	ligo	ligu	水浴する、風呂に入る	take a bath	Naligo ang mga bata sa dagat. 	子供達が海水浴している。	The children are swimming in the sea.		
	ligoanan	ligu	浴室、プール、海水浴場	"bathroom, pool, bathing place"	Adto na mo sa ligoanan kay andam na ang mga tuwalya.		You go to the bathroom for your towels are ready.		
	lig-on	lig-un	安定させる	stabilize	Lig-on kaha nang pisi para gamiton nato?		Is that rope strong for us to use?		
	lig-on	lig-un	頑丈な 	"stout, reinforce, strong, fix"	Kinahang lig-onon nimo imong kaugalingon.		You should make yourself strong.		
	ligoy	liguy	サボり屋、怠け者、さぼる	slacker	Walay kumpaniya nga gusto ug mga ligoy.		No Company wants to have slackers.		
	ligpit	ligpit	締める、留める	"jam, staple, clamp"	Naligpitan ang akong kumagko sa pultahan.		My thumb was jammed on that door.		
	ligsan	ligis	轢かれる、つぶす	"run over, squash"	Usa ka batang lalaki naligsan ug motorsiklo.	男と子がバイクに轢かれた。	A boy was run over by a motorcycle.		
	ligsanan	ligis		device to juice	Atong isulod ang mga mais sa ligsanan.		Lets put the corn inside the grater.		
	ligwan	ligwan	ミツバチ	honeybee					
	ligwat	ligwat	てこ、レバー、てこで開ける	"lever, pry"	Maggamit ta ug ligwat para anang dakong bato.		We will use lever for that big rock.		
	lihay	lihay	迂回する	"bypass, deviate, avert"	Lihayi ang mga bisyo nga makadaut sa lawas.		Elude all vices that can cause damage to the body.		
s	lihero	ligero	軽い、エキスパート、上手	"light, skilful, expert "	Lihero siyang modula ug ahedres.	彼はチェスが上手です。	He play chess very well.		
	lihi	lihi	あざ、ホクロ(縁起の良い）、前兆	birthmark					
	lihi	lihi	起工式、開始時の縁起	"break ground ceremony, do st to get auspiciousness"					
	lihok	lihuk	動く(mi-)  	move	Kinahanglan molihok ka karon para mabuhi.		You need to move now in order to survive.		
	lihok	lihuk	行為	action 	Hinay kaayo ang imong lihok mao nahulog ka.		Your movement is too slow that is why you fall down.		
	lihoklihok	lihuk	活発、動き回る	gesticulate	Sabagal sa akong panglihoklihok kun duna koy anak.	子供がいると、動き回るのに邪魔になる。			
	likay	likay	防ぐ、避ける	"prevent, elude "	Nilikay siya sa kagubot. 	彼はトラブルを防いだ。	He protected from trouble.		
	liki	liki	ひび（が入る）	"crack, fissure"	ang liki sa ulo; Naliki ang baso. 	頭のひび; コップにひびが入った。	A crack of head; The cup cracked. 		
	likid	likid	曲がった道を行く	go around a winding path					
s	likidar	liquidar	弁済、精算	liquidate					
s	likido	liquido	液 	liquid 	Daghang klase sa likido ang makahilo.	色んな種類の毒液があります。	Many kinds of liquid are poisonous.		
	likin	likin	札束、束状のもの	"roll, wad"	"Sa paghimo ug lumpia,ilikin ang putos nga adunay sulod."		"In making lumpia, roll the wrapper with its fillings already."		
	likis	likis	(包帯などを)巻きつける	wind around	Naglikis ang dako kaayong sawa sa sanga sa kahoy.	木の枝に大きな蛇が巻きついている。	A very big snake coiled on the branch of a tree.		
	likit	likit	巻き上げる、ロール	roll up	Nagsiga ug likit si Mama sa gihimo niyang donat ug nalingaw ko ug tan-aw.	ママがドーナッツを	Mother rolled and rolled the doughnuts that she made and I enjoyed watching.		
	liko	liku	曲がる	turn	Liku diri. ; Liko sa wala. 	ここで回って。; 左へ曲がって。			
	likoan	liku	カーブ、回り道	"curve, detour"	Pag-amping dinhing dapita kay daghan kaayong likoanan sa unahan.	気をつけて、この先こカーブが一杯あるから。	Be careful on this place because there are many curves ahead.		
	likoanan	liku	回り道	"cross road, detour, crossing"					
	likod	likud	後ろ、背中	back	Ilugod ko sa akong likod kay dili ko kaabot.	背中を掻いて、届かないから。	Scrub my back because I can't reach it.		
	likoliko	liku	ジグザグの	"zigzag, crooked"	Di na lang ko magliko-liko pag-estorya.	回りくどいことは言いません。	I don't talk in a roundabout way.		
	likong	likung	円、輪にする	"circle, ring, coil"	Kaya ba nimong molukso o madayb sa tunga sa likong nga nagdilaab?		Can you leap and take a dive at the center of a burning ring?		
	likop	likup	周囲、円周	surrounding					
	likos	likus	18日のバロット（孵化前の卵）	18days balot	Mas lami kuno ang likos. 	リコスはよりおいしいそうです。	They say the likos is more delicious.		
	likos	likus	取り囲む	surround					
	liksi	liksi	飛上がる、敏捷な	"jump up, brisk, rapid, sly"	Ang rabit liksi kaayong midagan pagkakita nako.	ウサギは私を見てびっくりして飛び上がり走って行った。	The rabbit jumped up and run away briskly upon seeing me.		
	likud	likud	後ろ、背中	back					
	lilas	lilas	フィルム、動画、細長いフィルム状の	"movie, film"					
	lili	lili	覗く、覗き見る	peep	Wala kay respeto kon manglili ka sa tawo nga naligo sa sirado nga banyo.	誰かがお風呂にいるのを除くなんて、みっともないよ。	You have no respect when you peep on someone taking a bath on a closed bathroom.		
	lilik	lilik	彫る、刻む、彫刻する=lilok	engrave	Ipalilik ang imong ngalan sa medalya nga imong nadawat.	貰ったメダルに君の名前を彫るといいよ。	Have your name engraved on the medal that you received.		
	lilo	lilu	渦	"swirl, whirl"					
	lilok	liluk	彫る、刻む、彫刻する	engrave	Ililok ko ang atong ngalan sa punuan sa mangga.	僕たちの名前をマンゴーの幹に彫っておくよ。	I'll engrave our names on the trunk of the mango tree.		
	lilong	lilung	隠す	"hide, camouflage"	Malilong pa nato kanang butanga gikan ni Mama sa pagkakaron.	今のところ、その話は母さんにはまだ隠しておこう。	We can hide that matter from Mother for now.		
	lima	lima	五	five	"Ang naa nako,lima ka gatos ka pesos ra jud."	僕の持ってるのは500ペソだけだ。	All I have is five hundred pesos only.		
	limahan	lima	五組	quintuplet	Kuyawa kon manganak ka ug limahan.	五つ子を産むのは、危険だぜ。	It's frightening if you will give birth to quintuplets.		
	lim-aw	lim-aw	池、水たまり	"pond, pool"	Tabang! Nahulog sa lim-aw ang bata.	助けて！子供が池に落ちた！	Help! The child fell down the pond.		
	limbag	limbag	身体をねじる、身をよじる	twist by pain					
	limbas	limbas	ヤスリ	file	Hait ang imong limbas? Akong hulman.	そのヤスリは硬い？貸してよ。	Is your file sharp? I'll borrow it.		
	limbasog	limbasug	努力する	"strive, endeavor"	Nanglimbasug siya nga makabuhi. 	彼は自由になろうと必死でもがいた。	He struggled to free himself.		
	limbatianon	bati	心からの	"sentimental, heartfelt"					
	limbawot	limbawut	ぞっとする、髪が逆立つ	hair-raising					
	limbo	limbu	竜巻く	"whirl wind, breeze"					
	limbong	limbung	だます	"cheat, fake, trick"	Akong asawa naglimbung kanako.	女房が俺をだましたんだ。	My wife cheated on me.		
	limbuwad	limbuwad	ひっくり返る	overturn	Usa ka trak nalimbuwag sa kurbadang dan. 	一台のトラックが道路のカーブでひっくり返った。	A truck overturned in a curved road.		
	limin	limin	巻く、くるむ	wrap	Ang bata giliminan sa baga nga habol kay tugnaw kaayo.	とても寒かったので赤ん坊は、厚い毛布に包まれた。	The baby is wrapped in a thick blanket because its too cold.		
	limo	limu	隠す、黙っている	"hide, keep secret"	Sa probinsya di ka makalimo bisan gamayng sekrito.	田舎じゃ、ちっちゃな秘密も隠し通せないよ。	You cannot keep the tiniest secret in the country.		
	limod	limud	否認する	deny	Ayaw na paglimud pa. Klaro na kaayo nga ikaw ang nasayop.	もう否認するのはやめろ。お前がやったのははっきりしてるんだ。	Do not deny anymore. It's very clear that you have done the mistake.		
	limolimo	limu	隠す、言い逃れする	"hide, quibble, equivocate"					
s	limonada	limonada	レモネード 	lemonade	Andami ug mainom nga limonada ang atong mga bisita.	お客さんたちに飲み物でレモネードを用意しておくれ。	Prepare lemonade drinks for our visitors.		
	limot	limut	忘れる 	forget	"Ayaw kalimot.; Sa dili pa ako malimot,"	忘れないで。;私が忘れないうちに、	"Don't forget. ; Before I forget,"		
s	limpyo	limpio	清潔な、きれいにする	clean	Manglimpyo ta sa atong palibot aron paglikay sa mga sakit.	病気を防ぐために、周囲を清潔にしましょう。	Let's clean our surroundings to prevent diseases.		
	limtanon	limut	忘れっぽい	forgetful					
	limugmog	limugmug	うがいする	gargle	Panglimugmog ug tubig nga asin.	塩水でうがいしなさい。	Gargle by salt water.		
	limus	limus	施し（乞食に）、香典	"alms, dole, handout"	Nakahatag ka na ba ug limus sa mga pobre?	貧乏な人に施しをしましたか。	Have you given alms to the poor?		
	lina	lina	椰子ジュース、樹液採取	"toddy, coconut drink, gather sap of palm"	Kinaham sa mga tigulang ang lina.	お年寄りはヤシ酒が好きです。	The toddy is the favorite of old folks.		
	linabay	labay	ごみ	rubbish	Atong ilubong ang atong mga linabay.	ゴミを埋めてしまいましょう。	Let's us bury our rubbish.		
	linabhan	laba	洗濯したもの	washing	"Dili na kinahanglan plantsahon pa, ang mga linabhan. Kay pang-uran-uran ra kini sa balay, kada adlaw."	洗濯したものをアイロンしなくていいよ。毎日家で着る普段着だから。	No need of ironing the washed clothes because it's just an ordinary daily house wear.		
	linabhuan	labhu	やけど	scald					
	linahugay	lahug	寄せ集め、ごた混ぜ	medley	Ibutang ang linahugay sa mga prutas sa sulod sa koler.	フルーツの詰め合わせは、クーラーに入れておいて。	Place the mixture of fruits inside the cooler.		
	linain	lain	それぞれ	"respective, separately"	Ang pakaon nga akong linain para nimo ispesyal ang lami.	あなたに用意したのはどれもとてもおいしいわよ。	The food that I set aside for you is especially delicious.		
	linaktan	lakat	歩調	pace	Undang sa imong linaktan nga mura ug babaye.	その女みたいな歩き方やめろ。	Stop that walking style like a girl.		
	linaktod	laktud	概略の、短縮	sketchy	Ang linaktod nga pag-adto sa inyo mao ang pag-agi sa daan nga sementeryo.		The short cut to your house is to the old cemetery.		
	linakwan	lakaw	歩調、歩き方	pace	Kusog ra para nako ang imong linakwan.	あなたの歩き方は、私には速すぎる。	Your pace is too fast for me.		
	linalaki	lalaki	男らしい	masculine	Ang imong linalaki nga buhok bagay nimo.	その男っぽい髪型、君に合ってる。	Your boyish haircut looks good on you.		
	linamasan	lamas	薬味のある、スパイシー	spicy	"Para nako,lami ang linamasan nga pizza pie."	私には、このスパイシーなピザがおいしいわ。	"For me, the spicy pizza pie is delicious."		
	linanay	lanay	溶けた、融けた	liquid	Buboi ug linanay nga margarine ang hotcake.	ホットケーキに溶けたマーガリンをかけて。	Pour the melted margarine on the hotcake.		
s	linata	lata	缶詰	can goods	Lainlaing linata ang baligya sa mga tindahan.	色々な缶詰がお店に売られている。	Different canned goods are sold in stores.		
	linatin	latin	ラテン語	Latin					
	linaw	linaw	穏やかな、平穏、平和	calm	Ang dagat karon linaw.	今日の海は穏やかです。	The sea is calm now.		
	lin-aw	lin-aw	潟、湖、池/ linaw	"lagoon, lake, pond"	Mura ug lana ang tubig sa lin-aw.	湖の水は油のようになめらかです。	The water in the lagoon is like oil.		
	linay-an	layu	離れて	far					
	lindog	lindug	胴（身体の）、コラム	"trunk, torso, column"					
	linga	linga	気をとられる、気もそぞろに	"engross, inattentive"	Di siya makatrabaho kay daghan siyag linga.	彼は他に気をとられていて、仕事にならないよ。	He can't work because he worries other matters.		
	lingabngab	lingabngab	あくびする	yawn	Gitulog na ang masuso kay nilingabngab na.	赤ちゃんもう眠いんだよ、あくびしてるよ。	The baby is sleepy already because he's yawn.		
	lingag	lingag	不注意な	"imprudent, careless, mindless"					
	lingalinga	lingalinga	屁理屈、言い逃れ	quibble	Naglingalinga ka na pod aron dili ka masakpan.		You're quibbling again so you will not be caught.		
	lingas	lingas	落ち着き無く動き回る	"fidget, move restlessly"	"Lingas kaayo ning bataa, di mahimutang."	この子は落ち着きがなくてじっとしていられない。	"This boy is always moving about, he can't keep still."		
	lingat	lingat	そわそわする、キョロキョロする						
	lingaw	lingaw	楽しむ、喜ばせる	"enjoy, please, entertain"	Nalingaw kaayo kami sa gitan-aw namo nga salida sa sine.	映画館で映画を見て私たちは楽しんだ。	We enjoyed to watch the movie.		
	lingawlingaw	lingaw	レジャー、楽しむ	"leisure, relaxation"	Aduna mi lingawlingaw sa among balay ugma.	明日は家でみんなゆっくりします。	We'll have an relaxation tomorrow in our house.		
	lingbas	lingbas	やすり	"file, rasp"					
	lingganay	lingganay	鐘、半鐘	"gong, bell"	Pagpalingganay una sugdan sa misa.	ミサの始まる前に鐘が鳴る。	Ringing bell before the Mass.		
s	linggwista	linguista	語学者	linguist	Pagbantay kay nakig-estorya ka sa usa ka linggwista.	言語学者と話すときには、気をつけなくちゃ。	Beware for you are talking to a linguist.		
	linghod	linghud	未熟な	"immature, young"	Kinahanglan maminaw ka sa imong mga ginikanan kay linghod ka pa.	お前はまだ若いんだから親の言うことは聞かなけりゃいかん。	You need to listen to your parents because you're still young.		
	lingi	lingi	振り返る	look back	Lingi sa imong likod.	後ろをみてごらん。	Look at your back.		
	lingilingi	lingi	見渡す、キョロキョロする。	"look around, look about"	Molingat lang ning mga bata kon tua sa laing bay.	この子たちは、よそ様の家に行くとキョロキョロして行儀が悪い。	My children act wild when they are in other people's houses.		
	lingin	lingin	丸い、円、丸くする	"round, circle, ring"	Lingin kaayo ang imong mata mura ug mga bola.	あなたの目は丸くて玉のようだ。	Your eyes are round like balls.		
	lingiw	lingiw	そむける（顔を）	look aside					
	lingkawas	lingkawas	免れる、放たれる、逃れる	"get free, quit, escape"	Ang Pilipino nga gibihag sa mga rebeldeng Iraqui nakalingkawas na.	イラクで人質になっていたフィリピン人は既に開放された。	The Filipinos who have been captured by rebels Iraqi were freed already.		
	lingkod	lingkud	座る	sit	Palihug lingkod mong tanan. Aduna koy importanteng isulti.	皆さんどうぞお掛けください。大事なお話があります。	Please all sit down. I have an important topic to tell you.		
	lingkoranan	lingkud	椅子、議長の座 	chair	Sakit sa lubot ang lingkoranan nga kahoy lang walay pom.	木の椅子でクッションがないから、お尻が痛い。	My buttocks pain if the wooden chair has no cushion (foam rubber) on it.		
	lingla	lingla	欺く、謀略、はったり	"delude, fake, trick, ruse, bluff"	Basin bag gilingla ka lang sa imong panan-aw.	多分君の見間違いじゃないか。	Maybe you have saw it mistakenly. 		
	lingo	lingu	首を横に振る	shake one's head					
	lingo-lingo	lingu	首を横に振る	shake one's head	Ang paglingo-lingo sa ulo usa ka ilhanan nga wala ka makauyon.	首を横に振るのは、同意できないというしるしです。	Shaking of ones head is a sign that you don't agree.		
s	linguwahe	lenguaje	言語	language 	Unsang lingguwahe ang imong gigamit kanunay?	いつもはどの言葉をつかってるのですか？	What language are you using always?		
	linibo	libu	数千の	thousands	linibo nga tawo	何千もの人々	thousands of people		
	linilong	lilung	秘密の	secret	Ang imong linilong mabutyag ra sa umaabot nga adlaw.	君の秘密は数日でばれるよ。	Your secret will be out in the open one of these days.		
	linis	linis	清潔な、きれいにする、拭き取る	"clean, wipe"	Sila naglinis sa ilang tugkaran. 	彼らは庭をきれいにしている。	They are cleaning their garden.		
	linlang	linlang	欺く、だます、気をそらさせる	"deceive, fool, distract"					
	linog	linug	地震	earthquake	kusog nga linog	強い地震	strong earthquake		
s	linte	lente	レンズ、虫眼鏡	"lens, magnifier, loupe"					
	linti	linti	雷、カミナリ、厄介事	"thunder, "	"Kay imong gidaut na, lintian kang Papa!"	お前それ壊したから、親父のカミナリ落ちるぞ。	"Cause you broke it, you'll get hell from Dad."		
	lintunganay	lintunganay	元の、本来	original	Nagkahanaw na karon ang pinulungan nga lintunganay'ng binisaya.	今や古来のビサヤの言葉は消えつつある。	The original and native Visayan is fast disappearing.		
	lintuwad	tuwad		"fall down, topple over"					
	linubid	lubid	編み糸	"yarn, rope"	Dagko ug bug-at kaayo ang mga linubid nga pisi sa barko.	船を引くロープは太くて重い。	The rope for boat is big and heavy.		
	linugaw	lugaw	おかゆ	"porridge, rice"					
	linugdang	lugdang	オリ、沈殿物、報い（産物）	"dregs, result"	Kanang bataa linugdang sa imong tinunto.	その赤ん坊はお前がアホなためだ。	The child is the fruit of your stupidity.		
	linung-ag	lung-ag	料理した、煮た⇒lung-ag	"cooked, boiled"	Ayaw lang ug daghana sa pagbutang ug tubig ang linung-ag.	煮るときあまり水を多くしないで。	Don't put too much water when you cook.		
	linuog	luug	残忍な	"barbaric, brutal"	Ang pagpanglugos usa ka linuog nga buhat.		Raping is a barbaric act.		
	linutoan	lutu	料理法	cuisine	Si Nanay liwat kaayo ang iyang istilo sa linutoan sa akong lola.	母の料理方法はおばあちゃんの直伝です。	My mother's recipe was transmitted from her mother.		
s	linya	linea	線 	line	Taas kaayo ang linya sa mga tawo.	人々の行列は、とても長い。	The line of people is very long.		
	liog	liug	首 	neck	Nasamad ang liog niya tungod sa paglabni sa iyang kuwentas sa esnatser.	引ったくりにあってネックレスを急に引っ張られたため、彼女は首に怪我した。	She had injured her neck because her necklace was jerked by the snatcher.		
	liot	liut	割り込む、擦り抜ける	"squeeze through, pass through"					
	lipad	lipad	逸れる、脱線する	"swerve, veer"					
	lipaghong	lipaghung	赤面	"blush, ashamed"					
	lipak	lipak	稲光、放電現象、カミナリ(を落とす）	"lightning, thunderbolt"	"Naputol ang katunga sa lubi, sa dihang naigo kini sa kusog nga lipak."	でっかい雷が当たって、椰子の木が真中で割れた。			
	lipang	lipang	繁茂する	flourish	Nilipang ang iyang negosyo tungod sa iyang pag-paningkamot.		Her business flourished because of hard work.		
	lipat	lipat	ごまかす、欺く	"bluff, camouflage, hoax, mistake"	lipat sa mata 	蜃気楼	mirage		
	lipatlipat	lipat	惑わし、妄想	"hallucination, delusion"	"O,naa na sad kay lipatlipat nga naglupad ka."		"Oh, you're having a delusion again that you're flying."		
	lipay	lipay	満足する、喜ぶ	"satisfied, enjoy"	Ang mga bata sa aseras nalipay kaayo kay gihatagan sila ug mga tsokolate.	通りの子供たちは、チョコレートを貰って大喜びだった。	The children on the street were happy because they were given chocolates.		
	lipodlipod	lipud	隠す	conceal	walay lipodlipod		openly		
	lipong	lipung	目眩、卒倒	"dizzy, swoon"					
	lipot	liput	だます、裏切る、欺く	"betray, deceit"	Ayaw pagliput.; Miliput siya sa King. 	裏切るなよ。;  彼は王を裏切った。	Don't betray me.; He betrayed King.		
	lipung	lipung	目眩する	"feel dizzy, faint"	Nalipung lang ko ug kalit. 	突然めまいがした。	I felt giddy suddenly.		
	liraw	liraw	目を丸くする、キョロキョロする	roll one's eyes					
	lisa	lisa	ねんざする	sprain	Nalisa ang akong bungkol-bungkol sa dihang natakilpo ko.		I sprained my ankle when I slipped.		
	lisang	lisang	恐れさせる	terrify	Nangurog pa gihapon ang bata sa kalisang niya sa halimaw nga nakita niya sa T.V.				
s	lisensiyado	licenciado	免許所持者	licensee					
s	lisensya	licencia	ライセンス	license	lisensya sa enhenyero	エンジニアライセンス	license of engineer		
	liso	lisu	種（果物の）	"seed, pit"	Nangulekta ko karon ug lain-lain nga klase sa liso sa mangga.	今いろいろな種類のマンゴーの種を集めています。	I'm collecting different kinds of mango seeds.		
	liso	lisu	捻る、ねじる	"wrench, twist"	Gahi lisoon ang gripo kay nasobraan ka hugot.		Its hard to wrench the faucet because its too tight.		
	lisod	lisud	難しい	difficult	Lisod kaayo ang among eksamin sa Math.		Our Math examination is very difficult.		
s	lista	lista	リスト	"list, table"	Asa na ang lista sa imong mga kinahanglanon sa eskwelahan?	学校に必要なものを書いたリストをどこへやったの？	Where is the list of your school needs?		
	listahan	lista	リスト	list 	listahan sa pagka-on 	メニュー	menu		
s	listo	listo	利口な、頭の速い	"clever, smart, keen"	Listo kaayo siya sa klase.	彼女はクラスでとてもできる。	She is very smart in her class.		
	lisud	lisud	難しい	difficult					
	lit-ad	lit-ad	身もだえ	writhe					
	lit-ag	lit-ag	わな	"trap, bait, hoax"	Mahulog sa lit-ag ang liyon.		The lion fell on the trap.		
	liti	liti	稲光、 放電	"lightning, discharge"	Ang akong anak nga lalaki mahadlok ug liti.		My son is afraid of lightning.		
	litik	litik	軽打する、軽くたたく	"flick, snap"	"Dad,palihug ko ug litik sa ilong ni Kuya."		"Dad, please flick Kuya's nose."		
	litok	lituk	発音する	"accent, pronounce"	Bantayi ang mga pulong nga imong gilitok.		Watch out for the words that you utter.		
s	litra	letra	文字、書体	"letter, print"	Klaroha ang mga litra sa imong ngalan.	あなたの名前をはっきりとした字で書きなさい。	Make the letter of your name clear.		
s	litrato	retrato	写真	photograph 	Hatagi ko sa imong litrato. ; Hatagi ko ug litrato nimo.	あなたの写真を頂戴。	Give me your photo.		
s	litse	leche	ミルク、牛乳	milk	Saguli ug litse ang imong kape.	君のコーヒーにミルクを入れなさい。	Put milk on your coffee.		
s	litsugas	lechuga	レタス 	lettuce	Sa mga utanon ang pinakapaborito nako ang litsugas.	野菜で一番好きなのはレタスです。	My most favorite vegetable is lettuce.		
	litub	litub	牡蠣	oyster	Mangatol iyang lawas kon makakaon ug litub.	彼女は牡蠣を食べると身体が痒くなるんだ。	Her body becomes itchy when she eats oysters.		
	liwas	liwas	終了後	thereafter					
	liwat	liwat	（親に）似る、子、子供をつくる	"breed, offspring, take after"	"Liwat ka sa imong papa, nawong ug linakwan."	君はお父さんに顔や歩き方がそっくりだね。	"You look like your father, your face and the way you walk."		
	liwati	wati	ミミズ	earthworm	Nakatabang ang wati pagpatambok sa yuta.	ミミズは土地を肥沃にする。	Earthworm help the soil become fertile.		
	liyaliya	liyaliya	揺り椅子	rocking chair	Liyaliya ang paborito nakong butang sa balay.	家の物では揺り椅子が私のお気に入りですね。	The rocking chair is my favorite thing in the house.		
	liyaliya		天蓋、ひさし	canopy					
	liyok	liyuk	包囲	"siege, surround"					
	liyoliyo	liyu	渦	"swirl, whirl"					
s	liyon	leon	ライオン	lion					
s	lobo	lobo	狼	wolf 	Gusto ka nga kan-on sa lobo?	狼に食われたいのか？	Do you want to be eaten by a wolf?		
	lobong	lubong	埋葬する	burial	Nahibalo ko nga gusto ni Lolo nga ang iyang lobong hapsay ug hilom.		I know that grandfather wants his funeral to be orderly and solemn.		
	lobut	lubut	おしり	"buttocks, ass"	Nagdugo ang lubot sa kanding.		The goats ass was bleeding.		
s	lohika	logica	論法	logic					
s	lokal	local	地方の	local 	Ang mga lokal nga opisyales nakigtambayayong sa mga tawo aron molambo ang atong lungsod.	我々の町を発展させようと、地方自治体の役人も人々と協力しています。	The local officials cooperated with the people for our town to develop.		
	loka-loka	luku	馬鹿（女性）	fool (woman）	"Ako lokaloka gyud, nagsige gihapon ug padayon sa akong dili-matinudanon nga uyab."	あたしって馬鹿ね、あんな薄情な男にいつまでも、、、	"I'm really stupid, that I continue to love such unfaithful lover."		
	loko-loko	luku	馬鹿（男性）	fool (man)	Ang loko-loko atua na pod sa merkado naglaaglaag.		The fool is in the market gallivanting again.		
	lola	lula	祖母	grandmother	Ako ang paboritong apo sa akong lola.	僕はおばあちゃんのお気に入りだよ。	I am the favorite grandchild of my grandmother.		
	lolo	lulu	祖父	grandfather	Patay na ang akong lolo.	私の祖父はもう、亡くなりました。	My grandfather is already dead.		
s	lona	lona	帆、キャンバス	canvas	Asa na ang lona para sa akong bag-ong ipinta?	僕の油絵用のキャンバスは何処だ？	Where is the canvass for my new painting?		
	loon	luun	一緒に暮らす、同棲	"live together, cohabit"					
	looy	luuy	哀れむ	pity	"Ang kahimtang sa pamilya niya, naluoy kaayo ko."	彼の家族の状況は、同情を禁じ得ない。	The condition of his family is really very pity.		
s	lote	lote	土地、区画	"lot, land parcel"					
	luag	luag	緩い、広い、たっぷりした	"wide, loose"	Dako ug luag ang karsones nga gihatag sa akoa.	私の貰ったズボンはおっきくてゆるい。	The given pants are big and loose for me.		
	luas	luas	口内炎	canker sore					
	luba	luba	屠殺する	"butcher, slaughter"	Giluba ang lalaki.	男が殺された	A man was killed		
	lubad	lubad	褪せる、色褪せる、色変化	"fade, discolor, change color"	Nilubad ang kolor sa langit. 	空の色が霞んだ。	The color of sky faded.		
	lubag	lubag	ねじる	"twist, writhe"	Gidala siya sa ospital kay nalubag iyang bukton.	彼は腕をねじって病院に運ばれた。	He was brought to the hospital because he twisted his arm.		
	lubas	lubas	心材、壮年	"heartwood, maturity"					
	lubat	lubat	恐怖による病気	illness by frightning					
	lubi	lubi	椰子    	coconut	Barato ang kahoy sa lubi.	椰子の木材は安い。	The coconut lumber is cheap.		
	lubid	lubid	縒る、縄をなう	"strand, twist, twine"	Ilubid ang tulo ka pisi aron mobaga.	3本の糸をよって丈夫にしましょう。	Let's strand the three ropes to make it thick.		
	lublob	lublub	浸す	immerse					
	lubnganan	lubung	墓地	cemetery	Andama na ang lubnganan para sa imong lola.	お前のお祖母ちゃんのお墓は用意できたよ。	The sepulcher is ready for your grandmother.		
	lubo	lubu	コーンの粒を取る	remove grains of corn					
	lubog	lubug	はっきりしない、濁った	"obscure, murky"	Nalubog ang akwaryum mao nga dili makita ang sulod niini.	水槽が濁って中が良くみえないよ。	The aquarium became that we couldn't see what's inside.		
	lubog	lubug	座り込む、寝込む	"sit in, stay in"					
	lubok	lubuk	すり潰す、打ちこむ	"pestle, pound, blow"					
	lubong	lubung	葬式、埋葬する、埋める	"funeral, burial"	Gilubong nako ang patay nga iro.	私は死んだ犬を埋めた。	I buried the dead dog.		
	lubot	lubut	おしり	"buttocks, ass"					
	lugak	lugak	緩める、ほどく 	"loosen, unfasten, flabby"	Lugak ang ruska sa gripo.	蛇口のねじが緩んでいる。	The screw of the faucet is loose.		
	lugapak	lugapak	ドシン、バタン	"banging, cracking"					
s	lugar	lugar	場所、余裕	"place, space"	Asa ta mag-abot sa imong lugar o sa ako?	何処で会いましょうか、貴方のところ、それとも私の家？	"Where shall we meet, your place or mine?"		
	lugas	lugas	粒、穀粒	grain	Ayaw usiki ang mga lugas sa humay.	お米の粒を無駄にしないで。	Don't waste the rice grains.		
	lug-as	lug-as	精米、製粉する	"husk, polish rice"	Magpalug-as ko ug humay.	私が精米をします。	I'll polish the rice.		
	lugaw	lugaw	おかゆ（をつくる）、粥状の	porridge	Maglugaw ko sinagulan ug tsokolate para sa mga bata.	子供たちにチョコレートを入れてお粥を作ってやります。	I'll make a porridge with chocolate for the child.		
	lugaynon	lugay	政治の、選挙の	politic 					
	lugdang	lugdang	おさまる、沈む	"subside, settle down"					
	lugdat	lugdat	眼を丸くする	wide-eyed					
	luglug	luglug	押し込む、突っこむ	"plunge, thrust"					
	luglug	luglug	屠る	slaughter					
	lugnot	lugnut	ぐいっと引く、引き放たれる	"jerk, pull away from hold, tug"	Nilugnot ang baboy gikan sa hikot niini.		The pig jerked from its leash.		
	lugnotlugnot	lugnut	揺れる、じたばたする	"jiggle, struggle"	Ayaw ug lugnotlugnot mahulog ka.	揺らすんじゃないよ、落ちるよ。	Do not jiggle for you might fall.		
	lugo	lugu	かき回す、揺り動かす	"agitate, shake"					
	lugod	lugud	こすり洗う、目をこする	"scour, scrub"	Manglugod gyod ko inig kaligo nako.	水を浴びたときに、良くこすって洗います。	I'll scrub myself when I take a bath.		
	lugos	lugus	強姦する	"rape, compel"	Nakainom ug iyang natripan ang babae mao nga iyang gilugos.	彼は飲んで女性を犯す過ちを犯した。	He drunk and he commit a crime of rape to a woman.		
	lugsong	lungsud	町に出る、山から下りる	"come to town, go down"	Nanglugsong ang akong mga paryente para sa pista.	私の親戚が、フェスタのために町に下りてきました。	My relatives have come down from the mountain for the fiesta.		
	lugwa	lugwa	出る、生ずる	emanate					
	luha	luha	涙 	tears	Wala nay luha nga nigawas sa iyang mga mata.	彼の目からは涙一つこぼれなかった。	There were no tears from his eyes.		
s	luho	lujo	贅沢する	luxuriate 	Wala koy kwarta para sa imong daghang luho.	お前の贅沢のための金なんて俺にはないぜ。	I don't have money for your many luxuries.		
	luhod	luhud	膝まづく	kneel	Nagluhod siya nga nag-ampo atubangan sa altar.	彼女は、祈るために祭壇の前に膝まづいた。	He knelt as he prayed in front of the altar.		
	luib	luib	裏切る	"betray, deceit"					
	luka	luka	引き抜く	uproot					
	lukapa	lukapa	ノックアウト、落第	knockout					
	lukat	lukat	身代金、質金、代金を支払う	"ransom, redeem, pay"	Wala koy kwarta ika-lukat. 	返すお金がないよ。	I have no money to redeem.		
	lukay	lukay	椰子の葉	coco leaf	Manguha ta ug mga lukay para iatop sa atong balay-balay.	小屋の屋根用にヤシの葉を手に入れよう。	We'll get some coconut leaves to be used as roofs for our shed.		
	lukdo	lukdu	頭に載せて運ぶ	carry on one's head					
	luklok	lukluk	狭い場所に行く、隠す	go or hide in narrow place					
	lukmay	lukmay	和らぐ、落胆する	"entice, dejected"	Makalukmay ang kahimtang sa mga bata sa lansangan.	ストリートチルドレンの状況には、がっかりする。	I feel pity about the situation of the street children.		
	lukob	lukub	蓋する、閉じる	"cover, shut, latch"					
	lukob	lukub	立ちこめる	pervade					
	lukon	lukun	えび	prawn					
	lukon	lukun	巻く	coil					
	lukong	lukung	輪をつくる、コイル	"coil, make a circle"					
	lukop	lukup	広がる、増える、産まれる	"be born, widespread, comprehend"	Nalukop ug kamatay dayon ang mga anak nga iring. 	猫の子供達は生まれてすぐ死んだ。	The babies of the cat were born and died soon.		
	lukot	lukut	丸める	roll up	Lukot sa banig nga inyong gihigdaan.	寝たときのシーツ（敷布団）を丸めておいて。	Roll the carpet which you lied down.		
	lukpa	lukup	増えよ、広がれ	breed	Lukpa kining klase sa manok kay maayo ni para sabong.		Breed this kind of chicken because this is good for cockfight.		
	lukso	luksu	飛び跳ねる 	"hop, jump"	Lukso aron imong maabot ang tuwalya nimo.		Jump so you can reach your towel.		
	lukup	lukup	拡張する、隅々まで含む	"whole, entire, extend, comprise"	Ang lukop sa balay napuno ug lawa-lawa.	家中全部クモの巣で一杯です。	The whole of the house was full of cobwebs.		
	lulan	lulan	乗る、運ぶ	"board, cargo, carry"					
	lulinghayaw	lulinghayaw	休暇、休息	"vacation, leisure, relaxation"	Siya nagsige ug lulinghayaw sa lainlaing nasud.	彼はいろんな国を旅行しています。	She is traveling in different countries.		
	lulot	lulut	優しい眼差し	"kind, tender eyes"					
	lumad	lumad	居住する、地元、現地人	"stay, native, indigenous"	Ang sinultihan nimo klaro kaayo nga lumad ikaw nga taga Bohol.	あんたの話し方でBohol出身なことははっきりしてる。	Your speaking style make clear that you are native from Bohol. 		
	lumalabay	labay	はかない	"fleeting, brief, transient"	"Ang kanang tanang kalipay nga gibati nimo karon, lumalabay lamang, dili kana magpirmi."	お前の今感じている幸福なんて儚いもんで、長続きせんよ。	That all your happiness which you enjoy now is fleeting and it will not last long.		
	lumalabay	labay	通行人	passer by	Malipayon nga naglakaw ang mga lumalabay.	人々は楽しそうに通り過ぎた。	The passers by were walking happily.		
	lumay	lumay	魔法にかける、媚薬	"bewitch, enchant, love potion"	Ang iyang kabuotan maoy 		It's hard when you are bewitched because you don't know what is right.		
	lum-ay　?	lumay	魅了する、惚れ薬	"love potion, bewitch, enchant"	Ayaw kana ug imna basin may lumay na.	それ飲むなよ、多分惚れ薬だよ。	Don't drink that for that might be a love potion.		
	lumba	lumba	競走する	race					
	lumbay	lumbay	列、並ぶ	"line, raw"					
	lumlom	lumlum	卵を抱く、胸中に持つ	"brood, hatch"					
	lumod	lumud	イルカ	dolphin					
	lumod	lumud	同居する	live together					
	lumo-lupyo	puyu	住む	live 	Lumo-lupyo ka ba sa sitio ~ . 	~区に住んでいるのですか？			
	lumos	lumus	溺死する、溺れる	drown					
	lumot	lumut	苔、藻	"lichen, algae"					
	lumoy	lumuy	柔らかい、柔らかくなる	"soft, ripe"					
	lumping	lumping	へこむ	"dent, damage"					
	lumsan	lumus	溺れる	drown	Ang iyang anak gilumsan sa sapa. 	彼の子供は川で溺れた。	His child was drowned in the river.		
	lumus	lumus	溺死する、溺れる	drown					
	luna	luna	空地、土地区画	"lot, land parcel"					
	luna	luna	防水布	canvas					
	lunang	lunang	転げまわる	wallow	Naglunang sa lapok ang kabaw.	水牛は泥の中で転げまわっていた。	The water buffalo was wallowing in the mud.		
s	Lunes	lunes	月曜日	Monday 	Manglarga mi para Japan sa Lunes.	僕たちは月曜日に日本に発つ。	We'll be leaving for Japan on Monday.		
	lunga	lunga	ゴマ	sesame					
	lunga	lunga	諦める、和らぐ	"give up, resignation, relent"					
	lungag	lungag	穴、穴を開ける、穴を掘る	"hole, bore"	Adunay dakung lungag ang sudlanan sa bugas nga gibuhat ang mga ilaga sa ilalom ani.	お米の入れ物にネズミがその底に開けた大きな穴があります。	There is a big hole under the rice container that was made by the rats.		
	lung-ag	lung-ag	炊く、蒸かす、煮る	"cook, cook rice, boil"	Nalung-ang na ba nimo ang katapusang tasa sa humay?		Have you cooked the last cup of rice?		
	lung-an	lung-an	止む	cease					
	lung-i	lung-i	止む	cease					
	lungkab	lungkab	こじ開ける	"pry, forcely open"					
	lungon	lungun	棺桶	coffin	Mahal na ang lungon karong mga panahona.	このごろ棺桶が高くて、、、	Coffins are expensive nowadays.		
	lungotlungot	lungutlungut	激怒	rage					
	lungsoranon	lungsud	市民	citizen	Ang maayong lungsoranon magpakabana sa kalamboan sa iyang lugar.		A good citizen is concerned with the improvement of his place.		
	lungsud	lungsud	町 	town	balay-lungsod 	町役場	municipal office		
	lungsuranon	lungsud	町民	town citizen					
	lungtad	lungtad	耐える、保つ、維持する	"endure, last, survive"	Ang gugma molungtad hangtud sa hangtud.		Love will endure forever and ever.		
	lunhaw	lunhaw	瑞々しい緑色、若返る	"green, rejuvenation"	Lunhaw na usab ang mga dahon tungod sa ulan.		Leaves are green again because of the rain.		
s	Lunis	lunes	月曜日	Monday 	Niadto kami sa merkado sa Lunis. 	月曜日に市場に出かけた。	We went to the market on Monday.		
	lunlon	lunlun	均一、混じり気無い	"pure, homogeneous"					
	lunod	lunud	沈む	sink					
	lunod	lunud	加えてする、一緒にする	addition					
	lunop	lunup	洪水	flood	Ang sobra-sobra nga pagpamutol sa kahoy sa kabukiran maoy hinungdan sa lunop kung adunay kusog nga ulan.	山の木の切りすぎが豪雨の時の洪水の原因になる。	The unlimited logging in the mountain is the cause of flood when it's heavy rain.		
	lunsad		町に出る	come to town	Gikan pa ako sa bukid milunsad nganhi sa lungsod. 	山家から、この都会にでてきたばかりなの。	Just now I came down to this city from the mountains.		
	lunsan	lunus	過度に	exceed	Nalunsan na king dughan ko sa kasubo 				
	lunsay	lunsay	無垢、素朴	"pure, simple"	Lunsay kaayu ang kinabuhi nga banikanhon.	農村の生活は素朴だ。	Farm life is very simple and peaceful.		
	lunus	lunus	過度、過熟、日焼、渇望	"exceed, over ripe, sunburn, starve"					
	luod	luud	吐き気	"nausea, disgusting"					
	luog	luug	野蛮	"untamed, wild, savage, recluse"	Ang luog nga tawo dili angay nga kaluy-an.		A savage man needs no pity.		
	luom	luum	頬張る、息をのむ、思いを隠す	"hold back one's emotion, repress, mouthful"	"Maong bisan dako kaayo ako’g gusto kang Chris, giluom nako ang akong pagbati niya."	とてもクリスのことを好きだったけど、あたしの気持ちは隠していたの。	"Though I gave my heart to Chris, I didn't confess anything to him."		
	luon	luun	一緒に暮らす、同棲	live together	Nagluon sila sa nagpuyo.	彼らは一緒に生活している。	They are living together.		
	luoy	luuy	哀れむ、同情する⇒looy	pity 	Naluoy ko sa mga bata nga natulog lang sa aseras.	歩道で寝ている子供たちが可哀想でした。	I pity the children who just slept on the street sides.		
	lupa	lupa							
	lupad	lupad	飛ぶ、流行	"fly, fad"	Wala na makalupad kanang langgam.	その鳥はもう飛べない。	The bird can't fly anymore.		
	lupig	lupig	図抜けている	outclass	Way makalupig sa iyang katabian.	誰だって彼女のおしゃべりには負ける。	Nobody can outdo her in talkativeness.		
	lupig	lupig	圧制する	oppress	Gilupigan sa laog nga asendero ang mga pobreng mag-uuma.	欲深い地主は貧乏な小作人を絞り上げた。	The greed land owner oppressed the poor farmers.		
	lup-og	lup-ug	倒れ込む	collapse					
	lupug	lupug	追いかける	"chase, run after"					
	lupyak	lupyak	沈める、へこむ	"depress, dent"					
	lurang	lurang	和らぐ	"slake, subside, abate"	Apan kadali rang milurang ang kakulba.	でもすぐに、恐怖はおさまった。	But soon the fear was abated.		
	lurat	lurat	目を大きくする	open eyes widely					
	lusa	lusa	金属製の皿、ほうろうの食器	enameled plate					
	lusad	lusad	進水、降車、降りる	"launch, dismount"	Gilusad karon ang usa ka halapad nga pagpangita sa mga tulisan.		A widespread manhunt of the thieves has been launched.		
	lusak	lusak	すりつぶす	"mash, pound"					
	lusaran	lusad	ふもと、降車場	"foot of mountain, arrival station"	Adto ta mag-abot sa lusaranan sa mga trak.		We'll meet at the bus terminal.		
	lusbog	lusbug	浸る	immerse	Milusbog siya sa tubig nga tin-aw kaayo.	透き通った水に彼女は身を沈めた。			
	lusno	lusnu	粉砕	demolish					
	luso	lusu	偽善者、くそったれ	dick					
	lusong	lusung	すり鉢	mortar					
	lusonglusong	lusung	胸元、首筋	"breast, neckline"					
	lusot	lusut	押し進む、突き進む	"push through, penetrate"	Ang mga mamahayag sa TV nakalusot sa pagsulod sa Malacanyang.	TVレポーターたちはマラカニヤンの中へと突進した。	The TV reporters pushed through into the Malacanyang palace.		
	luspad	luspad	青ざめた	"ashen, pale"	Lupad lagi ka.	お前ホントに顔色悪いよ。	Really you look very pale.		
	lustanan	lusut	抜け道	loophole					
	luta	luta	関節	joint					
	lutahan	luta	関節	joint	Sakit ang tanan kong lutahan.		All my joints are painful.		
	lutas	lutas	離乳	wean					
	lutas	lutas	打ち勝つ、克服	"overcome, surmount"					
	lutaw	lutaw	浮く	float	Kahibalo ka mopalutaw sa imong kaugalingon sa tubig?		Do you know how to make yourself float on the water?		
	lutawlutaw	lutaw	浮いている、浮く	float	Ang patay nga lawas sa iro naglutawlutaw sa dagat sa pier.	犬の死骸が港の海に浮いている。	A dead dog is floating in the sea of the pier.		
	luthang	luthang	撃つ	shoot					
	luto	lutu	料理する	cook 	Naunsa na imong giluto? 	君の料理、どうしたの？	What happened on your dishes?		
	lutoanan	lutu	料理道具	"kitchenware, cooking device"					
	lutos	lutus	追いかける	"pursue, chase, run after"	Ang mga sundalo milutos sa mga Abusayaf.	兵士達はアブサヤフを追いかけた。	The soldier chased Abusayaf.		
	lutsan	lusut							
	lutsan	lutus							
	lutsanan	lusut	出口	"way out, outlet"					
	luwa	luwa	つばを吐く	spit	Usa ka ilhanan sa tuberkolosis ang dugo sa luwa.		One symptom of tuberculosis is blood in the sputum.		
	luwag	luwag	スプーン	spoon	Gamiti ug luwag ang sinabaw.		Use a ladle for the soup.		
	luwan	lulan	乗る、運ぶ	"board, cargo, carry"					
	luwang	luwang	田んぼの区画	"space, rice field"					
	luwas	luwas	安全な、大丈夫	safe	Si lola luwas na sa iyang sakit. 	祖母はもう病気が治り大丈夫です。	Grand ma recovered already from her sickness.		
	luwat	luwat	言い渡す、辞職する	"announce, issue, quit job"	Ang hukom giluwatan ni Judge.	裁判官は宣告を言い渡した。	The judge declared.		
	luya	luya	弱る、弱い	weaken	Luya pa si Lola gikan sa ospital.		Lola is still weak from the hospital.		
	luy-a	luy-a	ショウガ	ginger 	Walay laing itambal sa papa kung ubhon siya kundi ang luy-a. 	父は咳の時はショーガを薬にするだけです。	When my father has a cough he doesn't take medicine except ginger.		
	luyahon	luya	病気の、弱い	"sickly, weak"					
	luyat	luyat	柔かい、張りのない	soft	Luyat kaayo ang saging kay linghud pagkapupu.	そのバナナは熟れる前に採られたから柔かい。	The bananas are too soft because they were immature when they were cut down. 		
	luyo	luyu	後ろに 	"in back, behind"					
	luyo sa	luyu	一方では	on the other side					
	luyong	luyu		behind					
	ma-	ma	未来形自動詞化	make intransitive					
	ma-	ma	形容詞化	make adjective					
	maabihon	abiabi	もてなしの良い	hospitable	Usa sa mga maayong hiyas sa mga Pilipino ang pagkamaabihon.		One good quality of the Filipinos is being hospitable.		
	maabtik	abtik	精力的な	"dynamic, energetic "	Nagkinahanglan kita ug mga maabtik nga lider.		We are in need of dynamic leaders.		
	maaghup	aghup	謙遜した、温和な	"humble, gentle"	Ang mga inahan ang maaghup nga binuhat sa Ginoo.		Mother's are the gentle creatures of God.		
	maagi-an	agi	経験	experience	Daghan pa kaayo ug maagian sa imong kinabuhi.	君の人生で経験することはまだ一杯ある。	Still you will have a lot of experience in your life.		
s	maakusahan	acusar	告訴の	accused	Gawas diha kay tingali ug maakusahan ka sa pagpangawat.	そこから出ろ、じゃなきゃ窃盗で訴えてやるぞ。	Get out from there for you might be accused of stealing.		
s	maakusar	acusar	告訴の	accused					
	maalam	alam	賢い	"wise, cleaver "	Ang akong tiyo usa ka maalamon nga magikero.		My uncle is a clever magician.		
	maalimahon	alima	用心深い、先見の	"careful, provident"	Maalimahon kaayo sa iyang mga anak ang akong inahan.		My mother is so caring to her children.		
	maambong	ambung	壮麗な、荘厳な	"gorgeous, splendid, magnificent"	Maambong tan-awon ang mga modelo sa ilang gisuot nga mga pormal nga sinina.		The models look gorgeous in their formal attire.		
	maampingon	amping	大事にする	"delicate, careful caring"	"Dugay na kaayo ang akong relo sa bukton, wala gyud maguba, kay maampingon man ako."	僕の腕時計はもう長い間壊れない、大事にしてるからね。	My wristwatch haven't broken long time because I cherish it.		
	maangayon	angay	公平な	"impartial, just, equal"	Ang among amo maangayon sa paghatag ug atensyon sa mga empliyado.	我々の社長は従業員の扱いが公平だ。	Our boss gives equal attention to employees.		
	maanindot	nindut	きれいな、美しい 	"nice, beautiful "	Adunay daghan nga maanindot nga talan-awon sa Bohol.	ボホールには一杯素敵な見どころがあります。	There are plenty of beautiful sights in Bohol.		
	maantingo	antigu	読書きできる、出来る	"literate, expert, skilled"	maantigo ug komputer	コンピューターを使える人	able to use computer		
	maanyag	anyag	美しい 	"beautiful, fair "	Kadaghanan sa mga Cebuana maanyag.	セブアーナは美人が多い。	Most of the Cebuanas are beautiful.		
	maarang-arang	arang-arang	良くなる（病気が）、より良い	"better, quite"	Maarang-arang na ang iyang kahimtang karon human nakainom ug tambal.	薬を飲んでから彼の状態もだいぶ良くなりました。	He feels better now after taking medicine.		
	maas	maas	年寄りの	senile	Gimaas ang akong iyaan nga dalagang gulang.		My old aunt suffered senility.		
	maawayon	away	喧嘩っ早い、突っかかる	unfriendly	Dili maayo nga kinaiya ang pagkamaawayon.		Being unfriendly is not a good trait.		
	maayo	ayu	良い	good 	maayo kaayo	とても良い	very good		
	maayohon	ayu	良い、直った	"well, well behaved"	Ayohon niya pagdala ang iyang igsoon. 	彼女は兄弟の面倒を良く見る。	She takes good care of her brother and sisters.		
	mabaga	baga	厚い	thick	1				
	mabaho	bahu	臭い	smelly					
	mabalakon	balak	→balak	poet					
	mabalak-on	balaka	心配な	"nervous, concerned"	Mabalak-on siya nimo kaayo.	彼女とても君のこと心配してるよ。	He is worrying about you.		
	mabalhin	balhin	可変の、変更できる	"variable, changeable"	Ang akong Papa nga sundalo mabalhin na sa sugbo.		My father who is a soldier will be transferred in Cebu.		
	mabasulon	basul	惜しむべき	regretful	1				
	mabaw	mabaw	浅い	shallow	Si ate gusto niya kanang mabaw lang ang swimming pool para makaligo sad ang mga bata.	私の姉はあのプールは浅いから子供たちが泳げるので良いと言ってます。	My sister likes to go shallow swimming pool so that children also can swim.		
	mabdos	mabdus	身ごもった	pregnant	Upat ka buwan na nga mabdos ako.	私は妊娠4ヶ月です。	I'm four months pregnant.		
	mabihagon	bihag	愛らしい、美しい	lovely					
	mabinantayon	bantay	油断のない⇒bantay	"vigilant, watchful"	Mabinantayon kaayo ang mga ginikanan sa ilang mga anak batok sa mga ginadiling druga.		Parents are so watchful to their children against illegal drugs.		
	mabination	bati	情熱的	passionate					
	mabudhion	budhi	反逆者	traitor	Ang akong kaaway mabudhion.		My enemy is a traitor.		
	mabug-at	bug-at	重い	heavy 	Mabug-at ang imong bag kon daghan ka ug isulod nga mga butang.		Your bag will become heavy if you will put many things in it.		
	mabuhi	buhi	生きる、暮らす	live	Daghan ang mga tawo nga gustong mabuhi ug dugay ug malipayon kauban sa ilang pamilya.		Most people want to live longer and happy together their family.		
	mabulukon	buluk	色鮮やかな	colorful					
	mabungahon	bunga	多産の、実りある	"prosperous, prolific, fecund"	mabungahong bag-ong tuig	実りある新しい年	prosperous new year		
	madagayaon	dagaya	たくさんの	many	Madagayaong grasya ang niabut kanako karong higayona.		In this moment I received many graces.		
	madahan	dahan	馬鹿げている	rediculous					
	madalagan	dalag	黄色っぽい、黄色の	"yellowish, yellow"	Madalagan ang kolor sa iyang mga ngipon.		Her teeth are yellowish.		
	madali	dali	すぐに 	"soon, quickly"	Pagsakay na lang ug taxi para madali ang pag-abot nimo didto sa airport.	タクシーに乗りなさい、早く空港に着くように。	Take a taxi to arrive quickly to the airport.		
	madaling panahon	dali panahon	出来るだけ早く 	as soon as possible					
	madasig	dasig	元気付ける、熱心な、励ます	"lively, eagerly"					
	madasigon	dasig	熱心に、熱中して	"zealous, enthusiastic"	Madasigon nga nagtrabaho si Alberto sa iyang proyekto.		Alberto works eagerly on his projects.		
	madayganon	dayag	率直な	"frankly, candid"	Madayganon niyang gisaysay ang iyang mga problema sa iyang mga ginikanan.		He talked his parents frankly about his problem.		
s	madistino	ma'destinar	任命する	assign 	Ang iyang mama madistino sa siyudad sa Sugbo sunod tuig.	彼女の母は来年セブ市に任命される。	His mother will be assigned in Cebu City next year.		
	madlok								
s	madre	madre	尼	nun 	Ang akong igsoong babaye gusto nga mahimong madre.	私の姉は修道女になる望だ。	My sister wants to be a nun.		
	madudahon	duda	疑い深い	skeptic					
	madugta	dugta	腐りやすい	perishable					
	madutlan	dulut	入りこめる	vulnerable					
	madutli	dulut	入りこめる	penetratable					
ch	madyung		麻雀	mahjong					
s	maestra	maestra	先生（女）	teacher (female)	Usa ka maestra ang akong mama.	私の母は学校の先生です。	My mother is a teacher.		
s	maestro	maestro	先生（男）	teacher (male) 	Masinabtanon nga maestro si Mr.Santos.	サントス先生はとても理解がある方です。	Mr. Santos is a very understanding teacher.		
	mag-	mag	接辞　〜をする人		原型の頭の一音節を繰り返すtagと同じ	語幹の最初の音節を繰り返し、magをつけると、「〜をする人」の意味になる。			
	mag-	mag	接辞　未来進行形動詞化	prefix making future tense progressive verb					
	maga-	maga	接辞　未来進行形動詞化	prefix making future tense progressive verb					
	mag-aalot	alut	床屋	barber	Usa ra ka mag-aalot ang nagserbisyo sa among baryo.		We only have one barber who serves in our barrio.		
	magaan	gaan	軽い⇒gaan	light					
	mag-aawit	awit	歌手	singer	Usa ka maayong mag-aawit si Utada Hikaru.		Utada Hikaru is a very good singer.		
	magahi	gahi	固い	hard 	Ayaw ibutang sa sulod sa refrigerator kana kay mogahi.	それを冷蔵庫に入れないで、堅くなるから。	Don't put that into the refrigerator because it will be hardened.		
	magamahay	mahay		"regret, blame"	Dili ka angay magamahay sa imong mga amiga kon kasab-an ka sa imong mama.	がっかりした？	You should not blame your friends if your mother scolds you.		
	magamit	gamit	使える、役に立つ	"can be used, useful, available"	Hiposa na ang mga daan nga sinena kay magamit pa nga himuong trapo.	古い服を取っておいて、雑巾に使えるから。	Keep the old clothes to use as rugs.		
s	magarbohon	garbo	堂々とした、威張った	"proud, magnificent"	Magarbohon ang mga Pilipino sa ilang kasaysayan.	フィリピン人は、彼らの歴史に誇りを持っています。	Filipinos are proud of their history.		
	magbabaligya	baligya	販売員	salesman	Usa ka matinud-anon nga magbabaligya ang akong papa.	私の父は、誠実な営業マンです。	My father is a very honest salesman.		
	magbabalita	balita	記者	reporter	Gibanhigan ang magbabalita sa radyo.		The radio reporter was ambushed.		
	magbabantay	bantay	見張り人、警戒人	watcher 	Nawala ang magbalantay sa tore.		The watcher in the tower was missing.		
	magbabaol	baul	農夫	farmer 	Naguol ang mga magbabaol tungod sa pag-atake sa mga peste.		The farmers were sad because of the attacking pests.		
	magbalantay	bantay	世話人	caretaker	Wala na ang magbalantay sa pala isdaan.	もう魚の養殖場の管理人いないよ。	There is no more caretaker of the fishpond.		
	magdadagan	dagan	ランナー	runner 	Kinahanglan nga adunay disiplina ang usa ka magdadagan.		A runner should have discipline.		
	magdadala	dala	運送者	"bringer, carrier, messenger"	Niretiro na ang magdadala sa among opisina.		Our office messenger had already retired.		
	magdadaog	daug	勝者、優勝者	winner	Ang mga magdadaog sa Sinulog Festival nanglukso sa kalipay.		The winner in the Sinulog Festival jumped with joy.		
	magdadayeg	dayig	ファン、賞賛者 	"fan, admirer"	Usa ako sa iyang magdadayeg. 	僕は彼女のファンの一人です。	I'm one of her admirer.		
	magdibuho	dibuhu	設計者	draftsman 	Ang akong tiyo usa ka maayong magdibuho.		My uncle is a good draftsman.		
	magdudula	dula	選手、俳優	player	Ang mga magdudula ug basketball sa eskwelahan namo adunay prebilihiyo nga libreng bayad sa matrikula.	私の学校のバスケットの選手には授業料免除の特典がある。	The players of basketball in our school have privilege of free tuition.		
	magdudumala	dumala	管理者	"manager, administrator"	Siya ang magdumala sa bag-ong kompanya.	彼女が新しい会社のマネージャーです。	She is the manager of the new company.		
	maghamok	hamuk	おびやかす	"harras, annoy"					
	maghuhubad	hubad	通訳	"interpreter, translator"	Si Grace ang maghuhubad sa iyang amigo nga koreano.	グレイスは、韓国人の友達の通訳です。	Grace is an interpreter to her Korean friend.		
	maghuhukum	hukum	裁判官	judge	Kinahanglan nga patas ang mga maghuhukom sa ilang mga desisyon sa kaso.	裁判官は判決に公平でなければならない。	Judges must be fair in their decision.		
	maghuhuni	huni	音楽家	musician	Ang mga kabataan sa among lungsod gitudloan aron mahimong maayong maghuhuni.	私たちの町の子供は良い音楽家になれるよう指導されます。	Children in our town are trained to become good musicians.		
	mag-igo	igu	決める	decide	Ikaw ang mag-igo.	あなたが決めて/君次第です。	You decide it.		
	mag-iilis	ilis	両替商	money changer	Risgo kaayo ang kinabuhi sa usa ka mag-iilis.	両替商の生活はとても危険です。	A money changers life is very risky.		
	magil-ason	gil-as	不安な、落ち着かない						
	magka-	magka	接辞　未来形	prefix mag+ka	mag+ka				
	magkatupad	tupad	並んで	"abreast, side by side"	Magkatupad mi sa lingkuranan	私たちは、席に並びました。	We sit in bench side by side.		
	magkauban	uban	並んで	"abreast, together"	Kinahanglan magkauban kitang tanan sa pagsumpo sa abuso sa ginadiling drugas.	私たちは皆で一緒に禁止された薬物の乱用を止めなければいけない。	We should fight together against drug abuse.		
	maglalaraw	laraw	デザイナー	designer					
	maglilindog	lindug	コラムニスト	columnist					
	magluluto	lutu	料理人	cook	Nagkinahanglan ug bag-ong magluluto ang among restawran.	私どものレストランは新しいコックが要ります。	Our restaurant is in need of a new cook.		
	magmamando	mandu	支配者	ruler	Malipayon ug malinawon ang usa ka gingharian kon ang ilang magmamando makiangayon.	もし王様が公正であれば、王国は幸福で平和です。	A kingdom is happy and peaceful if their rule is fair.		
	magmata	mata	目覚めて	awaken	Ayaw pagsaba aron ang mga bata dili magmata.	赤ちゃんたちが起きないように、うるさくしないで。	Don't make noise so that the children will not be awaken.		
	magnanakaw			steal along					
	mag-on	mag	将来を誓う	agree about their future					
	magpulos	pulus	使える	useful					
	magsasalum	salum	ダイバー	diver					
	magsasaway	saway	検閲官	censor	Kinsa ang mga miyembro sa magsasaway?	どなたが検閲の方ですか。	Who are the members of the board of censors.		
	magsasaysay	saysay	解説者	"commentator, narrator"	Nagkinahanglan ug usa ka maayong magsasaysay ang istasyon sa radyo.		The radio station needs a very good commentator.		
	magsisibya	sibya	アナウンサー	"broadcaster, announcer"					
	magsuon	igsuon	兄弟姉妹⇒managsuon	"sibling, brother/sister"					
	magsusugod	sugud	初心者	beginner	Ang akong pag-umangkon nga lalaki magsusugod sa pagbasa.		My nephew is a beginner in reading.		
	magsusukot	sukut	集金人	collector	Ang magsusukot masuko kon dili ka mobayad.		The collector will get angry if you will not pay.		
	magsusulat	sulat	作家	writer	Si Carole Mortimer usa ka maayong magsusulat sa Harlequin Presents.		Carole Mortimer is good writer of Harlequin Presents.		
	magsusumbong	sumbung	告訴人	accuser					
	magtataho	tahu	レポーター	"reporter, narrator"	Si Mel Tiangco usa ka maayong magtataho.		Mel Tiangco is a good reporter.		
	magtiayon 	tiayun	夫婦	married couple	" Usa ka adlaw, sama sa sagad mahitabo sa usa ka magtiayon, nagkabingkil sila. "	ある日彼らは、ちょうど他の夫婦がするように、喧嘩をした。	"One day, they had a quarrel as many couples do. "		
	magtinabangay	tabang	助け合う	helping each other					
	magtutudlo	tudlu	先生、指導者	teacher	Nanginahanglan ug umento sa sweldo ang mga magtutudlo.		Teachers need an increase in their salary.		
	magtutuo	tuu	信者	"devotee, believer"					
	magtutuon	tuun	研究者	student					
	magubot	gubut	混乱した、もつれた	"chaotic, turbulent"					
	magulang	gulang	年上の、兄・姉	"elder, elder sister/brother"	Dako kaayo ang akong respeto sa akong magulang nga babaye.	私は姉のことを尊敬しています。	I had a great respect for my elder sister.		
	mag-uuma 	uma	農夫	farmer 	Ang mga mag-uuma namalit ug abono para sa ilang mga tanom.	農家は農作物のために肥料を買った。	The farmers bought fertilizers for their plants.		
	maguwang	gulang	年上の、兄姉	elder 					
	mahadlukon	hadluk	臆病な	timid	Ang batang mahadlukon kinahanglan dasigon kanunay.	気の小さい子供には、いつも元気付けてあげないといけません。	A timid child needs constant encouragement.		
	mahait	hait	鋭い	"keen, sharp"	Ngindot kaayo gamiton ang mahait nga kutsilyo.	良く切れる包丁はとてもいいね。	Its very nice to use a sharp knife.		
	mahal	mahal	高い、大切な	"high, precious, expensive"	Mahal kaayo ang jewelry nga akong gipalit sa Hongkong.	私が香港で買った宝石は高かった。	The jewelry I bought in Hong Kong were very expensive.		
	mahalon	mahal	高価な	"costly, pricey"					
	mahamis	hamis	なめらか	smooth	Mahamis ang atong pamanit kung mogamit kita ug sabon nga adunay papaya.	パパイヤの入ってる石鹸を使うと皮膚が滑らかになります。	Our skin will become smooth if we use a bath soap with papaya.		
	mahandumon	handum	記念の、追憶の	memorial	Ang akong pagradwar sa high school usa ka mahandumon nga panghitabo.		My high school graduation is a memorable experience.		
	mahay	mahay	後悔、悔いる	"regret, complain"	Di ka magmahay kun mosugot ka.	同意してくれれば、後悔させないよ。	You will not regret if you agree.		
	mahayag	hayag	明るい	bright					
	mahibaloan	hibalu	知ること	knowable	Kini akong gustong mahibaloan. 	これが私の知りたかったことです。	This is what I wanted to know.		
	mahibudngon	bulung	不思議そう	wondering					
	mahigalaon	higala	なれなれしい	friendly					
s	mahiko	magico	魔術師、手品師、魔術	"magician, magic"					
	mahilak	hilak	泣きやすい、涙もろい	easily to cry					
	mahilas	hilas	みだらな、下品な	"immoral, obscene, lewd, nasty"	Mahilas ang mga pasundayag sa ubang mga balay kalingawan.		Some beerhouses presented lewd shows.		
	mahilig	hilig	好みの、しがちな 	"liable, prone"	Mahilig ka bang mokanta?	歌うのは好き？	Is singing your favorite?		
	mahiligon	hilig	し勝ちな、傾向がある	"desirous, prone, apt to"	Ang akong manghod nga babaye mahiligon sa paghimo ug mga sinina.		My kid sister is apt to designing clothes.		
	mahilis	hilis	消化できる、溶ける	"digestible, dissoluble"	Ang mga bata kinahanglan mokaon ug mga pagkaon nga dali ra mahilis.	子供たちは消化の良いものを食べなきゃいけません。	Children should eat digestible foods.		
	mahilum	hilum	静かな 	calm 	Kinahanglan atong mahilum kanang bata nga gisapot.		We need to calm that kid who's having tantrums.		
	mahimo	himu	〜できる	can	Angay lang nga mamahimo kang doctor.	医者に行った方がいいよ。	You should see a doctor.		
	mahimsog	himsug	強健な、がっしりした	"sturdy, robust"	Usa ka mahimsog nga batang lalaki ang nakadaog sa paugnat sa kusog.		a robust boy won in the physical exercises.		
	mahimuot	buut	嬉しい、満足な	"happy, glad, pleased"	Mahimuot ang imong mga ginikanan kon sige nimo silang duawon.	あなたがいつも訪ねていけば、ご両親もお喜びでしょう。	Your parents will be glad if you always visit them.		
	mahimuyo		落ち着かない	restless	Dili ko mahimuyo kay naa ko ~				
	mahinalion	dali	衝動的	"impulsive, impetuous"					
	mahinamon	hinam	⇒hinam	thrilling					
	mahinay	hinay	ゆっくり、のろい	"slow, tardy"	Mahinay molakaw ang mga tigolang.	お年よりは歩くのが遅い。	Older people are slow in their walking.		
	mahinaykon	hinayak	性急な、衝動的な	"rash, impetuous"	Mahinaykon niyang gibunalan ang iyang mga anak.		He was impetuous in beating his children.		
	mahinayon	hinay	のろまな	"laggard, dull"	Mahinayon niyang gitrabaho ang mga buluhaton sa balay.		She does the house hold chores in a laggard manner.		
	mahinugon	hinug		"ripe, mature"	Mahinugon ko mugasto sa kuwarta tungod kay lisod ang pagpangita niini.				
	mahinuklogong	hinuklug	情の深い、情にもろい	"emotional, sentimental"	Mahinuklogon ang iyang kaagi nga gipaambit namo.		She shared an emotional experience with us.		
	mahinungdanon	tungud	重要な 	important 	Mahinungdanon nga kanunay kitang maminaw sa mga balita.		It is important that we should always listen to the news.		
	mahisabtan	sabut	判る/分かる	understand/distinguish	Dili ka nila mahisabtan kon dili ka mosulti sa tinuod.		They will not understand you if you will not tell the truth.		
s	mahistrado	magistrado	行政官	magistrate					
	mahitungod	tungud	に関して	about					
	mahugaw	hugaw	汚い	"dirty, nasty"	Mahugaw ang atong salog kon mosulod ka nga magsapatos.		Our floor will get dirty if you get inside with your shoes.		
	mahugut	hugut	厳格な、ストリクトな	strict	Mahugot ang disiplena sa iyang ginikanan ngadto sa iyang mga anak.		His parents are strict in disciplining their children.		
	mahulay	pahulay	休む⇒pahulay	rest->pahulay	Namahulay lang mig kadiyot.	私達はちょっとだけ休んだ。	We took a little rest.		
	mahulogan	hulug	落ちる	fall to a space 	Pagbantay mahulogan ka.	落ちないよう気をつけて。 	Be careful not to fall in.		
	mahumok	humuk	柔らかい	soft	mahunok og kasingkasing	心優しい	tender hearted		
	mahumut	humut	良い匂いの	smell sweet					
	mahunahunaon	hunahuna	思慮深い	"thoughtful, considerate"	Mahunahunaon siya sa tawo nga iyang kaila.	彼は知人にとても思いやりがあります。	He is thoughtful to his acquaintances.		
	mahuyang 	huyang	弱い、繊細、壊れ易い	"weak, delicate, frail, fragile"	Ako dali ra kaayo magkasakit kay mahuyang ko ug resistensya sa lawas.	僕は身体の抵抗力がないんですぐ病気になってしまう。	I don't have much resistance in my body so I easily become sick.		
	maigang	igang	蒸し暑い、むっとする	"sultry, warm, stuffy"	Maigang ang among lugar panahon sa ting-init.		Our place is warm during summer.		
	maikugon	ikug	恥かしがり	"bashful, shy"	Maikugon siya sa mga babaye.	彼は女の子にはシャイなんだ。	He is shy with girls.		
	mailhan	ilhan	気づきやすい	"noticeable, perceivable"	1				
	mainampingon	amping	大事にする	"delicate, careful caring, treasure"	Ako mainampigon kaayo sa akong mga butang.	私は、物をとても大事にします。	I treasure my own things.		
	mainat-inat	inat	弾力ある	elastic	Ang kining tela mainat-inat ug gikan kini sa gawas sa nasud.	この布は伸びますし、外国製です。	This cloth is elastic and imported.		
	mainit	init	暑い、熱い	hot	1				
	mainiton	init	熱い、燃えるような	"ardent, hot, fiery"	1				
s	mais	maiz	トウモロコシ	"maize, corn"	Gagmay ug grano kining mais.	このトウモロコシは粒が小さい。	This corn is small grain.		
	maisip	isip	思慮深い	"wise, learned"					
	maisug	isug	勇敢な 	brave 	Unsa ka maisog nga sundalo ang among silingan.		Our neighbor is a brave soldier.		
	maiya	iya		ownership	maiya ang maong kantidad kon …				
	maka-	maka	できる	"be able to, can"		可能未来形をつくる。			
	makabungog	bungug	耳をつんざくような	deafening					
	makabuot	buut	御する	govern	Walay makabuot kanako.		No one can govern me.		
	makadaghan	daghan		often					
	makadiyot	diyut	刹那的	"momentary, brief, awhile"					
	makagagahum	gahum	神	"god, almighty"	Ang Ginoo makagagahum.		God is powerful.		
	makahulugan	hulug	意味ありげに	significant					
	makak	bakak	うそをつく⇒bakak	tell a lie	⇒bakak				
	makakulba	kulba		dreadful					
	makalilimos	limus	乞食	beggar	Kanang makalilimos maoy membro ug sendikato kuno.	その乞食は組織の一人だって。	They said the beggar is a member of syndicate.		
	makalilisang	lisang	恐ろしい	"shocking, terrible"	Sa miaging linog sa Kobe sa Japan makalilisang kaayo kadto ga nahitabo.	日本の神戸の地震で起きたことは恐ろしいものだった。	It was so terrible what happened in the previous earthquake in Kobe Japan.		
	makamao	mau	できる、可能	able					
	makaon	kaun	食用の、食べ物	"edible, eatable"					
	makapalimbawot	limbawut	ぞっとする、恐ろしい	hideous					
	makasasala	sala	犯罪人、犯罪の	criminal	Kitang tanan makasasala.		We are all sinners.		
	makausa	usa	一度に	"at one time, once"					
	makaya	kaya		"bear, able"					
	makiangayon	angay	公正	"fair, just"					
	makig-	ma kig	接辞						
	makililimos	limus	乞食	beggar 	Daghang  makililimos sa daplin sa dalan.	道路横に一杯乞食が居る。	There're many beggars in the sidewalk.		
	makina-	ma kina	接辞		ma+kina				
	makinaadmanon	kinaadman	賢い、優秀な、知恵のある	"wise, sage"	Si Lisa usa ka makinaadmanong estudyante sa among eskwelahan. 	リサはこの学校の優秀な生徒です。	Lisa is a excellent student in our school.		
s	makinilya	maquinilla	小型機械	miniature machine					
s	makinista	maquinista	機関士、操縦士	machinist					
	makmak	makmak	打つ、叩く	"strike, hit"					
	makopa	makupa	マコパ（果物）	java apple					
	makuli	kuli	気が進まない	"reluctant, hesitate"	Ayaw pagmakuli sa pagsulti sa tinuod.	真実を話すことをためらうな。	Don’t hesitate in telling the truth.		
	makusog	kusug	激しい 	"violent, intense"	Usa ka makusog nga bagyo ang moabot sa Pilipinas.	強い台風が一つフィリピンにやってきた。	A violent storm is coming to the Philippines.		
	mala	mala	乾いた、無関心	"dry, dry-up, disinterest"	Mala na ang mga senina.	服は皆乾いたよ。	The clothes are dried up already.		
	maladhan	lahid	塗った、含んだ						
	malagot	lagut	怒った	"furious, loathe"					
	malamaton	lamat	魅力的な	"enchanting, charming"					
	malamposon	lampus	成功裏に	successful					
	malandong	landung	陰のある	shady					
	malapason	lapas	侵しやすい	"violable, violating"	Kung ikaw malapason sa gihimong balaod angay ka gyud nga silutan.	そんなに簡単に規則やぶると、ほんとに罰せられるよ。	If you easily violate existing law you will be punished.		
	malayo	layu	遠い	far	Ang balay sa among katabang layo gikan sa among lugar.		Our helper's house is far from our place.		
s	maldito	maldito	悪戯な、性質の悪い	"naughty, evil, mischievous"	Maldito siya!	ひでえ野郎だ。	He is an evil one.		
	malhon	mala	乾かす	dry up	Malhon ang basa nga trapo. 	濡れた雑巾は乾かします。	I will dry the wet floor cloth.		
	maligdong	ligdung	謹厳な	"solemn, dignified"					
	maligya	baligya	売る	sell					
	malinawon	linaw	平和な 、平穏に	"peaceful, calmly"	Malinawon ang among lungsod. 	私達の町は平和ですよ。	Our town is peaceful.		
	malingin	lingin	丸い	round	Lingin nga kan-anan nga lamesa ang akong gustong paliton.	丸い食卓を飼いたいのですが。	I'd like to buy a round dining table.		
	malinis	linis	清潔な、きれいにする	clean 					
	malipayon	lipay	幸福な 	happy 	Malipayong Pasko.	クリスマスおめでとう。	Merry Christmas.		
	malipong	lipung	くらくらする、めまいする	"dizzy, giddy"	Malipong ko ug magsuka.	くらくらして吐きそう。	I feel dizzy and vomiting.		
	malisod	lisud	困難な 	difficult 	Malisod ang pagsaka sa kinatas-an nga bukid.		It's difficult to climb the highest mountain.		
s	malisya	malicia	悪意、下心						
s	malisyoso	malicioso	悪意の	malicious					
s	malita	maleta	スーツケース	suitcase					
	maloloy-on	luuy	親切な、慈悲深い	"benevolent, kind"	Ang akong lola maloloy-on sa mga tawo nga nagkinahanglan sa iyang tabang.		My lola is so kind to the people who needs her help.		
	malong	malung	マラナオ衣装	Maranao garb					
	maluluy-on	luuy	親切な、慈悲深い⇒maloloy-on	"merciful, benevolent, kind"					
	malumo	lumu	優しい	tender-hearted					
	malumoy	lumuy	柔らかい、熟した	mellow					
	maluya	luya	弱い、繊細、壊れ易い	weak	Ang bata nga dili mokaon maluya.		A child who doesn't eat will become weak.		
	maluyahon	luya	弱い	"morbid, feeble"					
s	mama	mama	ママ、お母さん	mother 	Akong gimahal ang akong mama.	僕の好きなのは、お母さんだよ。	I love my mother.		
	mamahandi	bahandi	会計⇒bahandi 財産	"accountant, treasurer"	Nagtrabaho ang akong ate sa usa ka opisina isip mamahandi.		My sister works in an office as an accountant.		
	mamahaw	pamahaw	朝食をとる	breakfast 	Kinahanglan nga mamahaw kita sa dili pa motrabaho.		We must eat breakfast before going to work.		
	mamahayag	hayag		reporter	Si Bobby Nalzaro usa ka mamahayag sa Sugbo.		Bobby Nalzaro is a reporter in Cebu.		
	mamahit	pahit	噛まれる、刺される	bite	Buotan kaayo ang among iro kay dili mamahit sa tawo. 	私の犬は人を噛んだりしない良い犬です。	My dog is very good because he doesn't bite man.		
	mamala	mala	乾いた	dried	1				
	mamalhin	balhin		will transfer					
	mamalihug	palihug							
	mamang	mamang	昆虫、虫	"insect, bug"	Mahadlok siya ug mga mamang.		He is afraid of insects.		
	mamat-an	mata	目覚めた	awaken					
	mamatay	patay	死んだ	die	Ang mga mamatay kon dili buboan adlaw.		Plant will die if they are not watered everyday.		
	mamatud-an	matuud		"affirmed, actual"					
	mamatud-i	matuud		actual	Wala mi mamatud-i nga naa mi relasion.	私達は、実のところ関係ありません。	We don’t have a relation actually.		
	mamawi	bawi	⇒bawi	⇒bawi :reclaim					
	mamaylihay	bayli	踊り子	dancer					
	mameligro	piligru	危険な						
	mamili	pili	⇒pili	choose	Siya akong giingnan nga mamili siya kung kinsay iyang seryosohon.	彼に言ったの、誰が本気か選んでと。	I told him to choose to whom he is serious.		
	mamomoo	pamuu	労働者 	"worker, laborer"	Nangayo ug umento sa sweldo ang mga mamumuo.		The laborers were asking for a wage hike.		
	mamugos	pugus	強いる⇒pugus	forcing	Mamugos ang akong amiga nga ako siyang pahulamon ug sinina.		My friends force me to let her borrow my dress.		
	mamulong	pulung	雄弁な	eloquent					
	mamumuno	bunu	殺人犯	"slayer, criminal, suspect"					
	mamumuno	bunu	殺人者	"killer, murderer"					
	mamumuo	pamuu	労働者 	"worker, laborer"					
	man-	mag	接辞　magの口語、くずした発音						
	managop	sagup	養子、採用	adopt					
	managsama	sama	一致、同型	"same, identical, uniform"	"Ang mga langgam nga managsama ug balhibo, mag-uban bisag asa."	同じ羽の鳥は群れをつくる。	Birds of same feather flocks together.		
	managsilingan	silingan	隣人	neighbor	Ang maestro nako sa matematika managsilingan ra mi.	私の数学の先生はお隣さんです。	My mathematics teacher is our neighbor.		
	managsoon	igsuun	兄弟姉妹	brother and sister	Duha ra mi kamanagsoon nga anak ni Mama.	私たちは母の二人だけの子供です。	We are only two brother and/or sister as children of our mother.		
	manahe	panahi	仕立てる⇒panahi	sew	Maayo manahe ug bestida siya.	彼女は服を上手に仕立てます。	She make dress well.		
	manalipod	salipod							
	manamilit	panamilit	別れを告げる	bid farewell					
	manamin	samin	鏡を見る	mirror					
	mananabas 	panabas	仕立屋	tailor 	Nipalta sa pagtrabaho ang usa sa among mga mananabas.		One of our tailors is absent.		
	mananag-an	tag-an	予言者	prophet 	Ayaw kamo ug tuo sa mga peke nga mananag-an.		Don't believe to false prophets.		
	mananagan 	dagan	ランナー	runner 	Ang mananag-an nanginahanglan ug maayong pagbansay-bansay.		A runner needs a good training.		
	mananahi 	tahi	仕立屋 	tailor	Si Divina kahibalo mananahi ug kurtina.		Divina knew how to sew curtains.		
	mananakay	sakay	船乗り、乗員⇒sakay	"sailor, commuter"	Ang usa ka mananakay nanginahanglan ug pasensya.		A commuter needs to have patience.		
	mananambal 	tambal	医者	doctor 	Daghan ang dili maayo motambal nga mananambal.	良く直さない医者がたくさんいる。	There are many doctors who doesn't cure well. 		
	mananaog 	daug	勝利者 = magdadaog	winner	Siya ang mananaog sa kontes sa sayaw.	彼女がダンスコンテストの優勝者です。	She is the winner of the dance contest.		
	mananap 	mananap	動物	animal 	Daghan ang mga ilahas nga mananap nga makita sa kining kalasangan.	この森には野生の動物がたくさん見られます。	We can see many wild animals in this forest.		
	mananayaw	sayaw	ダンサー、踊り好き	dancer	Nakita niya nga nagtigi ang mga mananayaw sa ilang kahanas sa maong sayaw.	彼女は踊り手たちがその踊りで腕前を競っているのを見た。	She saw the dancers were competing their skills on that dance.		
	manang	manang	姉貴	elder sister	Si Manang Tekla usa ka dalagang gulang.	テクラ姉さんは未婚です。	My elder sister Tekla is a spinster.		
	mananggot	sanggut							
	mananghid	sanghid	許可	"permission, leave"	Nasuko si Mama nako gahapon kay wala ko mananghid sa iya nga sa tungang gabii na ko makauli kay motambong ug party.	許可無しで、夕べ真夜中にパーティーから帰ったから、母が怒ったの。	My mother got angry to me yesterday because I hadn't her permission to be late midnight at home for attending party.		
s	mando 	mando	規則、支配、決定する	"rule, control, command"	Ang mando sa among ginikanan sa mga anak nila nga kinahanglan magtarong ug eskwela.	私たちの親は、子供によく学べと言いつけた。	The command of our parents to their children is to study well.		
s	maneho	manejo	経営する、管理する	"operate, manage"	Nakamaneho ka ba ug trak? 	トラックを操縦したことがありますか。	Have you operated a truck?		
	mang-	mang	接辞　自動詞未来形						
	manga	manga	mgaと略す、複数を示す	always abbr.'mga' :indicate plural					
	manga-	manga	接辞　複数自動詞未来形	prefix making future tense intransitive verb					
	mang-aawit	awit	歌手	singer	Usa ka mang-aawit sa kasal ang akong Tiya.		My aunt is a singer in weddings.		
	mangahas	kahas	敢えてする	dare					
	mangantahay	kanta	歌手	singer					
	mangaon	kaun	食べる⇒mag+kaon		mag-kaon				
	mangayo	pangayu	願う⇒pangayo	"beg, demand, request"					
	mangbad		巨人	giant					
	mangga 	mangga	マンゴー	mango 	Inila ang Guadalupe sa ilang mga tam-is nga mangga.		Guadalupe is known for their sweet mangoes.		
	manggad	manggad	商品、宝、大事にする	"merchandise, goods, treasure"					
	manggialamon	alam	賢い 	wise					
	manggihatagon	hatag	気前の良い、親切な	"generous, liberal"					
	manggihunahunaon	hunahuna	思慮深い	thoughtful					
	manggiluy-on 	luuy	情け深い、親切な 	"charitable, compassionate"	Siya manggiluy-on sa mga nanginahanglan.	彼女は貧しい人々に親切だ。	She is kind to the needy.		
	manggiulawon 	ulaw	内気な 	"shy, bashful"	Ang uyab ni Cora manggiulawon kaayo mao nga hilom siya kanunay.	コラのボーイフレンドは、とても内気でいつもじっと黙っている。	"The boyfriend of Cora is very shy, he is always silent. "		
	manghimalad	palad	占い師	fortune teller	Dili ko matuo sa mga manghimalad nga tawo.	私、占い師なんて信じないわ。	I don't believe fortune tellers.		
	manghinlo	hinlu	きれいにする⇒hinlo	clean	manghinlo sa balay				
	manghod	manghud	弟、妹、より若い	younger	"Si Rolly manghud nako nga igsoon, apan mas tigulang siya tan-awon kay nako."	ロイは私の弟ですが、私より年上に見えます。	Rolly is my younger brother but he looks elder than me.		
	mangiguay	igu	猟師	hunter	Si Richard usa ka sikat nga mangiguay sa rehiyon.		Richard is a well known hunter in the region.		
	mangihapon	gihapun	やっぱり、それでも	"still, also"					
	mangilab	kilab	フラッシュ、閃光	flash					
	mangil-ad	ngil-ad	醜い、良くない	"bad, nefarious, ugly"	Mangil-ad ang imong batasan kon mag-uban mo.		Your attitude is going to bad if you with him.		
	mangilngig	ngilngig	恐ろしい、すごい、素晴らしい	"gruesome, excellent"					
	mangingihaw	ihaw	肉屋、畜殺者	butcher					
	mangingilad	ilad	詐欺師、うそつき⇒ilad	"swindler, liar"	Sa panahon karon daghan na ang mangingilad sa Pilipinas.	この頃フィリピンに詐欺師が多くなった。	These days there are plenty of swindler in the Philippines.		
	mangingisda 	isda	漁師	fisherman	Sa Japan mas nindot ug teknolohiya nga mga gamit sa mangingisda didto kay sa Pilipinas.	日本ではここフィリピンより進んだハイテク機器の漁法です。	In Japan they use more advanced devices for fishing than in the Philippines.		
	mangita	pangita	探す	"seek, search"					
	manglambotsing		馬鹿をする						
	mangno	mangnu	思い出す	remember	Ang pagbagting sa relo maoy nagpamangno nako nga udto na.	時計の音でもう12時だったと気がついた。	The ringing of the clock reminded me that it was already noon.		
	mangtas	mangtas	残忍な	"fierce, cruel"	Ang tawong nalunod gikaon sa usa ka mangtas nga tagat.	溺れた男は残忍な海の生物に食べられた。	The drowning man was eaten up by a fierce beast of the sea (shark).		
	mangtutungha	tungha	生徒	student					
	mangumusta	kumusta	挨拶する	greeting					
	mangunay	unay	自分でする	do it oneself					
	mangunguot 	kuut	スリ	pick-pocket	Mga tulo ka tuig na nga milabay usa sab ko nga nabiktima ug mangunguot.				
	manguskos	kuskos							
	mani 	mani	ピーナッツ、豆 	"bean, peanut"	"Ingon sila makabugas kuno sa nawong, kung mokaon ug daghang mani."	たくさんピーナツを食べるとニキビが出来るそうよ。	They said that the pimples will appear in our face  if we eat plenty of peanuts.		
s	manibela	manivela	ハンドル（自動車の）	steering wheel					
	maniid	tiid	観察する	"observe, spy"					
	manimuyo	puyu	居住する	reside					
	maninay	maninay	教母	godmother	Ang akong maninay nga dato nagpuyo sa siyudad sa Bacolod.		My rich godmother lives in Bacolod City.		
	maninoy	maninuy	教父	godfather	Ako ang usa ka maninoy sa anak sa akong suod nga amigo.	私はある親友の子供のゴッドファーザーです。	I'm a godfather of a child of my close friend.		
s	manintar	tentar	誘惑者	tempter					
	manipis	nipis	薄い	thin					
s	maniskuhay	disco	踊り好き、ディスコ通い	dance-lover					
	manlalaban 	laban	弁護士 	lawyer 	Ang gusto unta nako nga propisyon ang usa ka manlalaban apan dili makayasa akong ginikanan.	私は弁護士になりたかったのですが、私の両親にはお金がありませんでした。	I wanted to be a lawyer as my profession but my parents could not afford it.		
	manluluwas	luwas	救世主	savior	Si Hesukristo ang atong manluluwas.		Jesus Christ is our savior.		
	manok 	manuk	鶏、鶏肉	"chicken, hen, cock"	Si Papa nako anaay baynte ka binuhi nga manok para sa tigbakay.	私の父は20羽の闘鶏用の鳥を飼っている。	My father has twenty bred chicken for cock fighting.		
	manomano	manu	素手で、人力で	manual					
	manoy	manuy	兄貴、先輩	elder brother					
	mansa	mansa	しみ、汚れ	"blemish, stain"					
s	mansanas 	manzana	リンゴ 	apple 	Mas lami ang mansanas sa Japan ikumpara sa America.	日本のりんごはアメリカ産よりおいしい。	The apple of Japan is yummier than that of America.		
	mantala 	mantala	布告、広告	"herald, announce, advertisement"	Nabasa ba ninyo ang mantala mahitungod sa ilang bag-ong tindahan?	君は彼らの新しい店の広告を見たか。	Have you read the advertisement about their new store?		
	mantalaan	mantala	新聞	newspaper	Magbasa ka ba ug mantalaan kada adlaw?	あなたは毎日新聞を読んでる？	Do you read newspaper everyday?		
s	mantekilya	mantequilla	バター	butter 	"Usahay,among butangan ug mantekilya ang pan."	時々私たちはパンにバターをつけます。	"Sometimes, we put butter on the bread."		
s	mantika	manteca	脂	fat 	Ang mantika sa baboy mas daghan ug kolesterol ikumpera sa uban.	ブタの脂は、他のよりコレステロールが高い。	The fat of pork is richer of cholesterol than other fat.		
s	mantsa	mancha	しみ、汚れ	"stain, dot, blemish"					
	manubag	tubag	答えられる⇒tubag	answerable ->tubag					
	manubid	subid	流し釣り	"fishing, trolling"	manginhas ug manubid	貝拾いと釣り			
	manuheto	suheto							
	manukad	sukad	始める	started					
	manumbaling	numbaling	気にする	"regard, consider"	Ang babaye wala manumbaling	女はそれを無視した。	The woman was unmoved. 		
	manunubos	tubus	救世主	"redeemer, saviour"					
	manunukli 	sukli	両替	money changer 					
	manununod	sunud	跡継、相続者	heir	Siya ang bugtong manununod sa katigayunan sa iyang lolo.	彼女は、彼女のおばあさんの唯一の相続人です。	She is the sole heiress of her grandfather's wealth.		
	manupi	tupi							
s	manuskrito	manuscrito	原稿	manuscript					
	manuslok	tusluk							
	manuwa	dula	⇒magdula	->magdula					
e	manyak	maniac	マニアック、色情狂	"maniac, nympho"					
e	manyakis	maniac	マニアック、色情狂	"maniac, nympho"					
	mao	mau	..は---です。	"be, correct "	Mao ba?; maong ; Mao na!	そうですか。; その;　それでか！	Is that so?; said ; That's why!		
	maomao	mau	つくりごと、フィクション	figment	Ang mangingilad maghimo ug maomao nga mga estorya.		A liar fabricates figment stories.		
	maong	mau nga	その、当該のmao+nga	"that, corresponding"					
	maong	maung	ジーパン、ジーンズ	"jean, denim"					
	maora	mau ra			Ang akong nawong maora ug hitsura ni Genna.		My face look like Genna.		
	maorag	mau ra ug	〜の様な、みたいな	〜like as					
	maot	maut	醜い、偽善、悪い	"ugly, hypocrite"	Maot ang pasundayag sa plaza kagabii.	昨日のプラザのショーは良くなかったね。	The show in the plaza last night was ugly.		
	mapagawalon	pagawal	尊大な、生意気な、横柄な	"pompous, arrogant"					
	mapahimuslanon	pulus	他人を食物にする、捕食性の	predatory					
	mapahitas-on	taas	高慢な；威張った	Proud	Ang tawo nga mapahitas-on walay mga higala.		A proud person doesn't have friends.		
	mapainubsanon	ubus	謙虚	humble					
	mapakisayron	sayud		curios					
	mapanagan-on	tagana	慎重な、用心深く	prudent					
	mapangahason	kahas	大胆不敵な	audacious					
	mapasalamaton	salamat	感謝した、有難く思って	thankful	Kanunay akong mapasalamaton sa Ginoo sa tanang grasya nga iyang gihatag kanako.	受益者	I am always thankful to God for all the blessings he gave me.		
	mapaubsanon	ubus	謙虚	humble					
	mapig-ot	pig-ut	せまい	narrow	Ang karsada padulong sa ilang balay mapig-ot.		The road going to the house is narrow.		
	mapig-uton	pig-ut	厳格な、ストリクトな	strict	Ang akong bana magpig-utan.		My husband is strict.		
	mapili	pili	任意の、選択可能な	optional					
	mapiliton	pilit	しつこい、感情的な	"insistent, impelling"					
	mapinanggaon	pangga	大切にする	dear					
	mapiog	piug	制圧する	"overwhelming, suppress"					
	mapiogon	piug	圧倒的な	overwhelming					
	mapugsanon	pugus	しつこく	insistent					
	mapuslanon	puslan	便利な	useful					
	maputi 	puti	白、白い	white 					
	marika 	umari ka	おいで	come here	"Miingon siya sa iring ""Marika"" . "	 彼は猫においで、と言った。	He said ' Come near' to the cat.		
	marka	marca	印、マーク	mark					
s	marmol	marmol	大理石	marble	Ang salog sa balay ni Cecil marmol.	セシルの家の床は大理石です。	The floor in Cecil house is marble.		
	maro	maru	抜目ない	shrewd					
	maroon		皮肉	wisecrack					
s	marpil	marfil	義歯	false teeth	Nagsuot si Chona sa iyang marpil.	チョナさんは義歯をしています。	Chona wears her false teeth.		
s	Marso 	marzo	三月	March 	Ang akong ig-agaw mogradwar karong umaabot nga Marso.	私の従兄はこの3月に卒業します。	My cousin will graduate this coming March.		
s	Martes 	martes	火曜日	Tuesday 	Naa sila sa sayaw kada Martes.	彼らは毎週火曜日に踊っています。	They have a dance practice every Tuesday.		
s	martilyo	martillo	金槌、ハンマー	hammer 					
	marunong	marunung	抜け目ない、賢い	"shrewd, wise"					
s	mas ~ kay 	ma's ~ que	よりも〜だ。比較級	more than	Si Ruben mas buotan ug mapaubsanon kay sa kang Lito.	ルーベンは、リトより親切で控えめです。	Ruben is more kind and humble than Lito.		
	masabtan	sabut	理解する⇒sabut	understandable					
	masagunson	sagunsun	連続した	successive	Hinaot nga imo kong masabtan.	わかって頂けるとありがたい。	I wish your understanding.		
s	masahe 	masaje	マッサージ 	massage	"Maaayo kaayo magpamasahe inig human sa trabaho, para makatulog dayon."	仕事の後でマッサージはとてもいいね、すぐ眠れる。	It's very good to have a massage after working so that we can sleep soon.		
	masakiton 	sakit	病気の 	sick	"Si Gary nga palahubog kaayo bisag bata pa, pero masakiton na karon."	ガーリは、若いときからのんべえで、今や病気だ。	Gary was drunkard even he was still young bet now he is sick.		
	masal-anon	sala	凶悪な、犯罪的	felonious					
	masalaypon	sayup	失敗した	"unfaithful, erring, mistaken"					
	masaligan	salig	信頼できる	trustful	Ang katabang namo sa balay masaligan kaayo sa pagbantay sa balay kung wala kami.	私の家のヘルパーは信頼でき、私たちが居ないときでもよく家を世話してくれます。	Our helper is very reliable of taking care our house when we are not around.		
	masaligon	salig	信じている、信頼している	"trustful, trusting"	Ang akong amigo masaligon kaayo nga gibilin sa akoa ang iyang kuwarta nga nagkantidad ug singkwenta mil.	僕の友人は僕を信頼して5万ペソを預けていった。	"My friend is really trusting me by leaving his money to me worth of 50,000 pesos."		
	masalub-on	subu	憂鬱な	melancholic					
	masapnot	sapnut	粗い	"coarse, rough"	Ang iyang nawong masapnot tungod sa bugas.		His face is coarse because of pimples.		
	masariyal 	maha riyal	豆菓子→pinyato 	bean cake	Mangaon na kita ug masariyal. 	さあﾏｻﾘﾔﾙを食べよう。	Let's take masariyal.		
	masaya	saya	楽しい						
	masayod 	sayud	知る	know	Wala ko masayod. 	僕知らない。	I don't know.		
	masayon	sayun	容易な 	easy	Ang pagkuha ug maayong grado dili masayon.		To get good grades is not easy.		
	masayran	sayud		knowable					
	masayri	sayri	知れる、言える	"tell, know"	wa masayri	無名の、未知の	unknown		
	masiaw	siaw	いたずらな、おどけた	"prank, mischievous"					
	masibuton	sibut	熱心な	enthusiastic					
	masig	maskin ug	それでも						
	masig ka	masig ka	各々の	each	Nagdapat ang ilang masig ka aping.	彼らの二人の頬が触れた。	Their two cheeks touched.		
	masilakon	silak	光り輝く	"brilliant, sparkling, beaming, bright"					
s	masilos	celos	妬ましい	jealous	Maselos si Ryan kon si Rey ang among palitan ug bisikleta.	レイに自転車を買ってやったら、リアンがやきもち焼くだろう。	Ryan is jealous if we will buy a bicycle for Rey.		
	masinabtanon	sabut	物分りのよい	"understanding, intelligent"	Ang gusto nako nga maasawa kanang masinabtanon nga babaye.	女房にはあの物分りの良い女がいいなあ。	I like that understanding girl for my wife.		
	masinabuton	sabut	物分りのよい	"understanding, intelligent"	Sayon tudloan ang batang masinabtanon.		Its easy to teach an intelligent child.		
	masinahon	sina	うらやましい	"envious, jealous"	"Kung ikaw masinahon nga pagkatawo, mahimo ka usab nga makaugalingon."	他人を妬む人というのは、自分勝手な人です。	"If you are a person of envy, you can be also a selfish."		
	masipad-anon	sipala	冒涜	profane					
s	maskara	mascara	覆面する、顔を塗り隠す	mask 	"Sa bacolod usa sa siyudad sa isla sa Negros inila kaayo ang ilang ""Maskara Festival"" sa tibuok kalibutan."	ネグロス島のバコロド市の覆面祭りは、世界的にも有名です。	"In Bacolod one of the city of Negros island their ""Maskara Festival"" is very popular in the world."		
	maskin	maskin	それでも=bisan	"even though, whether"	"Maskin ug wala koy igong kwarta, nangandoy gihapon ko nga makaeskwela pagbalik."		"Even if I don't have enough money, still I want back to school."		
s	maskulado	muscular	筋肉質の男	muscular man					
	masub-anon	subu	憂鬱な、悲しそう	"melancholic, unhappy"					
	masubli	subli	繰返し	"again, repeatedly"					
	masuk-anon	suku	不機嫌な	morose					
	masuko	suku	怒った	"mad, get angry"	Masuko ang akong Papa.	お父さんがおこるわ。	My father will get angry.		
	masulaw	sulaw	まぶしい	dazzling	Ang sidlak sa adlaw masulaw.		The sunlight is dazzling.		
	masulob-on 	subu	悲しい、憂鬱な、落胆した	"sad, melancholic, depressed"	Nganong masulob-on man kana ang imong nawong?	どうしてそんなに悲しそうな顔をしてるの？	Why is that your face sad?		
	masupilon	supil	反抗的	rebellious					
	masusihon	susi	調べたがる	curious	Masusihon ako mahitungod sa imong kasal.		I am curious about your wedding.		
	masuso	susu	乳児期	babyhood	Ang batang masuso ni Kiara guapa kaayo.		Kiara's baby is very beautiful.		
	masyaw	masyaw		yellow corn					
	mata 	mata	目、眼が覚める。 	"eye, wake up"	"Ayaw katulog, pagmata! "	眠るな、起きろ！	"Don't sleep, wake up!"		
	matag 	matag	各 	"each, every"	Gipanagaan ug libre nga balay ang matag usa ka pamiliya.	各家庭に無料で家が与えられた。	Each family was given a free housing.		
	matag tawo 	matag tawu	皆 	"everyman, all men, each person"	Ang matag tawo adunay damgo sa iyang kinabuhi.		Each person has a dream in his life.		
	matahaon	taha	オズオズとした、臆病な	"timid, shy"					
	matahum 	tahum	美しい 	beautiful	Kining barangay namo matahum na kaayo tan-awon karon sukad wala nay basura sa dalan.	この私たちの部落は、通りからゴミがきえたので、今はとてもきれいです。	Our barangay is beautiful to see now since the garbage disappeared from the street.		
	matang	matang	種類、ある種の	"kind, a kind of"	Unsay matang sa imong pagkatawo.	 お前は何て奴だ。	What kind of man you are.		
	matarong	tarung	正しい	just	Ang maghuhukom matarong sa iyang desisyon.		The judge is just in his decision.		
	matarug	tarug	⇒tarog	"weak, flexible"	Matarug ang poste nga wala gilubong ug tarung.				
	matay	matay	死ぬ	die					
	matay!	matay	ありゃあ！まいった！しまった	"Gosh!, My god."					
	matiawtiawon	tiaw		naughty	Nganong matiawtiawon ang imong anak?		Why is your child naughty?		
	matikason	tikas	不正の、詐欺の	"dishonest, fraudulent"	Dili gyud ko ganahan sa mga tawo nga matikason ug dili ko ganahan nga makig-istorya nila.	僕は不正を働く輩は嫌いだし、彼らと話すのも嫌いだ。	I don't like dishonest people nor to talk with them.		
	matikdi	matikud	気づいた	"detect, observe, note"	Wala mamatikdi sa kapulisan nga dunay nakaeskapo nga priniso.				
	matikod 	matikud	注目する	"detect, observe, take notice"	Nakamatikod ko sa imong lihok.	君の動きには注意していたよ。	I have noticed your motion.		
	matinabangon 	tabang	助けになる、有益な	helpful	Ang among mga silingan matinabangon.		Our neighbors are helpful.		
	matinahuron	tahud	礼儀正しい、尊敬すべき	"polite, courteous, well-behaved, respectful"	Ang iyang mga anak matinahuron.		Her children are obedient.		
	matin-aw	tin-aw	読みやすい、判り易い	legible	Matin-aw pa tan-awon ang tubig sa among sapa.		The water in our river is clear to look at.		
	matinguhaon	tinguha	望んでいる	wishful	Matinguhaon siya nga ang iyang mga damgo matuman.		He is wishful that his dreams will come true.		
	matino	tinu	確かな、明白な	"manifest, certain"					
	matinud-anon	tuud	誠実な	"honest, truthful"	Ang matinud-anon nga tawo kasaligan.		A truthful person can be trusted.		
	matinunglo	tunglu	罵る、暴言の	"malediction, curse"					
	matinuuron	tuud	誠実な	"honest, truthful"					
	matistis	tistis	ひょうきんな	"humorous, joke"	Matistis ang akong ikaduhang anak.		My second child is humorous.		
	matiti	titi	消耗、消費	consumable					
	matngon	matngun	気付く	"notice, observe"					
	matod 	matud	〜によると、…は言った	according to	"""Maayo!"" matod ni Nanay. "	いいよ、と母は言った。	"""Good!"" Mother said."		
s	matrikula	matricula	登録、入学手続き	register 					
s	matrona	matrona	年配の婦人	elder lady 					
	matubayon	tubay	勤勉な、丁寧な	"diligent, sedulous"					
	matud pa.	matud	いわゆる	so called					
	matud-an	tuud	判明する	prove	Mamatud-an ra ang tinuod puhon. 	真実はやがて現れる。	Truth will be known finally.		
	matud-anon	tuud		truthful					
	matudloan	tudlu	教えられる	teachable					
	matuman	tuman	実現した	realized					
	matunaw	tunaw	溶ける、溶けやすい	"melting, dissoluble"	Kaona dayon na ang imong ice cream kay matunaw unya na.	早く食べないとアイスクリーム溶けちゃうよ！	"Eat your ice cream right away, for it might melt soon."		
	matuod 	tuud	真実、証明する	"true, prove, affirm"	Ang tanan nimong nabasa matuod.		Everything you read is true.		
	matuto	matutu	母になる、躾ける	"mother, foster, mentor"					
	matyag	matyag		careful					
	maugdang	ugdang	真剣な、おごそかな	solemn	Ang seremonya sa ilang kasal maugdang.		Their wedding ceremony is solemn.		
	maulag	ulag	みだらな	"immoral, obscene, lewd"	Ang tawo nga maulag dili angayan nga sundon.		An immoral man is not worth emulating.		
	maulawon	ulaw	恥かしがりの、内気な	"bashful, timid"	Ang akong magdadayeg maulawon.		My admirer is timid.		
	maulo	ulu	才能ある	talented	Adunay espesyal nga eskwelahan para sa mga maulo nga kabataan.		There is a special school for talented children.		
	maunat-unat	unat	弾力ある、伸びちぢみする	elastic					
	maunongon	unung	誠実な	loyal	Ang katabang ni Elsie maunongon sa ilang pamilya.		Elsie's helper is loyal to their family.		
	maunsa	unsa		happen	wala maunsa ;	無疵な;	intact;		
	maurag	mau ra ug	同様に	same as	Ang batasan ni Roy maurag si Allan.	ロイのくせはアランにそっくりだ。	The habit of Roy is same as Allan's.		
	mausab	usab		"flexible, again, repeatable"					
	mausikon 	usik	余分な、無駄な	wasteful	"Mausikon kaayo ka sa imong kuwarta, bisan dili importante nga butang mag-sige ug palit."	お前金遣いが荒いな、要らん物まで買っている。	"You are so wasteful your money, you keep buying even not necessary goods."		
	mausisahon	usisa	詮索好き	inquisitive					
	mauswagon 	uswag	前進的な	progressive 	"Ang siyudad sa Sugbu karon mauswagon na, daghan nang mga nibobo ug puhunan para sa negosyo nga mga langyaw."	セブは今やとても発展的で、たくさんの外国資本が、投資されています。	"The city of Cebu now is progressive already, many foreigners are investing capital for business."		
	mauyunon	uyun	従順な、同意しやすい	"understandable, yielding, obedient, favorable"	Ang mga ginikanan sa among eskwelahan mauyunon mahitungod sa pagbayad sa mga amutan.		Parents in our school are yielding about the payment of contributions.		
	may 	may	〜ある、居る、です。 	be 	May putos siyang gidala. 	彼は包みを持っていった。（彼が持って行ったのは包みでした。）	He brought a package.		
	may 	may	持つ	have	May bag-o na siya nga uyab.	彼女は新しい恋人がいます。	She has a new boy friend.		
	maya	maya	歓喜	"jubilant, jolly"					
	mayamaya	mayamaya	鯛	"red snapper, sea bream"					
	maymay	maymay	警告、訓戒、忠告する	"warning, advice, admonition, exhort"					
s	mayo	mayo	五月	May 	Daghan ug piyesta sa Bohol sa bulan sa Mayo.	5月にはボホールでたくさんフェスタがあります。	Bohol celebrates many fiestas during the month of may.		
	may-ong	may-ung	似ている	"alike, resemble"					
s	mayordomo	mayordomo	執事	butler	Ang mga adunahan adunay mayordoma sa ilang panimalay.	お金持ちの家には女中頭がいます。	The rich people have a head female servant in their household.		
s	mayoria	mayoria	大半	majority					
	mayubiton	yubit	傲慢な	insolent					
s	medalya	medalla	メダル	medal 	"Sa elementarya pa ko, kanunay ko masabtan ug medalya kay ako man ang nag-una sa klase."	小学校のときは、いつも一番でメダルを貰ったよ。	"In my elementary school, I was awarded a medal for the first honor always."		
e	medikal	medical	医学の、医療	medical					
e	medya	media	メディア、マスコミ、新聞	"media, press"	Ang medya usahay dili insakto ang mga detalye sa balita.	マスコミは時々ニュースの細部について間違っている。	"Sometimes, the media is not accurate the details of the news."		
s	medya 	media	半分の、真ん中の、マスコミ	"half, medium "	Ang medya maoy mohatag ug mga detelye sa balita.	マスコミがそのニュースの詳細をくれるだろう。	The media will give the details of the news.		
s	medyas	media	靴下( ソックス) 、ストッキング 	"stockings, socks "	medyas sa babae; medyas sa lalaki 	ストッキング;　ソックス	stockings; socks		
s	medyo	medio	とても、全然 、かなり、半ば	"quite, almost, somewhat, slightly"	Ako usahay medyo maulawon sa mga tawo nga akong kaatubang.	私は時々人の前に立つのがとても恥かしい。	I am sometimes quite shy to the people I faced.		
s	Mehiko	mejico	メキシコ	Mexico	Nakaadto ka na ba sa Mehico?	メキシコに行ったことありますか。	Have you been to Mexico?		
s	mekanika	mecanica	機械学	mechanics 					
s	mekaniko	mecanico	機械工、修理工	mechanic	"Ang mekaniko nga gikuha nako para moayo sa sakyanan, dali ra kaayo siya nga nakaayo."	車を治すのに俺の雇った修理工は、直ぐ直せたぜ。	"The mechanic that I hired to fix the car, he fixed it right away."		
s	mensahe	mensaje	伝言	message	Unsa ang mensahe sa Sto.Papa para sa mga pilipino?	教皇のフィリピン人へのメッセージは、なんですか。	What is the Pope's message for the Filipinos?		
s	menteryo	cementerio	墓 	cemetery 					
s	mentras	mientras	その間	meanwhile	Mentras tanto	その間に	meanwhile		
s	menudo	menudo	小売	retail					
s	merkado 	mercado	マーケット 	market 	"Ang merkado sa among lugar dili kumpleto sa baligya, nga gininahanglan sa tawo."	私たちのところのマーケットは皆の必要なものが満足にそろっていない。	The market in our place has not complete of goods for people need.		
s	meryenda	merienda	おやつ、スナック	snack	Ang paborito ko nga meryenda sa hapon ang init nga pandesal pala manan ug krema.	午後のおやつにはクリームバターのパンデサルが好きです。	My favorite snacks in the afternoon is the hot pandesal with butter and cream.		
s	mestisa	meztiza	混血児（女）	half-breed female	Usa ka mestisa Espanyola ang akong lola.	私の祖母が、スペイン人のハーフです。	My grandmother is a half-breed Spanish.		
s	mestiso	mestizo	混血児（男）	half-breed male	Ang akong bana usa ka mestiso Insik.	あたしの亭主は、中国人とのハーフだよ。	My husband is a half-breed Chinese.		
s	metodo	me'todo	方法	"method, technique "	Unsa ang pinaka maayong metodo sa pagtudlo ug Matematika?	数学を教えるのに一番いい方法は、何ですか。	What is the best method in teaching Mathematics?		
s	metros	metro	メーター	meter	Ang tela nga gikinahanglan para himuon nga karsones nako mga duha ug tunga sa metros.	私のズボンを作るのに、２．５メーターの布が要ります。	The cloth needed for making my slacks was about two and a half meters.		
	mga 	manga	達、等( 複数を表す) 	show plural					
	mi	kami	kamiの省略形	ab. kami					
	mi-	mi	接辞　過去形他動詞を作る	prefix making past tense verb					
	miabot	abut	abutの過去形	"come, arrived"	Miabot na ang akong pinalangga nga asawa gikan sa Canada.		My beloved wife have arrived from Canada.		
	miagi	agi	先の、昨〜 、過去	"last, past, bygone"	Miaging tuig 	去年			
	mihari sa		中では	within	mihari sa iyang kasingkasing	彼の心の中では、	in his heart		
	miki	miki	ヌードル、麺類	noodle	Ganahan ka mokaon ug miki?		Do you like to eat noodles?		
	mikisdom	kisdum	暗い表情	sadly	Mikisdom ang iyang panagway pagkakita sa iyang kaaway.		His face turns gloomy when he saw his enemy.		
s	mil	mil	千	thousand 	Nanginahanglan ko ug singkwenta mil pesos.	私、５万ペソ必要なんです。	I need fifty thousand pesos.		
	milabay	labay	過去	"past, bygone"	Kalimutan ang atong milabay ug magpuyo ta para sa umaabot. 	過去は忘れて、明日に生きよう。	Let's forget bygones and live for tomorrow.		
s	milagro 	milagro	奇跡 	miracle 	Aduna bay milagro nga nahitabo sa imong kinabuhi?	あなたの人生で奇跡が起きたことありますか？	Is there a miracle that happens in your life?		
	milanag	lanag	毒の	poison					
	milurang	lurang	おさまる、凪ぐ	subsided					
s	milya	milla	マイル	mile 	"Pila ka milya ang gilay-on sa inyong balay padulong sa opisina, diha sa Amerika?"	そのアメリカでは、お宅から会社まで何マイル離れているのですか？	"How many miles from your house to your office, there in America?"		
s	milyon 	million	百万	million	Napulo ka milyon ka pesos ang iyang nadaug sa lotto.	彼が宝くじであてたのは、１千万ペソです。	He won ten million pesos from the lotto draw.		
s	milyonaryo	millonario	百万長者	millionaire 	Ang milyonaryo daghan ug kwarta.	１００万長者は金持ちだ。	A millionaire has plenty of money.		
	miming	miming	子猫	"kitty, pussy"	Nanganak ang among iring ug lima ka miming.	うちの猫は子供を5匹産みました。	Our cat delivered five kittens.		
s	mina	mina	鉱山	mine 	Adunay mina sa bulawan sa siyudad sa Baguio.	バギオ市には金鉱山があります。	There's a gold mine in Baguio City.		
	minahal 	mahal	恋人	sweetheart	Hapit na mopauli ang akong minahal gikan sa Japan.	もうすぐ、あたしの恋人が日本から帰ってくるわ。	My sweetheart is coming home soon from Japan.		
	minandoan	mandu	管轄権、司法権、管区	jurisdiction	Ang mga tawo sa kabukiran sa among lugar minandoan usab sa among mayor.		The mountain people in our place is also under the jurisdiction of the mayor.		
	minaru	maru	皮肉	wisecrack					
	minatarung 	tarung	行儀良く振る舞う	behave well 	Gitudluan tika ug minatarung! 	行儀良くしろと言っただろ！	I told you to behave well.		
	minatay	matay	号泣	wail	Nganong nagminatay ka man? Namatyan ka?	どうしてそんなに泣いているの？誰か亡くなったの？	Why are you wailing? Did someone die?		
	minatay	patay	死んだ	defunct	Ang minatay nga lalaki gidala sa mga tawo sa punerarya.		The people brought the dead man in the funeral parlor.		
	minatuto	matutu	純血の	highbred	Si Elsie minatuto sa iyang lola.		Elsie was raced by her grandmother.		
	minaw 	paminaw	聞く	listen 	Naminaw ko'g radyo. 	ラジオを聞いた。	I listened the radio.		
	ming-	ming	接辞　現在形		"ming-abot ug mingtabang, minggukod"				
	mingaw	mingaw	さびしい	"long, miss"	Mingawon ko nimo kung dili ka nako makita. 	あなたが会ってくれないとさびしいわ。	I'm lonely if you don’t see me.		
	minghoy	minghuy	がっくりきた	depressed					
	mingyukbo	yukbu	敬礼した	"greet, salute"	Si Anie mingyukbo sa Mayor.	アニーは町長に敬礼した。	Anie saluted to the mayor.		
	mini	mini	擬似の、偽の	"pseudo, fake"	Mini nga kwarta ang iyang gibayad kanako.		She paid me with a fake money.		
s	minoriya	minoria	少数派	minority 	Kinsa ang lider sa minoriya sa kongreso?	下院議員の少数派のリーダーは、誰ですか？	Who is the minority leader in the congress?		
s	minos 	menos	少ない、悪い、劣る	"less, low, dull"	Minos siya ug respeto sa mga karaang politiko.	彼は昔の政治家に重きを置いていないよ。	She has less respect for traditional politicians.		
s	mintras	mientras	その間	meanwhile					
	minubo	mubu	省略形、略語	abbreviation	Unsa ang minubo sa pulong nga attorney?		What is the abbreviation of the word attorney?		
s	minusan	menus	減らす、引く	reduce	Ilang giminusan ang mga presyo sa nag-unang palaliton.	主要な、日用品の値段が下げられた。	They reduced the prices of prime commodities.		
s	minuto 	minuto	分（60秒）	minute	Pila ka minuto maabot ka dinhi?	何分でここに来ますか。	How many minutes you came here?		
	minyo	minyu	結婚する	marry	Nagminyo sila sa katapusan. 	結局彼らは結婚した。	Finally they get married.		
	mirisi	mirisi	いい気味！	good for you!	Spanish*merecerからかな？				
s	misa	misa	ミサ	mass	Motambong ako ug misa kada Dominggo.	毎日曜日私はミサに参加します。	I attend Mass every Sunday.		
	misalga	salga	邪魔した⇒salga	interrupt	Ang kerida sa polis misalga sa among pag-estorya.		The policeman's mistress interrupts our conversation.		
	mismo	mismu	当該、自身	"on that, correspond, itself"					
s	misteryo	misterio	神秘	mystery 	Nakahinumdom ka pa ba sa mga misteryo sa kasakit?	あなたは、悲しみの玄義（ロザリオ玄義）を覚えていますか。	Can you still remember the Sorrowful Mysteries?		
	mitakdo	takdu	一致した	corresponded					
	mithi	mithi	理想の	ideal	Unsa ang imong gimithi nga lalaki?		What is your ideal man?		
	mitunga	tungha	現れる	"emerged, appeared"					
	mitungha	tungha	現れる	"reported, appeared"					
s	miyentras	mientras	の間、しばらくの間	meanwhile	Miyentras tanto lang gud.	ほんとにちょっとの間だけですから。	Just only for meanwhile.		
s	Miyerkoles 	miercoles	水曜日 	Wednesday 	Maglaba ko kada Miyarkules. 	水曜日には洗濯をする。	I wash my clothes on every Wednesday.		
	mo	imu	imoの省略形	your					
s	moda 	moda	モード、ファッション	"style, fashion "	Unsa ang bag-ong moda sa sinina karon?	最新の流行の服は何？	What is the new style in dresses nowadays?		
s	modelo	modelo	模範、モデル 	model					
s	modirno	moderno	現代的	modern					
s	modista	modista	ドレスメーカー	dressmaker					
s	modo	modo	音階法、モード	"mode, mood"	Unsa ang modo sa paninina sa mga Igorot?	イゴロット族の衣装のスタイルは何ですか。	What is the mood of dressing of the Igorots?		
s	mohon	mojon	道標、境界標	"boundary stone, landmark "					
s	molestiya	molestia	迷惑	molest 					
	molupyo 	puyu	住民	resident 	Si Ginuong Kruz usa ka molupyo sa Jagna. 	クルスさんはハグナの住人です。	Mr. Kruz is one of a resident of Jagna.		
	monggos	munggus	豆	mung beans					
s	mongha	monja	修道女	nun 	Ang mongha nagpuyo sa kumbento.	修道女は修道院に住んでいます。	A nun lives in a convent.		
s	monyeka 	mu?eca	人形	doll 	Kining monyeka alang sa imong igsoon. 	この人形は君の妹のためです。	This doll is for your sister.		
	mora	mau ra	だけ、ただ⇒mao ra	"only, no other one"	Mao ra gyud ni ang akong kwarta.		This is the only money that I have.		
s	morado	morado	紫色、濃い紫 	"violet, purple"	Morado ang kolor sa akong bag-ong payong.	私の新しい傘の色は紫いろです。	The color of my new umbrella is purple.		
	morag 	mau ra ug	同様、〜の様な、〜みたい mora ug	"similar, like as, looks like"	Ang akong tsinelas morag pareha sa imoha.		My slippers are similar to yours.		
s	moralidad	moralidad	品行、徳性	"morality, moral "	Ang mga magtutudlo kinahanglan nga adunay taas nga moralidad.	教師は高いモラルを保たなければなりません。	Teachers must have high morality.		
	Moro	muru	イスラム、モロ族	Moslem	Kasagaran sa atong mga igsoon Moro nagpuyo sa Mindanao.		Most of our Moslem brothers live in Mindanao.		
s	moskitero 	mosquitero	蚊帳	mosquito net 	Makatulog ko ug maayo karong gabii kon maggamit ug moskitero.	もし蚊帳を使えれば、今夜はぐっっすり眠れる。	I'll be able to sleep well if I use mosquito net.		
s	motibo	motivo	動機	motive					
s	motorsiklo 	motorciclo	バイク	motorcycle 	Kinahanglan magsuot ug helmet kon mosakay ug motorsiklo.	バイクに乗るときはヘルメットを着用しなければいけません。	It is important to wear a helmet when riding a motorcycle.		
	moulipon	ulipun	虜にする	enslave					
	mubo 	mubu	短い、短くする 	"short, shorten"	Mubo ug buhok ang babaye.		The woman's hair is short.		
	mugbo	mubu	短い(複数） 	"short, shorten"					
	mugna	mugna	発明する	"invent, create, figment"	Gimugna sa Amerika an mga mangilngig nga paagi sa pagpatay.	米国は人々を殺す恐ろしい武器を開発した。	America has created terrifying devices to kill people.		
	mug-ot	mug-ut	ふくれる、むっとする	sulk	Ang bata nagmug-ot kay nawala ang iyang bag-ong breakgame.		The child sulks because his new break game was lost.		
	mug-oton	mug-ut	不機嫌な、むっつりした	"grouchy, grumpy"	Ang among maestra sa matematika mug-oton.	僕らの数学の先生はむっつりしてます。	Our teacher in mathematics is grumpy.		
s	muhon	mojon	境界	boundary					
	mulo	mulu	不平を言う	grumble	Si Bebeth nagmulo nga ang iyang ulo magsige ug sakit.	ベベスは頭痛が続くとこぼしていた。	Bebeth grumbles that her head is always aching.		
s	multa 	multa	罰金	"penalty, fine "	Mobayad ka ug multa kon madugay ka ug abot.	遅れたら罰金だよ！	You will pay penalty if you came late.		
s	multahan 	multa	罰金を課せられる	"penalty, fine "					
	multo	multu	幽霊、お化け	"specter, ghost, phantom"	Ang mga bata mahadlok ug multo.	子供はお化けが恐いんだよ。	Children are afraid of ghost.		
	mumo	mumu	顔をぶつける	hit face					
	muna	muna	まず	first					
	munamuna	muna	精一杯がんばる	with utmost effort					
	munga	bunga	実をつける	bear fruits	Ang mga punoan sa mangga mamunga ug daghan kon isprehan ug insektisayds.		The mango trees will bear fruits when sprayed with insecticides.		
s	munisipyo	municipio	町役場、自治体	municipality 	Ang among munisipyo nakadaug isip kinalimpyuhang munisipto sa probinsya sa Sugbo.	私たちの町はセブ州で一番清潔な町に選ばれました。	Our municipality won as the cleanest municipality in the province of Cebu.		
s	munyeka	mu?eca	人形 	puppet 					
	muot	muut	面白い⇒muut	humorous	Ang mga komedya sa among lolo kahimut-an kaayo.	おじいちゃんの冗談はホントに面白い。	Our grandfather's jokes are very humorous.		
	mura	mura	同じ	"like, same as"					
	murag	mura	同様、〜の様な maurag	"similar, like as"	Murag bangaw ang kolor sa iyang sinina.	君のドレスの色は虹のようだね。	Her dress looks like a rainbow.		
s	museyo	museo	美術館、博物館	museum 	Nakaadto ka na ba sa museyo sa among lugar?	私たちの町の博物館を見られたことありますか？	Have you gone to the museum in our place?		
s	musika	musica	音楽	music	Aduna kami gihimo nga proyekto sa Musika.	私たちは音楽の課題があった。	We are doing a project in Music.		
s	musikero	musiquero	音楽の、音楽家	musician					
e	Muslim	muslim	イスラム教徒、モスリム	"Islam, Muslim"	Aduna ka bay amigo nga Muslim?	君はイスラムの友達いますか？	Do you have a Moslem friend?		
	muta	muta	目やに、塵	"crud, dust"					
	muto 	mutu	丘 	"hill, mound"	Maanindot tan-awon ang mga muto o bungtod.		The hills are beautiful to look at.		
	mut-ok	but-uk	びっくりして、口が利けない	dumbfounded					
	mutya	mutya	真珠、華	"belle, beauty, pearl"					
	mutya	mutya	宝石	jewel	Daghan ug mga mutya ang korona sa rayna.		The queen's crown have many jewels.		
	muut	buut	可笑しい、面白い	"amusing, funny, comic"					
	muwaw	pulaw	徹夜⇒pulaw	vigil ->pulaw					
	na-	na	接辞　過去自動詞化						
	na 	na	もう、既に	already 	Ang akong mga anak nangatulog na.		My children were asleep already.		
	'na 	kana	それ、あれ⇒kana	that		kanaの略			
	naa	naa	と一緒に、と共に、ある	with					
	naa	naa	ある、いる	"be, exist"	1				
	naa 	naa	持つ	have 	Naa kay problema? 	なんか困ったことあるの？	Do you have a problem?		
	naa ra man!	anaa	そうだ！	"Right!, Here!"	Naa ra man diri sa kwarto ang mga bag.		The bags are right here in the room.		
	naabtan	abut	届く	"reached, caught"					
	naamong	amung	巻き込まれる	implicated					
	naandan	anad	普段の、正常な、慣れた、良くある	"common, custom, normal"	Naandan sa mga pilipino ang pagrespeto sa mga magulangug edad.		It is a Filipino custom to respect the elders.		
	naandanan	anad		normal					
	naasoy	asuy	すでに述べた	"mentioned, narrated"	Naasoy sa akong Mama nga moadto siya sa Dipolog.		My mother mentioned that she will go to Dipolog.		
	naawahi	awahi	後者	the latter					
	naay 	naa	持つ=naa+ang	have 	Naay problema akong pamilya. 	私の家族に問題があるんです。	There is a problem in our family.		
	naayo	ayu	直った	mended	Ang akong naayo nga samad dili na sakit pero katol.		My mended wound is not painful but itchy.		
	nabalaka	balaka	心配な	"concerned, worried"	Ang akong nabalakang amiga manggihuna-hunaon.		My concerned friend is thoughtful.		
	nabalda	balda	邪魔される	"interrupted, disturbed"	Nabalda ang akong pagtoon.	勉強を邪魔された。			
	nabalisa	balisa	不安な、苛立つ	"nervous, uneasy"	Nabalisa ang akong Mama kay dugay ko nipauli kagabii.		My mother was uneasy because I didn't went home early last night.		
	nabantog 	bantug	良く知られた、有名な	"well known, renowned"	Ang iyang kabatid isip usa ka panday nabantog na. 	彼は腕のいい大工として知られている。	He is known as a skilled carpenter.		
	nabasag 	basag	壊れた	broken	Gibutang nako ang nabuak nga baso sa basurahan.		I put the broken glass in the garbage can.		
	nabatiran	batid	専門、専攻	specialty					
	nabilin	bilin	残った	remaining	Pila ang nabilin nga kwarta nako.		How much remaining money do I have?		
	nabiyaan	biya	残された	"remain, left"					
	nabugtuan	bugtu	息をとめる、死ぬ、負ける	"succumbed, died"					
	nabuko	buku	見つけられた	discovered					
	nabutaan	buta	目がくらんで	blinded	Nabutaan lang siya sa salapi.	彼は金に目がくらんだ。			
	nabuthan	butu	吹飛ばされた	blown up					
	nadani	dani	魅せられた	"charmed, fascinated, impressed"	Nadani ko sa iyang mga mata.		I was attracted in her eyes.		
	nadapatan	dapat	傷ついて、被害に見舞われた	stricken	Nadapatan si Melona tungod sa iyang bati nga batasan.		Melona was stricken because her attitude is bad.		
	nadutlan	dulot	貫かれた、(幸福が）もたらされた	"pierced, offered"					
	nag-	nag	過去進行の動詞化	prefix making past tense progressive verb					
	naga-	naga	過去進行の動詞化	prefix making past tense progressive verb					
	nagaalirong	alirong	周りの	around	Ang mga estudyante nagaalirong sa ilang magtutudlo.	生徒たちは先生の周りを囲んだ。	The students stay around their teacher.		
	nagabuhat	buhat	実際の	practical	Ang mga bata nagabuhat ug sakayan nga papel.	子供たちは紙の船を作っている。	The children are making paper boats.		
	nagadasig	dasig	勇気付ける、励ます	encourage	Ang mga magtutudlo nagadasig sa mga estudyante nga mopadayon ug eskwela.	先生たちは子供たちに学校を続けるよう励ました。	The teachers encourage the students to continue the schooling.		
	nagadilaab	dilaab	燃えている	"ablaze, inflamed"	Ang akong walay katapusang gugma kanimo kanunay nga nagadilaab.	永久に続く君への愛は何時だって炎と燃えているのだ。	My endless love for you is always ablaze.		
	nagagilaw	gilaw	きらめき、きらめく	gleaming	Ang nagagilaw nga silaw sa adlaw naghatag ug kahayag sa kalibutan.	太陽の光の輝きは世界中を明るくしている。	The gleaming rays of the sun gives light to the world.		
	nagahunong	hunung	静止した、止まっている	stationary	Nagahunong ang mga sakayan sa terminal.	ターミナルのバスは止まっている。	The bus in the terminal are stationary.		
	nag-akob	akub	触れる	touching					
	nagamatuod	matuud	証明された	proven	Ang tanan niyang gisulti nagamatuod nga dili bakak.	彼女の言ったことは全て本当だった。	All she said were proven to be true.		
	nag-angat	angat	近づく	nearing	Malinawon ang nag-angat nga eleksyon sa among lugar.	私たちの地域の今度の選挙は、平和です。	The nearing election in our place is peaceful.		
	nagat 	dagat	漁をする、漁にいく	go fishing	Nanagat kami sa pier. 	桟橋で釣りをした。	We fished at the pier.		
	nagaungaw	ungaw	瀬戸際、死際	"verge, between death and life"	Nagaungaw sa kamatayon	死にかけている	between life and death		
	nagbiko	biku	米料理の一種=malagkit						
	nagdag	dala		brought					
	nag-edad	idad	年をとる	aging					
	naghari	hari	支配する	reign					
	naghingapin	kapin	極端な	"excessive, lavish"					
	nagis		?　⇒hagis	? sweep away					
	nagkabanggaay	bangga	ぶつかリ合う	"bumped, collided, hit"	Ang mga bata nagkabanggaay samtang nagdula.	子供が遊んでいるときにぶつかった。	The children bumped each other while playing.		
	nagkadaiya	daiya	様々な、色々の	"various, assorted"					
	nagkagidlay	gidlay	ぼろを着た、みすぼらしい	"shabby, ragged"					
	nagkalainlain	lain	多様な	"various, diverse"	Namalit si Lelanie ug nagkalain-laing klase sa prutas.	レラニーはいろいろの果物を買いました。	Lelanie bought various kinds of fruits.		
	nagkalinay-anay	layu	離れる、はるかに離れる	"separate, far from each other"	Nagkalinay-anay ang akong mga ginikanan sa bata pa ko.	私の子供のころ両親は離婚した。	My parents were separated when I was still young.		
	nagkanayon	kanayun	によると=ingon	according to; narrated	Nagkanayon akong Mama nga dili ko pakuyogon sa field trip.	お母さんが、あたしは遠足に参加させないって言うの。	My mother said that I can't go in a field trip.		
	nagkapadayag	dayag	表現する	express	Nagkapadayag lang ko sa akong gibati kanimo.	ちょっと私の気持ちをお話しただけです。	I am just expressing my feelings for you.		
	nagkapuliki	puliki	忙しい、大忙し	"busy, bustling"	Nagkapuliki siya ug tiwas sa iyang trabaho.	彼女は仕事を終わらすのに大忙しだった。	She's busy finishing her work.		
	nagkasabot	sabut	了解した	in agreement					
	nagkatibulaag	tibulaag	チリジリになる	scattered					
	naglagot	lagut	激怒した	furious	Naglagot ang napilde.	敗者は怒り狂った。	The loser was furious.		
	naglata	lata	腐る	"soften, decay"					
	nagmahay	mahay	後悔する	"regretted, disappointed"	Nagmahay ko nimo.	あなたにはがっかりした。			
	nagmaoy		怒り狂う、酒乱	"furious, drunk frenzy, vicious drunk"	Akong manghod nagmaoy tungod sa kahubog.		My brother is doing foolishness because he is drunk.		
	nagmukmok		閉じこもる		Nagmukmok siya sa kuwarto.	彼は部屋に閉じこもった。	He shut himself in the room.		
	nagngiob	ngiub	うっとうしい、重苦しい	sullen					
	nagpaanod	anud	漂っている	drifting					
	nagpanuigon 	"tuig, panuigun"	〜才になる 	years old 	Nagpanuigon ang bata ug lima sa tuig.		The child is five years old.		
	nagpataka	taka	気づかずに、見境なし	"involuntary, indiscriminate"					
	nagsilbing	silbi	所謂	so-called	Usa ka tulisan didto sa ngitngit nga bahin sa gawas sa pinuy-anan nga maoy nagsilbing look-out.	一人の強盗は、住居の外の暗い場所で、いわゆる見張りをした。	"One of the robber stayed in dark place outside of the house, and act as look-out so called."		
	nagtinga-tinga	tinga	ハッハッ言う	exhaust	Ang nagtinga-tinga nga tigulang nagbilin ug mensahe sa iyang anak.		The dying old man left a message to his child.		
	nagtungha	tungha	通学	schooling					
	nag-unay	unay		against each other					
	nagustohan 	gustu	好きな人	"admirer, admired"	Malipay siya nga nakit-an ang iyang nagustuhan.		He was happy to see his admired lady.		
	nahabilin	bilin	残り物、残余	"residual, remaining"					
	nahauna	una	前者	the former					
	nahiagom	agum	苦しむ	suffer	Nahiagom siya sa kapildihan.		He experienced being a loser.		
	nahiaguman	agum	悩む	"suffer, undergo"	Nahiagman nila ang tumang kalisod. 	彼らは非常な困難をこうむっている。	They are suffering a big trouble.		
	nahibaloan	balu	知識	knowledge	Daghan siya ug nahibaloan tungod sa pagsige ug basa.		She gains more knowledge by always reading.		
	nahibilin	bilin	残った、残りの	remain					
	nahibudngan	bulung	かと思う	wonder	Ilang nahibudngan kay naabot lang ug kalit.	？			
	nahigalam	galam	慣れている	"again, always, regularly, accustomed"	Nahigalam si Jane ug kaligo sa swimming pool.	ジェーンはよくプールで泳いでいる。	Jane often swim in the pool.		
	nahigmata	mata	目覚めた	awoke	Nahigmat ako sa kasaba sa palibot.		I woke up because of the noise in the surrounding.		
	nahilo	hilu		poison					
	nahimuot	buut		"elated, joyful, pleased"					
	nahimutang	butang	置いた⇒butang	"replace, placed"					
	nahimutangan	butang	置いた場所、居た場所	location					
	nahinayon	hinay	やり抜いた	proceeded					
	nahisama	sama	同じ様になる	become equal to	Nahisama siya sa disyerto kauhaw.		His thirst can be compared to a desert.		
	nahitabo 	tabu	出来事 	"happening, event"	Nhitabo ang dinalian nga kasal.		The wedding happened in haste.		
	nahiuknol	uknul	当惑した	bewildered					
	nahot	nahut	価値、残余	"value, leaving"	walay nahut	文無し	penniless		
	nahutdan	hurot	使い切る	run out					
	naibgan	ibug	あこがれの人、物、片思いの相手	crush					
	naibtan	ibut	抜ける	"draw, pull"	morag naibtan og tunok	棘が抜けたように（気がかりが無くなった）	"As if the thorn was drown, (no more disturbing)"		
	naigking	igking	ドッキリする	"shocked, jounced"	Naigking ko sa dihang hapit nako mahikapan ang halas.		I was shock when I might be touch the snake.		
	naigo	igu		"hit, enough"	Naigo ra ang giandam nila nga pagkaon.		The food that they prepared were enough.		
	nailhan 	ilhan	知られている	"be reputed, known"	Nailhan na ang tawo nga nangawat. 	あの男は盗賊として知られている。	He is known as a burglar.		
	naingnan	ingun	原因	cause	Wala mahibalo ang naignan sa iyang sakit.		The cause of his illness in unknown.		
	naiwit 	iwit	遅れた	"late, after "	Siya ang naiwit sa lumba sa dagan.		He was the last in the running race.		
	naka-	naka	完了形をつくる接頭辞	prefix making perfect tense verb					
	nakabsan	kabus	なくなる	"consumed, ran out"	Nakabsan kini sa iyang kinabuhi	彼はなくなった。	He passed away.		
	nakabuhi	buhi	放たれる	loose	Ang kalabaw nakabuhi.		The water buffalo got loose.		
	nakahig	kahig		transfer	nakahig niya ang $1000 ug walay lain nakahipos				
	nakaingon	ingun	原因になった	caused					
	nakalampus	lampus	卒業生 	graduate	Nakalampus siya sa iyang pag-eskwela.		He graduated from his studies.		
	nakalitan	kalit	驚いた	"shocked, surprised"					
	nakapakugang 	kugang	驚くべき事	shocking happening	"Ang kamatayon sa mayor,nakapakugang nga hitabo sa ilang pamilya."		The mayor's death was a shocking event to their family.		
	nakaplagan	kaplag	生存者、発見物	"discovery, discovered"	Nakaplagan niya ang tambal sa bag-ong sakit.		He discovered the cure for the new disease.		
	nakatapus 	tapus	終了、卒業生 	"finish, graduate "	Nakatapus ko sa kursong edukasyon.		I finished an education course.		
	nakat-onan	kat-un	学んだこと	learned					
	nakig-	nakig	接辞						
	nakit-an	kita	見つける	ｆｉｎｄ out	Nakit-an niya ang sekreto nga agianan.		He found out the secret passage.		
	nako 	naku	私に	for me					
s	nakorentihan	corriente	電気、電線 ←Sp.corriente　流れ、電流	"electricity, electric wire"	Nakorentihan ang bata paghikap niya sa wire sa koryente.	電線に触れた子供が感電した。	The boy was electrocuted when he touched the live wire.		
	nakuyapan	kuyap	気を失う、失神	"faint, swoon"					
	nakuyapan	kuyap	失神する	fainted					
	nalanag	lanag		poisoned					
	nalang	na lang	強調だが柔かい言い方	just	Ayaw nalang.; Ayaw lang.; Sigi lang.; Sigi nalang. 	やめてよ; ダメッ;   よしＯＫ;  いいでしょう。	Please stop; Never do! ; OK!; It's OK.		
	nalangan 	langan	遅れた	"late, overdue"	Nalangan siya pag-abot sa eskwelahan		He was late in coming to school.		
	nalimut	limut	忘れた、記憶のない	"forgot, unconscious"	Nalimot siya pagsira sa pultahan.		He forgot to lock the door.		
	nalipong	lipung	目眩がする	"dizzy, giddy"	Nalipong ko ug nagsuka.	くらくらして、吐き気がします。	I feel dizzy and nausea.		
	nalutas	lutas	離乳した	weaned					
	namalihog	palihug	お願いした	asked					
	naman	na man	既に	already	nasayod naman kita nga				
	namana	pana	突きヤリ漁	spear fishing					
	namansahan	mansa	しみがある	besmeared	Namansahan akong sanina sa dugo.	私の服は血で汚れた。			
	namasin	basin	期待しながら	hoping					
	namasol 	pasul	釣する	fishing	Namasol siya sa dagat.		Hw went fishing in the sea.		
	namat-an	mata	起き上がる、目が覚める	wake up	"Nadamgo ko ug ngil-ad, ug nakasyagit ko sa akong kahadluk, ug namat-an nalang nako nga gitamparos ko sa akong igsuon."	悪夢をみて、怖くて叫んだら、姉に叩かれて目が覚めたわ。			
	namatugonan	matngun	伝言						
	namawi	bawi	埋め合わされた	recovered					
	namay-ongan	may-ung	良く似た	resembled					
	naminhod	binhud	しびれる、痙攣する	"numb, cramped"					
	namista	pista	フェスタの客	feasted	namista kunong duha sa Pangan-an				
	namitad	bitad							
	namo 	namu	我々に、私たちの	for us	Nagnana ang iyang samad.		His wound has a pus inside.		
	namugna	mugna	作られた	fabricated					
	namula	pula	赤くなった	blushed	Namula ko pagkakita niya.		I was blushed when I saw her.		
	namunuan	punuan	指揮された	lead					
	namuok	puuk		insert					
	namuti	puti	青(白)ざめた	pale					
	namuyo	puyu	住んでいる	"reside, stay"					
	nana	nana	うみ、膿む	"pus, fester"	1				
	nanaad	saad	約束された	promised	Nanaad ko niya nga mobalik.		I promised to go back soon.		
	nanabok	tabuk		crossing	Nanakop ang mga pulis ug mga sugarol.		The policeman caught the gamblers.		
	nanagan 	dagan	走った⇒dagan 	run	Nanagan ang mga kawatan. 	盗賊は走った。	The robbers run.		
	nanakop 	dakup	捕まえた⇒dakop	caught					
	nanamilit	panamilit		bid farewell					
	nanang	nanang	祖母	grandmother	Tigulang na si nanang Sepa para mobiyahe.		Grandmother Sepa is too old to gamblers.		
	nanaon	nana	膿んだ	pussy	Nanaon ang iyang mga nuka.		Her scabies are full of pus.		
	nanarapo	tarapo	拭く	wipe					
	nanarbaho	tarbahu	仕事する⇒	working					
	Nanay 	nanay	母、お母さん	mother	Maayo moluto  si Nanay ug bibingka.		Mother cooks rice cakes very well.		
	nang-	nang	接辞　自動詞過去形			pangから始まる語を参照			
	nanga-	nanga	接辞　複数自動詞過去形	prefix making past tense intransitive verb					
	nangadye 	adye	祈る	pray	Nangadye mi para sa kalampusan sa operasyon. 	私達は手術の成功を祈った。	We pray for success of the operation.		
	nangagi	agi	過去	"past, bygone"	Kalimti na ang nangagi.		Forget the past.		
	nangaging	agi	前の、先の、昨	"past, last, previous"	nangaging tuig 	昨年	last year		
	nangagrabehan	grabi	重大な	"serious, grave"	Walay ulan sa nangaging bulan.		There was no rain in the past months.		
	nangahas	kaha	思い切って	dared					
	nangalagpot	lagput	落ちて壊れる、散らばる	"fall and break, fall and scatter"	Sa pagpaspas nakong lakaw nangalagpot ang gidala nakong itlog. 	急いで歩いたら持っていた卵が割れてしまった。	I walked fast when the eggs I brought were broken.		
	nangambak	ambak	飛び降りる	jumping	Nangambak sila sa bintana kay nasunog ilang balay.		They jumped from the  window because their house is on fire.		
	nangandoy 	nganduy	望む、切望する、憧れる	"hope, wish, yearning, craving"	Nangandoy ko nga matabangan nako ang akong mga igsoon.	私は兄弟姉妹を助けたい。	I wish to help my brothers and sisters.		
	nangatarongan	tarung		justified					
	nangatawa 	katawa	笑う⇒katawa	laugh 	Nangatawa sila sa akong gibuhat. 	彼らは私のしたことを笑った。	They laughed at what I did.		
	nangayaw	ayaw	だめと言う	"say ""No!"""	Nangayaw sila sa akong hangyo.		They said no to what I'm pleading.		
	nanghantok	hantuk	玉の輿を求める、宝を探す、一発狙う	looking for fortune	Nanghantok akong ig-agaw ug dato nga tigulang aron makaluwas sa ilang kalisod.	私の従妹は彼らの生活苦から逃れるために、お金持ちの年寄りを探してる。			
	nanghapak	hapak	打つ⇒hapak	"hit, pat"	Nanghapak ang bata sa iyang kadula.		The child hits his playmate.		
	nanghingapin	kapin	余剰の⇒kapin	"redundant, excessive"	Aduna ka bay nanghingapin nga kwarta?		Do you have extra money?		
	nanghingusog	kusug	精一杯、一生懸命急ぐ	exerting					
	nanghipos	hipus		keep	Nanghipos ko sa daan nakong libro.	私は、昔の本をとってあります。	I kept my old book.		
	nangindig	inding	冷やかす	cheat	Nangindig akong classmet panahon sa exam.	僕の友達が試験の最中からかうんだ。	My classmate s cheating during the exam.		
	nangita	kita	探す⇒kita	search	Nangita mi sa Yamashita treasure. 	私達は山下財宝を探した。	We looked for Yamashita treasure.		
	nangka 	nangka	ジャックフルーツ	jackfruit	Nangka ang akong paboritong prutas.	ジャックフルーツは私の好きな果物です。	Jackfruit is my favorite fruit.		
	nanglabay	labay	過去	bygone	Ipalabay ang nanglabay.	過去のことはおいときましょう。	Let bygones be bygones.		
	nanglalin	lalin	移る	"move, change place"	Nanglalin na sa Negros ang pamilyang Cuizon.		The Cuizon family had moved to Negros.		
	nanguha 	kuha	得る →kuha	get 	Nanguha mi ug prutas. 	果物を手に入れた。Nagkakuhaに同。	We got fruits.		
	nangunay	unay	独力で	do by oneself	Ako ang nangunay ug laba sa akong mga sinina.		I did the washing of my clothes myself.		
	nangurakot	kurakut		corrupt	Nangurakot ang ubang opisyales sa gobyerno.		Some government officials are corrupt.		
	nangutana 	pangutana	聞く、尋ねる 	ask	Nangutana ko sa mga tawo.	皆に聞きました。	I asked many persons.		
	nangyamiid	yamiid	だめと言う	"say ""No!"""					
	nanihapon	hapun	夕飯を取った	took supper					
	nanilhig	silhig	掃く	sweep					
	nanimaho	bahu	匂う	smelly					
	nanimba	simba	お参りした	went to church	Nanimba me sa Sto.Nino kagahapon.	昨日セントニーニョにお参りしました。	We went to church yesterday.		
	naning basug	naning basug	必死で、ぜひとも？	"desperately, by all means"	Naning basug siya para madawat ug trabaho sa restaurant.	何としても彼女はレストランの仕事を受けたかった。	She wished to have the job of the restaurant by all means.		
	naningkamot	kamut	必死で	desperately	Si Raymond naning kamut nangita ug kaayohan.	レイモンドは必死で救済金を求めた。	Raymond looked for benefits for his life.		
	naningot	singut	汗をかく	sweat	Naningot ang mga batang nagdula.	遊んでいる子供たちは汗をかいていた。	The children who are playing are sweating.		
	nanion	tiun	狙った	aimed					
	nanirado	sirado							
	nanlimbawot	limbawut	ぞっとする	hideous					
	nanuhid	suhid	調べる	quest					
	nanuhotsuhot	suhut	網で捕らえる	enmesh					
	nanukad	sukad	始める	"prepare, start"	Jose nanukad para sa pagdagan.	ホセは走り始めた。	Jose is preparing himself to run.		
	nanundog	sundug	物真似する	mimic					
	naog 	naug	降りる	"go down, get down"	Nanaog sila sa jeepney. 	彼らはジープニーを降りた。	They dropped from the jeepney.		
	napakgang	pakgang	頓挫する、挫折した	"thwarted, stopped before finish"	Napakgang ang operasyon sa Water Service Cooperative gumikan sa tuotuo sa mga engkanto diin nahimutang ang tinubdan sa tubig.	水源に妖精がいるという迷信のために水道局の工事がとん挫した。	The project by Water service Cooperative was stopped because of the superstition that there are fairies at the source of water.		
	napalgan	palag	見つかる	found					
s	napaneguro	seguro	確信	confidence	Napaneguro sa mga ginikanan nga ang ilang mga anak tua sa eskwelahan.		The parents made sure that their children are in school.		
	napasok	pasuk	はまる	embedded	Napasok gyud ang akong kamot sa bangag.	手が穴にはまってしまった。	My hand was embedded in the hole.		
	napu		10⇒napulo	⇒napulo :ten	Aduna akoy sobra sa napulo ka mga amiga.		I have more than ten friends.		
	napud	na pud	再度	"also, again"					
	napuhalan	puhal	出し抜いた	out done					
	napulo 	pulu	十 	ten	Sobra mi sa napulo. 	私達10人以上います。	We are more than ten.		
	napuno	punu	一杯の	filled					
e	nars 	nurse	看護婦	nurse 	Nars ang nagbantay sa akong anak sa hospital.	病院では看護士が私の子供を見てくれます。	In the hospital Nurse is taking care of my child.		
	nasabtan	sabut	理解された⇒sabut	understood	Nasabtan sa mga anak ang problema sa ilang pamilya.		The children understood the problem in their family.		
	nasad	na sad	も、又	"again, too, also"					
	nasakpan	sakup	捕われる	captured					
	nasaksihan	saksi	証人⇒saksi	witness	Nasaksihan sa mga bata ang panag-away sa ilang mga ginikanan.		The children witnessed their parents fighting.		
	nasamaran	samad	傷ついた、負傷者⇒samad	hurt	Nasamaran akong kasingkasing pagkabuwag namo.		My heart was hurt when we broke up to each other.		
	nasamdan	samad	怪我した、傷ついた⇒samad	wounded	Sakit pa ang akong nasamdan nga bukton.		My wounded arm is still painful.		
	nasayod	sayud	知って、気づいて	aware	Nasayod ang akong mga amiga nga kami pobre.		My friends are aware that we are poor.		
	nasayop	sayup	失敗した	"wrong, mistake"	Nasayop ko pag-ihap sa kwarta.		I was mistaken when I counted the money.		
	nasayran	sayud	知らせた、知った⇒sayod	"known, discovered"	Kinsay nasayran nimo? 	誰が君に言ったの？	Who told you?		
	nasinati	sinati	経験した	experienced					
	nasiuna	una	最初に	"begin, first, already"					
	nasod 	nasud	国 	"nation, country"	Napulongpulong ang mga pangulo sa mga nagkalain-lain nasod.	色々な国の長達が話し合った。	Leaders from different countries were having a meeting.		
	nasudnon	nasud	国の	national					
	nasuko	suku	怒った	angry	Nasuko ko niya kay namakak siya nako.		I was angry with her because she lied to me.		
	nasunog	sunug	燃えた	burn	Nasunog ang akong paboritong picture.		My favorite picture was burn.		
	natad	natad	競技場	arena	natad sa gugma 	愛の舞台			
	natagamtaman	tagamtam	経験した	experienced					
	natapos	tapus	⇒tapus 終える	"completed, done"	Nahuman nako ang akong buhatunon.		My work is done.		
	nataptan	taput	感染した	"infected, adhered"					
	nataran 	natad	庭	"court, garden"	Atua sa nataran si Donya Amparo.		Dona Amparo is in the garden.		
	natawhan	natawu	生まれ、誕生	birth	ubos og natawhan; adlaw'ng natawhan 	卑しい生まれの; 誕生日	of humble origins; Birthday		
	natawo 	tawu	生まれた	born	Eniro ko natawo.; natawo'ng patay 	私は1月に生まれました。; 死産	I was born in January.; stillborn		
	natingban	tingub		"attention, concentration"					
	natingob	tingub		"condensed, concentrated"					
	nato 	atu	私達の、に 	"our, us "					
e	natripan	trip	失敗する	trip					
	naulahi	ulahi	遅れる 	"delay, late"	Naulahi siya pag-abut.	彼は来るのに遅れた。	He arrived late.		
	naulaw	ulaw	恥かしい	ashamed					
	nauna	una	前に	"ahead, first"			What happened for you?		
	naunhan	una	先を越された	overtaken					
	naunsa 	unsa	どうした、何が有ったか	"what happen, how "	Naunsa ka? 	どうしたの。	What happened to you?		
	naupaw	upaw	はげた	bald	Naupaw ang iyang ulo kay sige ug kalo.		He got a bald on his head because he always wears a hat.		
	nausab	usab	変わった	"changed, modified, repeated"					
	nawa	wala	無くなった	lost					
	nawad-an	wala	無くした	lost	Nawad-an ako'g lapis. 	鉛筆をなくしちゃった。	I lost my pencil.		
	nawagtang	wagtang	なくなる	"gone, sold out, lost"	Nawagtang ang akong bag nga gibilin sa lingkoranan.		I left my bag on the chair and it was gone.		
	nawala	wala	無くなった	lost	Nawala ang akong lapis. 	鉛筆がなくなっちゃった。	The pencil was lost.		
	nawong 	nawung	顔 	face 	Ikaw baga ug nawong nga kanunay mangayo ug bino! 	お前いつも厚かましく酒をねだるね。	You shamelessly ask wine every time.		
	nay	naa	naa+ang	naa+ang					
	Nay	nay	母ちゃん	Mom	Ang akong nanay manggihatagon.		My mother is generous.		
	nayanaya	nayanaya	和らげる	ease sorrows	Daghan ug mga negosyanteng Intsek sa Pilipinas.		There are many Chinese businessman in the Philippines.		
s	negosyante	negociante	商売人、ビジネスマン	"businessman, dealer "	Molampos ka sa negosyo kon ikaw kugihan.	君が勤勉に働けば、商売に成功する。	you will succeed in business if you are hardworking.		
s	negosyo 	negocio	商売、ビジネス	business 					
s	neguro	seguro	確かにする	make it sure	Naneguro ko'g dala og raincoat basin unyag moulan. 	雨が降りそうだから雨具を持ってきた。	I brought raincoat for it might be rain.		
s	nerbiyos	nervio	神経質な	nervous	Ginerbiyos ko pagkakita sa akong na-ibgan.	彼を見て、緊張してあがっちゃった。	I was nervous when I saw my crush.		
	nga	nga	であるところの	"which, what, that"					
	ngabil	ngabil	唇	lips	Ngindot kaayo siya ug ngabil kay pula.		Her lips is very nice because it is red.		
	ngadto	adtu	そっちへ、あっち	"onto, forward"	Ibalhin ang lamesa ngadto sa opisina sa prinsipal.		Transfer the table to the principals office.		
	ngadto sa	ngadtu	に向けて	"to, towards"	Midagan siya ngadto sa gibutangan sa lingganay. 	彼は鐘が置いてある方に走った。	He run toward where the bell was.		
	ngadto-ngadto	ngadtu	あっちこっち、行ったり来たり	"here and there, whichever, finally"	"Sa ngadto-ngadto, human sa panaglalis, sila nitugot."	結局、議論の末、彼らは許可した。	"After all, over disputation, they permitted."		
	ngadto-nganhi	ngatu	あちこち	to and fro	Nangadto-nganhi sa paglakaw ang naghuwat nga inahan.		The expectant mother was walking to and fro.		
	ngalan 	ngalan	名前、名づける	"name, full name"	Unsa ang ngalan mo? 	君の名前は何ですか。	What is your name?		
	ngalngal	ngalngal	たわごと	babble	Nganong sige ka ug ngalngal atubangan sa imong mga amiga?		Why do you always babble in front of your friends?		
	ngan	ngalan	名前	name 					
	ngandoy	nganduy	願望	aspiration					
	nganga	nganga	口を開ける、返答につまる	open the mouth					
	nganga	nganga	どもる	stutter					
	nganga	nganga	口を開ける、返答につまる	open the mouth without knowing what to say	Nagnganga lang ko adotong ilang giistoryahan. Pulos man to bahin sa sayans.				
	ngangha	ngangha	あっけにとられる	surprised					
	nganha	anha	そこへ、そっち	there	Nganha lang ibutang duol sa pultahan ang mga kahon.		"Put the boxes there, near the door."		
	nganhi	anhi	ここへ、こっち	here	Palihug balik nganhi sunod adlaw.		Please come back here next day.		
	ngani 	ngani	しかし、だから	"but, therefore"	Nalipay siya nga nakadaog nga nakahilak siya.		She was happy that she won but she cried.		
	nganlan	ngalan	名付ける⇒ngalan	name	Jenny iyang ngalan.		Her name is Jenny.		
	ngano	nganu	何故	why	Ngano imo mani gbuhat nako?		Why you do this to me?		
	ngari	ngari	ここへ、こっちに来て！	"here, come here"	Ngari dinhi! 	こっちに来て！	Come here!		
	ngayo 	ngayu	頼む	"ask, request "	Ngayo ko'g tabang nimo. 	あなたの援助をお願いしたい。	I ask your help.		
	ngil-ad	ngil-ad	悪い、下品な	"nasty, bad"	ngil-ad nga batasan 	悪いくせ	bad manner		
	ngilit	ngilit	縁、へり、端	"margin, edge, border"	Trapohi ug apil ang mga ngilit sa lamesa.		You wipe the table including the edges.		
	ngilngig	ngilngig	ぞっとするような、素晴らしい（反語的）	"ghastly, gruesome, excellent(ironically)"					
	ngilo	ngilu	歯の浮く、ぞっとする	"tooth on edge, spine-tingling"					
	ngiob	ngiub	うす暗い、物淋しい	"dim, dark"					
	ngipon 	ngipun	歯 	tooth 	Himsug tan-awon kun puti imong ngipon.	白い歯は健康にみえる。	"If your teeth are white, looks healthy."		
	ngisi	ngisi	ニヤリとする、嘲笑う	"smile, smirk"	Mingisi kanako ang akong amiga.		My friend smile at me.		
	ngislo	ngislu	顔をしかめる	grimace	Mingislo ang akong dagway samtang nagkaun ko ug manggang hilaw.				
	ngitngit 	ngitngit	暗い	dark 	Dili ko ganahan matulog ug ngitngit nga kwarto.		I don't like to sleep in a dark room.		
	ngohu	nguhu	鼻声	nasal talk					
	ngotngot 	ngutngut	痛い、うずく	feel pain 	Ngot-ngot kaayo akong samad sa kamot. 	手の傷がずきずきする。	My wound of hand throbbed with pain.		
	ngusngos	ngusngus	ごしごしこする	"scour, rub"					
	ngutngot	ngutngut	ずきずきする（痛み）	throbbing pain	Nakabati ko ug ngotngot sa akong samad.		I felt the throbbing in my wound.		
	ni	ni	の、を	"for, of "	Kining mga rosas para ni Beth.	si の目的格	These roses are for Beth.		
	ni	kini	kiniの省略形	ab. kini					
	ni-	ni	mi-に同じ働き	same work as 'mi'					
	nia diri	diri	そこ、ここ 	is here 	Nia diri sa akong kwarto ang sudlay ni lucy.		Lucy's comb is here in my room.		
	niadto	adtu	この前の	"last, of that"	niadtong Sabado 	この前の土曜日	the last Saturday		
	niadtong tungora	tungod	その時	on that time	Niadtong tungora puno sa mga tawo ang simbahan.		"At that time, the church was full of people."		
	niagi	agi	先の、昨〜 	last 					
	niana 	kana	そこの、そこに	"of that , then"	Ayaw palit niana kay dili na lami.		Don't buy that because it is not delicious.		
	nigo	nigu	箕	basket for winnow	Dili ko kahibalo mogamit ug nigo.		I don’t know how to use a basket for winnowing.		
s	nigro	negro	黒人	"black man, Negro"	Kasagaran sa mga Negro kulot ug buhok.	殆どの黒人は巻き毛です。	Most Negros have curly hair.		
	nihit 	nihit	まれな、足りない	"rear, lacking, seldom"	Nihit na ang bulak nga rosal karon.		Rossal flowers are rare now.		
	niini 	kini	この、これに	"this, of this"	Nakakita ka niini?		Have you seen this?		
	nila 	nila	彼らに、彼らの 	"their, them"	Gusto ko mosuon sa nilaktan sa mga modelo.		I want to imitate the way models walk.		
	nilaktan 	lakat	歩き方 	the way of walking					
	nilakwan 	lakaw	歩き方 	the way of walking					
	nilalang	lalang	人 (創造物）	"people, person, created"	May usa ka nilalang nga nagpahipi sa kasagbotan.		There's a man hiding under the bushes.		
	nilaslasan	laslas	切り傷	"wound, cut"	Ang akong nilaslasan naayo na.		My wound is already cured.		
	nimo 	nimu	あなたに	for you 	Para nimo kanang mga itoy.		Those puppies are for you.		
t	ninang		tagalog教母maninay	godmother					
	nindot 	anindut	素敵、美しい 	"beautiful, nice"					
	ning	kini	この	this	Unsay gibuhat sa imong mama ning orasaha?		What is your mother doing at this time?		
	ning-	ning	接辞						
	ning gabiona 	gabii	今夜、この夜 	tonight	Puwede ka dungan nako ug panihapon sa restoran ning gabiona? 	今夜はこれからレストランで食事をご一緒しませんか。	Could you take dinner with me at the restaurant this evening?		
	ning-angkon	angkun	認める	accepted	Ning-angkon ang babaye sa iyang sala.	その女は罪を認めた。	The woman accepted her sin.		
	ninglangkob	langkob		"merge, unite, capital"	ning+langkob				
t	ninong		tagalog教父maninoy	godfather					
	ninot	nindut	可愛い	pretty	1				
	ninyo	ninyu	あなたがたの	"yours, for you"	Para ninyo ang balay nga akong gitokod.		This house that I built is yours.		
	nipa	nipa	ニッパヤシ	nipa					
	nipis	nipis	薄い	thin	1				
	nitahan	tahan	従った	submitted	Nitahan sa ilang kaugalingon ang mga tulisan ngadto sa mga pulis.		The thieves submitted themselves to the policeman.		
s	nitso	nicho	ニッチ、壁のくぼみ	niche					
	niwang 	niwang	痩せた、ほっそりした	thin	Kasagaran sa mga niwang nga tinedyer taas.		Most lanky teenagers are tall.		
	niya 	niya	彼(女)の、に	"her, his, him"	Nawala ang selpon niya sa eskwelahan.	３人称所有格、目的格	His/her cell phone was lost in school.		
	no	nu	でしょ？	isn't it? Isn't that right?	Nobentay dos ang edad sa akong lolo.		My grandfather is ninety-two years old.		
s	nobenta	noventa	九十	ninety					
s	nobya	novia	婚約者（女）	fiancee					
s	Nobyembre 	noviembre	十一月	November	Moabot ang mga turista gikan sa Canada sa Nobyembre.	カナダからの観光客は11月に着きます。	Tourists from Canada will arrive on November.		
s	nobyo	novio	フィアンセ、婚約者（男）	fiance					
	noon	nuun	その代わり、	"rather, instead"					
s	Norte	norte	北	north	Ang Bogo atua sa norte nga bahin sa probinsya sa Sugbu.	ボゴは、セブ州の北にあります。	Bogo is in the northern part of Cebu province.		
s	nota	nota	メモ ←Sp.nota	note					
	noy	manuy	先輩、兄さん	"elder, senior"					
	nubo	mubu	muboに同じ	"short, shirt"		muboが普通			
s	nuebe	nueve	九	nine					
	nuka	nuka	炎症	sore					
	nukanuka	nukanuka	発疹	"rash, eruption"	Nganong daghan ug nuka-nuka ang imong batiis?	どうしてふくらはぎに一杯発疹ができたの？	Why does your legs have plenty of rashes?		
	nukmod	tukmud	⇒tukmod	push					
	nukos 	nukus	イカ	squid					
	numbaling	numbaling	気にする	recognize					
s	numero	numero	番号、数、番号をふる 	number					
	nungka	nungka	絶対ない	never					
	nunot	nunut	受け入れる、従う	"agree, follow, submit, way"	Nunot niining atong giatubang; Si kapitan migukod usab nunot sa nahaunang nagdagan kanila				
	nuog	nuug	ぼろ	rag	Nanginahanglan ko ug nuog para itrapo sa basa nga salog.		I need a rag to wipe the wet floor.		
	nuon	hinuun	代わりに	instead					
	nus-a	kanus-a	いつ	when					
	nusnus	nusnus	擦る、強く擦る	"scrub, rub"	Ayoha ug nusnos ang buling sa imong nawong.		You scrubbed the dirt from your face very well.		
s	nuwes	nuez	クルミ 	walnut 	Gusto ko ug ice cream nga naay mga nuwes.	くるみ入りのアイスクリームが好きです。	I like ice cream with walnuts.		
s	nyebe 	nieve	雪	snow	Wala pa ko nakakita ug nakahikap ug nyebe.	まだ雪を見たことも触ったこともありません。	I haven't seen or touched a snow.		
	o	o	はい、Ooの略	yes	"O, nakasabot na ko nimo."		"Yes, I understand you."		
	o	o	または	or	Ganahan ka mokuyog namo o dili?		Do you want to go with us or not?		
s	o 	o	又は	or					
s	obligado	obligado	強制する	oblige	Obligado ka nga mohuman sa imong trabaho.	君は君の仕事を終わらせなければいけない。	You are oblige to finish your work.		
s	obligasyon	obligacion	義務、義理	obligation	Aduna kay obligasyon sa imong pamilya.	君は家族に対する義務がある。	You have an obligation to your family.		
	obo	ubu	咳⇒ubo	cough	Ang ubang mga bata sa eskwelahan giubo.		Some school children have cough.		
s	obra	obra	作品	"work, masterpiece"	obra maestra	名作、傑作			
s	obserbar	observar	観察する	observe 					
s	obserbasyon	observacion	観察	observation 	"Sa akong obserbasyon, maayo siya motrabaho."	僕の観たところ、彼は良く働く。	"In my observation, he works well."		
	og	ug	…と、を	and	Gwapa ug seksi ang akong asawa.	オレの女房は、美人でセクシーだぜ。	My wife is beautiful and sexy.		
	oga	uga	乾いた = uga	dry	Oga na ang yuta kay walay ulan.	雨がなくて地面が乾いてる。	The soil is dry because there is no rain.		
	ogma	ugma	明日	tomorrow	Lian na pod nga adlaw ugma.	明日はまた違う日になるさ。	Tomorrow is another day.		
s	okasiyon	ocacion	機会	occasion	Ang pasko usa ka importante nga okasyon.	クリスマスは大事な行事です。	Christmas is an important occasion.		
e	okey	ok	オーケー	OK	Okey lang. 	いいですよ。			
	ok-ok	uk-uk	ごきぶり	cockroach	Ang ok-ok nagdala ug kagaw.		Cockroach is a germ carrier.		
e	okra	okra	オクラ	okra					
s	Oktubre 	octubre	十月	October 	Ang Oktubre mao ang ikanapulo nga bulan sa tuig.	10月は、一年で10番目の月です。	October is the tenth month of the year.		
s	okupar 	ocupar	占める	occupy 					
s	olimpiko	olimpico	オィンピック	Olympic	Ang boksingero nakadaog ug bulawan nga medalya sa olimpiko.	そのボクサーはオリンピックで金メダルを取った。	The boxer won a gold medal in the Olympics.		
	omang 	umang	かたつむり	snail	Ang omang hinay nga molihok.		A snail moves slowly.		
s	onsa	onza	オンス	ounce	Unom sa onsa nga gatas ang giinom sa bata.	赤ん坊は6オンスのミルクを飲んだ。	The baby drinks six ounces of milk.		
s	onse	once	十一	eleven	Onse kabuok ang iyang mga igsoon.	彼女は11人の兄弟姉妹がいる。	She has eleven siblings.		
	onum	unum	六	six	Onum na mi ka tuig nga wala magkita saakong amiga.		I haven't seen my friend for six years.		
	Oo	uu	はい	Yes	"Oo, mosugot ko."		"Yes, I agree."		
s	opera	operar	手術する	operate surgically 	Ang doktor nga moopera sa iyang bugan niabot na.		The doctor who will operate her cyst has arrived.		
s	operasyon	operacion	手術	operation					
s	operatiba	operativa	作業中の	operative					
e	operator 	operator	運転手、操作者	operator	Ang operator sa makina maayo motrabaho.	あの機械の運転手は、良く働きます。	The machine operator works well.		
s	opisina 	oficina	会社	office  	Hapsay ang among opisina.	私たちの会社は、きちんとしています。	Our office is neat.		
s	opisyal	oficial	公務員、役人	"official, officer "	Gusto mo bang mahimong opisyal sa gobyerno?	お前、公務員になりたいのか。	Do you want to be a government official?		
s	oportunista	oportunista	日和見主義	opportunist					
s	orador	orador	雄弁家	orator	Ang orador maayong mosulti atubangan sa mga nana-aw.	雄弁家とは、人前で上手に話す人です。	An orator speaks well in front of the audience.		
s	oras 	hora	時間	hour 	Adunay biente kwatro oras sa usa ka adlaw.	一日は24時間あります。	There are twenty four hours in one day.		
s	orasan	hora	時計、掛け時計	clock	Ang orasan motug-an sa oras.	時計は時を告げる。	A clock tells the time.		
s	orasyon	oracion	祈祷	invocation					
s	orbeta	orbita	軌道	orbit	Ang mga planeta mosubay sa ilang kaugalingong orbeta.	惑星はそれぞれの軌道に従う。	Planets follow their own orbits.		
s	ordenar	ordenar	司祭に任命する、命じる	ordain 	Ang obispo mag-ordenar sa mga bag-ong pari.	司教が新しい司祭を任命する。	The bishop ordains the new priests.		
s	orderin	ordenar	命ずる	order 	Nag-ordir na ko ug sabaw sa manok.	私はチキンスープをオーダーした。	I have ordered chicken soup.		
s	ordinaryo	ordinario	普通の	"common, ordinary"	Ang mga karaan nga simbahan ordinaryo nga talan-awon sa pilipinas.	フィリピンでは古い教会は、普通です。	Old churches are common sight in the Philippines.		
s	orgasmo	orgasmo	オルガスム	orgasm 	Ang orgasmo mabati lamang sa pipila ka segundo.	オルガスムは、何秒か感じるだけです。	An orgasm can be felt for just a few seconds.		
e	orins	orange	オレンジ 	orange	Ang orins prutas nga puno sa bitamina C.	オレンジはビタミンCが一杯なのよ。	An orange fruit is full of Vitamin C.		
s	orkesta	orquesta	オーケストラ	orchestra 	Nindot paminawon ang huni sa orkistra.	オーケストラの音楽を聴くのは素晴らしい。	The sound from the orchestra is nice to hear.		
s	oro	oro	金 (きん)	gold	Nagbuhat sila ug oro nga singsing.	彼らは金の指輪を造っている。	They made a gold ring.		
s	ortopedika	ortopedica	整形外科	orthopedics	Ang ortopedika motambal sa mga nadaot nga porma sa bukog.	整形外科で骨の変形を治療します。	Orthopedics cure bone deformities.		
s	oso	oso	熊	bear 	Nakakita ko ug oso.	私は熊をみたのです。	I saw a bear.		
s	ospital	hospital	病院	hospital	Sa ospital dad-on ang mga masakiton.	病人たちは、病院に運ばれた。	Sick people are brought to the hospital.		
s	ostya	hostia	聖餅、ワッフル	"waffle, wafer "	Naghalad sila ug ostya para sa misa.	彼らはミサ用に聖餅を捧げた。	They offered wafer for the mass.		
	otot	utut	屁	fart	Kung mokaon ta ug kamote baho ang atong otot.	イモを食べると屁がくさい。	If we eat sweet potato our fart smell bad.		
s	otsenta	ochenta	八十	eighty 	Otsenta ka lubi ang akong gikinahanglan.	80本のヤシが必要だ。	I need eighty coconuts.		
s	otso	ocho	八 	eight 					
	owang	ulang	ロブスター	lobster					
	oyab	uyab	恋人	girlfriend/boyfriend	Gwapo ang akong oyab.		My boyfriend is handsome.		
	oyang	uyang	祖母	grandmother	Tigulang na si oyang.		Grandmother is already old.		
	oyong	uyung	祖父	grandfather	Gihatagan ko ug kwarta ni oyong.		Grandfather gave me money.		
	pa	pa	ちょうど、まだ	"just, still, yet"	karon pa ; kagahapon pa	たった今;　ちょうど昨日	"Just now, ; Just yesterday"		
	pa-	pa	させる（接辞）	let (prefix)	Pa agia ko.		Let me pass.		
	paa 	paa	もも	"thigh, leg "	Hamis kaayo ka ug paa. 	君、脚がすべすべだね。	How silky your legs are.		
	paabang 	abang	雇われる、貸す（お金を貰う側）	"hired, lease "	Nag-abang sila ug balay. ; Paabang sila ug balay.	彼らは家を借りています。; 彼らは家を貸しています。	They rent a house. ;　They rent a house to someone.		
	paabangan	abang	貸出用、レンタル	rent	Nangita ko ug paabangan nga balay.	私はレンタルハウスを探しています。	I'm looking for a house for rent.		
	paabot 	abut	待つ、期待する	"look forward to, wait someone, expect"	Paabot lang. 	ちょっと待ってて。	Just wait.		
	paagi 	agi	手続き、手順、方法	"method, way, procedure"	Paagia ko.; Ang pag-eskwela maoy bugtong paagi nga makab-ot ang kalampusan.	ちょっと通して。;学校は成功への一番の道だよ。	Le me pass.; Going to school is the only way to get success.		
	paagiha	agi	方法	"way, method"					
	paagpas	agpas	再考	afterthought					
	paak 	paak	挟む、噛む 	"nip, bite "	Gipaak ka ba sa kasag? 	蟹に挟まれたの？			
	paak 	paak	蟹のはさみ	"claws, nippers"					
	paalim	alim		"cure, heal"	Gipaalim niya iyang samad.	彼の怪我は治った。			
	paambit	ambit	させる、与える、分ける	"let, impart, share, allot"	Paambita ko ug halok nimo.	 あなたにキスさせて。	Let me kiss you.		
	paamot	amut	懇願する	solicit	Nagpaamot ug mga de lata ang mga biktima sa sunog.		The fire victims solicit canned goods.		
	paanad	anad	慣らす	accustom	Naanad na siya sa akong sininaan.		He is accustomed to my way of dressing.		
	paanyag	anyag	飾る、美しくする	embellish	Gibutangan niya ug daghang paanyang ang iyang balay.		She put plenty of embellishments in her house.		
	paarakan	arak	機銃掃射する	strafe					
	paaron-aron	arun	振りをする、似せる	pretend	Ang akong amiga paaron-aron nga nakahibalo siya sa tanang nahitabo.		My friend pretends that she knew everything that happened.		
	paaron-ingnon	arun-ingnun	真似する、似せる	pretender	Siya paaron-ingnon kaayo na siya nga kaybalo sa tanan.	あいつは、何でも知ってる振りをする。	She  pretends as if she knew everything.		
e	pa-autopsy	autopsy	解剖する	hold an autopsy	Ang pataying lawas sa akong lola gipa-autopsy kon unsay hinugdan sa iyang kamatayon. 	祖母の身体は死因が何か、解剖された。	My grandmother body had been dissected to investigate the cause of death.		
	paayo 	ayu	直す	repair 	paayo sa celfon 	電話を直す。	Fix the cell phone.		
	pababak		⇒balak?						
	pabalaka	balaka	関心がある	concern					
	pabalhin	balhin		convert					
	pabalik	balik		recall	Pabalik na sa ilang mga balay ang mga bata.		The children are going back to their homes.		
	pabalon	balun	付け足す、こづかいをやる	give allowance	Ang masakiton nga tigulang babaye nagpabaskog gikan sa iyang sakit.		"The sick, old woman recovers from her sickness."		
	pabaskog	baskug	回復（健康を）する	"recover, recuperate"	Dili ko pabayad sa akong mga serbisyo.		I don't ask charges for my services.		
	pabaya	baya	気にしない	"careless, not pay attention"	Siya nagpabaya sa iyang pamiliya.	彼は家族のことは、ほって置いた。	He doesn't care of his family.		
	pabayad	bayad	代金請求する、つけで買う	charge					
	pabaylo	baylu	貸す	"loan, lend"	"Mr, Pabaylo ug singkwenta pesos, kay among ipalit ug pagkaon."	だんな、食べ物を買う50ペソを貸してください。	"Mister, lend me 50 pesos to buy foods."		
	pabidabida	bida	俳優	"actor, movie star"					
	pabilin	bilin	留まる、残る	stay	pabilin sa higdaan; Pabilin ka diri? 	ベッドに居る; 君はここに居る（とどまる）？	Stay in bed; Will you stay here?		
s	pabilo	pabilo	導火線、火口	"fuse, tinder"	Ang pabilo sa lampara nagkamubo.	ランプの灯心が短くなった。	The lamps tinder become shorter.		
	pabitay	bitay	吊るす	suspend	Ingna si Terry nga ipabitay ang basket nga puno sa bulad.	テリーに干し魚の籠を吊っておくように言って。	Tell Terry to suspend the basket full of dried fish.		
	pabiyaan	biya	奔放にする	"neglect, abandon"	Dili pabiyaan ang balay kon walay magbantay.	もし誰も番をしないなら、家を空けないで。	Do not abandon the house if nobody watches it.		
s	pabo	pavo	七面鳥	turkey 	Ang pabo lami kaayo aslon.	焼いた七面鳥はとてもおいしい。	Turkey is so delicious when it's roasted.		
s	pabor	favor	好む、優位	favor	por pabor = por favor (spanish)	どうぞ、どうか	please		
s	paborito	favorito	お気に入り	favorite 	Ang akong paborito nga singer sa Japan si Utada Hikaru.	私の好きな日本人歌手は、宇多田ひかるです。	My favorite singer in Japan is Utada Hikaru.		
s	pabrika	fabrica	工場 	factory 	Adunay daghang pabrika sa sapatos sa siyudad sa Marikina.	マリキナ市には、たくさん靴の工場があります。	There are plenty of shoe factories in Marikina City.		
	pabungkag	bungkag	ばらす、壊す	disunite					
	paburot 	burut	泡、シャボン玉 、風船	"bubble, balloon"	Daghang siyang gihimong paburot. 	彼女は一杯シャボン玉を作った。	She blew a lot of bubbles. 		
	pabutangan	butang	当てる、付ける	"put, place"	Pabutangan nako ug laso ang akong sinina.		I will put a ribbon on my dress.		
	pabuthan	butu	破裂させる		Gipabuthan a mga pulis ang mga piniriso nga mi-eskapo.		The policemen fired the prisoners who escaped.		
	padad-an	dala	送る	send	padad-an ug sulat	手紙を送る	send a letter		
	padad-anan	dala	宛先、送り先	address	sulat sa padad-anan	宛先を書く	write the address		
	padahan	dahan	甘やかす	pamper	1				
	padako	daku	増大する	amplify	Gipadako sa mga estudyante ang hardin sa likod sa ilang kuwarto.		The students amplify the garden at the back of their room.		
	padakop	dakup	捕まる	arrested	Ang mga kawatan dili padakop sa pulis.	泥棒達は警察に捕まらないよ。	The burglars will not be caught by police.		
	padala 	dala	送る	send 	padala ug sulat	手紙を送る	send a letter		
	padangog	dangug	賄賂	bribe	Mohatag ka ba ug padanglog sa imong superyor?		Do you give bribe to your superior?		
	padani	dani	耽る	indulge	Ayaw padani sa bino.	お酒におぼれないで。	Don't be addicted to wine.		
	padapat	dapat	押付ける						
	padaplin	daplin	横に寄せる	put to the side	Gipadaplin na nila ang aftereffect sa ilang hilisgotan. 	彼らは副作用のことは話題から外した。	They put the aftereffect to the side from their topics.		
	padasig	dasig	奨励	"incentive, warm"	Ang bonus usa ka paagi sa paghatag ug padasig.		Giving bonus is one way of giving incentives.		
	padayag	dayag	暴露する、露出する、明言する	disclose	Ang abogado nagpadayag kanamo kon kinsa ang mga sumusunod sa katigayunan sa among apuhan.		The lawyer disclose to us who are the heirs of our grandparents wealth.		
	padayon 	dayun	続ける 	"keep on, continue "	"Sige, padayon."	いいよ、続けて。	"Ok, go on."		
	padilaab	dilaab	火をつける、人をたき付ける	"kindle, inflame"	Ang bata maoy nagpadilaab sa kalayo.	火をつけたのは子供でした。	The child kindled the fire.		
	padpad	padpad	吹き飛ばす、流す	blow away					
s	padre	padre	牧師様	father	Usa ka responsableng padre de pamilya ang akong papa.	私の父は、責任ある一家の主です。	My father is a responsible head of the family.		
s	padrino	padrino	教父、名付親 	godfather	Gitabangan ko sa akong padrino aron makatrabaho.	私の名付け親が、就職するのを助けてくれた。	My godfather helped me to have a good job.		
	padulngan	dulung	運命、目標	destiny					
	padulong	dulung	向かって	"heading, forward"	Padulong na ko.; Asa ka padulong? 	今向かってます。; どこ行くの？	Now coming. ; Where are you going?		
	padulong sa 	dulung	〜に向かって( 行く) 	going to	Hinay siya nga milakaw padulong sa portahan. 	彼はゆっくりと戸口に進んで行った。	He walk slowly to the door.		
	padung	padulung	向かう⇒padulong 	⇒padulong :leading to	Asa padulong ang mga magbabaol?		Where the farmers heading?		
	paduol 	duul	近づく 	get near 	Ayaw paduol sa punoan sa kahoy panahon sa kilat.		Don't go near a tree during lightning.		
e	padyama	pajamas	パジャマ、寝巻き	pajamas	Pirme ka bang magsuot ug padyama inigkatulog?	寝るときはいつもパジャマを着てるの？	Do you always wear pajamas when you sleep?		
s	paempleyo	empleo	雇う、雇用する	employ 	Lisod maempleyo ang mga bag-ong graduado karon tungod sa kanihit sa trabaho.		Newly graduates can hardly be employed due to lesser job opportunities.		
s	paeskwela 	escuela	学校にやる 	send to school 	Siya ang nagpaeskwela sa bata.	彼は子供を学校にやった。	He is the one who sent the child to school.		
	pag-	pag	動名詞化する	make gerund	pag…	…をすること	…ing		
	pagabaslan	baslan	報いる⇒basol	"response, reward"	Pagabaslan ra ka sa Ginoo sa imong nahimong kaayohan kanako.	あなたのこのご恩には、神様が報いてくださいます。	God will reward for your kindness you gave me.		
	pag-agak	agak	指図	"direction, guidance"	Giayo pag-agak sa direktor ang iyang mga artista.		The director directs the actors well.		
	pag-agda	agda	誘惑、衝動	"urging, invitation"					
	pagahi	gahi	固める、硬くする	"solid, harden"	Ang yelo sa freezer pagahia ug maayo para dugay mahilis inig butang sa kinutaw nga juice.		Let the ice of freezer be solid for keeping long in mixed juice.		
	pagahigahi	gahi		convince	Kun di ka magpagahi-gahi ug magkasinabot ta.	もし君がどうしてもというなら、			
	pagahimuon	himu	すること	doing	Aduna kitay pagahimuon nga dyotay mga kalingawon sa pista. 	フェスタでちょっとした余興をしましょう。	Let's make a small attraction in feast.		
	pagahisgutan	hisgut	議題⇒hisgot	"agenda, topics"	"Ang atong pagahisgutan niining hapona, "	今日の議題は、	The agenda for today is 		
	pag-alagad 	alagad	公務、奉仕	service	Usa ka kristohanong buhat ang pag-alagad sa mga masakiton.	病人の世話をするのはキリスト教徒としての行いです。	Serving the sick is one of our Christian acts.		
	pag-alima	alima	養育	upbringing	Unsa ang pag-alima kaninyo sa inyong mga ginikanan?	君のご両親の教育方針はどうだったの？	What is the upbringing of your parents to you?		
	pag-ampo	ampu	祈り、祈願	prayer	Ang pag-ampo mao ang pinakalig-on nga taming.	祈りは一番の盾（守り）ですよ。	Prayers are the best weapon.		
	pagan	pagan	巻き添えを食う、含まれる	involve	Pagkasunog sa dakong balay napagan ang mga balay nga silingan.	その大きな屋敷の火災で近所の家も巻き添えにあった。	"When the large house burnt, the neighboring houses were included."		
	pagana	gana	食欲増進剤、催淫剤	"appetizer, aphrodisiac"					
	pag-andam 	andam	準備、用意 	preparation 					
	pag-angkon	angkun	取得	acquirement	Giunsa nimo pag-angkon ang lote nga tupad sa balay sa akong lola?		How did you acquire the lot beside my grandmothers house?		
	pag-anha	anha	そこに行く	go there					
	pag-anhi	anhi	ここに来る	come here					
	pag-ani	ani	収穫	"harvest, rice harvest"	Nakakita ka na ba unsaon pag-ani sa humay?	お米を収穫するところを見たことあるのか？	Have you seen how to harvest rice?		
	pag-asa	asa	希望	hope	Ang kabataan maoy paglaum sa atong nasud.	若者たちはこの国の希望ですよ。	The youth is the hope of our country.		
	pag-asawa	asawa	嫁取り	get in marriage	Dili sayon ang pag-asawa karong panahona.	この頃は、嫁を貰うのも簡単じゃないよ。	It’s not easy to get married nowadays.		
	pagatpat	pagatpat	マングローブの木	mangrove tree					
	pagatukuron	tukud	建設	"build up, construct"	Atong pagatukuron pagbalik ang naguba nga pangpublikong mercado. 	私たちは壊れた公共市場を修復建設しよう。	Let's build again up the broken public market.		
	pagawal	pagawal	慢心	"vanity, pomp"					
	pagawas	gawas	放出する、公開	"release, discharge"	Gipagawas na ang inahan ug anak sa ospital kanihang buntag.	今朝、その母親と赤ん坊は退院しました。	The mother and her child was discharged from the hospital this morning.		
	pag-ayo 	ayu	とても、非常に	very	Nakalitan pag-ayo siya.	彼は非常に驚いた。	He was surprised very much.		
	pag-ayo 	ayu	修理	repair	Ang pag-ayo sa nagubang butang maoy trabaho sa mangalayo.		To repair the destroyed things is the work of a repairman.		
	pagba	pagba	焦がす	"parch, brown"	Kahibalo sila unsaon pagbulad sa mga isda.		They know how to dry the fishes.		
	pagbadbad	badbad	ほどくこと、解き明かし	"untie, interpretation"					
	pagbalos	balus	返答、感謝の気持	"reply, gratitude"					
	pagbangotan	bangutan	哀悼	mourning					
	pagbasol	basul	後悔	"regret, remorse, repentance"	Ang pagbasol pirmeng mahitabo sa katapusan.		Regret always happens last.		
	pagbati	bati	想い、感情	"emotion, feelings"	Aduna koy pagbati nga kayugot sa akong mga kaaway.		I had a feeling of hatred towards my enemies.		
	pagbugtaw	bugtaw	遂行、（病死?）	pursuance	Dili sayon ang pagbugtaw sa isnatser.	？	Its not easy to run after the snatcher.		
	pagbuntog	buntug	征服	"conquest, overcome"	"Nanan-aw ko ug pasundayag nga ""Ang Pagbuntag ni Lapulapu sa Mactan""."		"I watched a play entitled, ""Lapulapu's Conquest in Mactan""."		
	pagbunyag	bunyag	洗礼	baptism	Usa sa pito ka sakramento ang pagbunyag.		Baptism is one of the seven sacraments.		
	pagbuot	buut	意志	will	Pagbuot sa akong mga ginikanan nga kami moipon nila ug puyo.		It was my parents will that we will live with them.		
	pagbuto	butu	爆発	explosion	Nahadlok ang mga empleyado sa pagbuto sa bomba.		The employees were afraid of the bomb explosion.		
	pagbuutbuut	buut	気まぐれ	caprice	Ang akong uyoan dili ganahan sa pagbuot-buot sa iyang asawa.		My uncle doesn't like the caprices of his wife.		
	pagdaginot	daginut	倹約、つましい	"thrift, economy"	Wala nimo hunahunaa ang pagdaginot? 	君は倹約しようと思わないのか。	Why don't you think to be thrifty?		
	pagdagit	dagit	誘拐	abduction	Nakakita ko pagdagit sa batang Insek.	私は中国人の子供の誘拐事件を見た。	I've seen the abduction of Chinese child.		
	pagdani	dani	惹き付けること	attraction					
	pagdapit	dapit	招待	invitation	Ania ko pagdapit ninyong tanan sa umaabut nga piesta.	ここで私は、今度のフェスタに皆さんをご招待します。	Here I invite all of you to coming fiesta.		
	pagdason	dasun	断言、承認	"affirm, approve"					
	pagdawat	dawat	受領、受理	"reception, receiving"	Ayaw pagdawat ug kendi gikan sa mga estranghero.		Don't receive candies from strangers.		
	pagdinalo	dalu	欲深い⇒dalo	"stingy, selfish, greedy"	Ayaw daw pagdinalo.	欲深はダメッ。	Never be greedy.		
	pagduhaduha	duhaduha	不信、惑う	"doubt, hesitate"	"Ayaw pagduhaduha, kung unsay naa sa imong hunahuna sunda."	迷わないで、あなたの考えに従いなさい。	"Don't hesitate, you may follow whatever you think."		
	pagguba	guba	破滅	perdition	Gisugo ko pagguba sa kalsada.	道路を壊すように言われた。	I was ordered to destroy the road.		
	paghabas	habas	一掃する	annihilate					
	paghatod	hatud	持っていく⇒hatud	bring	Dalia ang paghatod sa pagkaon sa mga bata.	早く子供たちに食べ物を持っていってやりなさい。	Bring the food quickly to the children.		
	paghiabot	abut	到着	arrival					
	paghigugma	gugma	恋する、恋愛	fall in love					
	paghikay	hikay	準備	preparation					
	paghinuktok	tuktuk	熟考	cogitation					
	paghitungod	tungud			Ninghunong ang mga bata paghitungod nila sa maanindot nga balay.		The children stopped when they come in front of the beautiful house.		
	paghot 	paghut	吠える	bark 	Disturbo kaayo ang paghot sa mga iro.	犬の吠え声が邪魔だ。			
	paghulat	hulat	待つこと、休止	"pause, wait"	Paghulat sa imong ig-agaw dinhi.	君の従兄が来るまで待ちなさいよ。	Wait for your cousin here.		
t	pag-ibig		tagalog 愛 gugma	love	Ang paghigugma sa atong isig ka tawo usa sa mga importanteng sugo sa Ginoo.	人を愛することは神の大切な命令のひとつです。	To love our fellowmen is one of the most important commandments of God.		
	pagihapon	gihapun	いまだに	still now	Nahigugma pa gihapon ko niya hangtod karon.	私は今でも彼女を愛しています。	Even now I love her still.		
	pagikan 	gikan	見送る 	see off	Pagikan nako sa akong higala sa airport. 	私は友を空港で見送った。	I saw off my friend at the airport.		
	pag-ikyas	ikyas	逃げる	escape; slip away	Gitudloan ko sa akong mama sa pag-ikyas sa akong bana nga salbahis.	ママは、私にそんなひどい亭主から逃げなさいと言った。	My mother instructed me to escape from my cruel husband.		
	pag-ila	ila	知る、誰かわかる	"acknowledgment, distinguish, identify"	Gikalimtan ni Dindo ang pag-ila kaniya sa iyang amahan.	ディンドは父にディンドが誰であるか忘れられてしまった。	Dindo was forgotten by his father who s father acknowledge him.		
	pag-ilis	ilis	交代、お返し、両替	"replacement, change"					
	pagilok	giluk	くすぐる	tickle	Gipagilokan niya ang akong dunggan ginamit ang balhibo sa manok.	彼はあたしの耳を鶏の羽でくすぐったの。	He tickle my ears using chicken feather.		
	pag-ingon	ingun		saying	Ayaw pag-ingon ana.	それは言わないで。	Don't say like that.		
	paginok	ginuk	扇動する	"excite, stir"					
	pag-inusara	inusara	独居	solitude	"Sa akong pag-inusara, nahinumdom ko sa nindot nga kagahapon."	俺が一人だったころ、昔は素晴らしかったなあ。	"When I'm in solitude, I remember the good memories."		
	pagka	pagka	たった、丁度	just	pagka karon 	たった今	just now		
	pagka-	pagka	接辞　動名詞化	prefix making gerund	Unsa ka klasse nga pagkababae? 	一体お前はどんな階級の女だってんだ？	What kind of class woman are you?		
	pagka- -a	pagka	非常に〜な	very...	Pagkagwapaha sa babaye sa akong damgo.		The girl in my dreams is very beautiful.		
	pagkaakohan	aku	利己主義	"selfish, egoism"	Ang pagkaakohan usa ka daotan nga kinaiya.		Being selfish is not a good character.		
	pagkaayo	ayu	回復（健康を）	"recovery, recuperation"	Ang pagkaayo sa akong sakit usa ka dakong selebrasyon.		My recovery from sickness is a great celebration.		
	pagkababaye	babayi	女性自身、女性であること、女性の尊厳	"femininity, womanhood"	Siya ang nakakuha sa akong pagkababaye.	彼は私の貞操を手に入れた。	He is the one who got my femininity.		
	pagkabagay	bagay	吊りあい、調和	"balance, symmetry"	Aduna bay pagkabagay ang imong pagtuon ug  paglingaw-lingaw?		Is there a balance in your studies and recreation?		
	pagkabalaka	balaka	心配	anxiety	"Ayaw palabi ug pagkabalaka sa imong anak, dako na siya, kahibalo siya unsay sakto, unsay sayop."	心配しすぎですよ、あなたのお子さんはもう十分大人ですし、何がよくて何が悪いか分かっていますよ。	"Don't be anxious about your son, he is adult already and he knows what is good and what is bad."		
	pagkabali	bali	逆転	reversal	Nahulag siya pagkabali sa kahoy.	彼はまッさかさまに木から落ちた。			
	pagkabanhaw	banhaw	復活、イースター	"resurrection, Easter"	Nagkahiusa ang mga tawo pagkabanhaw sa Ginoo.				
	pagkabata	bata	少年少女時代	childhood	Masakiton ang akong anak pagkabata.	私の子供は小さいとき病気がちでした。	My son was sickly in his childhood.		
	pagkabig	kabig	説得	persuasion	Wala kami kauyon sa ilang pagkabig kanamo sa pagbalhin sa laing relihiyon.		We didn't like their way of persuasion for us to transfer in other religion.		
	pagkabitin	bitin	不満	"unsatisfied, connect"	Ang pagkabitin namo sa sud-an naka pasamot sa among kagutom.		"When we fall short of viand, the more we feel starvation."		
	pagkab-ot	kab-ut	届く	"reach, catch, acquisition"	Nakorentihan ang bata dihang pagkab-ot niya sa munyeka ibabaw sa aparador.				
	pagkabuhi	buhi	存在	existence	Ang atong pagkabuhi dinhi sa kalibutan adunay rason.		Our existence in this world has a reason.		
	pagkabuotan 	buutan	行儀良く振る舞う	behave well 	Pagkabuotan sa bata	よい子	very good child		
	pagkabutang	butang	出来事	"happening, event"	Unsay pagkabutang sa ilang pamilya?		What is his family's way of living?		
	pagkadalaga	dalaga	少女時代	"adolescence, puberty"	Karon pagkadalaga na sa mga anak ni Berto.	今ベルトさんの子供たちはお年頃です。	Now the daughters of Mr. Berto reach the age of puberty.		
	pagkadayag	dayag	周知、公表	publicity	Motuo ka ba sa pagkadayag nga sila managhigugmaay?		Do you believe in the publicity that they are loves?		
	pagkadunot	dunut	退廃	decadence	Pagkadunot sa saging nga akong napalit.	私の買ったバナナは腐ってた。	My bought banana was rotten.		
	pagkaduol	duul	近接	"vicinity, proximity"	Pagkaduul sa dagat ang ilang balay.	彼らの家は海のそばだ。	Their house is near the sea.		
	pagkagamaya	gamay	とても小さい	very small	Pagkagamaya sa chokolate nga imong gihatag.	あなたのくれたチョコレートとっても小さい。	The chocolate that you 'have given me is very small.		
	pagkahaom	haum	服が似合うこと	fitting	Pagkahaom sa pantalon nga akong giregalo.	贈って貰ったズボンは私にぴったりです。	The presented pantaloons are fit to me.		
	pagkahari	hari	王権、王威	royalty	Ang pagkahari niya nahimong kontrobersiyal.		his rule created controversies.		
	pagkahigot	higut	結び方	knot					
	pagkahimugso	himugsu	誕生	birth	Guwapo kaayo kining bataa pagkahimugso.				
	pagkahitabua	hitabu	出来事	"happening, event"	Wala ko nianang pagkahitabua.	その時僕は居なかった。	I was not there when it happened.		
	pagkahuman	human	その後、あとで	afterward	Gikapoy ang tanan pagkahuman ug pangaligo sa dagat.	海で泳いだあとは皆疲れた。			
	pagkakaron	karun	今	current	"Sa pagkakaron,"	今のところ	Currently		
	pagkalalaki	lalaki	成年の男	manhood	Maldito siya nga pagkalalaki.	彼は性質が悪い男だ。			
	pagkalisa	lisa	捻挫	sprain	Ang pagkalisa sa akong dughan mao ang hinungdan sa akong ubo.		The sprain on my chest is the cause of my cough.		
	pagkalisura	lisud	非常に難しい⇒lisud	very difficult	Pagkalisura sa among eksamenasyon.	僕らの試験はめちゃ難しい。	Our examination is very difficult.		
	pagkalusno	lusnu	破産	"bankrupt, failure"	Ang pagkalusno sa among negosyo maoy hinungdan sa among pagbalhin sa provinsya.		The cause of our transfer to the province was when our business gets bankrupt.		
	pagkamagulang	gulang	年長、年功	seniority	Ipakita ang imong pagkamagulang.	年上らしいところを見せなよ。	Show us your seniority.		
	pagkamatay	kamatay	死滅	"death, mortality"	Nanghilak silang tanan pagkamatay sa ilang mama.	彼らは皆お母さんが亡くなったのを泣いていました。			
	pagkamatngon	matngun		"matured, "	Nausab ko pagkamatngon ug buot.	成長して私も変わりました。	I have changed since my adolescence.		
	pagkaon	kaun	食事、食物	"food, eating"	Ayaw usiki ang pagkaon.	食べ物を無駄にするな。	Don’t waste foods.		
	pagkapait	pait	苦味、辛苦	bitterness	Pagkapait sa akong kinabuhi.	私の人生辛いわ。	My life is hard.		
	pagkapakyas	pakyas	失敗、挫折	"failure, breakdown"	Ako silang gipangutana sa pagkapakyas nila sa pagtambong sa kasal.		I asked them of their failure to attend my wedding.		
	pagkapilde	pildi	敗退	loss	Nihilak siya pagkapilde sa municipal tennis tournament.	町のテニス大会で負けて彼は泣いた。	He lost the municipal tennis tournament and cried.		
	pagkapuya	puya	乳児期	babyhood					
	pagkasakup	sakup	会員、会員権	membership	Unsa kang klase pagkasakup?	あなたの会員権はどういう種類ですか。			
	pagkatawo	tawu	誕生	birth	Hilabihang lipaya sa amahan pagkatawo sa ilang anak.	父は子供の誕生を大喜びした。			
	pagkauga	uga	不毛、乾燥	dried	Ang taas nga hulaw maoy hinungdan sa pagkauga sa yuta.		The long draught causes the soil to dry.		
	pagkaulitawo	ulitawu	少年、青年時代	adolescence	Kalit lang siyang nigwapo pagkaulitawo.	彼は大人になってきたら急にハンサムになった。	He became handsome rapidly when he grew up.		
	pagkawala	wala	欠けてる、欠乏、損失	"want, lack, loss"	"pagkawalay alamag; pagkawalay kasinatian, ; Naguol sila dihang pagkawala sa binuhing iring."	無知; 無経験; 彼らは飼っていた猫が居なくなったのを悲しんだ。	ignorance; inexperience; They grieved for the loss of their cat.		
	pagkawas	kawas	上陸、降りる(乗り物)	"disembark, dismount, alight"					
	paglakip	lakip	含まれる、一部となる	include	Ayaw kalimot paglakip kanako sa imong imbitasyon.		Don't forget to include me in your invitation.		
	paglingkawas	lingkawas	免れる、のがれる	escape	Naglisud ko kung unsaon nako paglingkawas gikan sa kamot sa kidnaper.		It's difficult for me to escape from the hand of the kidnapper.		
	paglipot	libut	不貞、裏切り	infidelity					
	pagnga	pagnga	スイッチを切る	switch off					
	pag-omangkon 	pag-umangkun	甥、姪⇒pag-umangkon	"niece, nephew "	"Aduna na koy unom ka pag-umangkon, upat ka babaye ug duha ka lalaki."	私には6人のいとこがいて、4人が女で2人が男です。	"I have 6 cousins, 4 of them are girls and 2 of them are boys."		
	pagpakita	kita		"show, demonstrate"					
	pagpalabi 	labi	過剰に 	"superfluous, excessive"	Ayaw pagpalabi ug kaguol kay makadaut kana.	あんまり悩むのはかえって悪いよ。	It makes bad to suffer too much.		
	pagpalabi ug 	labi	〜のし過ぎ 	"too much, over limitation"	Ang pagpalabi ug tuon dili maayo sa lawas. 	勉強のし過ぎは、身体によくない。	Too much hard study is not good for your health.		
s	pagpalta	falta	欠乏	absence 	Dili maayo ang pagpalta sa klase.				
	pagpamati	bati	傾聴する⇒bati	listen	Dili maayo ang pagmati ug estorya sa dagko.	ホラ話をきくのはいやだね。	Listening a big talk is not pleasant.		
	pagpamilok	piluk	一瞬	twinkling					
	pagpanakit	sakit	痛み⇒sakit	aching					
	pagpanalipod	salipud	防御	defense					
	pagpangasawa	asawa	求婚、妻を求める	seek a wife	Ang pagpangngasawa ug masinabtanon lisod pangitaon.		Its hard to seek a wife who is understanding.		
	pagpanghudlat	hudlat	脅す	threat	Ang imong mga pagpanghudlat wala kini makatandog nako.	脅されたって、俺は動じないよ。	Your threat will not bother me at all.		
	pagpangita	pangita	捜索、探査	"ferret, scout, search"					
	pagpasulod	sulud	入場許可	"admittance, admission"	Ang pagpasulod sa konsiyerto libre.		The concert's admission is free.		
	pagpayuhot	yuhot	密輸	smuggling					
	pagpilit	pilit	義理	obligation					
	pagpuga	puga	しぼる	squeeze					
	pagpugong	pugung	節度	"moderation, control"	Giunsa ninyo pagpugong ang buang nga nangisog.		How did you hold the mad man who was angry.		
	pagpunay	punay	いつも	always	Pagpunay ug pangutana ang akong lola.	お婆ちゃんはいつも聞いてくる。	My lola is always asking.		
	pagsabot	sabut	理解	comprehension					
	pagsala	sala	篩い	filter. screen					
	pagsalig	salig	信頼	"believe, trust, hope"	Ayaw wad-a ang imong pagsalig sa kaugalingon samtang may kinabuhi pa.	生きている限りは自分を信じなさい。	Don't lose your belief/hope to yourself while still alive.?		
	pagsanta	santa	遮断	interruption	Unsaon pagsanta ang gidiling droga.	どうやって、禁じられた薬物をやめさせるか。			
	pagsera	sira	閉じる⇒sira	"shut, close"	Siguroa pagsira ang inyong pultahan magabii.		Be sure to close your door at night.		
	pagsikop	sikup	捕まえること	"arresting, seizure"	Ang pagsikop sa mga batan-ong nagumon sa druga gikalipaay sa mga ginikanan.		The arrest of the young drug addicts made the parents happy.		
	pagsimba	simba	拝礼	worship	"Kinahanglan atong pagsimbahon ang Ginoo sa tibuok natong hunahuna, kasingkasing ug kinabuhi."		"We must worship God with all our mind, heart and soul."		
	pagsinabtanay	sabut	相互理解	mutual understanding					
	pagsukot	sukut	集金する、要求すること	"collecting, asking"	Giunsa nimo pagsukat ang akong inahan?		How did you ask my mother?		
	pagsupot	suput	袋に入れる	put into a small container	Nagtabangay sila sa pagsupot sa sobrang pagkaon.		They helped in putting the extra food in a small container.		
	pagtaak	taak	近接、踏み出す	"close, step"	Ayaw pagtaak sa lapokon nga lugar.		Don't step on a muddy place.		
	pagtagad	tagad	注意	attention					
	pagtayhup	tayhup	吹き込む	blowing					
	pagtulon-an 	tuun	教え、教訓、レッスン	lesson 	Ang pagpakyas maoy maayong pagtulon-an.	失敗は良い教訓です。	A failure is a good lesson.		
	pagtungha	tungha		schooling					
	pagtunob	tunub	足跡をつける、踏みつけること	stepping	Ang mga bata giganahan pagtunob sa balas.		The children enjoy stepping on the sand.		
	pagtuo 	tuu	信頼	"faith, belief"	Sayop ang tanan nako nga pagtuo sa imo.	あんたを信じた私が悪かった。	I was wrong all that I believed you.		
	pagtuon 	tuun	勉強	study 	Pagtuon ug maayo karon.	今は勉強しなさい。	Study well now.		
	pag-ugbok	ugbuk	建立	erection					
	pag-umangkon	pag-umangkun	甥・姪	niece/nephew					
	pag-una	una	先行、先立つ	"precedence, go ahead"	Pag-una na lang nako.	僕の先にして／先に行って。	You go first.		
	paguryoguryo	guryu	知らん振りをする						
	pag-usab	usab	改訂、繰り返し、修復	"revision, renovation"	Daghan ang gikinahanglan nga galamiton sa pag-usab sa among balay.	私たちの家を修理するのにたくさん材料がいります。	We need plenty of materials to renovate our house.		
	paguyod	guyud	引っ張っていく	drag	Magpaguyod ko nimo sa pulis. 	警察に引っ張るよ。	I will bring you to the police.		
	pahaba	haba	機嫌をとる、味方に引き入れる	ingratiate	Nagpahaba siya ug sulti sa iyang amo nga maayo siyang motrabaho.	彼は口先で彼がいかにも良く働いているように社長の機嫌をとった。	He talked big to his boss to make him think he worked well.		
	pahabal	habal	つがわせる、繁殖させる	"breed, mate"					
	pahalipay	lipay	慰め、慰謝	"consolation, compliment"	Nihatag ko ug pahalipay sa akong higala.	友人から慰めてもらった。	I was cheered up by my friend.		
	pahamtang	butang	評決、判決、義務を課す	"verdict, impose"	Gipakanaog sa huwes ang iyang hamtang sa mga akusado.	被告人達に、判事の判決が下された。	The judge gives his verdict to the accused.		
	pahat	pahat	手当	"allowance, ration"					
	pahatud	hatud	送る、連れて行かせる	send 	Mipara siyag taxi ug nagpahatod ngato sa Island mall.	彼女はタクシーを止めてアイランドモールに向かわせた。	She stopped a taxi and went to the Island mall.		
	pahawa	hawa	やめさせる	"dethrone, quit"					
	pahayag	hayag	声明、公表	"statement, declaration, manifestation"	Nabasa nako ang iyang pahayag mahitungod sa balita.	このニュースについての彼の声明は読みましたよ。	I read his statement about the news.		
	pahayagan	hayag	ニュース番組、新聞	news paper					
	pahiangay	angay	合わせる	"fit, adapt, go with"					
	pahibagay	bagay	合わせる	"fit, adapt"					
	pahibalo 	hibalu	知らせる	inform	Palihug pahibalo nako kung kanus-a ka moabot sa Cebu.	いつセブに来られるかお知らせください。	Please let me know when you come to Cebu.		
	pahibalo 	hibalu	公告、お知らせ	"notice, information"	Pahibalo ginadili ang pagpangihi. 	小便無用！	Don't urinate here.		
	pahid 	pahid	ハンカチ、拭く	handkerchief	Iyang gipahid ang mga luha sa akong mga mata.	彼は私の涙を拭いた。	He wiped the tears from my eyes.		
	pahigalam	galam		pamper					
	pahigayon	gayun	機会、時間	"time, chance, occasion"	Hatagi kog higayon. 	機会、時間をください。	Give me the chance./Give me some time.		
	pahilayo	layu	遠ざける	"shun, keep away"					
	pahilit	hilit	遠ざける	keep aloof					
	pahilot	hilut	按摩させる	let massage	Kada Sabado ang akong sinemana nang pamasahe.		My weekly massage is every Saturday.		
	pahiluna	luna	収容する	accommodate					
	pahimangno	mangnu	報告、助言	"lecture, briefing, reminding"					
	pahimatngon	matngun	警告、訓戒、忠告する	"warning, advice, admonition, exhort"	Ang mga ginikanan kanunay mohatag ug pahimatngon sa ilang mga anak.		Parents always give advices to their children.		
	pahimudsan	pulus	利用する、つけこむ	"exploit, abuse"					
	pahimulos	pulus	利用する、活用する、乗ずる⇒pulos	"utilize, take advantage of"	Pahimuslan nako ang higayon samtang maayo ang panahon.; Gipahimuslan nimo ang akong kaayo. 	この良い日の機会をお借りしまして; 君はいいように僕を利用したね。			
	pahimuslan	pulus	利用する、つけこむ	"exploit, abuse"	Gipahimuslan nimo ang akong pagkatawo.	お前には俺の人間性を傷つけられたよ。	You were abusing me.		
	pahimutang	butang	置く、配置する	"put, post, place"					
	pahina	pahina	共同作業						
	pahinumdom	dumdum	助言、覚書	"suggestion, reminder"	Gihatagan kami niya ug usa ka mubong pahinumdom. 	彼は私達にちょっとした助言をくれた。	He gave us a little reminder.		
	pahinungod	tungud	捧げる	"dedication, offering"					
	pahipi	hipi	潜む、隠れる	lurk					
	pahipi	pahipi	潜む	lurk					
	pahiran	pahid	タオル、拭く	towel	Ako una kining mansanas gipahiran sa tissue paper sa wala ko pa kini ingkiba.	私はそのリンゴをティッシュで拭いてから、かじった。	I wiped the apple by tissue paper and gave a bite.		
	pahiri	pahid	拭け	wipe 					
	pahirit	hirit	カードを配る	deal					
	pahit	pahit	噛む、刺す	"bite, Sting"	Gipahit sa iro ang batiis sa bata.		The dog bites the child's legs.		
	pahitungod	tungud	〜について 	about 	Estoryahan nato mahitungod sa atong relasyon. 	私たちの関係について話し合いましょう。	Let us talk about our relation.		
	pahiyas	hiyas	装飾品、飾り	finery					
	pahiyom	hiyum	微笑む	smile	Nindot kaayo ka tan-awon kung mopahiyom ikaw.	君笑うととてもすてきだよ。	You are very nice to look when you smile.		
	paholay	pahulay	休む	rest	Kinahanglan mopahulay ta kon kapoy na.	疲れたら休憩が必要です。	We should take a rest when we are tired.		
	paholayan	pahulay	お休み処	rest house	Gusto ko maghimo ug pahulayan duol sa baybayon.	海辺に休む場所を作りたい。	I want to build a rest house near the beach.		
	pahoy	pahuy	案山子	scarecrow	Ganahan ko motan-aw sa mga pahoy sa kahumayan.	田んぼのかかしを見るのが好きです。	I like to watch the scarecrows in the rice field.		
	pahulam 	hulam	貸す	lend 	Puwede ko pahulam ug libro.	本を借りれますか。	Can I borrow the book?		
	pahulay	pahulay	休み、休む	rest					
	pahulayan	pahulay	休憩所	resting place					
	pahumokhumok	humuk	御し安そうな	pretend to go along with					
	pahumot 	humut	香らせる、香水をつける	perfume 	Nakadawat ko ug pahumot isip regalo niadtong pasko.	この前のクリスマスプレゼントに、香水を貰ったの。	I received perfume as a gift last Christmas.		
	pahunat	hunat	尽力させる、強いる、選択をせまる	force to make a choice					
	pahungaw	hungaw	憂さをはらす	vent					
	pahunong	hunung	駐車する	park vehicle	Palihug pahunog sa awto atubangan sa among balay.	車は家の前に止めておいてください。	Please park the car in front of our house.		
	pahuway	pahulay	休む	"rest, take rest"					
	paibog	ibug	誘う	"tempt, entice"					
	paig	paig	炭化する、焼ける	"char, burnt"					
	paikag	ikag	興味を引く、心配させる	"interest, worry"	Ang dula nga basketbol nagpaikag sa mga kabataan.	バスケットボールは、若者たちに人気があります。	Basketball game interests the youngsters.		
	paila 	ila	紹介する、知り合わせる	introduce 	Paila siya sa imong amigo. 	彼女を友達に紹介して。	Introduce her to your friend.		
	pailad	ilad	だまされる	deceived	Ayaw pailad sa tam-is nga mga pulong.	甘い言葉に騙されないで。	Don't be swindled by sweet words.		
	paila-ila	ila	紹介する、知り合わせる	introduce 	Mahimo bang akong ipaila-ila ang akong kaugalingon? 	私のことを自己紹介してよろしいでしょうか。	May I introduce myself?		
	paila-ila 	ila	紹介する、知り合わせる、引き合わす	introduce	Ipaila-ila tika sa akong mama. 	貴方を母に紹介するわ。	I will introduce you to my mama.		
	pailob	pailub	辛抱	"patience, forbearance"	Pailob lang una!	今は、我慢しなさい。			
	paingnan	ingun	頼みにする	recourse					
	paingon	ingun	〜に向かって	"to, forward"	Asa ka paingon?	何処行くの？	Where are you going?		
	paingon sa 	ingun	〜に向かって	"to, forward"	"Ang tryenta porsyento sa kita, adto paingon sa owner."	利潤の30%はオーナーのとこに行きます。	thirty percent of the profit will go to the owner.		
	painit	init	暖める、熱くする⇒init	"warm, heat up, excite"	Ang mga libakera maoy naka painit sa away sa mga manag-agaw.		The backbiters excite the cousin's quarrel.		
	pait 	pait	苦い	bitter 	Ang ampalaya pait ug lami.	苦瓜は、苦くてうまい。	The ampalaya has a bitter taste.		
	paita	pait		bitter	Porbid ang paita sa kinabuhi sa duha.	彼等二人の暮らしはすごく厳しい。			
	paka	paka	ガツン	bang					
	pakaaron-ingnon	arun	振りをする	pretend					
	pakahinungdan	tungud	重視する	attach importance					
	pakaingon	ingun	みなす、思う	"presume, think"	Gipakaingon ko man ug kasaligan ka.	お前は信じられると思ったんだ。	I thought you were believable.		
	pakanaog	naug	決心する、公表する、判決を下す	hand down a decision					
	pakaon	kaun	育てる、食べさせる	"nourish, feed"					
	pakapin	kapin	誇張する	exaggerate	Gitagaan ko niya ug pakapin nga itlog sa akong gipalit nga usa ka dosena.	たまごを1ダース買ったら、おまけをくれたよ。	She gave me an extra egg when I buy a dozen.		
	pakaslan	kasal	結婚する	will marry	Si Regine pakaslan ni Ruel.				
	pakatawo	tawu	生む	bring into the world					
	pakatulog	tulug	寝かせる	"lay down, put to bed"	Ang mga bata pakatuloga ug sayo para makamata sila ug sayo.	子供たちを早く寝かせなさい、早く起きるのだから。	Let children sleep early to wake up early.		
	pakaulaw	ulaw	侮辱、恥をかかせる	insult	Ayaw pakaulawi ang imong igsoong babaye aron dili siya mohilak.	妹を馬鹿にするんじゃありません、そうすりゃ、泣かないんだから。	Do not insult your sister so she will not cry.		
	pakaw	pakaw	トウモロコシの穂軸、 穂軸のままの実	corn cob	Ilabay ang mga pakaw sa basurahan.	トウモロコシの芯はゴミ箱に棄てなさい。	Throw the corn cobs in the trash can.		
	pakayab	kayab	揚げる	"lift, raise"					
	pakgang	pakgang	やめさせる、挫折させる	"stop, intervene, thwart"	Iyang gipakgang ang akong plano nga paglayas.		She stops my plan to go away.		
	paki-	paki	接辞　要望を表す	"""request"""	pakisusi				
	pakiaykiay	kiaykiay	 揺れる	sway	Ang akong ig-agaw nga bayot nagpakiay-kiay.		My cousin who is a gay sways side to side.		
	pakig-	pakig	接辞　共同作業の意を持つ	"""offer/ proposal/ cooperation"""		過去形はnakig-未来形はmakig-			
	pakig-alayon	alayun	同盟	alliance	Ang pakig-alayon sa mga nagpakabanang magtutudlo naghangyo ug umento sa sweldo.		The alliance of Concerned Teachers requested for a salary increase.		
	pakig-away 	away	喧嘩を仕掛ける	quarrel to	Nakig-away among silingan nato. 	隣の奴が喧嘩を吹っかけてきた。	My neighbor pick a quarrel to me.		
	pakigbatok	batuk	取り締まる、断固	crack down					
	pakigbisug	bisug	苦闘、努力	struggle	Kinahanglan nga makigbisog aron mabuhi.		We need to struggle  life in order to live.		
	pakighigala	higala	仲直り、再び友達になる	reconcile					
	pakighilawas	lawas	性交する	have sex	Si Adan nakighilawas kang Eva nga iyang asawa 	アダムその妻イブを知り	Adam knew his wife Eve …		
	pakighinabi 	tabi	おしゃべりする	"prattle about, discuss"	Daghan ko ug nakat-onan sa akong pakighinabi sa mga kabataan.		I learned many things when I interview the youth.		
	pakighisgot	hisgut	会見	"interview, talk about"	Importante ang pakighisgot sa Ginoo aron kita matagaan ug maayong kalawasan.		It is important to talk to God so God can give good condition in our body.		
	pakig-ipon 	ipun	同居する	live together 	nakig-ipon sa iyang uyab.	恋人と同居している	live together with his girlfriend		
	pakigkita	kita	会う、見る	"meet, will see, to see"	Nalipay kaayo nako ang akong pakigkita sa iyang pahiyom.	彼女の微笑を見てすっかり嬉しくなった。	I was happy to see her smile.		
	pakiglalis	lalis	議論	"debate, argument"	Motubay siya ug pakiglalis sa bata.	彼はその子供と議論を続けた。			
	pakigpulong 	pulung	演説	"address, speech "	Nihimo ug nasudnong pakigpulong ang presidente.		The president made state of the nation address.		
	pakig-uli	uli	回復する、元に戻す、仲直り	"reconcile, make up"					
	pakilooy	luuy	憐れみを請う、慈悲を請う	"beg for mercy, beg, ask"	Dili na kinahanglan nga mag-pakilooy pa ka niya.	彼に頭を下げる必要はありません。	You don't need to implore him.		
	pakisayod	sayud	相談、質問	"consult, refer, inquire"					
	pakisusi	susi	調査	"probe, scan"	Ang mga mamahayag mihimo ug pakisusi bahin sa isyu.		The reporters made a probe about the issue.		
	pakita 	kita	顕す、見せる	"appear, show, guide "	Pakitaon ko si Nanay sa sulat nimo. 	母にあなたの手紙を見せるよ。	I show your letter to my mother.		
	pakitabang	tabang	助けを求める	ask for help	Nangayo ug pakitabang akong mama kay nagdaut akong manghod nga lalaki.				
	pakitambag	tambag	相談する	consult	Pakitambag ni Liza sa usa ka espesyalista bahin sa imong sakit.	Lisaは専門家に彼女の病気を診てもらった。	Liza consulted a specialist on her illness.		
s	pakiti	paquete	小包	"small pack, parcel "	Makahurot siya ug usa ka gamay nga pakiti sa sigarilyo kada adlaw.	彼はタバコを毎日一箱吸ってしまう。	He can consume a small pack of cigarette per day.		
	pakli	pakli	めくる、展開する	"unfold, evolve, riffle"	Akong gipakli ang bag-on anib sa akong kinabuhi.		I unfold a new chapter in my life.		
	paknit	paknit	擦り傷	abrasion	Napaknit ang akong siko.		There is an abrasion on my elbow.		
	paknit	paknit	樹皮	bark					
	pako	paku	羽	"wing, feather"	pako sa ayroplano	飛行機の翼	airplane wings		
	pakog	pakug	頭をぶつける	bump	Napakog ang akong ulo sa bongbong.	私は壁に頭をぶつけた。	I bump my head on the wall.		
	pakol	pakul	大鉈	big axe	Palihug butangi ug grasa ang pakol kay gitay-an na.		Please apply oil on the big axe  because its rusty.		
	pakong	pakung	軽く叩く	"tap, bonk, knock"					
	pakopako	paku	翼、ウィング	wing	Kon naa pa koy pakopako aron makalupad paingon sa imong balay ug mohonghong sa akong gugma.	翼があれば君のところへ飛んでいって、愛をささやけるのに。	If I have wings I could go to your house and whisper you my love.		
	pakpak 	pakpak	拍手する	clap hands	"Ang kadaghanan, kon dili man tanan, nagpakpak nga gikauyonan."	殆ど全員の人が賛成の拍手をした。	Almost all people clapped their hands in support.		
	pakpak 	pakpak	( 果物等の) 皮 	skin flake (of fruit etc.) 	Among gikuha ang pakpak sa mais.		We remove the skin flakes of corn.		
	pakpak 	pakpak	羽	"feather, flap, plume, wing"					
	paksi	paksi	剥く、引き裂く	"peel off, tear off"					
	paksit	paksit	皮をはぐ	"peel off, tear off"	Napaksit ang panit sa akong ilong tungod sa sunog sa adlaw.	日焼けして鼻の頭の皮がむけてしまった。	The skin on my nose peeled off because of sunburn.		
	paku	paku	ワラビ	"bracken, fern"					
	pakugang	kugang	興奮させる	excite	Nakugang ko paabli sa regalo.		I was excited when I opened the gift.		
	pakumbitay	kumbitay	吊るす	"hang, suspend"					
	pakurat	kurat	驚かす	"startle, astonish"	1				
	pakwan	pakwan	スイカ	watermelon	Pakwan ang akong paborito nga prutas.		Watermelon is my favorite fruit.		
	pakyard		歩合制						
	pakyas 	pakyas	挫折する、失敗する	"foil, frustrate, fail"	Pakyas ko sa akong mga pangandoy.	私の夢は破れた。	I'm frustrated with my ambition.		
	pakyaw	pakyaw	まとめ買い、借り切る	"big purchase, whole price, whole sale"	Pakyaw ang presyo sa iyang napalit nga mga isda.	彼女は魚をまるごと買った。	She bought the fish at a whole price.		
s	pala	pala	スコップ	"shovel, spade"	Gamita ang pala paglimpyo sa kanal.	溝を掃除するのにスコップを使いなさい。	Use a spade to clean the canal.		
	pala	pala	お世辞	flatter					
	pala	pala	消す	erase					
	palaaway	away	喧嘩っ早い	"troublesome, pugnacious"	"Si Noli kung mahubog siya, pala-away kaayo."	Noliは酔っ払うと手がつけられない。	"Noli, if he got drunk, is very trouble some."		
	palabad	palabad	プロペラ	"propeller, screw"	Ang palabad sa akong dulaan nga eroplano kay naguba.	僕の模型飛行機のプロペラが壊れちゃった。	The propeller on my toy airplane was destroyed.		
t	palabas	labas	誇示する	"show, display"	Palabas nila nga datu sila.	彼らは金持ちだと誇示した。	They show they are rich.		
	palabay	labay	気に止めない、通り過ぎさせる	let pass by					
	palabhon	laba	洗濯させる	wash clothes					
	palabi	labi	とても、むしろ	"so much, prefer"	Ayaw palabi ug gasto sa mga butang nga walay hinungdan.		Don't spend too much on unnecessary things.		
s	palabra	palabra	言葉、単語	word					
	palabya	labay	看過、省略	let it past	Palabya lang ang mga nangagi.	過去は捨てよう。	Let pass the bygone's.		
	palabyon	labay	見過ごす	pretermit					
	palad 	palad	手のひら、幸運	"palm, luck "	walay palad	運が無い	misfortune		
	palag	palag	見つける、出くわす	"find, run into"	Nakapalag na ko sa hustong tubag.	私は正解を見つけた。	I found the right answer.		
	palagpot	lagpot	解雇する、追い出す、吐き出す	"dismiss, expel, eject"	"Ang magdumala nato istrikto kaayo, gamay nga sayop palagpoton dayon ka sa trabaho."	我々の社長は厳格でちょっとミスしてもすぐ仕事を首にする。	Our boss is so strict that he fire immediately employee even by a small failure.		
	palahobog	hubug	のんべえ	"drinking lover, drunkard"	Ang palahubog nga bana problema sa iyang asawa.	飲兵衛の亭主を持つと女房は苦労する。	A drunkard husband is a wife's burden.		
	palakat	lakat	作業標準	"standard operation procedure, management"	Kinahanglan imong tumanon ang palakat sa imong kumpaniya.		You have to obey the standard operating procedure in our company.		
	palaliton	palit	商品	goods	Ang halos tanang baligya ug palaliton misaka ang presyo.	殆どの商品が値上げした。	Almost all commodities and goods are raised their prices.		
	palami	lami	調味料、甘やかす	"seasoning, indulge"					
s	palamingko	falamenco	先の尖った大型ナイフ	pointed knife		語源がよくわかりません。	Not sure the origin		
	palandong	landung	熟考する、沈思	"ponder, meditate"					
	palandungon	landung	熟考する、沈思	"ponder, meditate"	Sakit kaayong palandungon nga mamatay ang imong lola.	 お祖母さんが亡くなられてお悔やみ申し上げます。	Please accept my condolence to your grandmother.		
	palangga	dangga	恋人、愛する	"darling, beloved"	Kumusta  na ang akong pinalanggang igsoon?		How are you my beloved sister?		
s	palanggana 	palangana	たらい、洗面器	"tub, basin"	Ibutang sa palanggana ang mga bulingon nga sinina.	シミになった服をたらいにつけておいて。	Put the soiled clothes inside the basin.		
	palapdan	lapad	広げる⇒lapad	widen					
	palaran	palad	運良く、幸運な⇒palad	"fortunate, lucky"	Ikaw ang palaran nga mananaug sa yuta ug balay.		You are the lucky winner of a house and lot.		
s	palasyo 	palacio	宮殿、城	palace 	Sa palasyo nagpuyo ang hari ug rayna.	王と王妃は宮殿にすんでいる。	The king and queen live in a palace.		
	palaw	palaw	失望する	be disappointed	Napalaw ko sa akong pagsalig nimo.		I am disappointed for trusting you.		
	palaw	palaw	地下茎、イモ	tuber					
	palaway	laway	見せびらかす	show off	Nagpalaway ang bata sa iyang bag-ong dulaan.		The boy show-off his new toy.		
	palay	palay	もみ	rice					
	palayas	layas	逃がす、追い出す、追放⇒layas	"release, banish"					
	palayo 	layu	離れる、退く⇒layo	"recede, withdraw,"	Palayo nako.	ほっといて！	Leave me.		
	palayubit	yubit	皮肉な	cynical					
	palgan	palag	出くわす	"encounter, finding"					
	palgi	palag		"find, encounter"	"Gilatas niya ang tibuok nga kalangitan, apan wala niya mapalgi si Maguayan.  "	世界中を駆巡ったが、マゴアヤンは見つからなかった。	He scoured over the all world but he couldn't find Maguayan.		
	palibak	libak	うわさをさせる	let talk about him	Wala palibak siya ug nakaabot sa among portahan.	うわさをすれば影で、彼が玄関に着いた。	He appeared in our doorway when we were talking about him.		
	palibog	libug	うろたえる⇒libog	bewilderment	Gibati ko ug palibog samtang nilibot sa kalasangan.		I feel bewilderment as I roam around jungle.		
	palid	palid	取っ手	doorknob	palid sa poltahan	ドアの取っ手			
	palid	palid	籾殻、吹飛ばす	"winnow, blow away"					
	palid	palid	枚、シート、シャッター	"sheet, door"	Ang palid sa among banyo nabasa.		Our bathroom door got wet.		
	paligid	ligid	転がす⇒ligid	roll 	Paligid sa bola. 	ボールを転がして。	Roll the ball.		
	palihay	lihay	そむける	avert					
	palihug 	palihug	どうぞ 	please 	Palihug ko ug 〜 	…をして貰えませんか？	Could you please ~		
s	palikero	paliquero	プレイボーイ	playboy					
	palina	palina	香、香の煙(呪術的な)	incense(has magical power)	Nagpalina mi sulod sa among balay.	私たちの家の中に煙を焚きこめて（病気を追い払った）。	We use incense inside our house.		
	palis 	palis	昼過ぎ 	afternoon	Maayong palis. 	こんにちは（Bohol地方）	Good afternoon.		
	palisang	lisang	脅す⇒lisang	terrify					
	palit 	palit	買う	buy 	Mipalit ko ug para panihapon. 	夕食の買い物をした。	I bought some for dinner.		
	palitanan	palit	店	store	Wala ko makatuod kung asa ang palitanan ug barato nga tela.	どこで安い生地を売っているかはっきり知らないんです。	I don't know where is the store for cheap cloth.		
	paliya 	paliya	アンパラヤ／苦瓜	ampalaya	Ingon sila nga ang utanon nga paliya makapadugang kini sa atong dugo ug makawala ug anemya.	苦瓜は血を増やして貧血に効くそうです。	They say that vegetable ampalaya may add blood and prevent anemia.		
	palo	palu	打つ、叩く、罰して叩く	"hit, lash, slap"					
	palong	palung	消す	"switch off, extinct"					
	palot	palut	剥く	peel	palot sa candy	キャンディを剥く			
	pal-ot	pal-ut	まめ、靴ズレ	blister					
	palpag	palpag	だらしない	"sloppy, disheveled"					
	palpak	palpak		fall flat					
s	palta	falta	失敗	fault	sa walay palta	間違いなく	without fail		
	palubat	lubat	驚かす	frighten					
	palung	palung	消す	"switch off, extinct"	Palunga ang suga. 	明かりを消して。	Switch off the light.		
	palupad 	lupad	飛ばす	let fly 	palupad sa pati	はとを飛ばす	let pigeons fly		
	palutawon	lutaw	再浮上、強調する						
	paluyo	luyu	後ろにいる、責任ある	"back, behind, responsible"	Si Ana namatay nga walay nakabalo kung kinsa ang nagpaluyo. 	アンが死んだが誰のせいかわからない。	Ana died but nobody knows who is the responsible.		
	pamaa	paa	脚の様子、状態	way of the thighs					
	pamaagi	agi	方法	"method, process"	Unsay imong mga pamaagi aron inanay nimong makab-ot ang imong mga pangandoy.	あなたの夢を叶えるための方法はなんですか。			
	pamagdoy	bagdoy	放浪、冒険	"wandering, adventure"	Nakasugat mi ug bag-ong mga amigo sa among pamagdoy.	私たちは徒歩旅行している間に新しい友達に会うことが出来た。	We meet new friends with our adventure.		
	pamahaw	bahaw	朝食	breakfast 	Kaon ug pamahaw sa dili pa motrabaho.	仕事の前に朝飯を食べなさい。	Take your breakfast before going to work.		
	pamahayag 	hayag	説明	explanation 	Palihug paminaw sa akong pamahayag.	どうか私の説明を聞いてください。	Please listen to my explanation.		
	pamahid	pahid	拭く	wipe 	Nagpamahid sa iyang mga luha akong lola sa dihang ako mibiya.	お婆ちゃんは、俺が発つ時にハンカチで涙を拭いていた。	My grandma wiped away her tears with her handkerchief when I left.		
	pamalandong	landong	熟慮	"meditation, contemplation"					
s	pamalantsa	plancha	アイロンかけ	"iron, press"	Pamalantsa na sa atong mga sinina.	僕らの服を、プレスして。	You iron our clothes.		
	pamalatian	bati	知覚、感覚	"feeling, sensation"	Dili maayo ang akong pamalatian karong adlawa.	今日は気分が良くない。	I'm not feeling well today.		
	pamalit	palit	買う	buy	Pamalit ug mga prutas sa merkado.	市場で果物を買って。	You buy fruits in the market.		
	pamana	bana	婿をとる	take him in marriage	Mamana ka na!	もう、結婚しなさい。	Get marriage now!		
	pamanhig	banhig	待ち伏せ	"ambush, waylay"	Namatay sa pamanhig ang among kapitan sa baranggay.	私たちのバランガイキャプテンが襲われて死んだ。	Our barangay captain died of ambush.		
	pamanhunon	bana	男の婚約者pamana	"bridegroom, fiancee"	Moabot na ang akong pamanhunon gikan sa Netherland.	私の婚約者はオランダからやってきます。	My fiance from Netherlands is coming.		
	pamanit	panit	肌の色、顔色	complexion	Itom ang pamanit sa mga Negro.	ネグロの肌は黒い。	The skin color of Negros is black.		
	pamantala 	mantala	新聞に載せる	make ad. 	Atong ipamantalan ang atong bag-ong produkto.	我々の新製品を新聞に載せよう。	Let's advertise our new product.		
	pamantalaan 	mantala	新聞	newspaper 	Nabasa nako sa pamantalaan ang imong artikulo.	あなたの新聞の論説を読みました。	I read your article in the newspaper.		
	pamao	mau	亀を獲る	catch turtle					
	pamaol	baul	農場	farm					
	pamaol	pamaul	筋肉痛	muscular pain					
	pamarayeg	parayig	甘える	"appeal, love making"					
	pamarog	barug	姿	poise					
s	pamasahero	pasajero	乗客用、乗り物	for passenger					
	pamasangil	pasangil	罪をかぶせる	"inculpate, incriminate"					
	pamasin	basin	敢えてする、冒険する、何とかする	"venture, chance, dare, somehow"	pamasin lang god				
	pamasol	pasul	漁をさせる、釣らせる	demand fishing	Ariel pamasol kay walay sud-an.	アリエルは食べるものがなかったので釣りに行った。	Ariel went fishing because they didn't have any viand.		
	pamasol	pasul	後悔させる	regret					
	pamatasan 	batasan	振る舞い	behavior 	Tudloi ang imong mga anak ug maayong pamatasan.	子供さんがちゃんと振舞うよう指導してください。	Teach your children about good behavior.		
	pamati	bati	聞く⇒bati	listen	Pamation sa nato ang iyang habig.	彼の意見を聞きましょう。	Let's listen the opinion from his side.		
	pamatud-an	tuud	断言、証明、肯定	"affirmation, attest"					
	pamatyag	matyag	感覚	feeling					
	pamayhon	bayhun	姿、歩き方	"poise, appearance, personality"	Kasagaran ug pamayhon ang akong bana.	あたしの亭主は並みのつくりよ。	My husband has a medium body built.		
	pamaylo 	baylu	両替する	"change money, borrow "	Ayaw pamaylo ug kwarta ni bisan kinsa.		Don't borrow money from anybody.		
e	pambot	pump boat	モーターボート	pump boat	dulong sa pambot				
	pamilok	piluk	瞬き、一瞬	wink					
	pamilok	pilok	ウィンク	wink					
s	pamilya	familia	家族 	family	Ang among pamilya nagkahiusa.	家族が一堂に会した。	Our family is united.		
	paminaw 	paminaw	観察する	observe	Paminawa kon kaya na ba niya.	あいつが我慢できるか見てな。	Observe him if he can make it.		
	paminaw 	paminaw	聞く、感じる	"listen, hear, feel"	Paminaw ug radyo.	ラジオを聞いて。	Listen the radio.		
	pamingwit	bingwit	釣り	fishing					
s	paminta 	pimienta	胡椒	pepper 	Butangi ug paminta ang akong sabaw aron lami.	僕のスープにペッパーを入れて、おいしくなるから。	Add pepper on my soup to improve the taste.		
	paminti	binti	腹を立てる	"miff, angry"	Mibathay ang ugat sa akong agtang sa dihang naminti ko.	私は怒りのために頭の血管が浮き出た。	I was fuming with rage and the veins stood out on my forehead.		
	pamirahon	bira	抜かれる	be pulled 					
	pamisita	bisita	訪問する	visit					
	pampam	pampam	売春(婦）	prostitute					
	pamugos	pugus	切望する	"desire, eager, anxious"	Mamugos siya nga moadto sa Japan. 	彼女はどうしても日本に行きたいと願っています。	She is anxious for going to Japan.?		
	pamugos	pugus	強制	"compulsion, force"	Ayaw ipamugos nako ug palit ang imong mga tinda.		Don't force me to buy your merchandise.		
	pamugti	bugti	交換	barter					
	pamugwal	bugwal	耕す	plow					
	pamuhunan	puhunan	投資する	invest	Ang pagtuon usa ka maayong pamuhunan.	教育は一つの有効な投資です。	Education is a good investment.		
	pamuligi	pamuligi	羨む、妬く	envy	Gipamuligihan ko nila.	彼らは私を羨んだ。	They envy me.		
	pamulis	pulis	警察	police	Pamulis ang akong gusto inig kadako nako.	僕が大きくなったら警察官になりたい。	I want to be a policeman when I grow up.		
	pamulong	pulung	話す、句	"talk, phrase"	Imo ba nga gipamulong ang mga nahitabo nato?	あたし達に起こったことをしゃべったのはあなた？	Did you talk about what happened to us?		
	pamunit 	punit	拾え	pick up 	Pamunit ug mga sagbot.	草をむしってください。	Pick the weeds up.		
	pamuno 	punu	頭領、大統領	"chief, president "	Daghan ang nakagusto sa pamuno nga bag-o sa gobyerno.	みんな政府の新しい大統領が好きだ。	Everybody likes the new leadership of the government.		
	pamunto	puntu	点⇒punto	"point, score"					
	pamuo	pamuu	労働、季節労働	labor					
	pamurikat	burikat	売春(婦)	prostitute					
	pamuring	buring	売春	prostitute	Ang mga batang namuring milaganap kay sa kalisud sa kanang nasud.	あの国では貧困から子供の売春が蔓延した。	"Because of poverty in that country, children prostitution have been widespread."		
	pamusil	pusil	射撃	shooting	Pamusil ug target ang akong bag-ong kalingawan.	射撃が私の新しい趣味です。	Target shooting is my new hobby.		
	pamuslot	buslut	穿つ	"pierced, perforate"					
s	pamustora	postura	盛装する、整える	dress up	Pamustora sa imong mga sinero.	あなたの服の手入れをしなさい。	Groom your clothes.		
	pamuta	puta	売春(する）	prostitute					
	pan-	pan							
s	pan 	pan	パン	bread 	"Dili mabuhi ang tawo sa pan lamang, "	人はパンのみにて生くるにあらず、	"Man shall not live by bread alone,"		
	pana	pana	矢	"bow, shaft"					
	panaad	saad	誓う、誓言	vow					
	panabang 	tabang	援助	"help, assistance, support"	Ang mga kabus natong kaigsoonan nagkinahanglan sa atong panabang.	あたしの兄弟姉妹は貧乏であたし達の助けがいるのよ。	Our poor brother and sisters need our assistance.		
	panabla	tabla	引分け	even					
	panabot	sabut	考え方	"logic, reason"					
	panagaan	hatag	与える	give	Gipanagaan ug pinaskuhan ang mga bata sa kalsada.	ストリートチルドレンはクリスマスプレゼントを貰った。	The street children were given Christmas gifts.		
	panagana 	tagana	準備、用心	"preparation, precaution"	Mas maayo imong gibuhat sa sayo nga panagana.	早く準備した方がいいよ。	It's much better that you make early preparation.		
	panagang	sagang	答える、防御服	"safeguard, answer"					
	panagat 	dagat	漁、漁法	fishing method	Epektibo kaayo ang imong paagi sa panagat.	あなたの魚の獲り方は効果的ですね。	Your fishing method is very effective.		
	panagbagay	bagay	調和	harmony	Kinahanglan ang panagbagay aron malinawon ang atong pagpuyo.	私たちが平和に暮らしていくには、ハーモニーが必要なんです。	Harmony is important so we can live peacefully.		
	panagdapog	dapug	山積み、累積	accumulation					
	panaghiusa	hiusa	一致、合体	unity	Malipayon ako sa atong panaghiusa. 	あなたと一緒になれて嬉しい。	I'm happy for uniting with you.		
	panaghoy	taghuy	呼び声、合図、口笛の合図	"call, cry, whistle"	Nindot paminawon ang iyang panaghoy.	彼の口笛はじょうずだ。	His whistling is nice.		
	panag-iya	tag-iya	属する、所有される	"belong, owned, ownership"	Gipanag-iya sa akong lolo ang balay nga among gipuy-an.	私たちの住んでいる家はお祖父さんのものです。	The house where we live belong to my grandfather.		
	panagkuyog	kuyug	友情、付合い	companionship	Aligre mi sa among panagkuyog.	我々の付合いは活発だね。	Our companionship is active.		
	panagmal	dagmal	虐待	maltreat					
	panagsa	tagsa	たまに、まれに	"seldom, rare, once in a while"	"Kung maghimo ka ug kabuang, panagsa lang palihug."	馬鹿なことするのは、たまにしてくれよな。(馬鹿も休み休み言え）	"If you do a crazy thing, please make it once in a while."		
	panagsalo	salu	食事会	sharing	Matagbaw gyud ko ug kaun sa among panagsalo sa akong suod nga amiga.	私は親しい友との食事会にとても満足した。	I have been satisfied at the party with my close friends.		
	panagtiayon	tiayun	夫婦の	"married, conjugal"					
	panagtigom	tigum	会議	meeting	Nalipay ko nga daghan mitambong niining atong panagtigom.	私はこの我々の集会にたくさんのお集まりを頂き大変幸せで御座います。	I am very happy that many people attended our meeting.		
	panag-uban	uban	一緒に	together	Ang atong kanunay nga panag-uban nakapalig-on sa atong panaghigalaay.	我々は常に行動を共にして友情を固めている。	Our constant togetherness strengthens our friendship.		
	panagway	dagway	顔つき、表情	"face, appearance, look"	Usahay ang panagway sa usa ka tawo makailad.		Sometimes the appearance of a person is deceiving.		
	panahi	tahi	縫う、仕立てる	"sew, tailor"	Nabuhi ko pinaagi sa pagpanahi ug sinina sa mag bata.		I earn a living by sewing children's dresses.		
	panahom	dahum	期待	expectation	Dako kaayo ang akong pagdahom nga makatapos ko sa imong pagtuon.		My great expectation is that you will finish your studies.		
	panahon 	panahun	時、季節、天候 	"time, season, weather"	Dili pa panahon.; Sa iyang panahon	まだ時節じゃない。; 適当なときに	"Not yet the time, ; appropriate time"		
	panakla	takla	舌打ちする	click one's tongue					
	panakop 	dakup	捕まえる⇒dakop	catch					
	panaksan	takus	お椀	bowl					
	panalangin 	panalangin	祝福する、祈る	"bless, pray "	Atong panalanginan ang mga pagkaon sa dili pa ta mokaon.		Let's bless our food before we eat.		
	panalapi	salapi	財務、資金	finance					
	panalipdan	salipud	守る	"defend, protect"					
	panalipod	salipud	守る	"defend, protect"	Panalipod  aron dili ka maigo sa bala.	弾に当たらぬよう、防御しなさい。	Protect yourself so you will not be hit by a bullet.		
	panal-ot	sal-ut	小辞⇒sal-ot挿入	particle					
	panamastamas	tamas	強姦、侮辱	"rape, insult"	Naghikug ang babayeng gipanamastamasan.	強姦された女の子が自殺した。	The girl that was raped committed suicide.		
	panamilit	panamilit	別れ、さよなら	"farewell, good bye"					
	panamin	samin	鏡を見る	mirror					
	panamkon	damkun	身ごもる、妊娠する	conceive	Nanamkon si Eva ug nanganak ug lalaki. 	イブは妊娠し男の子を産んだ。	Eve conceived and bore son.		
	pan-an 	paun-an	餌を付ける	put a bait 	Dili ka makakuha kon walay pan-an?	えさ無しじゃ釣れないんじゃない？	You can't fish without bait?		
	panan-aw	tan-aw	見る	watch 	Panan-aw ug nindot nga bulak.	きれいな花をご覧なさい。	Look at the beautiful flower.		
	pananday	panday	鍛冶職人、大工	"carpenter, blacksmith"					
	pananghid	sanghid	許可	"permission, leave"	Pananghid sa imong mga ginikanan sa dili pa ka magminyo.	結婚する前に、君の両親の許しを得なさい。	You ask  your parents permission before you get married.		
	pananglit 	sanglit	例えば、	for example					
	pananglitan 	sanglit	例えば、例	"for example, example"	Pananglitan makadaug ka ug lima ka milyon ka pesos unsa man ang imong una nga paliton?	たとえば500万ペソ当たったら、最初に何を買いますか。	"For example, you will win five million pesos, what is the first thing that you will buy."		
	panapaw	sapaw	姦淫	adultery	Usa ka mortal nga sala ang pagpanapaw.	姦淫は神ならぬものの罪です。	Adultery is a mortal sin.		
	panapton 	saput	布、織物	cloth 	Panapton nga nipis ang itabon sa lamesa.	テーブルに透きとおった布をかけましょう。	I will cover the table with a transparent cloth.		
	panarapo	tarapu	タオルで洗う	washing					
	panas	panas	消す、ぼやかす	"erase, dim"	Ang maong hitabo dili mapanas sa akong panomduman.	その事件は私の記憶から消すことはできません。	That incident cannot be erased from my memory.		
	panaup	taup	沈む、見えなくなる	"sink, disappear"					
	panaw	panaw	旅	journey	Padayon sa imong panaw.	旅を続けなさいよ。	Go on with journey.		
	panawag	tawag	呼び出す、電話する	"summon, call"	Nakapanawag ka na ba sa imong amo? 	君は上司にもう電話しましたか。	Have you told to you boss?		
	panaway	saway	非難	criticism					
	panaytay	taytay	連山登山	mountaineering					
	panday 	panday	鍛冶屋、大工をする	"forge, blacksmith, carpenter "	Panday ang trabaho nako.	私の仕事は大工です。	Carpenter is my job.		
s	pandesal	pan de sal	コッペパンの半分位の丸パン（塩パンの意）	kind of bread	pinoy pandesal				
	pandol	pandul	つまずく	stumble	Napandol ko sa ngitngit.		I stumbled in the dark.		
	pandong 	pandung	日よけ、雨避け、覆い	"shelter, cover for shed "	Naay hinay nga ulan pagpandong sa ulo ug tualya.	雨が少し降ってきたのでタオルで頭を覆いなよ			
	pandungog	dungog	聴力、聴覚	hearing					
s	paneguro	seguro	間違いなくする	make it sure	Paneguro-a og bayad ang electric bill. 	電気代間違いなく払ってください。	Make sure to pay electrical bill.		
	pang-	pang	接辞　動名詞化	prefix		"kなどの子音で始まる語幹にnag,mag,pagが付いた時の発音変化"			
	pangabit	kabit	不貞	cuckold					
	pangadye	pangadyi	祈る、お祈りをする	pray	Dili magsaba kon naay mangadye./Ayaw pagsaba ~.	お祈りしている時はうるさくしないで。	Don't make noises when we are praying.		
	pangag	pangag	歯欠け	tooth lacking	Ang ngipon ni John napangag.	ジョンの歯は欠けている。	The teeth of John is lacking.		
	pangagamhanan	gahum	統治する、政治	"govern, administrate"					
	pangagho	aghu	ため息	sigh	Nakapangaho siya tungod sa kakapoy.	彼は疲れてため息をついた。	He sighed due to weariness.		
	pangagpas	agpas	仮説、仮説をたてる、推論	"hypothesis, speculate"	pangagpas banaba 	セオリー	theory		
	pangahas	kahas	敢えてする	dare					
	pangahoy 	kahuy	薪を集める	gather fire wood	Pangahoy aron makaluto. 	木を集めて、そうすれば料理できる。	Gather firewood to cook.		
	pangako	aku	責任、責任において行う	do on his responsibility					
	pangala	ala	（つわりの時などの）好き嫌い、妊娠初期	intense desire or dislike in pregnancy	Manggang hilaw ang iyang gipangalaan.	彼女はグリーンマンゴーに目がない。	She has an intense craving for green mangos.		
	pang-alagad	alagad	牧師	ministry	Ang pagkakatekista usa ka pangalagad sa simbahan.		Being a catechist is a church ministry.		
	pangalan 	ngalan	名前	name	Nindot ug pangalan ang iyang itoy.	彼女の子犬は素敵な名前よ。	Her puppy has a nice name.		
	pangalit	kalit	緊急時、非常時	emergency	Giandam ko kining lamparahan para sa pangalit nga panginahanglan.	非常時のためにこのランプを用意しました。	I am preparing this lamp for emergency needs.		
	pangaliya	pangaliya	懇願、嘆願する	"entreat, appeal, beg, beseech"	Pangaliya kanunay sa kahitas-an nga makadawat ta pirme ug mga grasya.		Always pray to the almighty that we can always receive graces.		
	pangaliyupo	kaliyupu	嘆願する	"entreat, appeal, beg"	Nangaliyupo si Joel nga pasayluon siya ni Jocel.	ジョエルは、ジョセルの許しを請うた。			
	pangamay	kamay	手招き	beckon					
	pangampanya	kampanya	応募する、選挙運動する、キャンペーン	"recruit, campaign"	Nangampanya siya sa mga sebelyan aron mahimo og kudeta. 	彼はクーデターのために、民間人から募った。	He recruited civilians to carry coup d'?tat.		
	pangamuyo	pangamuyu	懇願する	"entreat, appeal, beg"					
	pangan	pangalan	名前	name 	ang moneylender sa pangan sa suspectsado				
	panganak	anak	子供を産む	"deliver, bear"	Gipanganak ni Maria si Jesus sa pasungan.	マリアは馬屋でイエスを産んだ。	Mary give birth to Jesus in a manger.		
	panganaog	naug	下に行く	going down	Panganaog namo diha kay mangaon na ta. 	下に入って、食事にしましょう。	Go down there and let's have meal.		
	panganay	panganay	長子	"eldest, first born"	Lalaki ang akong panganay nga anak.	私の子供は一番上が男です。	My eldest is a boy.		
	pangandak	andak	ほらを吹く、誇る	"boast, brag"	Dili maayo ang pagpangandak.	誇大に自慢することは良くない。	It is not good to brag.		
	pangandam 	andam	準備、用意 	preparation 	Ang ilang pangandam alang sa fiesta mausikon. 	彼らの祭りの準備は遣り過ぎだ。	Their preparation for fiesta is too much.		
	pangandoy 	nganduy	希望	"hope, ambition, wish"					
	panganga	nganga							
	pangangalun	agad	仕える	"serve, work for a master"					
	panganod 	anud	雲 	cloud 	Ang mga panganod gihuyop sa hangin.	雲は風に吹かれていった。	The wind blows the clouds.		
	panganti	panganti	熱望	"yearn, wish"	Akong panganti nga makadaog ug lotto.	私の願いは宝くじにあたること。	I yearn to win the lotto.		
	pangaon	kaun	食事	meal					
	pangape	kapi	コーヒーを飲む	having coffee	Pangape sa samtang maghulat.	待ってる間コーヒーを飲んで。	Have coffee first while waiting.		
	pangarera	karira	競争	race	kabayong pangarera	競馬馬	race horse		
	pangarinyo	karinyu	可愛がる	"caress, love making"					
	pangasawa	asawa	嫁にする	"take as wife, marry"	Pangasawa ug babaye nga mapinanggaon.	大切な人を嫁にしなさい。	Take a loving woman as a wife.		
	pangatagak	tagak	落墜	fall	Ang pagpangatagak sa ulan nakabasa nako.	雨が降って濡れてしまった。	The falling rain got me wet.		
	pangatahuran	tahud	挨拶する、敬う	"greeting, salute"	Nangatahuran niya sa maestro.	彼女は先生に挨拶した。	She saluted her teacher.		
	pangatarungan	tarung	論理、論理学	"logic, reason"	Adto lang pangatarungan atubangan sa korte.	法廷で理由は言いなさい。	Explain your reasons at the court.		
	pangatawa	katawa	笑う	laughing	Ayaw mo pangatawa sa sayop sa uban.	他の人の失敗を笑うんじゃありません。	Don't laugh at the mistakes of others.		
	pangatuga	tuga	冒険する、危険を冒す	"venture, adventure"					
	pangatulog	tulug	眠り	"sleeping, slumber"	Pangatulog na kamo. 	皆もう寝なさい。	You all go to bed.		
	pangawat 	kawat	盗む、窃盗する	"steal, larceny "	"Ayaw pagpatay, ayaw pangawat. "	殺すなかれ、盗むなかれ。	"Don't kill, don't steal."		
	pangayam 	ayam	狩りをする 	hunt	Ginadili na karon ang pagpangayam ug mga langgam.	今は、鳥を狩るのは禁止されています。	Hunting of birds is now prohibited.		
	pangayo 	pangayu	頼む、依頼	"ask, rely, request "	"Kon nakahimo ko niana, ako mangayo'g pasaylo. "	もし私がそれをしたなら謝ります。	If I made it I would apologize.		
	pangdagmal	dagmal	虐待	maltreatment	Usa ka pagpangdagmal ang pagpamugos ug trabaho sa mga menor de edad.	年端のいかない子供に労働を強要するのは、虐待にあたります。	Forcing a minor to work is a maltreatment.		
	pangdaogdaog	daug	暴虐	"maltreatment, tyranny"					
	pangdaot	daut	陰謀	conspire					
	pangdiga	diga	求愛	"courting, court"					
	pangdugo	dugu	出血、生理、月経	"bleeding, menstruation"	Ang pagdugo sa babaye usa ka timailhan nga pwede na siya makabaton ug anak.	女の子の生理は、その子が赤ちゃんを産めるようになったという徴なのよ。	A girls menstruation is a sign that she's capable of bearing a child.		
	pangedaron	idad	年齢	age	Pila na man ang pangedaron sa imong kinamanghurang anak?	君の一番下の子は、いくつになった？	How old is your youngest son now?		
	pangga	palangga	抱擁、大切な人	"cuddle, love and care, darling, dear"	Palanggaon ko ikaw hangtod sa kahangturan.	あなたを永遠に大切にします。	I will love and care for till the end of time.		
	panggama	gama	製造する、製造業	"manufacture, production"	Ang pagpanggama ug sapatos ang among negosyo.	靴を造るのが私たちの商売です。	Shoe production is our business.		
	panggamot	gamut	根をはる、根を採る	root	Nakapanggamot na ako para sa iyang hilanat.	熱さましのために薬草の根を採ってきた。	I have gathered roots for her fever.		
	panggub-on	guba	壊す	destroy	Panggub-on nako ang daan nga lamesa.	古い机は壊してしまおう。	I will destroy the old table.		
	panghabas	habas	切り方	"cutting, plunder?"	Dili maayo imong pagpanghabas sa sashimi.	お前の刺身の切り方は、なっちゃいねえな。			
	panghadlok	hadluk	脅迫	"intimidation, threat"	Usa ka pagpanghadlok ang pagtion ug hinagiban.		Pointing a weapon is one form of intimidation.		
	panghagis	hagis	激怒した、怒り狂った	furious	Hubog nga nanghagis ug nangulata sa iyang kapoyo.	酔って狂って自分の家を叩いてる。	He got drunk and banging on his house in a fury.		
	panghalili	halili	交代	replacement	Ang mangos maayo nga panghalili sa karne.		Mongos are good replacement for meat.		
	panghambog	hambug	虚栄、自慢	"vanity, boast"	Ayaw panghambog sa imong bahandi.		Don't boast your wealth.		
	panghapak	hapak	叩く	"strike, spank"	Ang pagpanghapak sa bata dili maayo.	子供を叩くのは良くありません。	It's not good to spank the children.		
	pangharos	harus	圧勝、大成功	"take all, sweep through, coup"	Gipangharos sa among grupo ang tanang premyo.		Our group took all prizes.		
	panghasi	hasi	脅し、いらだたせる	"attack, threaten"					
	panghimatuud	matuud	同定する	"identify, verify, vouch"	Ang sertipiko sa akong natawhan usa ka panghimatuod nga ako usa ka Pilipino.	私の生誕証明書が私のフィリピン人であることを証明します。	My birth certificate verifies that I am a Filipino.		
	panghiphip	hiphip	贈収賄	bribery	Ang pulis nipasaka ug kaso nga panghiphip batok kaniya.		The policeman filed bribery case against him.		
	panghugasan	hugas	流し	sink	Ibutang sa panghugasan ang mga plato.	お皿を流しに置いといてよ。	Put the plate on the sink.		
	panghukhok	hukhuk	横領、使い込み	embezzle					
	panghulga	hulga	脅す、脅迫	"threat, menace"	Ang mga adik sa druga usa ka panghulga sa atong komunidad.	薬中毒が我々の社会の大きな不安です。	Drug addict are one of the threats in our community.		
	panghunahuna	hunahuna	心構え、考え方	"attitude, outlook"	Unsa man ang imong panghunahuna sa kinabuhi?	君の人生の心構えはどうなんだ。	What are your outlooks in life?		
	pangidaron	idad	才の⇒idad	age	Pila na ang imong pangidaron karon?	今、君の年齢はいくつになった。	In what age are you now?		
	pangidlap	kidlap	火花を出す、きらめく	"sparkle, flash, scintillate"					
	pangigi	igi	ねたみ	envy					
	pangilabut	labut	おせっかい	meddle					
	pangilad	ilad	詐欺	fraud					
	pang-ilad	ilad	うそ	"lie, deceit"	Ang mga bata dili pa kahibalo sa pang-ilad.	子供たちはまだ嘘をつくことを知りません。	Children are too innocent to tell a lie.		
	pangilin	pangilin	祭り	feast	Sadya ang pangilin sa among patron.		The feast of our patron saint is full of fun.		
	pangimbig	kimbig	鳥肌立つ、震える	"shudder, gooseflesh"					
	pangindahay	pangindahay	期待する、切望	"expect, wishful longing"	Ang akong pangindahay nga makahuman sa pagtuon ang akong mga estudyante.	私は、私の生徒たちが無事学校を終えることです。	I expect that my pupils will finish their studies.		
	panginhas	kinhas	干潮時の魚、貝取り、海草取り	gathering shellfish					
	panginlabot	labut	干渉、いらぬお世話	meddle					
	pangisip	isip	見方、考え方、道理、分別	"outlook, reason"					
	pangit	pangit	醜い、不細工	ugly					
	pangita 	kita	探す、探査、生業、生計	"look for, search, seek, livelihood"	Ang pagpaninda ug isda mao ang iyang pangita.	彼は魚を売って生計を立てている。	Selling fish is her occupation.		
	pangitaon	pangita	得る	"hunt, search, seek"	"Dili gyod sayon pangitaon ang kuwarta, uy!"	全く金を稼ぐのは、楽じゃないよ、な。	"Really it's not easy to earn money, eh?"		
	pangka	pangka	ぶつかる	bump					
	pangkapangka	pangka	あちこちにぶつかる	go from place to place	Nagkapangkapangka siyag panghulam.	彼女は借金に駆けずりまわった。	She went from place to place trying to borrow money.		
	panglangoy	languy	水泳	swimming	Panglangoy mo sa swimming pool.	スイミングプールで泳ぎなさい。	You go swimming in the pool.		
	panglansis	lansis	策略	"ruse, trick"	Ang pagpanglansis sa imong isig ka tawo usa ka dautan nga buhat.		Tricking your fellowmen is a bad act.		
	panglantaw	lantaw	視点、展望	outlook					
	panglimbasog	limbasug	努力、奮闘	"effort, struggle"	Kinahanglan ang panglimbasog sa usa ka tawo aron molampos sa iyang kinabuhi.	人は人生を生き抜くためには努力が必要です。	Man should struggle in life in order to survive.		
	panglipong	lipung	呆然自失、卒倒	stupor					
	panglugos	lugus	強姦	rape	Ayaw panglugos.	犯す無かれ。	Do not rape.		
	panglungkab	lungkab	略奪	"loot, pillage, plunder"	Gihipos niya sa usa ka langob ang iyang gipanglungkab.	彼は盗んだものを洞穴の中に隠していた。	He kept his loot inside a cave.		
	panglupig	lupig	迫害、圧制	"oppression, tyranny, injustice"	Ang panglupig makabungkag sa usa ka pamilya.		Betrayal destroys a family.		
	panglusot	lusut	脱出する	escape	ang nanglusot sa miaging piliay sa Nanglusot nga priso	?			
	pangluto	lutu	料理	cooking	Ang pangluto ug torta maoy iyang panginabuhi.	彼女は、トルテ（パイ）を焼いて生計を立てている。	She earns a living by cooking tortes.		
	panglutos	lutus	迫害	persecution					
s	pangmaneho	manejo	経営、管理	"administration, management"	Ang pagmaneho sa usa ka eskwelahan dili sayon nga trabaho.	学校を経営するのは、楽なことじゃありません。	To manage a school is not an easy job.		
s	pangompra	compra	買物⇒kompra	"shop, buying"	Pangompra ug mga prutas sa merkado.	市場で果物を買ってきて。	You buy fruits in the market.		
	pangpang	pangpang	崖	cliff					
	pangpatupi	tupi	散髪代	hair cut fare	Tagai ko ug kwarta para pangpatupi.	散髪代を頂戴。	Give me money for my haircut fee.		
s	pangronda	ronda	巡回	go around 	Ang pagpangronda sa mga pulis magabii makamenos sa krimen.	警察が毎晩巡回すると犯罪者が減ります。	"When policemen go around at night, crimes are lessen."		
	pangsamok	samuk	いやがらせ	harassment	Gipangsamok sa mga hubog ang usa ka kalingawan.		The drunk men harassed a party.		
	pangtionan	tiun	狙う、照準	"aim, point"	Gipangtionan sa mga tulisan ang mga biktima.				
	pangugos	kugus	抱く	carry ->kugos					
	pang-ukoy	ukuy	スパイ、諜報員	spy	Gipang-ukoy sa mga sundalo ang kampo sa mga rebelde.		The soldier spied the rebels camp.		
	pangulata	kulata	いじめる	"strike, maltreat"	Ayaw pangulata ug mga bata.	子供を虐待してはいけない。	Do not maltreat children.		
	pangulitawo	ulitawu	求婚	"propose, woo"	Si Danny naglisud sa pagpangulitaw ni Grace.	ダニーはグレイスにどうしてもプロポーズ出来ないでいる。	Danny does hardly propose to Grace.		
	pangulo 	ulu	統率者	"leader, president"	Kinahanglan nato ang usa ka matinabangon ug lig-on nga pangulo.		We need a helpful and strong leader.		
	panguluhan	ulu	頭として、頭の	headed					
	panguma	kuma	爪、指でしっかり掴む	"claw, hold tight with finger/nail"					
	pangumosta	kumusta	挨拶すること	greeting					
	pangumosta	kumusta	挨拶すること	greeting	Ihatag ang akong mainitin nga pangumusta sa atong mga higala.	どうか、皆さまによろしくお伝えください。	Extend my warm greetings to all our friends.		
	pangunayan	unay	自分ですること	do oneself					
	pangurog	kurug							
	panguros	kurus	十字を切る	cross	Panguros usa sa dili pa kita pangadye.	お祈りする前に十字を切りなさい。	We have to make the sign of the cross before we pray.		
	pangurosmano		うなづく	nod					
	pangus	pangus	擦りむく	abrade	Adunay pangus ang akong tuhod.	僕の膝に擦り剥き傷があるよ。	There is an abrasion on my knees.		
	pangusisa	usisa	質問、検査	"question, analysis, inspection"					
	pangusmo	kusmu	憤慨、怒って鼻をならす	huff					
	pangutana	pangutana	尋ねる、質問する、質問 	"ask, question"	Gipangutana ko sa akong ninang kong unsay akong gusto nga pinaskuhan.	僕のニナンはクリスマスに何が欲しいか聞いたよ。	My godmother ask me what I want for Christmas.		
	panguyab	uyab	求愛する	"courtship, propose"					
	pangyubit	yubit	皮肉	quip					
	pangyuta	yuta	農業	agriculture					
	paniaw	tiaw	からかい	"joke, quip"					
	panid	panid	ページ、枚	"page, panel"					
	panighawak	hawak	腰に手を当てて立つ	stand with the arms on the waist					
	panig-ingnan 	ingun	見本	"example, sample, model, pattern"	Usa ka panig-ingnan ang mga buhat sa atong mga bayani.	私たちの英雄の行いを良い見本としなさい。	The good deeds of our heroes set as good examples.		
s	paniguro	seguro	保険	insurance	Kinahanglan aduna kitay paniguro para sa atong kaugmaon.	我々は将来のために保険が必要です。	We need to have a good insurance for our future.		
	panihapon 	hapun	夕食	supper 	Nabusog ko sa among lamiang panihapon.	おいしい夕飯でお腹一杯です。	I was satisfied after eating a sumptuous dinner.		
	paniid 	tiid	観察する	"observe, spy"	Sa paniid nako wala siyay gugma diri nimo.	僕の見たところ、もう彼女は君に愛がないね。	By my observation she has no love to you.		
	paniil	tiil		footwork					
	panikad	sikad	好戦的にする、臨戦態勢	eager to do					
	paniktik 	tiktik	立ち聞きする、盗聴	"eavesdrop, overhear "	Ang gihimo nga paniktik sa kapolisan nakatabang aron masulbad ang krinen.	警察による盗聴は、事件の解決に役立つ。	The eavesdropping done by the policemen helped in solving the case.		
	panimaho	bahu	匂いを放つ	"stink, emit odor"					
	panimalay 	balay	家、家庭⇒balay	home 	Duol sa napulo ka libo nga pamilya ang nawad-an ug panimalay.	家を失った家族は一万戸に及んだ。	It reached to ten thousands families who lost their houses.		
	panimalos	balus	報復する、復讐する	"revenge, reprisal"	"Sa kasakit sa iyang gibuhat nga tikas nako, panimalus kanunay ang naa sa akong hunahuna."	騙した彼の仕打ちに傷つけられた恨みはいつも、胸の中にあるわ。	"By the hurt feelings that I felt when he cheated me, revenge is always inside of my mind."		
	panimaslan	balus	復讐	revenge					
	panimawos	balus	復讐する、やり返す	"revenge, vengeance"	Dili maayo nga manimawos ka sa nakasala kanimo. 	受けた罪をやり返すことは良くない。	It's not good to avenge for what you have gotten.		
	panimay	balay	我が家= panimalay	home 	Gusto ko nga limpyo kanunay ang among panimay. 	私は自分たちの家がいつもきれいにしていたい。	I wish our house always clean.		
	panimbang	timbang	バランス、平衡	"balance, equilibrium"					
	panimpalad	palad	冒険、宝捜し、運試し	"adventure, try one's luck"	Adto panimpalad sa ubang lugar.	別の場所で運を探しな。	Go and have adventure in other places.		
	panimuot	buut	感覚、意識	"consciousness, sense"	Unya nawad-an ko sa panimuot.; Dihang naulian ko na sa panimuot	そして私は気が遠くなった。;私の意識が戻ったとき	Then I lost my consciousness.; when I come to consciousness		
	panindoton	nindut	向上する、美化する	"improve, beautify"	Atong paninduton ang palibot sa atong eskwelahan.	学校の周りをきれいにしましょう。	Let's improve our school surroundings.		
	paningil	singil / tingil	集金	"collect, demand payment"	Paningli si Roy karon sa iyang utang.	ロイから彼の借金を集金してくれ。	Ask Roy now to pay back his debt.		
	paningkamot 	kamut	努力	effort 	Tungod sa iyang pagpaningkamot nahimo ang tanan niya nga mga plano.	彼の努力によって全て彼の計画は実現した。	All his plans was achieved through his efforts.		
	paninglan	tingil	返す（借金を）	pay back	Akong gipaninglan ang akong amiga sa iyang bayranan.	あたし友達に貸したお金返してもらったの。	I ask my friend to pay back her accounts.		
	paningod	singud	熱心に聴く、見る	observe eagerly					
	paningog	tingug	音調	"key, tone"	"Puwede si Lea nga mamahimong manganganta, kay nindot ang iyang paningog."	リーは歌手になれるよ、歌い方がうまいもの。	"Lea is a potential singer, because she has a good tone."		
	paningot	singut	汗をかく	"sweat, perspire"					
	panington	singut		sweatting					
	paninguha 	tinguha	望んでいる、必死でする、求愛	"strive, struggle, wish, court"	Moasinso ang tawong maninguha.	稼ぎに追いつく貧乏なし。	He who strives hard will succeed.		
	panipilyo	sipilyo	歯を磨く	brush teeth					
	panistis	tistis	冗談、ユーモア	"jest, joke"	Sige ug panistis nako ang akong mga amigo.	あたしの友達はしょっちゅうあたしに冗談言ってるわ。	My friends always make a joke on me.		
	panit 	panit	皮をむく、皮膚	"peel, skin"	Nagpanit siya ug apple para sa sakit nga lola. 	彼女は病気の祖母にりんごをむいてやった。	She peeled an apple for the sick grandmother.		
	panitik	titik	つづり	spelling					
	panitikan	panitik	文学研究	literature					
	paniudto 	udtu	昼飯	lunch 	Pwede na nimong kaunon ang imong paniudto.	もうお昼にしていいよ。	You can take lunch already.		
	panlad-ok	lad-uk	飲み下す、唾を飲む	gulp	Nagpanlad-ok ko nga nakakita sa softdrinks nga giinom sa bata.	子供が飲んでいるソフトドリンクを見て僕は唾を飲んだ。			
	panlantaw	lantaw	視力、洞察力	vision					
	panlimbasog	limbasug	試み	attempt					
	panon 	panon	グループ、を作る	group 	Nikuyog ko sa panon sa mga tawo padulong sa simbahan.	私は教会に行く一団に合流した。	I joined a group of people going to church.		
	pan-os	pan-us	腐った、腐臭の、酸っぱい	"rancid, spoiled, sour"	Napan-os ang among sobra nga sud-an gabii.	夕べの残り物だめになっちゃった。	The left over viand last night was spoiled.		
	pansal	pansal	海老	prawn 	Ang among silingan adunay dako nga pansat.	お隣さんに大きい海老があるよ。	Our neighbor has a very big prawn.		
	pansayan	pansayan	洗面所	toilet					
	pansin			pay attention to					
s	pantalan 	pantalan	港、波止場 	"wharf, pier"	Aduna nay maanindot nga pantalan sa Sugbo.	セブには、りっぱな港があります。	There are good piers in Cebu.		
s	pantasma	fantasma	亡霊、幽霊 	"phantom, specter "	Nitan-aw mi ug pantasma nga programa sa sinihan.		We saw a phantom presentation on the theater.		
s	pantasya	fantasia	幻想	fantasy					
	pantaw	pantaw	バルコニー	porch	Makaginhawa ta ug lab-as nga hangin sa pantaw.	バルコニーでは、新鮮な空気を吸えます。	We can breathe fresh air on the porch.		
	pantaw	pantaw	バルコニー、ポーチ	porch					
	panting	panting	塔、城	"tower, castle"					
s	pantiyon	panteon	パンテオン、霊廟	crypt					
	pantog	pantug	膀胱、腎臓	bladder	Kinahanglan operahan ang bato sa iyang pantog.	彼の腎臓の石は手術が必要です。	There is a need to get the stone from his bladder by operation.		
	pantok	pantuk	ドンと打つ	"thump, knock"					
	panuba	tuba	tubaを買う	buy tuba					
	panudlanan	sudlanan	ポケット、国庫	"pocket, treasury"	Nawala ang mga kwarta sa panudlanan sa gobyerno.	政府の国庫の金がなくなった。	The money in the government treasury were lost.		
	panudlo	tudlu	教育	"education, lecture"	Kinahanglan ang panudlo sa maayong pamatasan ngadto sa mga kabataan.	私たちは若者が良い行いをするように指導しなければいけません。	We need to educate the youth with good manners and right conduct.		
	panud-ong	sud-ong	熟視させる						
	panugot	tugut	許可	permission					
	panuigon	tuig	年齢、才の	"old, aged, age"	panuigong'g 13 hangtod sa 19 	13歳から19歳まで	From 13 to 19 years old		
	panukod	sukud	測量	survey					
	panuktok	tuktuk	ノックする	knock	Akong nadungog ang kusog nga panuktok sa pultahan.	私はドアを強くたたく音を聞いた。	I heard a loud knocking on the door.		
	panukut	sukut	質問	"quiz, question"	Nihatag ug panukot ang maestra human sa diskasyon.	討議のあとで先生は質問をくれた。	The teacher gave a question after the discussion.		
	panulay	sulay	誘惑、そそのかす	"seduce, tempt"	Ang mga panulay manintal aron imong buhaton ang dautan.	たくさんの誘惑者が、あなたを悪事へと誘うだろう。	Many temptations encourage us to do evil acts.		
	panulis	tulis	略奪、強盗	pillage	Ang pagpanulis usa ka dautan nga buhat.	盗みは悪いことです。	Pillaging is a bad act.		
	panul-ob	sul-ub	着せる	wear					
	panulon	tulun	唾をのむ	swallow					
	panultihon	sulti	ことわざ	"proverb, saying"	Aduna koy mga koleksyon sa mga panultihon.	私はことわざを集めています。	I have a collection of proverbs.		
	panulundon	sunud	受継いだ	inherited					
	panumbaling	numbaling	気にする	attention	Ayaw panumbalinga ang imong problema. 	その問題は気にするなよ。	Just ignore your problem.		
	panumduman	dumdum	心、記憶力	"memory, mind"	Maayo pa gihapon ang panumduman ni Lola bisan tigulang na niya.	オバアチャンの記憶力は年をとっても、まだとてもいい。	My grandma has still same good memory even she is old already.		
	panumpa	sumpa	誓う、誓い	"swear, vow"	panumpa'ng bakak 	偽証			
	panundog	sundug	真似る	mimic					
	panuop	panuup	詮索する、嗅ぎまわる	"snoop, prowl"	Gipanuopan sa mga pulis ang kriminal.		The policemen snooped on the criminals.		
s	panyo 	pa?o	ハンカチ ←Sp.pa?o布	handkerchief 	panyo sa liog 	ネッカチーフ	neckerchief		
	paod	paud	押し付ける	press hard					
	paon 	paun	えさ	bait	Nagdala ko daghan nga paon sa pamingwit.		I brought plenty of bait for fishing.		
s	papa	papa	法皇 	Pope	Bag-o na ang Santo Papa sa mga katoliko.	カソリック教徒は新しい法皇を戴いた。	Catholics have a new Pope.		
s	papa	papa	とうちゃん	dad 	Pinangga kaayo ko sa akong papa.	私の父は、私を溺愛した。	My dad cared so much for me.		
	papahulay	pahulay	休ませる	"rest, give rest"	"Undang na sa imong pagbasa,papahulay na ang imong mga mata."		"Stop reading, give your eyes some rest."		
	papas 	papas	消す、はずす	"erase, remove"	Papas-a ang akong ngalan sa lista mo. 	君のリストから僕の名前をはずしてくれ。	Remove my name from your list.		
s	papel 	papel	紙、書類 、役割	"paper , role"	Ayaw ilabay ang mga papel bisan asa.		Don't throw pieces of paper anywhere.		
s	papeles 	papeles	書類 	document 	importante nga papeles	重要書類	important documents		
	papha	papha	除く	"delete, rid"	Paphaa ang mga peste nga ilaga sa imong bodega.		Get rid of pestering rats from the stockroom.		
	papilit	pilit	接着する、貼る	"paste, glue, adhere"	Pangita ug pinaka lig-on nga papilit sa plastics.	プラスチックに一番強い接着剤を探してください。	Find the most strong glue for plastics.		
	papitli	pilit	貼れ⇒papilit	paste	Papitli ug istiker ang nagaras nga bahin sa gitara.	ギターの傷にステッカーを貼って。	Put a sticker on the scratched part of guitar.		
s	para	parar	止まる	stop	Para! Kay manaog na ko aning jeepney.	止めて！下りるから。	Stop! 'Cause I'll get off this jeepney.		
s	para	para	〜へ、〜のために	"for, to"	para nako; para sa 	私のために;　〜のために	for me; to/for		
	para asa	para asa	何のために	for what	Ang kanang imong gipalit nga daghang pagkaon para asa man na?	その沢山買った食料は何のためですか。	"That many food you have bought, for what purpose?"		
s	parada 	parada	パレード	parade 	Taas kaayo ang parada.	パレードはとても長い	The parade is very long.		
s	paradahan 	parada	駐車場、停車場	"parking area, stop "	Ang paradahan sa bag-o nga dakung tindahan dinhi mura ug paradahan kadako sa eroplano.	この新しいデパートの駐車場は、飛行場の駐車場みたいにでかい。	The parking area of the big and new department store is like of an air port.		
s	paradoha	paradoja	パラドックス、逆説	paradox	Nakabasa ka na ba sa paradoha bahin sa duha ka tulisan?		Have you read paradox about the two robbers?		
s	paraiso	paraiso	楽園	paradise 	mura ug paraiso	天国のような	like a paradise		
s	parakayda	paracaidas	パラシュート 	parachute	Nindot tan-awon ang mga tawo nga nagsakay sa parakayda.	パラシュートに乗ってる人を見るのは面白い。	It's nice to watch people riding on parachute.		
	parakol	parakul	大鉈	big axe	Nawala ang parakol sa mamumutol ug kahoy.		The woodcutter lost his big ax.		
	parakyot	parakyut	パラシュート	parachute	Ang mga sundalo lihero kaayo mosakay ug parakyot.	兵士達は、パラシュートに乗ることは熟練しています。	The soldiers are very expert to ride parachute.		
s	paralelo	paralelo	平行の、平行線 	parallel 					
e	paralisis	paralysis	麻痺	paralysis	Naparalisis ang lawas sa among silingan human sa aksidente.	私の隣人はその事故から、身体がマヒになりました。	My neighbor suffered paralysis after the accident.		
	parang	parang		match					
	parat 	parat	しょっぱい 	"salty, too much salty"	"Kon ang asin kawad-an sa iyang kaparat, "	塩がしょっぱくなくなったら、	"If the salt is not any more salty,"		
	parayeg	dayig	求愛、愛撫、甘言	"caress, love, wheedle"	Niparayeg ang asawa sa iyang bana aron tagaan ug daghan nga kwarta.		The wife wheedled her husband to give her more money.		
s	parehas	pareja	同じ	equal	Ang pagtagad nato sa bisita parehason ang tanan.	お客様のおもてなしは、皆さんに同じようにします。	We should treat our visitor all the same.		
s	pareho 	parejo	同じ	same	Parehas ra ang akong pagtagad sa akong mga anak.	私は子供たちを公平に扱っています。	I treated my children equally.		
s	parehoon	parejo	平等	equality	Kinahanglan parehoon nato pagtagad ang atong mga bisita.	お客様を平等に扱わなければいけません。	We should treat our visitors with equality.		
s	pares	pare	対、かたわれ	"pair, partner"	Si Luis ang akong pares sa pagsayaw.	ルイスは私のダンスのパートナーです。	Luis is my partner in dancing.		
s	pari	padre?	司祭、聖教者	"priest, pope"	Padre Jaim Sin usa ka maayo nga pari. 	神父Jaime Sinはりっぱな聖教者です。	Father Jaim Sin is a good priest.		
e	parid	parade	パレード	parade	Dunay parid nga pagahimuon karong hapon. 	今日の午後パレードがあります。	We have a parade this afternoon.		
	paril	paril	石塀	"stone fence, stone wall"					
s	paris	par	偶数の、一対の	even number 	Paris ang gidaghanon sa akong mga binuhi nga itik.	私は数組の対のアヒルを飼った。	I raised an even number of ducks.		
s	parisan	par	対、ペア	"couple, pair "	Tulo ka mga parisan ang mingpataliwala sa dance floor.	ダンスフロアの真ん中には3組いた。	There were three couples in the center of the dance floor.		
s	parke 	parque	公園	park	Nagkinahanglan mi ug parke para sa mga bata sa among lungsod.	私の町には子供たち用の公園が必要です。	We need a children's park in our town.		
e	parking	parking	駐車、駐車場	parking	Asa ta pwede makaparking ani nga sakayan?	どこにこの車を駐車できますか？	Where we can parking this car?		
s	parlamento	parlamento	国会	parliament 	Ang uban misugot ug usa ka parlamento nga pang-gobyerno sa Pilipinas.		Some were suggesting for a parliamentary form of government in the Philippines.		
s	parnaso	parnaso	パルナッソス、詩人	Parnassus					
	parok	paruk	頭を打つ、ぶつける	"bump, hit"	Giparok ni Juan iyang ulo sa bongbung. 		Juan bumped his head to the wall.		
	parokya	parukya	教区教会 →Sp.parroquia	"church, parish *"					
s	parol	farol	ランプ、街灯 	lantern					
	parot	parut	負ける、敗北	"lose, be defeated"	Naparot ang boksidor sa ikatulo nga round.		The boxer was defeated in the third round.		
s	parte	parte	部分 	part	tipaka o parte sa bomba	爆弾の一部か殻(ケース）	A shell or a part of bomb		
s	paruko	parroco	教区	parish					
t	paruparo		tagalog チョウチョ alibangbang	butterfly	Nindotan ko motan-aw ug mga paruparo nga maglupad-lupad sa hardin.	庭で蝶が舞うのを見るのは素晴らしい。	I like watching butterflies flying in the garden.		
s	paryente	pariente	親族	relative 	Naguol ang among mga paryente sa nahitabo sa akong papa. 	親戚は父に起きたことを悲しんだ。	My relatives were grieved for my father's happening. 		
	pasabak	sabak	膝に座る	lap sitting	"Si Loren pasabaka na lang, kay dili na ta maigo sa lingkuran."	皆に十分な席がないから、ローレンは膝に座れ。	Let Loren sit on your lap because we don't have enough seats.		
	pasabut 	sabut	知らせる、説明	"inform, hint "	Ayoha siya sa pagpasabut para mahayagan ang iyang hunahuna.	彼喜ぶから知らせてやったらいい。	It's better to advice him to make his mind cheerful.		
	pasad	pasad	散らばる	scatter					
s	pasado	pasado	過去、過ぎて	passed 	pasado alas dose 	12時過ぎに	after 12 o'clock		
	pasagad	sagad	放任する	"careless, abandon, neglect"	Ngano ka nagpasagad lang ug kaon bisan unsa.	何でお前は、何でもかんでも気にせず食べるんだ。	Why don't you mind to eat anything?		
	pasagdan 	sagad	放任する	"leave a person to himself, nonintervention"	Nagpasagdan siya ug iyang bata. ; Pasagdi nako.	彼女は子供を放任した。;　ほっといて！	She let her boy to himself.; Let me alone.		
	pasagdi	sagad	ほっておけ						
s	pasahe	pasaje	運賃	fare 	Karong tuiga mitaas na sab ang pasahe sa dyip.	今年もジープニーの料金が上げられた。	Again this year the jeepney fare was raised.		
s	pasahero	pasajero	乗客	passenger					
s	pasahero 	pasajero	乗客 	passenger	Ang mga pasahero sa bus nasamad.	バスの乗客が怪我をしました。	The passengers of the bus injured.		
	pasaka	saka	上げる、起訴	"lift, raise, file"					
	pasakaha	saka	登らせる	let one clime up					
	pasakit	sakit	痛める（病気等が）	pain	Daghan na kaayo ko ug giantos nga mga pasakit sa akong kinabuhi.		I have endured a lot of pains in my life.		
	pasalamat	salamat	感謝する	"thank, gratitude, appreciation"	Dako ang pasalamat nako nga nakapasar ko sa eksamin.	試験に通れたことを感謝いたします。	I'm thankful that I could pass the examination.		
	pasalig 	salig	誓い、保証	"pledge, warranty"	"Gugmang putli maoy pasalig,"	純粋な愛だけが約束できる。	"Only pure love will be promised, "		
t	pasalubong		tagalog ギフト、お土産regalo	gift	Japanese nga monyeka ang pasalubong ni Uncle gikan sa Japan.	叔父さんの日本のお土産は、日本人形でした。	My Uncle gave me a Japanese doll from Japan.		
	pas-an	pas-an	背負う、運ぶ	"carry, shoulder"					
	pasanay	sanay	はびこらせる	"engender, breed"					
	pasangil	pasangil	でっち上げる、告訴する	"allege, accuse, frame up"	Gipasangilan sa Presidente si Aling Estrada nga nitabang siya sa mga rebeldeng sundalo. 	エストラーダ夫人は反乱軍を助けたと大統領から非難された。	Mrs. Estrada was alleged by President that she helped rebel soldiers.		
	pasanginlan	pasangil	被告人	accused					
	pasanginling	pasangil	告訴された	"alleged, accused"					
	pasapasa	pasa	手渡す	"pass, hand"	Gipasapasa sa mga bata ang bola.	子供たちはボールを手渡した。	The children pass on the ball from one hand to another.		
s	pasaporte	pasaporte	パスポート	passport 	"Nakakita ko ug pasaporte sa lingkoranan sa taxi, ug gipanagiya kini ug usa ka Haponess."	タクシーの座席で日本人のパスポートを見つけました。	"I found a passport at the seat of a taxi, that belongs to a Japanese."		
s	pasar 	pasar	通る	pass	"Kon kita mituon ug maayo, mopasar kita. "	一杯勉強すれば(試験に）通るでしょう。	If we study hard we will pass.		
	pasarang	sarang	適任とする	qualify	Kinahanglan akong mapasaran ang eksaminasyon aron madawat ko sa trabaho.		I need to pass the examination to qualify for the job.		
s	pasas	pasa	干し葡萄	"grape, raisin "	Ang pasas gama sa ubas.	レーズンは葡萄から出来ます。	Raisin is made from grape.		
	pasaya	saya	見せる、ひけらかす	show off					
	pasayan	pasayan	エビ	shrimp	Ang lawas nimo mamula kung mokaon ka ug pasayan.	エビを食べると身体が赤くなるよ。	Your body become reddish if you eat shrimps.		
	pasaylo	saylu	許す	"pardon, forgive "	Pasayloa ko sa akong gibuhat.	私のしたことを許してください。	Forgive me for what I have done.		
	pasayloon 	saylu	許し	forgiveness 	kon dili ninyo sila pasayloon 	もしあなた方が彼らを許さないなら	if you won't forgive them		
s	pasensiya	paciencia	忍耐	patience	Pasensiya na Karen ha… nakalimut ko ug dalan sa imong libro.	カレン、ゴメンして。あなたの本持ってくるの忘れちゃったわ。	"Be patience Karen please, I forgot to bring your book."		
	pasiaw	siaw	からかう、冗談を言う	banter					
	pasibog	sibug	撃退する、反発する	"repel, repulse"	Gipasibog ang petsa sa among kasal Enero sunod tuig.		Our wedding date was moved to January next year.		
	pasidaan 	pasidaan	予告、警告する	"inform, precaution"	Ayaw kalimut akong pasidaan. 	私の注意したこと忘れないで。	Don't forget my warning.		
	pasidunggan	dungug	高名な	"eminent, noted"					
	pasidungog	dungug	喝采、賞賛	"acclaim, exaltation"					
	pasiga	siga	点ける、火をつける	"switch on, inflame, turn on"	Pasiga-a ang suga. 	明かりをつけて。	Put on the light.		
s	pasigarbo	garbo	誇りに思う	"exalt, be proud of, display with pride"	Ako gyud ikapasigarbo ang akong mga ginikanan.	私は本当に両親を誇りに思います。			
s	pasiguro 	seguro	確実にする、保険金を払う	"make sure, pay insurance"	Pagsiguro ug bayad sa imong buhis sa yuta.	土地税をきっちり払ってください。	Make sure to pay your real property tax.		
	pasikaran	sikad	前提、根拠	"premise, principle, evidence, ground"	Walay igong kapasikaran ang imong mga reklamo.	君の苦情にはちゃんとした根拠がないよ。	You don't have sufficient bases for your grievances.		
	pasiklap	siklap	横目、含み笑いでみる	leer					
	pasil	pasil	砂州	sandbar					
	pasilitan	silit	ポンプで汲む	squirt	Pasilitan ka nako ug tubig gamit ang pusilpusil nga naay tubig.		I will squirt you water with my water gun.		
	pasilsil	silsil	吹き込む、感化	"infusion, instillation"	Gipasilsil sa hunahuna sa mga kabataan ang mga maayong mithi.		Good values were instilled on the minds of the youth.		
	pasinati	sinati	状況把握	orientation	Inig sugod sa klase ipasinate sa mga bata ang mga balaod ug regulasyon sa eskwelahan.	学校が始まる時には、生徒たちは学校の規則を指導されます。	"At the start of classes, pupils were given orientation on the rules and regulations of the school."		
	pasinaw	sinaw	磨く	polish	Butangi ug pasinaw ang imong buhok.	あなたの髪にヘアーポリッシャーを付けたら。	Apply hair polish on your hair.		
	pasingari	ngari	こちらに向かっている	coming					
	pasingugda	ugda	組織する	organize	Ang pangulo nagpasingugda ug Kapuso Foundation aron tabangan kadtong mga nanginahanglan. 	大統領は窮乏者を助けるためにカプソ資金を設立した。	The president organized Kapuso Foundation for support poverty.		
	pasipad-an	sipala	傷つける、侮辱	mal-treated	Gipasipad ~sa mga tawo ang kalasangan.		The people maltreated the forest.		
	pasipad-an	sipala	傷つける	harm					
	pasipala	sipala	侮辱する、冒?	"affront, profanity, desecration"	Dili ka magpasipala sa imong isig ka tawo.		Do not discriminate your fellowmen.		
	pasiugda	ugda	始める、原因となる、創始者、出資者	"begin, initiate, start, sponser"	Si roy ang nagpasiugda sa tanan nga kabuang nila.	そもそも、あんな馬鹿げたことは全部ロイが始めたんだ。	It's Roy who started the all stupidity.		
	pasiulo	ulu	一番上	"top, begin, first"					
	pasiuna	una	一番目、前置き、序文、導入、前払	"first, preface, introduction"	"Siya ang pasiuna.; sa pasiunang inbestigasyon sa kapulisan,"	彼が最初です。; 警察の初期調査では、	"He is the first.; by the initial investigation of the police,"		
s	paskil	pasquin	布告、貼り札	"placard, notice"	Nabasa ba nimo ang paskil nga dili pwedeng mangihi dinhing dapita?	この場所で小便するなの貼り札が読めないのか。	Have you read the notice that nobody is allowed urinate in this place?		
s	paskin	pasquin	ポスター ←Sp.pasquin　落書き、風刺文	poster 	Daghang paskil ang gipapilit sa mga haligi.	電柱に一杯ポスターが貼ってある。	Many poster were posted on the posts.		
s	pasko	pascua	クリスマス	Christmas	Magkatigum ang tibuok pamilya sa panahon sa pasko.	クリスマスの季節には、家族があつまる。	Families are united during Christmas seasons.		
	paskohanong awit	pasku awit	ノエル、クリスマスの歌	noel					
	paslak	paslak	差し込む	"insert, plug"	Gipaslak nako ang charger sa outlet.				
s	pasmo	pasmo	風邪	cold					
s	paso	paso	行進	"pass, step, march"					
	paso	pasu	焦がす	"burn, sear"	Napaso ang akong kamot sa kainit sa kaha.		I burn my hand because of hot frying fan.		
	pasok	pasuk	はめる	"embed, shove in"					
	pasol 	pasul	釣する 	fishing	Naguba ang akong pasol tungod sa kadako sa isda.		My fishing rod was destroyed because the fish was so big.		
	pasopaso	pasu	巡視、歩き回る	"perambulate, walk around"	Ganahan ko magpasopaso sa among garden.		I like to walk around our garden.		
	paspas 	paspas	素速い	rapid	Paspas kaayo siya motrabaho maong dali mahuman.		She works fast that’s why she finish her work early.		
	pastilan	pastilan	むかつく！まいった！	expression of disgust/ worry					
s	pasto	pasto	牧草	"pasture, grass"					
s	pastohan	pasto	牧場	pasture	Berde ug abunda sa balili ang pastolan sa baka.	牛用の牧場は緑で草が一杯です。	The pasture for cows are green and abundant with grasses.		
	pasubo 	subu	悲しませる、悩ます 	"feel sad, distress"	Ikaw ra gyud ang nakapasubo nako.	あんたはほんとにあたしを悲しませるのね。	Really you made me sad.		
	pasugmat	sugmat	悪化させる、再発する	aggravate	Ang iming gibuhat pasugmat sa problema.		What you did will aggravate the problem.		
	pasugo	sugu	使いをやる	errand					
	pasuko	suku	怒らせる	provoke					
	pasul		便器	toilet pot					
	pasul 	pasul	釣道具、釣り糸	"fishing tackle, fish line"					
	pasulabi	sulabi	散財する	splurge	Nagpasulabi siya ug palit ug mga butang nga walay hinungdan.		She spurge in buying things which are not important.		
	pasulit 	pasulit 	試験、テスト 	"test, examination"	Nikuha siya ug pasulit sa Unibersidad sa pilipinas.		I took a test in the university of the Philippines.		
	pasulud	sulud	中に入れる、中に案内する	"induct, admit"	Gipasulod sa ospital ang masakiton nga babaye.		The sick woman was admitted in the hospital.		
	pasumangil	sangil	口実、言い訳	"pretense, alibi"	Nagpasumangil siya para makagawas.	彼には外に出れる口実があります。	He has an alibi so he can go out.		
	pasumbingay	sumbingay	暗示	"hint, suggestion"					
	pasundayag	sundayag	展示する、上演	"show, exhibit, display"	Si Ana mihatag sa iyang pasundayag nga usa ka kanta. 	アンナは間奏に1曲歌った。	Ana sang a song as her exhibition.		
	pasunding	pasunding	パレード、列行進	parade	Adunay pasunding sa mga kabulakan sa baguio.		There is a flower parade in Baguio.		
	pasungan	pasung	カイバ桶	"crib, manger, trough"	Natawo sa pasungan si hesukristo.		Jesus Christ was born in the manger.		
	pasupot	suput	鋭い視線を投げる、吹き矢	"blowgun, shoot as if frm blowgun"	 Gipasupot niya kanako ang hait niyang tinan-awan.	彼は鋭い視線を私に投げた。			
	pasuso	susu	乳をやる	feed with the breast					
	pasuya	suya	なじる	be envied					
s	pasyensya	paciencia	忍耐 	patience 					
s	pasyente	paciente	患者	patient 	Daghan ug pasyente ang maayo nga doktor.	いいお医者さんにはいっぱい患者がつく。	A good doctor has plenty of patients.		
	pataas	taas	以上、持ち上げる	"higher than, put up, enhance"	Ipataas ang imong mga kamot.	両手を上げなさい。	Put your hands up.		
	pataban	taban	添える、付加えて	put or give something additionally					
	patabang	tabang	助けを請う	ask for help	Nagpatabang si Kessie ug laba sa iyang bestfriend. 		Kessie asked her best friend to help washing the clothes.		
	patabas 	tabas	裁断⇒tabas 	→tabas 	tagalog				
	patag	patag	平らな、平地、互角	"level, even, equal"	Patag ang ibabaw nianang bungtod.	あの山の上は平らです。	There's a flat and level land on top of that mountain.		
	patagam	tagam	懲らす	punish	Gipatagam mi sa akong papa pinaagi sa pagkuha sa among balon sa eskwelahan.		Father punish us by not giving our school allowance.		
	patago	tagu	内密	stealth					
	patagok 	taguk	⇒tagok 	→tagok 					
	patahum	tahum	飾る、きれいにする	"embellish, beautify"	Daghang mga patahum ang mga hotel.	ホテルには一杯飾り付けてありますよ。	Plenty of embellishment can be seen in a hotel.		
	patak	patak	一面に散らばす	"spot, blot, blemish, scatter"	Adunay patak sa itom nga tinta ang akong polo.		My white polo has a block ink blot.		
	pat-ak	pat-ak	点、汚点	"spot, spatter"					
	pataka	taka	根拠のない	baseless					
	pataka'g sulti	taka	大言壮語、でたらめ	"rant, random speaking"	Nagpataka ug sulti ang boang nga babaye.	その頭のおかしい女はでたらめに話していた。	The mad woman keep on ranting.		
	patakdo	takdu	適合させる	adapt	Ang kolor sa mga dekorasyon gipatakdo sa tema sa kasal.		The color of the decoration fits on the wedding themes.		
	patakpatak	patak	パラパラ降る（雨など）、パラパラする	patter	Nagpatakpatak sa among atop ang ulan.	雨は屋根の上に音を立てていた。	The rain drops patter on our roof.		
	patala	tala	入会する	enroll					
	patalikod	talikud	背を向ける	backward	Gusto kong musolay ug lakaw patalikod.		I want to try walking backward.		
	patalinghog	talinghug	静聴	"attention, listen"	Nagkinahanglan ko sa inyong patalinghog.	皆さんお静かに願います。	May I have your attention?		
	patangka	tangka	（交替勤務の）番	rotation of work					
	pataput	taput	留める、取り付ける	fasten	Ipatapot ang sticker sa akong bisikleta.		Fasten the sticker on my bike.		
	patara	patara	どうしようもない	"can't help it, unresisting"					
	patas	patas	同じ	"equal, even"					
	patas-an	taas	上げよ	"raise, rise"	Patas-an ang presyo sa gasolina.	ガソリンの値段を上げなさい。	Make the price of gas higher.		
s	patatas 	patata	いも、ジャガイモ	potato	Ganahan ko mokaon ug pinigsat nga patatas.	僕はマッシュポテトを食べるの好きです。	I like to eat mashed potatoes.		
	patataw	tataw	明示する	"clear, manifest"	Akong ipatataw ang gusto nakong mahitabo.	私はどうなりたいかはっきりさせましょう。	I want to make it clear what I want to do.		
	patawag 	tawag	呼ばせる	let call					
	patay 	patay	殺す、死んだ、死体	"dead, kill"	Ang karne sa patay nga baboy dili na angay ibaligya.; Gipatay siya.	死んだ豚の肉は売ってはいけない。; 彼は殺されたんだ。	The meat of a dead pig should not be sold.; He was killed.		
	patay-patay	patay	やる気のなさそうな	"laggard, lackadaisical"	Giilad sa nagpataypatay nga ilaga ang iring.	そのネズミは、あきらめた振りでネコを騙した。	The laggard mouse tricks the cat.		
s	patente	patente	特許	patent 	Adunay patente ang among produkto aron dili parehasan.	私共の製品は、同じものができないよう特許をとってあります。	Our product has a patent to avoid duplication.		
	pati	pati	はと	"dove, pigeon"	Maghimo mi ug balay para sa pati.	鳩のために家を作ります。	We build a house for the doves.		
	patiayon	tiayun	カップルになる、結婚する	"couple, unite in marriage"					
	patid	patid	蹴る	kick	Naigo ko sa patid sa kabayo.	私は馬に蹴られた。	I was hit kicked by the horse.		
	patigayon 	tigayun	商売、ビジネス	business 	Pagpaninda ug menudo nga bugas ang among patigayon.	私どもの商売はコメの小売です。	Our business is selling retail rice.		
	patigbabaw	babaw	表に出る	"elevate, make surface"	Atong ipatigbabaw ang kalinaw.	平和が一番です。	Peace should come first.		
	patig-uyon	uyun	和解する	reconcile					
	patik 	patik	印刷する、刺青する	"print, tattoo"	patik sa panit	皮膚に刺青する	tattoo on skin		
	patikan	patik	刺青	"smack kiss, tattoo"	Patikan ka nako ug halok sa imong aping.	*	I will give you a smack kiss on your cheeks.		
	patikangkang	tikangkang	大股開き	straddle	Patikangkanga siya inig sakay sa kabayo.		Let her straddle when she mount the horse.		
	patim-aw	tim-aw	現す	show up					
	patin-aw	tin-aw	明確にする	"explanation, clarify"	Palihug paminaw sa akong patin-aw mahitungod sa hitabo.		Please listen to my explanation about the incident.		
	patindog	tindug	立たせる	make stand up	Patindoga ang akusado.		Let the accused stand.		
	pating 	pating	鮫  	shark 	Wala pa ko makakita ug pating.	まだ鮫をみたことないわ。	I haven't seen a shark.		
	patinga	patinga	余裕、余地	"margin, allowance"	Nadawat nako ang akong patinga sa pagbiyahe.		I received my travel allowance.		
	patingala	tingala	驚かす	astonish					
	patingog	tingug	音を出す、オーディオのスイッチを入れる、母子音	"make sound, switch on (audio)"	Patinguga ang radiyo.	ラジオをつけて。	Turn the radio on.		
	patino	tinu	明白にする	"manifest, elucidate"					
	patinuod	tuud	実現する	realize					
	patis	patis	魚醤、醤油	"soy sauce, brine"	Mogamit mi ug patis aron mosamot kalami ang among pagkaon.	私たちは料理に醤油を使っておいしくします。	We use soy sauce to add flavor to our dishes.		
s	pato	pato	アヒル	duck 	Nagbuhi mi ug mga pato.	うちではアヒルを飼っているよ。	We are raising ducks.		
s	patokar	tocar	音を出す	make sound	Akong gipatokar ang akong harmonica.	私はハーモニカで音を出した。	I make a sound from my harmonica.		
	patol	patul	癲癇（てんかん）	epilepsy					
	pat-ol	pat-ul	載せる、縁組させる	"put on, marry up"	Iyang gipat-ol nako ang tanang sala.	あいつ、罪をみんなおれにきせやがった。	He put all the blame on me.		
	patong	patung	利息、積む、積上げる	"interest, pile, pile up"	Adunay patong ang imong gihulaman nga kwarta.		The money you lend has an interest.		
	patongan	patung	増えた、乗せた	increased	 tray nga gipatongan sa gi-order namong mga pagkaon	注文した料理をのせたトレイ			
s	patriyota	patriota	愛国者	patriot 	Ang mga bayani patriyota.	英雄は愛国者だ。	Heroes are patriots.		
s	patsada	fachada	可愛い、見た目の良い	"cute, nice looking"	Patsada kaayo ang iyang awto.	彼の車、とても素敵よ。	His car is so cute.		
e	patsing	patching	つぎをあてる	patch	Daghan ug mga patsing ang akong karsones.	僕のズボンはツギだらけだ。	My pants have many patches.		
	patubod	tubud	信じさせる	make others believe					
	patuga	tuga	敢えてする	dare					
	patughan	tuga	甘やかす、与える	indulge					
	patugot	tugut	余裕、余地	"margin, allowance"	Butangi ug patugot ang imong sulat.	君の手紙に余白を置きなさい。	Put a margin on your letter.		
	patukma	tukma	適合させる	adapt	Ipatukma ang imong isuot sa klase sa party nga imong tambongan.		Your dress should fit the kind of party you will attend.		
	patulo	tulu	滴らせる⇒tulo	"dripping, leakage"	Nagpatulo ko ug luha sa among panagbulag.		I shed a tear when we had our break up.		
	patuman	tuman	従わせる	force to fulfill	Atong ipatuman ang atong mga balood.	我々は法律に従わなければならない。	We should obey our laws strictly.		
	patungod	tungud	近寄る	go beneath					
	patuo	tuu	信じさせる、ふりをする	let believe	wala mopatuo sa dihang gibadlong gawas sa diskohan				
	patuotuo	tuu	振りをする、見せかける	simulate					
	patupi	tupi	散髪	hair cut	"Taas na kaayo imong buhok,kinahanglan na nimong magpatupi."	お前髪の毛長いよ、散髪した方がいいよ。	"You already have long hair, you need a haircut."		
	paturatoy	turatuy	なりふり構わずに	without regard					
	patusotuso	tusu	振りをする	pretend					
	patuyang	patuyang	悪用、酷使	misuse					
	patya 	patay	殺せ→patay 	kill 	Patya siya kun dili siya mohilum. 	あいつが騒いだら殺せ。	Kill him if he will not be quiet.		
	patyanay	patay	宿恨	blood feud	Nagpinatyanay ang mga rebelde ug sundalo.	反乱軍と政府軍は長期に渡り争っている。	The rebels and the soldiers had a blood feud.		
s	patyo	patio	庭、敷地	yard	Anha ko maghulat nimo sa patyo sa simbahan.	教会の庭で待ってますよ。	I'll wait for you in the church yard.		
	paubos	ubus	下、以下、引きおろす	put down	Kinsi paubos 	15以下	Under 15		
	paubsanon	ubus	謙遜した 	"modest, humble"	Atong praktison kanunay ang mapaubsanon nga batasan sa tanan.	私たちは常に謙遜した態度をとるようにしましょう。	We should always practice a humble attitude to everybody.		
	pauga	uga	乾かす=pamala	"dry, desiccate"	Palihug ko ug pauga sa akong sandal.	すみませんが、私の靴乾かしてください。	Can you please dry my sandal.		
	paugnat 	ugnat	練習、運動 	"exercise, practice"	Kada hapon ko magpaugnat sa gym.	毎日午後にジムで運動しています。	I do my exercise every afternoon in the gym.		
	paukyab	ukyab	興奮させる、刺激する	"stimulate, excite"	Ang iyang mga istorya para paukyab lang sa mga tawo.		His stories are just to excite people.		
	pauli 	uli	帰宅する	"go home, come home"	Pauli na ko. 	さようなら（もう帰ります）	"I go back already, good by."		
	paulia	uli	帰す	let someone go home	Palihug ko ug ingon ni Rolan nga paulia dayon.	すみませんが、ローランにすぐ戻るよう言っていただけませんか。	Please tell to Rolan to come back soon.		
	paulos	ulus	貸す	lend	Dili siya paulos nako ug libro nga Harry Potter.	彼ハリーポッターの本を貸してくれないんだ。	He won't lend me his Harry Potter books.		
	pauna	una	進歩した、先んずる、婚前交渉	advanced	Mao kini ang akong paunang bayad.	これは、先払いだよ。	This is my advance payment.		
	paundang	undang	延期する、休会する	adjourn	Paundanga na ug kaligo sa ulan ang mga bata.	子供たちに雨のシャワー浴びてるのやめさせて。	Tell the children to stop bathing in the rain.		
	paundayon	undayun	望むがままにする、続ける	"spoil, continue"	Sige lang nimong gipaundayonan ang imong mga anak.	お前子供を甘やかしてばかりいるよ。	You always spoil your children.		
	pauraray	uraray	寄り添う	snuggle	"Wala madugay, nahikatulog ko nga nagpauraray sa iyang mga bukton."	まもなく、彼の腕の中に寄り添って眠りについた。	"Before long, I went to sleep in his arms. "		
	pausab	usab	直す	"reform, renovate"	Pausab ko ug pakulong sa akong buhok.		I want to have my hair curled again.		
	pausba	usab	繰り返させる	repeat	"Kinsa man to ang mikanta ganiha, pausba ug kanta bi?"	誰が今歌ってたの？もう一度歌ってよ。	"Who sang a while ago, let her sing again."		
	pausbaw	usbaw	高める	enhance	Bag-o ra ming nakadawat ug pausbaw sa among sweldo.		We have just received an increase in our salary.		
	paus-us	us-us	落とす、降ろす	abase	Napaus-us ang akong purol samtang niambak ko.		My shorts went down while I was jumping.		
	pautang	utang	貸付、貸し付ける	loan	Nagpautang ang kooperatiba sa ubos nga interest.		The cooperative gave loans with low interest.		
	pautog	utug	自慰	musterbation					
	pauyog 	uyug	揺らす、振る	"swing, shake"	Pauyog ang duyan	揺りかごを揺らして。	Swing the cradle.		
	pawong	palung	消す⇒palong	"switch off, extinct"	Palihug ko ug pawong sa TV.	お願いテレビ消して！	Can you please switch off the TV.		
	paya	paya	鉢（椰子製）	saucer made from coco shell	Wala pa ko kasulay ug gamit ug paya.		I haven't tried using saucer made from coco shell.		
	payag	payag	小屋	"shack, hut"	Nagtukod mi ug payag sa tunga sa kahumayan.		We built a hut in the middle of the rice field.		
	payong	payung	傘	umbrella	Ang kolor sa akong payong kay pink.	私の傘の色はピンクよ。	My umbrella's color is pink.		
s	paypay	paipay	団扇、扇ぐ	fan					
s	Pebrero 	febrero	二月	February	Pebrero ang bulan alang sa mga managhigugmaay.	2月は恋人たちの月です。	February is the month for lovers.		
s	peligro	peligro	危険	risk 					
s	pelikula	pelicula	フィルム	film					
s	pepino 	pepino	キュウリ	cucumber	Akong gibutangan ug pepino ang akong mga mata nga lapoy.	私はキュウリを疲れた目にあてた。	I put cucumber on my tired eyes.		
s	perder	perder	失くす	lose					
s	periko	perico	インコ	"parakeet, parrot "					
s	permi	firme	しっかりした	"firm, always "	Palihug ampingi pirme ang  imong lawas.	どうぞいつもお身体に気をつけて。	Please take care always your body.		
s	permiso	permiso	許可	permission	Nangayo ko ug permiso sa akong mga ginikanan nga magminyo na.	私は両親に結婚の許可を願った。	I asked permission from my parents that I'm getting married.		
s	pero 	pero	しかし	but	Kahibalo ko mokanta pero dili ko kahibalo mosayaw.	私は歌うのはできますが、踊りは知らない。	I know how to sing but I don't know how to dance.		
s	persentahe	porcentaje	パーセンテージ	percentage	Pila ka porsento ang akong bahin?	私の分は何パーセントですか？	What is the percentage of my share?		
	perte		ひどく	"forceful, awfully"					
s	perya	feria	フェアー、見本市、展示会	fair	Miapil kami sa perya sa siyensya.	私たちは科学展示会に参加しました。	We joined a science fair.		
s	peryodista	periodista	新聞記者、ジャーナリスト	"journalist, pressman "	Usa sa among mga senador kanhi peryodista.	上院議員の一人は以前ジャーナリストでした。	One of our senators is a former journalist.		
s	petrolyo	ptroleo	石油	"gas, kerosene, petrol "	Dako ug umento ang mga presyo sa petrolyo.	石油の値段の上昇がひどい。	There is a great increase in the prices of kerosene.		
s	petsa	fecha	日付	date	Petsa tryenta karong adlawa. 	今日は30日です。	It's 30th today.		
	petsay 	pitsay	菜っぱの一種	pechay 	Pila ang usa ka kilo nga petsay?	ペッチャイはキロ幾らですか？	How much is a kilo of pechay?		
	piang	piang	びっこの、障害の	"crippled, lame"	Ang tawo nga adunay piang maglisod ug lakaw.		A crippled man can hardly walk.		
	pid-ok	pid-uk	点滅、暗くする	"flicker, darken"					
	piging 	piging	宴会、パーティ	"banquet, dinner party"	Giambitar mi sa usa ka piging.	僕らはパーティに呼ばれた。	We are invited to a dinner party.		
	pig-it	pig-it	握手する	shake hands	mibesobeso ug mipig-it sa kamot				
	pig-it	pig-it	きつい、きつくする	"narrow, tight"					
	pig-ot	pig-ut		"narrow, tight"					
	pigsat	pigsat	押しつぶす	"jam, squelch, crush"	Napigsat ang mga saging nga anaa sa kina-ilaloman sa sako.	袋の一番下にあったバナナはつぶれてしまった。	The bananas on the bottom part of the sack was mashed.		
	pihaw	pihaw	調子はずれ、まごつく	"embarrassed, out of tune"					
	pihig	pihig	偏見、傾いた	"prejudice, bias, slant"	Adunay pagpihig ang imong pagpili ug higala.	お前友達選ぶのに、偏ってるねえ。	You are prejudice in choosing your friends.		
	piho	pihu	しっかり固定した、確かな	"steadfast, steady, sure"	Ako sa nga pihoon unsa katinuod ang imong istorya.		I want to make sure how true is your story.		
	piit	piit	押しつぶす	"jam, squeeze"	Piit kaayo ang imong gisuot nga T-shirt.	随分きつそうなTシャツ着てるね。	You are wearing a very tight shirt.		
	pikal	pikal	胸くそ悪い、嫌悪する	"loathe, ill tempered"	Napikal ang akong papa sa akong pagtubag niya.	親父はおれの口答えしたのに怒った。	Father gets angry when I answered him back.		
	pikas 	pikas	側、横、別の側面 、二分する	"side, other part, split into two"	Nakit-an na nako ang pikas sa akong ariyos.	イアリングのもう片方を見つけました。	I have found the other pair of my earrings.		
	piko	piku	折り曲げる	"fold, bend"	Napiko ang akong tuhod sa akong pagluhod.		My knees bend when I kneel.		
	pikon	pikun	怒りっぽい	"dismay, rigid, nervous"	"Pikon kaayo siya nga pagkatawo, dili ka bugalbugalan.; Dali ra mapikon ang akong kuya."	あいつは怒りっぽいから、からかっちゃダメだよ。	My elder brother easily gets angry.		
	pikot	pikut	細目、ふさぐ	slit eyes					
	pikot	pikut	罠で結婚させる	trap to marry					
	pikoy	pikuy	ペニス	penis	Pikoy o tintin mao sa batang lalaki.	Pikoy とか、tintinは子供に使います。	Pikoy or tintin is used for child's.		
	pikpik	pikpik	コンコン(トントン）叩く	"rap, tap"	Gipikpik niya ang akong abaga.	彼に肩を叩かれた。	He tap my shoulder.		
	pila 	pila	いくつか	"several, How many, how much"					
	pilapil	pilapil	田	rice field					
	pilapilan	pilapil	田	rice field	Atua si tatay sa pilapilan.		Father is in the rice field.		
	pilas	pilas	擦り傷	abrasion					
	pilaw	pilaw	徹夜、眠い、うつらうつら	"vigil, drowsy, take a nap"					
s	pildi	perder	負ける、喪失する、敗者	"defeat, lose, default, forfeit"	Ako siyang napildi sa duwa nga chess.	彼をチェスでやっつけた。	I defeated him in playing chess.		
s	pildiro	perder	敗者	loser					
s	pildoras	pildora	丸薬、錠剤	pill	Nitumar ko ug pildoras para sa sakit sa akong ulo.	頭痛の薬を飲みました。	I took a pill for my headache.		
	pili 	pili 	選ぶ	choose 	pili ug ngindot	よい方を選ぶ	choose nice 		
	pilian	pili 	選好みの激しい	choosy					
	piliay	pili 	選挙、投票	"election, vote"	Kanus-a ang piliay para sa barangay kapitan?	バランガイキャプテンの選挙はいつですか。	When is the election for barangay captains?		
s	piligro	peligro	危険	risk 	Piligro kaayo sa mga bata ang pagdula ug kutsilyo.	子供たちがナイフで遊ぶのはとても危ない。	Its very risky for children to play with a knife.		
	pilion	pili	選ぶ⇒pili	prefer	Nganong pilion man nimo ang imong mga higala?		Why do you choose your friends?		
s	Pilipinas	filipinas	フィリピン	Philippines	Ang nasud nga pilipinas gilibotan ug mga isla.		Philippines is a country surrounded with islands.		
	pilit	pilit	粘っこい、くっつきやすい	"sticky, adhesive"	Kinahanglan ko ug papilit sa buak nga plorera.	papilit	I need an adhesive for the broken flower vase.		
	pilit	pilit	義理がある	"oblige, constrain"					
	pilo	pilu	二倍	"double, fold"	Ayoha ug pilo ang panyo.		Fold the handkerchief well.		
	pilok	piluk	ウィンク、まばたき	wink	"Sa usa ka pamilok,nawala ang diyamante nga singsing."	一瞬の間に、そのダイヤモンドの指輪が消えてしまった。	"With just a wink of an eye, the diamond ring was lost."		
	pilok 	piluk	まつげ 	eyelashes 	Nagsuot siya ug peke nga pilok.	彼女はつけまつげをしてるのよ。	She wears fake eyelashes.		
	pilokpilok	piluk	瞬く	twinkle	Nagpilokpilok ang iyang mga mata sa kalipay.	彼女の瞳は喜びで輝いた。	Her eyes twinkled with happiness.		
	pilo-piloon	pilu	増やす	multiply	Aton pilo-piloon ang atong gugma sa atong isigkatawo.		We will multiply our love for our fellowmen.		
s	pilosopiya	filosofia	哲学	philosophy 	Unsa ang imong pilosopiya sa kinabuhi?	あなたの人生の指針はなんですか。	What is your philosophy in life?		
s	pilosupo	filosofo	哲学者	philosopher					
s	piloto	piloto	パイロット、案内人	pilot 	Naulahi ug abot ang piloto.	案内人は着くのが遅かった。	The pilot arrives late.		
s	pilyo	pillo	わんぱくな、いたずらな	"mischievous, naughty "	Ang pilyo nga bata kulang sa atensyon.	いたずらっ子に注意して。	A naughty child needs attention.		
	pina	pina	止める	"warn, forbid"					
	pina-	pa+in	接辞						
	pinaagi 	agi	方法	"method, just by "	Unsa ang pinakamaayong pinaagi sa imong hunahuna. 	どれが一番いい方法だとお考えですか。	What is the best way in your opinion.		
	pinaakay	paak	キスし合う	kissing lovingly					
	pinaangay	angay	一様に	"equal, uniform"	Pinaangyan ug sinina ang among mga katabang.	うちのヘルパーは制服です。	Our maids have uniform.		
	pinaangkan	angkan	未婚の母	single mother					
	pinabaska 	baska	ステーキ	steak 	Ganahan ko mokaon ug pinabaska nga karne sa baboy.	僕は豚肉のステーキが好きだ。	I like to eat pork steak.		
	pinabugdo	bugdu	押し出す	"raise, protrude"					
	pinabuhisan	buhis	税収	revenue					
	pinadala	dala	使者、使節	"emissary, envoy"	Siya ang pinadala sa hari sa Espanya.	彼は、スペイン国王の使いです。	He is emissary to the king of Spain. 		
	pinad-an	pala	消し跡	erasure					
	pinahigda	higda	水平に	horizontal	Himua ang pinahigda nga linya.	水平線を描きなさい。	Draw a horizontal line.		
	pinahiwi	hiwi	ねじれた、歪んだ	"wry, distorted"	Pinahiwi ang mga linya nga imong gidrowing.	あなたの描いた線は曲がってます。	The lines you drew were crooked.		
	pinaka-	pina ka	接辞　主な	most	Ikaw ang pinakagwapa sa natong eskuwelahan.	あなたは、この学校で一番美しい女性だ。	You are the most beautiful girl in our school.		
	pinakamaayo 	ayo	一番良い	best 	Ang pinakamaayo nakong estudyante migradwar na.	私の一番良い生徒は卒業してしまいました。	My best student have graduated already.		
	pinakbet	pakbet	豚肉野菜の煮付け	stew of pork and vegitables					
	pinal	pinal	死にそうな	dying					
	pinalaan	pala	消し跡	erasure					
	pinalabi 	labi	好みの人、物	favorite person	Adunay pinalabi nga estudyante ang among maestra.	僕らの先生は好きな生徒がいる。	Our teacher has a favorite student.		
	pinalangga	palangga	愛するもの、最愛の	"beloved, sweetheart"					
	pinalatik	latik	ジャム	"jam, conserves"	Butangi ug pinalatik ang luto nga humay.	炊いたご飯にジャムを載せてください。	Add a sticky syrup to the cooked rice.		
	pinalit 	palit	買った物	shopped things 	Tabangi ko ug dala sa akong mga pinalit.	私の買物、持つの手伝ってよ。	Help me carry the things I bought.		
	pinanahon	panahun	散発的に	sporadic					
	pinangga	pangga	お気に入り	"darling, pet"	Ang akong pinalangga nga asawa mapinanggaon.	私の愛妻は私にべったりだ。	My beloved wife is so caring.		
	pinangita	pangita	求人	wanted					
	pinangulohan	ulu	頭領、大統領	"headed, president"	Ang kapunongan pinangulohan ug usa ka babaye.	この組織の会長は女性です。	The organization is headed by a woman.		
	pinapasabot	pasabut	暗黙の、含蓄ある	implicit					
	pinarayganay	parayig	抱き合う	love making					
	pinas	pilipinas	フィリピン	Philippines	Sa pinas ko nagdako.	フィリピンで私は育った。	I grow up in the Philippines.		
	pinasanginlan	pasangil	スケープゴート	scapegoat					
	pinasidunggan	dungug	受賞者、栄誉を受ける人	honoree	Ako ang pinasidunggan nga dinapit sa usa ka panagtipon sa mga magkauban sa klase.	私は同級会に出世頭として招待された。	I am the honored guest of class reunion.		
	pinasikad	sikad	によって、基	"on the authority of, according to, basis"	Pinasikad sa politika maayong dagan sa nasud.	政治のお陰で、国が発展した。	Because of politics the nation have developed.		
	pinasimang	simang	曲がった、それた、迂回の	"oblique, detouring"	Pinasimang padulong sa kasadpan ang among garahian.	家の倉庫は西側に傾いている。	Our garage is obliquely going westward.		
	pinaskohan 	pasko	クリスマスギフト	Christmas gift 	Gusto ko makadawat og laptop isip pinaskuhan.	クリスマスプレゼントにラップトップのコンピューターが欲しいな。	I want to receive a laptop as a Christmas gift.		
	pinasubay	subay	に従って	according to	Ang pagsugod namo sa negosyo pinasubay sa feng shui.	私たちは事業を風水説に従って始めた。	We started our business based on feng shui.		
	pinatipas	tipas	遠まわしの	"oblique, detouring"					
	pinatuybo	tuybu	垂直の	vertical	Pinatuybo ang istayl sa iyang buhok.		The style for her hair is vertical.		
	pindot		押す（キーを）	press	Nakapindot ko ug sayop nga numero.	僕は間違った番号を押してしまった。	I press wrong number.		
	pinggan	pinggan	お皿	plate	Mas barato ang pinggan nga plastik kay sa porselang.	プラスチックの皿のほうが陶器の皿より安いよ。	A plastic plate is cheaper than a porcelain plate.		
	ping-it	ping-it	顔をゆがめる(痛みなどで）	grimace	Ang ping-it sa iyang nawong tungod sa dili maantos nga sakit.	彼は痛みに耐え切れず顔をしかめた。	His grimace face was due to unbearable pain.		
	ping-ot	ping-ut	詰まった、鼻づまり	stuffy	Maglisod ko ug ginhawa kay ping-ot ako ilong.	鼻が詰まって息がしづらい。	I hard to breath because my nose is stuffy.		
	pingut	pingut	いらつく	irritated	Napingut ko sa akong amego kay hambugero kaayo.	私の友達の威張っているのには、いらつく。	I irritated my friend because he really boastful		
s	pinikito	finiquito	厳格、過保護	"strict, overprotective"	Pinikito ang pagdisiplina sa among mga ginikanan kanamo.	私の両親は子供たちをしつけるのに厳しかった。	Our parents are strict in disciplining us.		
s	pinikito	finiquito	精算（に厳格）	"settlement, pay off "					
	pinili	pili	選抜品、精選品	"choice, selection"	Pinili sa akong mga ginikanan ang akong mapangasawa.	私の妻は両親が決めます。	My wife will be chosen by my parents.		
	piniliay	pili	選挙	election	Malinawon ang piniliay sa mga kapitan sa barangay.	バランガイキャプテンの選挙は穏やかだった。	The election for barangay captain was peaceful.		
	pinilyo	pilyo	いたずら	prank					
s	pinintala	pintar	ペイントする 	paint 	Pinintalag pula ang atop sa among balay.	私たちの家の屋根を赤く塗装します。	We will paint red the roof of our house.		
	pinintol	pintul	かたまり、ブロック	block	Pwede nakong pangayoon kining mga pinintol nga kahoy?	この木材をもらえますか？	Can I asked for these blocks of wood.		
	pinipi			formal dress for woman	Panalagsa na lang makita karon ang mga babaye nga magsuot og pinipi.	この頃女性がピニピを着ているのを滅多にみないですね。	We seldom see today women wearing formal dresses.		
s	piniriso	preso	囚人 ←Sp.prision監獄	prisoner	Ang pinireso naka-ekyas sa prisuhan.	囚人が監獄から脱走した。	The prisoner escape from the prison.		
s	pinirito	frito	揚物	fried	Namaligya kami ug pinirito nga manok.	私たちはフライドチキンを売っています。	We are selling fried chicken.		
	pinitik	pitik	どきどき、ときめき	"beating, heartbeat"					
s	pino	pino	松 	pine	Daghan ang mga pino nga kahoy sa Baguio.	バギオには松の木がたくさんあります。	There are many pine trees in Baguio.		
s	pino	fino	細かい	fine					
s	pino	pino	急な、急傾斜	steep					
t	pinsan		tagalog いとこ pag-omangkon	cousin	Suod nako ang akong mga ig-agaw.	私はいとこ達と仲がいい。	I am close to my cousins.		
s	pinsar	pensar	考える	think					
s	pintal	pintar	ペイント	paint 	Ganahan ko sa baho sa pintal.	私ペイントの匂い好きです。	I like the smell of paint.		
	pintik	pintik	パチンコ、石投器	slingshot					
	pintok	pintok	あからさまに	point-blank					
s	pintor	pintor	画家、ペインター 	painter	Ang pintor nanginahanglan ug inspirasyon.	画家にはインスピレーションが必要です。	A painter needs an inspiration.		
	pintul	pintul	木切れ	 a piece of wood					
s	pintura	pintura	絵画、塗り	painting 	Gusto ko mopalit ug pintura para sa akong sala.	私は居間用に絵を買いたい。	I want to buy a painting for my living room.		
	pinugngan	pugung							
	pinugus	pugus	強制の、義務の	"forced, compulsory"	Pinugus ang pagpakigminyo sa akong amiga ngadto sa usa ka langyaw.	私の友達は外人と結婚させられたの。	My friend was forced to marry a foreigner.		
	pinulongan	pulung	言語	"dialect, language, terminology"	Daghan ug nagkalainlain ang mga pinulongan sa Pilipinas.	フィリピンには、たくさんの色んな言語があります。	There are many different dialects in the Philippines.		
	pinulongan	pulung	慣用句	"phrase, idiom"					
	pinusilay	pusil	撃ち合い	exchange of shots	Nagpinusilay ang mga sundalo ug rebelde.	政府軍とゲリラの撃ち合いがあった。	There was an exchange of shots among the soldiers and rebels.		
	pinusong	pusung	見せかけ、偽物	"fake, feign"	Ang iyang mga baligya puro mga pinusong.	彼女の売っているのはみんな偽物さ。	The wares hers selling are all fake.		
	pinuti	puti	長剣	sword					
	pinutol	putul	切片	"cutting off, cut"	Ang pagputol sa mga kahoy hinungdan sa pagdahili sa yuta ug pagbaha.	木をきるのは、土砂崩れの原因になる。	The cutting of trees is the cause of landslide.		
	pinutong	putung	頭に巻いたもの、癇癪	"somthing tied around the head, irascible"					
	pinutos 	putus	包み	"pack, parcel, bundle"	Abliha ang kining pinutos. 	この包みを開けてください。	Open this bundle.		
	pinuy-anan 	puyu	"住所, 住み家⇒puyo"	"address, home "	Unsay imong pinuy'anan?	君の住所は？	What is your address?		
s	pinya 	pi?a	パイナップル	pineapple 	Mas ganahan ko mokaon ug pinabugnaw nga pinya.	私は冷したパイナップルを食べる方がいいです。	I prefer to eat chilled pineapples.		
	piog	piug	圧倒する、抑える	"overwhelm, suppress"	Gipiog ko sa kaluya	弱りきっていた。			
	piot	piut	せまい、きつい	"narrow, tight"					
	pipi	pipi	たたく	hammer					
	pipila 	pila	わづか 	a few 	Pipila lamang ka miyembro ang mitambong sa panagtigom.	集会に集まった人は少なかった。	Only a few members attend the meeting.		
s	pipino	pepino	キュウリ	cucumber	Mahal na ang kilo sa pipino karon.	今はキュウリの値段が高い。	The price of cucumber is high nowadays.		
s	pirata	pirata	海賊	pirate	Dili angay paliton ang mga pinirata nga CD.	CDの海賊版を買うのはよくありません。	It’s not good to buy pirated CD.		
	piratpirat	pirat	眠い、目をしばたく	"flicker, blink eyes"					
s	piriko	perico	インコ	"parakeet, parrot "					
s	pirito	frito	油で揚げる	fry 	Pagprito ug kamote para sa atong timo.	おやつに、カモテを揚げて頂戴。	You fry sweet potatoes for our snacks.		
s	pirma	firma	署名	signature	Ang kada tawo lain-lain ug pirma.	各人の署名は違います。	Every person has different signature.		
s	pirme	firme	しっかりした	firm 					
s	pirmi	firme	続ける	"continue, always"	Pirmi ko kasab-an sa akong papa.	私は父にいつも叱られる。	I am always scolded by my father.		
?	pirti		ひどく	"forceful, awfully"					
s	pisara	pizarra	黒板	blackboard 	Naglingkod ko duol sa pisara.	私は黒板のそばに座ってます。	I sit near the blackboard.		
	pisat	pislat	ぺちゃんこにする。	crush	Napisat gyud ang ulo sa iro human naligsan sa truck.	トラックに轢かれて犬の頭はぺしゃんこになった。			
	pisi	pisi	ロープ、縒る	"rope, cord, twist, twine"	Naputol ang pisi nga gihikot sa baka.	牛を繋いでいたロープが切れた。	The rope tied the cow was cut.		
	pisik	pisik	はねる、廻す	"splatter, pass"	wala pisik	洩れなく	without exception		
	pisil	pisil	揉む	"massage, squeeze by fingers"					
	pisilpisil	pisil	揉む	massage					
s	piskal	fiscal	検事 	prosecutor					
s	piskaliya	fiscalia	検察庁、検事局 	prosecution 					
	piskat	piskat	はやり目、赤目	"pink-eye, conjunctivitis"					
	piskay	piskay	元気良い	healthy					
	pislat	pislat	つぶす、押しつぶす	"crush, squash"	Maayong pagkapislat ang ulo sa iro human naligsan sa truck.	トラックに轢かれて、犬の頭は完全に潰されてしまった。	The truck run over a dog and his head was totally crushed.		
	pislit	pislit	指で押す、潰す、指圧	"push, squeeze"	"Gipislit ang swits sa suga, boton pisliton"		push button		
	pislok	pisluk	眠る、暗くなる	"go to sleep, get dark"					
s	piso	peso	ペソ	peso	Bayente pisos ang akong balon sa eskwelahan.	私の学校へ毎日もって行くお昼代は20ペソです。	Twenty pesos is my school allowance everyday.		
	piso	pisu	ひよこ	chick	Ang himungaan ug ang mga piso niini nanagkakha sa yuta.	めん鳥とそのひよこ達が地面を引っかいていた。	A hen and her chicks are scratching the ground.		
	pisot	pisut	未割礼の、青二才	"uncircumcised, beginner"					
	pispis	pispis	昆虫の一種	a insect	Daghan ug pispis ang hugaw nga balay.	不衛生な家には、いっぱいピスピスがいる。	A dirty house  has many insects.		
s	pista	fiesta	祭り	feast 	Nagpista mi ug kinaon sa lamiang pagkaon.	私たちはおいしい食べ物でお祭りをした。	We feast on the sumptuous meal.		
s	piste	peste	ペスト、疫病	pest					
s	pistola	pistola	ピストル	pistol 	Ayaw gamit ug pistola nga walay lisensya.	免許なくピストルを使ってはいけません。	Don’t use a pistol with no license.		
	pita	pita		mud					
s	pitaka	petaka	財布	wallet	Ginama sa panit sa buaya ang akong pitaka.	私の財布は鰐皮です。	My wallet is made of crocodile skin.		
	piti	piti	パチッ、	"slap, click, pop"					
	pitik	pitik	パチッと打つ、指を鳴らす、ドキッとする	"flick, pulse"	Pagpitik sa kamot sa mahiko nawala ang koneho.	マジシャンの指がパチッと鳴ると、ウサギが消えました。	When the magician flick his fingers the rabbit was gone.		
	pitikpitik	pitik	どきどきする、鼓動	throb	Nagpitikpitik pa ang iyang pulso.	まだ、彼の脈は打っています。	His pulse is still beating.		
	pitipiti	piti	ジュージューさせる、パチパチさせる	"crackle, sizzle, sputter"	Nagpitipiti ang mga popcorn sulod sa kaldero.	ポップコーンが、鍋の中でぱちぱちはじけてる。	The popcorn crackled inside the pot.		
	pitiw	pitiw	引き金、留め金	"clitoris, trigger"					
s	pito 	pito	口笛、ヒューと鳴らす	"whistle, toot "	Ganahan mohuyop sa pito ang mga bata.	子供たちは笛を吹くのが好きです。	Children love to blow the whistle.		
	pito 	pitu	七つ	seven 	Pito kabuok ang mga duwende ni snowhite.	白雪姫には7人の小人がいました。	Snow white has seven dwarfs.		
	pitok	pituk	びっくりして見つめる	stare and blink					
	pitokpitok	pituk	びっくりして見つめる	stare and blink					
	pitol	pitul	諌める	"stop, discipline"	Gipitol nako akong manghod sa iyang mga ngil-ad nga batasan.	私は弟の悪い習慣を諌めた。	I've remonstrated my young brother about his improper practice.		
	pit-on	piut	きつくする	tighten					
	pitopito	pitupitu	おたまじゃくし、ボウフラ	"tadpole, wriggler"					
	pit-os	pit-us	せまい、きつい	narrow	Pit-os kaayo ang agianan padulong sa amoa.	私らの家に行く道はすごく狭い。	To path leading to our house is very narrow.		
	pitpit	pitpit	びしょぬれ	"sopping, drench"					
s	pitsa	fecha	日付	date	Nausab ang pitsa sa ilang kasal.	彼らの結婚式の日が変更になりました。	Their wedding date was changed.		
	pitsas	pitsas	麻雀牌、ポーカーチップス	mahjong tiles					
s	pitsil	pichel	ピッチャー、マグ、コップ	"picher, mug, jug"					
	pitsipitsi	pitsipitsi	寄せ集め、ごた混ぜ	"medley, sundry goods"	Nanganta mi ug pitsipitsi nga kanta sa pasko pagparty.	私たちはパーティで色々なクリスマスソングを歌った。	We sang a Christmas medley during the party.		
	piyal	piyal	委託する	"entrust, trust"	Kanako gipiyal ni lola ang iyang mga alahas.	お祖母さんは私に彼女の宝石を託したのよ。	Lola entrusted me her jewelries.		
	piyangpiyang	piyangpiyang	シンバル、レスビアン	"cymbal, lesbian"					
s	piyansa	fianza	保釈金	bail 	Walay piyansa ang kaso sa druga.	覚醒剤の違反は保釈が利きません。	There's no bail for drug related cases.		
	piyapi	piyapi	押しつぶす、つぶれる	"damage, squash"	Napiyapi ang mga sakyanan human nagkabanggaay.	衝突で二つの車がつぶれました。	the two vehicles crushed by the collision.		
s	piyesa	pieza	小物、部品	"spare parts, piece"					
s	piyesta 	fiesta	祭り	"festival, feast "	Adunay piyesta sa mga utanon sa Dalaguete.	ダラゲッティには、野菜祭りがあります。	There is the Utanon Festival in Dalaguete.		
	piyong 	piyung	閉じる(眼を）	close eyes	Piyong lang imong mata. 	ちょっと眼を閉じて。	Just shut your eyes.		
s	piyoriya	piorrea	歯槽膿漏	pyorrhea 	Aduna kay piyoriya?	歯槽膿漏なの？	Do you have pyorrhea?		
s	plaka	placa	レコード	"disc, record, phonograph"	Dili na magamit ang among plaka.	家のレコードは、もう使えない。	Our disc is no longer useful.		
	plamingko	falaminco	細長いナイフ	"knife, long and pointed knife"	Giregalohan ko sa akong mga suod nga higala ug plamingko sa akong bertdey.	俺の親しい友達が誕生日にナイフを贈ってくれた。	My close friends gave me a pointed knife for my birthday.		
s	planeta	planeta	惑星	planet 	Dili na usa ka planeta ang Pluto.	冥王星は、もう惑星ではありません。	Pluto is no longer a planet.		
s	planggana	palangana	洗面器	"basin, tub"					
s	plano 	plano	計画、図面 	plan	Wala sa among plano nga moikyas.	我々には逃亡するという計画はなかった。	It was not in our plan to escape.		
s	plansa	plancha	アイロンかけ	"iron, press"					
s	plansado	planchado	アイロンかけ	ironed out	Plansado na ang imong sinina.	貴方の服、プレス出来てるわよ。	Your dress ironed out already.		
s	planta	planta	工場	"plant, factory"	Adunay nahitabong disgrasya sa planta.	工場で事故があったんだ。	There was an accident in the factory.		
s	plantsa	plancha	アイロンかけ	"iron, press"	Palihug plantsaha ang akong sinina.	私の服をプレスしてください。	Please iron my clothes.		
s	plantsado	planchado	アイロンをかける、（邪魔などを）取り除く	iron out					
s	plastada		展示する、セットする	"show, placement"	Giplastada sa mall ang mga bag-ong klase sa sakyanan.	モールに車のニューモデルが展示された。	The new brand cars were shown to the mall.		
s	plastar		横にする、平らに置く	"lie down, put flat, arrange"					
s	plastika	plastica	プラスチック	plastics					
s	plata	plata	銀	silver	Nakakita mi ug plato nga ginama sa plata.	私たちは銀製のお皿を見つけました。	We found a plate made of silver.		
s	plato 	plato	皿	plate	Tagai ko ug usa ka plato nga humay.	ご飯のお皿をください。	Give me a plate of rice.		
s	plema	flema	痰、たん	phlegm 	Lisod pagawason ang gahi ug pilit nga plema.	硬くて粘っこい痰を吐きだすのが難しい。	"Hardy, sticky phlegm are difficult to expel."		
s	plete	flete	運賃	"fare, freight "	Libre ang plete sa mga bata.	子供の運賃は無料です。	The fare for children is free.		
s	pluma	pluma	ペン 	pen	Paliti ko ug pluma nga lain-lain ug kolor.	別々の色の鉛筆を買ってよ。	Buy me a pen with different color.		
s	pluwido	fluido	液体、流体	"liquid, fluid "	Nindot gamiton ang pluwido nga panas.	液体のインク消しが具合いいです。	I like to use liquid erasers.		
s	poblacion	poblacion	本町、人口密集地域	"population, village town "	Nagpuyo mi sa Poblacion sa Lungsod sa Dalaguete.	私たちは、ダラゲッティ町の「本町」に住んでいます。	We live in the center of the town of Dalaguete.		
s	pobre 	pobre	貧しい	poor	Napobre sila tungod sa sugal.	彼らはギャンブルで身を崩した。	They became poor because of gambling.		
	pod 	upud	〜も又⇒upud	"too, also"	Gwapa man pod ko!		I am also beautiful!		
s	poder	poder	力、権力、支配	power					
	pogi	pugi	ハンサム、色男	handsome	Pogi kaayo si Harry.		Harry is very handsome.		
	pogong	pugung	制する⇒pugong	"control, stop, restrict"	Walay makapugong nako.	誰にも俺は止められねえよ。	No one can stop me.		
	pogong	pugung	髪留め	"barrette, ribbon, hair clip"	Ngindot kaayo siya ug pogong.	彼女の髪留めは素敵よ。	Her hair clip is very nice.		
	pohunan 	puhunan	資本	capital money	Nanghulam ko ug puhunan sa negosyo sa bangko.	私は商売の資本を銀行から借りた。	I borrowed capital for my business in the bank.		
s	polbos	polvo	粉	powder	Butangi ug polbos imong nawong kay sinaw kaayo.	顔に粉を付けなさい、光ってるから。	"Apply powder on your face, it is so shiny."		
s	polisiya	policia	警察官	policeman	Usa ka polisiya ang mitabang kanako sa akong pagkawala.	私が道に迷った時お巡りさんが助けてくれた。	A policeman helps me when I'm lost.		
s	politika	politica	政治の	politics	Politika ang hinungdan sa pagkamatay sa mayor.	政争が原因で町長は亡くなりました。	Politics is the cause of the mayor's death.		
s	politiko	politico	政治家	politician					
ch	polunchai		ほうれん草	spinach	Ang akong ig-agaw ganahan kaayo mokaon ug polunchai.	私の従兄弟はほうれん草が好きです。	My cousin love to eat spinach.		
s	ponda	fonda	宿屋 	"inn, pillowcase"					
s	ponda	funda	カバー、枕カバー	"cover, pillowcase"					
s	ponder	fundir	溶かす、電球切れ、電池切れ	"melt, burn out"					
s	pondo	fondo	底、基	"fund, bottom, base"					
	poo	puu	拭き消す、全滅させる	"efface, wipe out, ruin"	Napoo ang akong mga tanom nga mais tungod sa peste.	病気でうちのとうもろこし畑が全部やられたよ。	My corn plant was wiped out due to pests.		
s	por pabor	por favor	どうぞ、どうか	please 					
s	porma	forma	形、フォーム	"form, shape, figure "	Unsay porma sa imong akwaryum?	あなたの水槽はどんな形ですか。	What the shape of your aquarium?		
s	pormal	formal	堅苦しい、形式的	"formal, serious "	Ang tawo nga sobra kapormal laay.	あんまり形式ばった人は退屈だわ。	A person who is too formal is boring.		
s	porno	porno	ポルノ	pornography	Gisunog sa akong mama ang mga magasin nga porno sa akong kuya.	母は兄貴のポルノ雑誌を燃やした。	My mother burn the pornographic magazines of my elder brother.		
s	porselana	porcelana	磁器	porcelain					
s	porsyento	porcento	パーセント	percent 					
s	portahan	puerta	戸	door	Nangabli ko sa portahan. 	戸を開けた。	I opened the door.		
s	portero	portero	門番	porter	Aduna koy amigo nga portero sa pantalan.	私は港の門衛に友達がいる。	I have a friend who is a porter in the pier.		
s	posas	esposas	手錠	handcuff 	Nawala ang yawe sa posas.	手錠の鍵がなくなっちゃったよ。	The key for the handcuffs was lost.		
s	posibilidad	posibilidad	可能性	possibility 	Adunay posibilidad nga makabalik ka sa trabaho.	お前仕事に戻れる可能性あるよ。	There is a possibility that you can go back to your job.		
e	posible	possible	可能な	possible	Posible nga masuko ang imong mama tungod sa imong gibuhat.	あんたのやったこと、お母さんは怒るだろうね。	It's possible that your mother will get angry of what you did.		
e	poskard 	postcard	葉書	postcard 	Gipadad-an ko sa akong ig-agaw ug poskard gikan sa Germany.	ドイツから従兄弟が葉書を送ってくれた。	My cousin sent me a post card from Germany.		
s	posporo 	fosforo	マッチ	match 	Paliti ko sa tindahan ug posporo.	お店でマッチを買ってちょうだい。	Buy me a match in the store.		
s	poste	poste	柱 	post 	Giilisan ang poste sa suga duol sa among eskwelahan.	学校近くの電柱が交換された。	The electric post near our school was replaced.		
s	postura	postura	姿勢、態度	posture 	Nindot ug postura ang mga modelo.	モデルさんは、スタイルがいい。	Models have good posture.		
s	potahe	potaje	料理、シチュー 	dish	Unsa ang imong mga potahe sa piyesta?	あなたのフェスタの料理はなんですか。	What are your dishes for the fiesta.		
	potot	putut	芽、背の低い人	"bud, short height person"					
	potyukan	putyukan	蜂、ミツバチ	"bee, honeybee"	Ayaw ug duol anang kahoy kay daghan ug potyukan.		"Don't go near that tree, there are plenty of honeybees."		
e	praktis	practice	練習	practice	Kada adlaw mi magpraktis ug badminton.	私たちは毎日バトミントンの練習をしています。	We practice badminton everyday.		
s	prangka	franca	率直	frank					
s	prebilihiyo	privilegio	特権、特典、優遇措置	privilege 	Ang tanang estudyante tagaan ug prebilihiyo nga 50% nga diskwento sa pamasahe sa sakyanan.	すべての学生は乗物運賃の50%の割引特典があります。	All students are given privilege of 50% discount of vehicle fare.		
s	premyo	premio	賞 	"prize, reward "	Ang taxi drayber nga miuli sa bag gihatagan ug premyo nga kwarta.	バッグを返したタクシー運転手は現金の謝礼を貰った。	The taxi driver who returned the bag was given a cash reward.		
s	prenda	prenda	抵当	"mortgage, pledge"	Akong giprenda ang balay ug yuta sa bangko.	私の家と土地は銀行の抵当になった。	I have my house and lot mortgage in the bank.		
s	prendahan	prenda	質屋	pawnshop	Akong lukaton ang singsing sa prendahan.	あたし、指輪を質から出してくるわ。	I will redeem my ring in the pawnshop.		
s	presidente	presidente	大統領、長	president	Gusto kong mahimong presidente sa usa ka kompaniya.	僕、会社の社長さんになりたいな。	I want to be a president of a company.		
s	presinto	precinto	封鎖、立入禁止、警察	"precinct, blockade"					
s	presko	fresco	さわやかな、新鮮な	fresh	Presko kaayo ang isda.	その魚は新鮮だ。	The fish is very fresh.		
s	preso	preso	囚人、投獄する	"imprison, prisoner"	Napreso siya tungod sa sala nga pagpanulis.	彼は、泥棒の罪で牢屋に入れられた。	He was imprisoned because of robbery hold-up.		
s	presyo 	precio	値段	price 	Pila na ang presyo karon sa usa ka sako nga bugas?	今、米一袋でいくらですか。	How much is the price of one sack of rice?		
s	presyon	presion	血圧、圧力	blood pressure	Tungod sa grabeng kasuko misaka ang presyon sa dugo ni Mama.	あまり怒ったので、お母さんの血圧がすっかり高くなった。	"Because of too much anger, Mama's blood pressure became high."		
s	pribado 	privado	個人の	"personal, private "	Ayaw panghilabot sa akong pribado nga kinabuhi.	あたしの個人の人生に構わないでよ。	Don't interfere with my private life.		
s	primera mano	primera mano	初使用の、新品	brand-new	Primero mano nga awto ang gusto nakong paliton.	俺の買いたいのは、新車だよ。	I want to buy a brand new car.		
s	primero	primero	最初の、第一	"first, prime"	Pilia ang primera klase nga mga produkto.		Choose first class products.		
s	prino	freno	ブレーキ	brake					
s	prinsesa 	princesa	王女	princess 	Gusto ko nga mahimong prinsesa.	あたし、お姫様になりたい。	I want to be a princess.		
s	prinsipyo	principio	主義、信念	principle					
s	prisohan	preso	監獄、牢屋	jail	Iyang gibisita ang iyang bana sa prisohan.	彼女は監獄に居る亭主を訪ねた。	She visits her husband in jail.		
s	prisu	preso	受刑者	prisoner					
s	prito 	frito	揚げた、炒めた	fried 					
s	probinsiya	provincia	州	province	Mas gusto ko nga mopuyo sa probinsya.	私は田舎に住む方がもっといい。	I prefer to live in the province.		
s	problema	problema	問題	problem	Kinahanglan atong atubangan ang mga problema sa kinabuhi.	私たちは人生の問題と向き合わなければいけない。	We have to face our problems in life.		
s	produkto	producto	産物	products	Mao kini ang mga produkto sa among kahago.	これが私たちの努力の産物です。	These are the fruits of our labor.		
s	programa 	programa	プログラム	program	Atong suportahan ang mga programa sa gobyerno.	政府のプログラムを応援しよう。	Let's support the programs of our government.		
s	progreso	progreso	進行	progress	Aduna bay progreso ang inyong pagtuon?	君の勉強はすすんでますか。	Is there a progress in your studies?		
s	pronunsisyon	pronunciacion	発音	pronunciation	Gitudloan mi sa among maestra sa saktong pronunsisyon sa mga lisod nga pulong sa Englis.	先生は難しい英語の単語の発音を教えてくれた。	Our teacher taught us the correct pronunciation of the difficult words in English.		
s	propedad	propiedad	資産、不動産	property					
s	propesor	profesor	教授	professor	Usa ka propesor sa kolehiyo ang akong amahan.	私の父は大学の教授です。	My father is a college professor.		
s	protestante	protestante	プロテスタント	protestant	Nagtukod ug bag-ong simbahan ang mga Protestante.	プロテスタントが新しい教会を建てた。	The Protestants built a new church.		
s	protina	proteina	タンパク質	protein	Abunda sa protina ang mga karne.	肉はたんぱく質が多い。	Meats are rich in protein.		
s	proyekto	proyecto	企画、事業	project	Giapruban sa mayor ang among proyekto.	町長は我々の企画を承認した。	The mayor approved our project.		
s	prutas 	fruta	果物	fruit 	Kinahanglan nga mas daghang prutas ang atong kan-on kay sa karne.	肉よりも果物をもっと食べなければいけません。	We should eat more fruits than meat.		
	pua	pula	赤⇒pula	red	Tambok na kaayo siya.Walay puas siya sa pagkaon.		She's too fat. She never cease eating.		
	puangod	puangud	同情、優しさ	compassion					
	puas	puas	止む、止める	"cease, stop"					
s	publiko	publico	公共 	public	Naa ko magtungha sa usa ka publikong eskwelahan.	私は公立の学校に行っている。	I attend a public school.		
	pud	upud	もまた	"also, too"	Moadto pud ko sa simbahan.		I will go to church also.		
	puday	puray	膣	vagina	Kinahanglan kanunay nga limpyo ang puday.		A vagina should be clean always.		
	pudlos	pudlus	棒、鞭	stick	Kuhai ko ug pudlos sa kawayan.		Get me a bamboo stick.		
	pudpod	pudpud	すり減る	"worn-out, gnaw"	Namalit ko ug bag-o kay pudpud na ang akong sapatos.	私は靴が古くなって擦り減ったので新調した。	I bought a new shoes because they are already worn-out.		
	pudyot	pudyut	摘む、一摘みの	pinch					
s	puede	puede	できる、可能な	"can, able"					
s	puga	fuga	逃げる	escape	Nakapuga ang mga piniriso sa prisuhan.	囚人が監獄から脱走した。	The prisoners escaped from the jail.		
	puga	puga	絞る、搾る	"squeeze, wring"	Gipug-an ug gitrapo sa iyang nawong.	彼は布を絞って顔を拭いた。			
	pugad	pugad	鶏を夜間放す	put fowl away for the night					
	pug-an	puga	絞る、搾る ⇒puga	"squeeze, wring"					
s	pugante	fuga	逃亡者	"escapee, fugitive"					
	pugaran 	pugad	巣 	"den, nest "	Nakakita ko ug mga itlog sa pugaran.		I saw eggs in the nest.		
	pugas	pugas	蒔く、種蒔く	sow	"Human sa ulan,magpugas na mi ug mga liso sa mais."		"After the rain, we will sow the corn seeds."		
	pugdol	pugdul	縮める	"shorten, nip"	Pugdol ang akong mga kuko sa kamot.		My fingernails are shorten.		
	pughak	pughak	黄身、卵黄	yolk	Nangong imong pugngan ang akong pagbiya?		Why do you stop me from leaving?		
	pugngan	pugung	止める	"prevent, stop, repress"					
	pugong	pugung	抑制、自制、挫く	"restrain, moderate, foil, prevent"	　				
	pugos	pugus	強いる	"force, compel"	Ayaw pugsa siya kung dili siya gusto mosugot. 	彼が嫌がったら無理強いしないで。	Don't force him if he doesn't like to accept.		
	pugwat 	pugwat	突然起こされる、びっくりさせる	"be waked up suddenly, startle"	Napugwat ko sa akong pagkatulog sa kusog nga dalugdog.		I was awakened from sleep because of the loud thunder.		
	puhag	puhag	ばらばらにする、根絶やしにする	"scatter, eradicate"	Napuhag ang mga buyog dihang akong gilabay ug bato ang ilang balay.		The bees scattered when I throw a stone on their beehive.		
	puhal	puhal	出し抜く	out do					
	puhaw	puhaw	かすれ声の	hoarse	Akong ihatag nimo ang akong puhaw nga karsones.		I'll give you my faded jeans.		
	puhon	puhun	じきに、将来	future	Kita unya ta uy puhon!	近々会おうぜ。			
	puhunan	puhunan	資本金、資本、投資	"capital, investment"					
	pukan	pukan	倒れる、引き剥がす	"tear down, topple, subvert"	Napukan ang ilang pundok kay dili pa kini lig-on.		Their group was toppled because it was not strong enough.		
	pukaw	pukaw	起こす、気をかきたてる	wake up	Siya gipukaw nako. 	彼を起こしてやった。	I woke up him.		
	puklid	puklid	倒れる	topple	Napuklid ang payag nga among gibuhat.	私たちが建てた小屋が倒れた。	The shack we built was toppled down.		
	pukot	pukut	魚網	fishnet	Daghang sulod nga mga isda ang among pukot.		Our fish net has plenty of fishes in it.		
	pukpuk	pukpuk	ピン、拳で打つ	"pin, pummel"	Akong gipukpuk ang lansang ug martilyo.	私は金槌で釘を打った。	I pinned the nail with a hammer.		
	pula 	pula 	赤 	red 	Nganong nasuko ang babaye na nagpula?		Why is the lady wearing of red is angry.		
	pulak	pulak	たなぼた	"wind fall, fallen fruit"					
	pulaki 	pulaki	奇数、割り切れない数、あまり	"odd number, remainder"					
	pul-an	puul	嫌になる、うんざりする、飽きる	"come to dislike, tired, bored"	Napul-an nako sa karne. 	肉は、飽き飽きしました。	I come to dislike meat. 		
	pulapula 	pula	赤っぽい、赤い	reddish 	Nangong pulapula man ang imong mata?	どうして君の目は充血してるの。	Why are your eyes reddish?		
	pulas	pulas	緩める、ほどく	loosen					
	pulaw	pulaw	不寝番	vigil					
s	pulbos	polvo	粉	powder	Ayoha ug kutaw ang pinulbos nga gatas.	粉ミルクを良くかき混ぜて。	Stir the powdered milk well.		
s	pulgada	pulgada	インチ	inch					
s	pulgas	pulga	ノミ、蚤 	flea	Daghan ug pulgas ang among iro.	私たちの犬は蚤が一杯いる。	Our dog has plenty of fleas.		
	puli 	puli	代わり、代理する	substitute	Pangita nalang ug lain puli nako. 	私の替りを探して。	Look for someone to substitute for me.		
	pulihan	puli	引継ぐ	replace					
	puliki	puliki	多忙	overwhelm					
	puling	puling	目のゴミ	dust	Sambol kaayo itan-aw ang akong mata nga napuling.	目にゴミが入って邪魔でよく見えない。			
	puli-pangulo 	puli ulu	副社長 	vice-president	Ako ang puli-pangulo sa among klase.	私はクラスで副委員長をしている。	I am the vice president in our class.		
	pulipulihan	puli	かわるがわる	alternately					
e	pulis	police	警官、交番	police	"Pagkabata nako,mahadlok ko ug pulis."	子供の頃、おまわりさんが恐かった。	"When I was young, I am afraid of police."		
	pulisan	pulis	警察⇒kapolisan	police					
	pulo	pulu	島 	island 	Adunay usa ka gatos ka mga pulo sa Pangasinan.	パンガシナンには100個の島があります。	There are hundred of islands in Pangasinan.		
	pulo	pulu	柄	"handle, shaft"					
s	pulo 	polo	ポロ、ポロシャツ	polo shirt	Mas pormal tan-awon kon polo ang isuot.	ポロシャツの方がもっとちゃんとして見える。	Wearing polo shirt is more formal than T-shirt.		
	pulohan	pulu	柄、取っ手、ハンドル	"handle, shaft"	Natangtang ang pulohan sa akong sundang.	僕の鉈の柄がとれた。	The handle of my bolo was removed.		
	pulong	pulung	話す、単語	"talk, word"	Way pulong nga makahulagway sa akong gibati.	あたしの気持ちは、言葉じゃ表せないわ。	Words cannot describe my feelings.		
	pul-ong	pul-ung	切り落とす	"cut off, lop off"					
	pulong-pulong	pulung	おしゃべり	discussion	Adunay pulong-pulong ang mga opisyales sa barangay mahitungod sa kurpyo.		The barangay officials have a meeting about the curfew.		
	pulong-sinyas	pulung 	パスワード	password	Nakahinumdom ka pa sa imong pulong sinyas?	あなたまだパスワードを覚えてますか？	Do you still remember your password?		
	pulos	pulus	単に、全く	"utterly, merely"	Ang akong mga unlan pulos puti.		My pillows are all white.		
	pulos	pulus	役立つ、使う	"use, serve"	Nagpulos ang akong mga gihipos nga daang magasin.		The old magazines those I keep are useful.		
	puloy-anan	puyu	住居	"home, abode"	Kanunay nga limpyo ang among puloy-anan.	私の家はいつだってきれいよ。	Our home is always clean.		
	pulpog	pulpug	粉にする、細かにする	"pulverize, mash"	Napulpog ang akong mga pinalit nga hollow blocks.	私の買ったブロックは粉々になった。	The hollow blocks I bought was pulverized.		
	pulpol	pulpul	うすのろ、愚鈍	blockhead					
s	pulseras	pulsera	ブレスレット	bracelet	Gitagaan ko ug pulseras ni Mark isip regalo sa pasko.	クリスマスプレゼントにマークがブレスレットをくれた。	Mark gave me a bracelet as a Christmas gift.		
s	pulso	pulso	手首、脈拍	wrist	Ang akong relo de pulso ginama sa bulawan.	私の腕時計は純金製だ。	My wrist watch is made of gold.		
s	pulta	puerta	戸	door					
s	pultahan 	puerta	戸	door 	Palihug ayaw ug kalimot pagtrangka sa pultahan.	ドアをロックするのを忘れないで下さい。	Don't forget to lock the door.		
	pulus	pulus	単に⇒pulos	"merely, simply"					
	pumupuyo	puyu	居住民、居住している	"resident, inhabitant"					
	pun-an	punu	加える、増える	add	Pun-an ba nako ug kalamay ang imong kape?	コーヒーに砂糖入れますか？	Am I going to add sugar to your coffee?		
	punaw	punaw	呆然、眩暈	"stupor, daze"					
	punay	punay	いつも	always					
s	pundar	fundar	創立する	establish					
s	pundiyo	fundillo	股上	rise(crouch to waist)					
s	pundo	fondo	基金、底、留まる	"funds, resources, stay"	Nahurot na ang pundo sa among asosasyon.	我々の組合の基金は底をついた。	Our association funds were all used up.		
	pundok 	punduk	グループ、グループに分ける	"group, party, meeting"	Nagpundok ang mga bata sa tolo. 	子供達を３グループに分けた。	The children were grouped to 3.		
s	punerarya	funeraria	葬儀屋	funeral home 					
	pung	pulung	言葉	word					
	pungasi	pungasi	情容赦ない、激しく	"relentless, endless, rapidly"					
	pungi	pungil	ねじれる、外れる	twist	Napungi ang akong kumingking.	小指をひねってしまった。	My little finger was twisted.		
	pungil	pungil	むしる、摘む、外れる	"nip in the bud, pluck"	Napungil ang bulak sa akong orkidyas.	私の蘭の花が摘まれてしまった。	The flowers of my orchids was nipped.		
	pungkay	pungkay	頂	crest					
	pungko	pungku	しゃがむ、座る	"squat, hunker"	Mipungko mi sa semento nga salog.	私たちはコンクリートの床の上にしゃがんだ。	We squat on the cemented floor.		
	pungko-anan	pungku	座席、椅子	sitting place	Ganahan ko sa pungko-anan nga anaa sa ilalom sa kahoy.	あそこの木の下の椅子がいいですね。	I like a sitting place under a tree.		
	pungkol	pungkul	手足の一部を切断した人	amputee					
	pung-ol	pul-ung	切り落とす	lop off					
	pungpong	palungpung	束、かたまり	"bunch, cluster"	Pungpong sa mga bulak	花束	bouquet		
	pungtanon	pungut	不機嫌な	"grouchy, irritable"	Pungtanon kaayo ang among maestra nga dalagang gulang.	私のクラスのオールドミスの先生はとても怒りっぽい。	Our spinster teacher is so grouchy.		
	pungtod	pungtud	丘	hill	Anaa ibabaw sa bungtod ang among balay.	あの丘の上に私たちの家があります。	Our house is set on top of a hill.		
	pungut	pungut	激怒する、怒る	rage	Napungut pag-ayo ang bata kay wala paliti ug dulaan.	その子供はおもちゃを買ってもらえなかったので怒った。	The child was angry because he was not bought with toys.		
	pungut	pungut	くくる	"tie up, bundle"					
	punit 	punit	つまみあげる、拾い上げる 	pick up	Punita ang mga sagbot. 	草を拾いなさい。	Pick the grasses up.		
	punlas	punlas	（シトロンで）リンス（髪、服）する。洗髪	"shampoo, rinse"	Mopunlas kog kalamansi sa akong buhok.	私はカラマンシーの汁で髪の毛をリンスします。	I rinse my hair with citrus.		
	puno	punu	長、幹、主要な	"head, trunk, main"					
	puno 	punu	満ちた、一杯の、満たす	full 	Napuno ug tubig ang balde.	バケツは水で一杯になった。	The pail is full of water.		
	punoan	punu	入れ物 	"container, a case"					
	punoan	punu	長、幹、主要な	"head, trunk, main"	Asa ang punoan nga buhatan niining bangko?	この銀行の本店はどこにありますか。	Where is the main office of this bank?		
	pun-on	punu	一杯にする、埋まる	"fill, add"	Pun-on nato ang atong balay ug mga nindot nga dekorasyon.	僕らの家を飾りで一杯にしよう。	Let's fill our house with beautiful decorations.		
	punsisok	punsisuk	詰める、窮屈に動き回る	"mill around, walk around"					
	punsit	punsit	噴出	"jet, spout, spurt"					
ch	punsoy		風水	feng shui					
s	punteriya	punteria	目標、狙う	aim	Akong punteriya nga makabiyahe ko sa kawanangan.	僕の目標は宇宙を旅行することです。	I aim to travel in space.		
	punting	punting	焦点、ねらう	"focus, aim"	Anha ipunting ang imong oras sa pagtuon.	あなたはいつも勉強に集中しなさい。	Focus your time on your studies.		
s	punto	punto	アクセント	accent	Lahi ug punto ang mga taga habagatan ug amihan nga bahin sa Sugbo.	セブの南から来た人と北から来た人ではアクセントが違う。	The southern and northern part of Cebu have different accent.		
s	punto	punto	点	point	Lahi ang atong punto sa panglantaw.	私たちの視点はちがいますね。	We have different point of view.		
	puntod 	pungtud	丘、小さい丘	"hill, small hill "					
s	puntos	punto	点	point 					
s	punyal	pun~al	短剣	dagger					
	puo	puu	撲滅	exterminate					
	puok	puuk	身近、近くにいる	"short, near"					
	puok	puuk	短く刈る、根元近く	cut near base					
	puol	puul	食飽きる、飽きる	"pall, become tired"					
	puot	puut	息詰まる、息苦しい	"airless, choking"	Puot ning kuwatoha kay way bintana.	この部屋は窓がないので息苦しい。	This room lacks air because it hasn't a window.		
	pupanap			cover					
	pupho	puphu	かき集める	sweep/scoop with hands					
	pupos	pupus	最後、終える	end					
	pupu	pupu	摘む	"pick, pluck"	Ayaw pupua ang mga bulak sa harden.	庭の花を摘まないで。	Don't pick flowers in the garden.		
?	pupuan 		くるぶし	ankle 	Napiang ko sa pupuan.		I sprained my ankle.		
?	purdoy		貧しい	poor					
s	purga	purga	下剤、通じ薬 	"laxative, purgative"	Paimna ug para purga ang bata.	その子に下剤を飲ませてやって。	Let the child take a laxative..		
s	puro	puro	無垢の、混じり気無い	pure	Puro kamo mga tapulan!	お前ら、ほんとに怠け者だな。	You are all lazy!		
	purohan	puruhan	可能性、確立	"chance, probability"					
	purok	puruk	区画	"sector, zone"	Hapsay ug malinawon ang among purok.	私たちの町は、平和で落ち着いています。	Our zone is orderly and peaceful.		
	purol	purul	パンツ	shorts					
	pursuso	pursuso	純正	genuine	pursuso nga anak	嫡出子	legitimate child		
s	purtahan	puerta	戸	door	= pultahan				
	pusa	pusa	つぶす、孵る	"squash, crush, hatch"	Ang himungaan mipusa sa mga itlog.	鶏は雛を孵した。	The hen hatched the eggs.		
	pusak	pusak	壊す、粉々にする	break	Nagpusak ko sa plato.	お皿を壊してしまった。	I broke the plate.		
	pusdak	pusdak	ピシャンと閉める、ドサッと落とす	"slam, crash"					
	pusgay	pusgay	粉々にする	"break, smash"	Napusgay ang mga plato nga akong gidala.	私の持ってきた皿は皆粉々になった。	The plates that I carried were smashed.		
	pusil	pusil	銃	gun	Ang mga pulis adunay pusil.	警官は拳銃を持っている。	Police men have guns.		
	puslan	pulus	使える	usable	dili kapuslan; Ayaw ilabay ang kaha sa cigarilyo kay kapuslan pa.	役立たず;　煙草の箱を捨てないで、役に立つから。	useless; Don't throw away the box of cigar because it's still usable.		
	pusnga	pusnga	息をのむ、あえぐ	gasp					
	puso	pusu	バナナの花、葉で包んだご飯	"banana heart, wrapped rice"					
s	puso 	pozo	井戸、堀井戸	well 					
	puso 	pusu	バナナの花、コーンの実	"banana blossom, corn ear"	Adunay sakit sa kasingkasing si tiyo.	伯父さんは心臓が悪い。	My uncle has a heart ailment.		
	pusod	pusud	臍	navel	Hugawa pod sa imong pusod.Limpyohi na.	お臍が汚れているでしょ。きれいにしなさい。	Your navel is so dirty. Clean it.		
	pus-on	pus-on	下腹部	abdomen					
	pusong	pusong	ごまかし	trick					
	pusot	pusut	噴出	spurt					
	puspus	puspus	棒で叩く	"beat, strike with a club"	Ayaw puspusi ang iro.	犬を棒で叩くんじゃありません。	Don't beat the dog.		
	pusta	pusta	賭ける	"wager, bet"	Gusto ka mopusta?	賭けますか？	You want to bet?		
	pusta	putos	包め	wrap					
	pusutpusot	pusut	次から次へと出る	out in rapid succession					
s	puta	puta	売春婦	prostitute	Nahigugma ka sa usa ka puta?	お前、売春婦に恋しちゃったの？	Are you in love with a prostitute?		
s	putahi	potaje	料理 、シチュー	dish					
	puthaw	puthaw	鉄	iron	mineral nga puthaw; tayang puthaw	鉄鉱石；　鉄くず	iron ore; iron scrap		
	puti 	puti	白、白い	white 	Ang puti nga boda nagsimbolo ug kaputli.	白いウェディングドレスは、純潔の象徴です。	A white wedding dress symbolizes purity.		
	putlan	putul							
	putli	putli	純な、汚れない	"pure, immaculate"	Nakapangasawa ko ug putli nga babaye.		I married a pure woman.		
	puto	putu	米菓子	rice cake					
	putok			"explode, throb"					
	put-ok	put-uk	息を呑む	gasp					
	putol	putul	切り離す	"cut, chop"	Giputol nako ang pisi nga gihikot sa kahoy.	あたしは木に結ばれていたロープを切り離した。	I cut the rope that was tied to a tree.		
	putolputol	putul	解剖する、細かにきる	"dissect, chop"	Akong giputolputol ang mga sanga sa kahoy.	私は木の枝を細かに切った。	I chopped the branches of the tree.		
	putong	putung	不満屋、短気、頭に巻く	"sorehead, tie around the head"	Putong ang akong amigo nga talagsa ra motabi.		My friend who hardly talk is sorehead.		
	putos 	putus	包む、包み 	"wrap, wrapper "	Napotos nako ang regalo.	ギフトを包みました。	I wrapped the gift.		
	putot	putut	芽	bud	Dili ta kakuha ug lana sa putot.	芽からは油は取りませんよ。	We cannot get oil from coconut bud.		
	putot	putut	小さい人、小人	small person	Wala ko maulaw nga ako putot nga tawo.	僕は小さいことを恥ずかしいと思わない。	I am not ashamed that I am a small person.		
	putput	putput	売春婦	prostitute					
	putus	putus	包む、包み 	"wrap, wrapper "	Unsa nga klase imong giputos para nako?	君のくれた包は何が入っているの？	What kind of package did you wrap for me?		
	putyukan	putyukan	蜂、ミツバチ	bee	Gipaak ko sa putyukan.	蜂に刺されちゃった。	A bee stung me.		
	puul	puul	飽きる	bored					
	puwa	pula	赤	red	Ngindot kaayo ang  rosas kay puwa.	バラは赤くて素敵だね。	Rose is very nice because it is red.		
	puwaki	pulaki	奇数、割り切れない数、あまり	"odd, remainder"	Puwaki ka tan-awon kon magsuot ug pormal.		You look odd in formal attire.		
	puwas	pulas	緩める、脱ぐ	"loosen, take off"					
s	puwede	puede	出来る	"able, can"					
s	puwersa	fuerza	力	force					
s	puwerte	fuerte	ひどく	"strong, plenty, very"					
s	puwerto	puerto	港	port					
s	puwesto	puesto	売店、部署、置く、居座る	"office, stall, space, place, position"	Aduna koy pwesto sa merkado.	私、市場に売店を持ってます。	I have a stall in the market.		
	puya	puya	赤ちゃん	baby					
	puy-anan	puyu	住居puloy-anan	home	Mao kini ang puy-anan sa mga inahan apan dili asawa.	ここは未婚の母の住居です。	This is the home of unwed mothers.		
s	puyde	puede	できる、可能な	"able, possible"					
	puyo 	puyu	住む、滞在する	"live, abide, stay, dwell"	Nagpuyo ko sa Bohol. 	私はボホールに住んでいる。	I am living in Bohol.		
	puyok	puyuk	口車に乗せる、甘言	cajole	Ang puyok nga bata ang sentro sa atensyon.		The cajole kid is the center of attraction.		
	puyopuyo	puyu	同棲する、同棲者	cohabit	Iyang gipuyo ang usa ka minyo nga lalaki.	彼女、妻子ある男と同棲してるのよ。	She cohabits a married man.		
	puypoy	puypuy	和らぐ、弱る	"placate, soothe, calm, weaken, droop"	Ingon sa napuypoy dayon ang iyang kalagot.	彼の怒りはすぐ治まったようだ。	It looked he abated his fury soon.		
s	puyra	fuera	外、他	"away, out"	Puyra gaba!	祟りませんように！（まじない言葉）	God forgive me!		
s	puyra sa	fuera sa	外、他	"aside from, "					
s	pwera	fuera	外、他	"away, out"					
s	pwersa	fuerza	力	force					
s	pwes	pues	それで、で、どうした？	"so, then"	"Pwes,kinahanglan usbon nimo kini paglimpyo."	じゃあ、君、もう一度これをきれいにしなけりゃいけないよ。	"So, you have to clean it again."		
s	pyano	piano	ピアノ	piano	Karaan na kaayo ang pyano sa among balay.	僕んちのピアノは滅茶古いよ。	The piano in our house is very old.		
	ra	ra	丁度、だけ	"just, only"	Ikaw ra jud ang gisaligan nako sa akong mga sekreto.	あたしの秘密を任せられるには、あなただけよ。	You're the only one whom I trust my secrets.		
s	rabanos 	rabanos	大根	radish	"Ingon sila makapanindot kuno sa kutis ang labanos, kung magsige ug kaon ani."	お大根は、食べ続けると、お肌によろしいそうでございますわよ。	They say that the radish is good for our skin if we keep on taking it.		
e	radis	radish	大根	radish	Lami kaayo ang radis.	大根がおいしい。	Radish is so delicious.		
e	radyator	radiator	ラジエーター	radiator	Naguba ang radyator sa trak.	トラックのラジエーターが壊れた。	The radiator of the truck was broken.		
s	radyo	radio	ラジオ	radio	Maminaw ta ug balita sa radyo.	ラジオでニュースを聞きましょう。	Let's hear the news by radio.		
e	raket	racket	ラケット	racket	Lig-on kaayo ang akong tennis raket.	私のテニスラケットは丈夫ですよ。	My tennis racket is very durable.		
	rakrakan	rakrak	機銃で撃つ	"shoot, strafe"	Girakrakan sa mga pulis ang mga tulisan.	警官たちは、強盗一味を掃射した。	The policemen shoot the robbers.		
	rang	ra nga	ra+nga	only					
s	ranggo	rango	位	rank 					
s	ranso	rancho	牧場	ranch	Siya nangimbitar nako nga mobisita mi sa ilang ranso sa baka sa probinsya.	彼は僕らに田舎の彼らの牧場を訪ねるよう招待したよ。	He invited us to visit their cattle ranch in province.		
s	rason	razon	理由	reason	Unsay imong rason sa pag-undang ug eskwela.	何が理由で学校やめたの？	What is your reason for quitting school.		
	rawraw	rawraw	白昼夢	daydream	Ganahan ko magrawraw ilalom sa kahoy.	私は木の下でうつらうつらするのが好きです。	I like to daydream under the tree.		
s	rayna	reina	女王	queen 					
s	rayuma	reuma	リューマチ	rheumatism 					
s	rebansin	revancha	再試合、雪辱戦	replay					
s	rebelde	rebelde	反乱 	"rebel, rebellion "	rebeldeng sundawo 	反乱軍	rebel army		
e	rebolber	revolver	リボルバー	revolver	Gusto siya magkupot ug rebolber nga pistola para iyang kaugalingong depensa.	彼は護身用にレボルバーを持ちたがっている。	He wants to have revolver for his own defense.		
s	rebolusyon	revolucion	革命	revolution	"Niadtong miaging rebolusyon, wala pa ko matawo adtong higayuna."	前の革命の時、私はまだ生まれていませんでした。	"That last revolution, at that time I was not yet born."		
?	rebulto	ribultu	像、聖像	statue					
s	regalo 	regalo	贈り物	gift 	Unsay imong gusto nga akong regalo nimo.	プレゼントは何がいいですか。	What do you like for my gift to you.		
s	regla	regla	生理、月経	menstruation 	Nagsakit ang akong tiyan kay naay regla.	生理でお腹が痛いの。	My stomach ache for menstruation.		
s	reglamento	reglamento	規則	"rule, regulation "	Kinahanglan atong sundon ang mga reglamento sa atong kumpaniya.	私たちは会社の規則に従わなければいけません。	We should follow the rules and regulations of our company.		
s	rehas	reja	格子	"lattice, grille "					
s	rehimento	regimiento	連隊	regiment 					
s	rehistro	registro	登録、登記する	register	Nakarehistro na siya sa simbahan. 	彼は教会に登記しました。	He registered to church.		
s	rehiyon	region	地方、州	region					
s	rehiyonal 	regional	地方の、州の	regional	Usa ka rehiyonal nga bangga sa Matematika ang among giapilan.	私たちは、州の数学コンテストに出場した。	We joined a regional contest in Mathematics.		
s	rekisa	requisa	ボディチェック、検査	frisk					
s	rekisito	requisito	必需品、必要条件	requisite 					
s	reklamo	reclamar	主張、断言、文句を言う	"claim, complain "	Si Nanay adunay reklamo bahin sa iyang ulo nga kanunay nagsakit.	母はいつも頭痛がするとこぼす。	Mother complained about her head that always had ache.		
s	rekluta	recluta	新兵、新兵募集	recruit 	Rekluta ang imong mga paryente aron moapil sa atong grupo.	君の親戚に我々のグループに入るよう声をかけてくれ。	Recruit your relatives to join our group.		
s	rektangulo	rectanglo	長方形	rectangle	Dad-a diri kanang rektanggulo nga karton.	あの四角の箱をここへ持ってきてくれ。	Bring that rectangular box here.		
s	relasyon	relacion	関係 	relation 	"Naguba ang relasyon namong duha ni Gina sa pagkaamiga, tungod lang sa usa ka lalaki."	あたしとジーナの二人の友情は、一人の男のために壊れてしまった。	The relation of friend between Gina and I was broken because of a man.		
s	relihiyon	religion	宗教	religion	Ang iglesia ni kristo nga relihiyon dili mokaon ug karne sa baboy ang mga sakop niini.	イグレシヤ　ニクリストの宗派では豚の肉は食べません。	Who belongs to the sect of Iglesia ni Kristo doesn't eat pork.		
s	relo	reloj	時計	watch	Takdo kining relo.	この時計は正確です。	This watch is correct.		
s	renta	renta	賃借料	rent 	Nagrenta ko ug gown para sa kasal.	私は結婚式のためにガウンを借りました。	I rented a gown for the wedding.		
s	repolyo 	repollo	キャベツ	cabbage	Ang repolyo makatabang sa digestion.	キャベツは消化を助けます。	Cabbage helps the digestion.		
s	reptilya	reptilla	爬虫類	reptile					
?	resbak		打ち返す、やり返す	"strike back, retaliate"					
s	reserba	reserva	保留、予約	reserve 	"Kinahanglan nga magpareserba ko daan ug tiket sa eroplano, kay daghan ron ug pasahero, ting-pauli."	私はあらかじめ飛行機のチケットを予約しなければいけません、帰省のシーズンには乗客が多いですから。	I need to reserve airplane ticket because of many passengers of going back-home-season.		
s	reseta	receta	処方箋	prescription 					
s	resibo	recibo	受取り	receipt 	Palihug tagai ko ug resibo sa akong nabayran tanan.	支払い全部の領収書をお願いします。	Please give me the receipt for all which I paid.		
e	resipe	recipe	レシピ、調理法	recipe	Wala na ko magkinahanglan ug resipe sa pagluto.	私は、料理するのにレシピはいりません。	I don't need of recipe for cooking.		
s	respetado	respetado	尊敬すべき	respectable					
s	respetar	respetar	尊敬する、大切にする	respect					
s	respeto	respeto	尊敬	respect					
s	responde	responder	返事する 	respond 					
e	restawran 	restaurant	食堂	restaurant 	Manghinaut ko nga masubli ang atong pagpangaon sa restawran.	もう一度レストランで食事したいな。	I wish we have dinner at a restaurant once again.		
s	resulta 	resulta	結果	result 					
s	retiro	retiro	引退、退職	retire					
s	retorika	retorica	修辞	rhetoric					
s	retrato	retrato	写真、肖像画	portrait					
s	reyalisar	realizar	実現する	realize					
s	rikisa	requisar	捜索 	search					
s	rilihiyon	religion	宗教	religion					
s	rilis	rielis	鉄道 ←Sp.rielis レール	railroad 	Sa Japan maanindot kaayo ang ilang mga rilis ug una pa sa teknolohiya.	日本の鉄道は最先端技術でとても素晴らしい。	The top technology of railroad in Japan is very nice.		
s	rinyon	ri?on	腎臓	kidney	Ayaw kamo pagpalabi ug kaon ug parat kay magkasakit unya mo sa rinyon.	しょっぱいものを食べ過ぎるとやがて腎臓を悪くするよ。	"Don't eat too much salty food, later you might suffer kidney."		
s	ripa	rifa	宝くじ、くじ	raffle 	Kanunay lang ko miapil ug bisan unsang ripa apan wala pa gyod ko makadaog bisan konsolasyon lang.	私いつも、くじがあれば参加するんですが、一度もなにも当たったことがありません。	I always joined to any kind of raffle but I never won even a consolation prize.		
s	risgo	riesgo	危険	risk					
s	risita	receta	処方箋	prescription 					
s	ritirado	retirado	引退した人	retired					
s	ritmo	ritmo	リズム	rhythm	Nindot paminawon ang ritmo sa patak sa ulan.	雨の落ちる音を聞いているのはいいね。	It's nice to hear the rhythm of a falling rain.		
s	ritwal	ritual	儀式	ritual					
s	riyalisar	realizar	実現する	realize					
s	romansa	romanza	恋愛	"romance, love affair"					
	ron	karon	今	now	Wa gyud ron sila sa ila.				
s	ronda	ronda	パトロール、夜警 、手入れ	patrolling 	Sige karon ang ronda matag gabii sa mga pulis sa dalan tungod kay midaghan na usab ang tulis karon.	"この頃泥棒が増えたので,毎晩警察がパトロールしています。"	The police is mow conducting patrol the street every nights for increased of robbery.		
s	rosaryo	rosario	ロザリオ、じゅず	rosary					
s	rosas 	rosa	バラ	rose 	Kasagaran nga mga tawo rosas ang paborito nga bulak.	大体のひとは、バラは好きな花ですよ。	For most of the people rose is the favorite flower.		
s	rotonda	rotonda	ロータリー	roundabout					
s	rumbo	rumbo	標的、針路	"target, course"					
s	rumpi	rompe	ばらばらに壊す	break up					
s	ruska	rosca	ねじ	screw					
s	ruta	ruta	ルート	route	Ang ruta sa mga pasaherong jipney	乗合ジープニーの路線	The route of passenger jeepney		
	sa	sa	〜へ	to 	Adto ko sa merkado.		I was sweeping in front of our house.		
	sa ato pa	atu	ところで	by the way					
	sa atubangan 	atubang	〜の前で	in front of 	Maulaw ko mokanta sa atubangan sa tanan nila.	皆の前で歌うのは恥ずかしいな。	I'm ashamed to sing in front of all.		
	sa dihang 	diha	〜している時	"while, when doing "	Tungan gabii na sa dihang miabot sila. 	彼らが着いた時は、もう真夜中でした。	It was midnight when they arrived.		
	sa dili pa	dili	〜する前に( 未来) 	before doing	Naa koy usa ka butang nga gustong buhaton sa dili pa ko mamatay.	私が死ぬ前にしたい事がひとつある。	I have one thing that I want to do before dying.		
	sa gawas 	gawas	外で、外へ 	to outside 	adto sa gawas. 	外に行く	go out		
	sa higayon 	gayun	〜している時	when 〜doing 	Sa higayon nga masakpan tika dili na ko makapasaylo nimo.	お前を捕まえた時には、許さないからな。	When I catch you I won't forgive you.		
	sa hinanali 	dali	突然に 	suddenly 	Sa kalit lang siya nga nasuko nami.	急に彼は我々を怒った。	Suddenly he got angry with us.		
	sa kalit 	kalit	急に	"suddenly, at once"					
	sa laing bahin 	lain bahin	又、一方では	while 					
	sa ngatanan	tanan	とても	very					
	sa sulod 	sulud	内で、内側に	to inside 	Naay daghang humigas sa sulod sa gibutangan ug asukal.	砂糖つぼの中に蟻が一杯いる。	There is a lot of ants inside the sugar pot.		
	sa wala pa	wala	〜する前に( 現在・過去)	before doing 					
	saad 	saad	約束する	promise 	"Kon nasaad ka mobalik ka,"	もし帰ってくると約束したら	"If you promise that you come back,"		
	saag	salaag	迷う、脱線する	stray					
	saba 	saba	煩いこと、ｶﾞﾐｶﾞﾐ叱る、触れ回る	"scold, noise "	Gikasab-an ko sa among maestra. 	先生に叱られた。	I was scolded by my teacher.		
	sabaan	saba	うるさい、おしゃべりな	noisy					
s	Sabado 	sabado	土曜日	Saturday	Kada  sabado ang akong iskedyul paglaba sa akong mga sinina.	毎週土曜日には洗濯をすることにしてます。	Every Saturday is my schedule to wash my clothes.		
?	sabagay	sa bagay?	とにかく	anyway	"Sabagay, sakto man pod ang iyang gibuhat."	とにかく、彼のしたことは正しい。	"Anyway, what he did was right."		
	sabak	sabak	擁く	"embosom, embrace"					
	sabakan	sabak	腿、膝	lap	Ang mga bata gusto molingkud sa sabakan sa ilang mama.	赤ちゃんはお母さんの膝に座るのが好きなものよ。	Kids like to sit on their mother's lap.		
	sabal	sabal	邪魔、障害、塞ぐ、不利	"hindrance, liability, impediment, encumber"	Dili ko gusto motrabaho kon naay daghang sabal.		I don't like to work if there are lots of impediments.		
	sabasaba	saba	おしゃべりする	gab	Ayaw pagsabasaba sulod sa simbahan.	教会の中でおしゃべりするんじゃありません。	Don't gab inside the church.		
	sabat	sabat	復唱	"echo, repeat after"					
	sabaw 	sabaw	汁、スープ	soup 	Ang sabaw nga gama sa mais maoy maayo para sa diet.	トウモロコシのスープは、ダイエットに良い。	The soup made of corn is good for diet.		
	sabay	sabay	普段	usually					
	sabay	sabay	一緒に行く、つきまとう	"go with, hang around"					
	sabaysabay	sabay	一緒に、連れ添って	"altogether, following"					
	sab-it	sab-it	掛ける、吊るす	hang					
	sablay	sablay	背負う、上に掛ける	"shoulder, hang"					
	sablig	sablig	水を撒く	"dabble, spray, sprinkle"					
	sabligan	sablig	はね飛ばす（水などを）、はねる	splash	Iya kong gisabligan ug tubig sa dagat.	彼、私に海の水を撥ねかけたの。	He splashed me with sea water.		
s	sabon 	jabon	石鹸	soap 	Nahilis na ang sabon pangkaligo.	お風呂の石鹸が溶けちゃってる。	The soap for bath were melted.		
	sab-ong	sab-ung	掛ける、首に巻く、吊るす	hang	Palihug ko ug sab-ong sa akong jaket.	すみませんが、上着を掛けてもらえますか。	Could you hang my jacket please?		
	sabot	sabut	取決める	"deal, "	Ikaw wala kay ayo ikasabut kay dili ka motuman.		You are not good deal 'cause you didn't follow.		
	sabot 	sabut	理解する	understand 	Nakasabot ka? 	わかりましたか。	Do you understand?		
s	sabotahe	sabotaje	サボタージュ	sabotage	Adunay sekreto nga sabotahe ang mga mamumuno.	労働者は密かにサボタージュをしている。	The laborers  have a secret sabotage.		
	sabotsabot	sabut	協議	negotiation					
	sabulak	sanulak	散らばる	"scatter, strew"					
	sabwag	sabwag	ちらす、広げる、放つ	"splash, spread, disperse"	Gisabwag nako ang mga liso sa kamatis.				
	sabyag	sabyag	水、泥などをはねる、撥ね飛ばす	"splash, spatter, spread"					
	sad	sad	〜もまた、同様 	"also, too"		usab　に同じ			
	sad-an	sala	落ち度	"wrong, offend, fault"	Kinsay sad-an nilang duha sa ilang away.	喧嘩した二人のどっちが悪いんだ？	Which is the sinner of the two in quarrel.		
	sad-ay	sad-ay	背負う、もたれる	"hang, recline"	Isad-ay lang luyo sa pultahan ang imong bag.		Just hang your bag behind the door.		
s	sadista	sadista	サディスト	sadist	Ang iyang bana sadista.	彼女の亭主はサディストだよ。	Her husband is a sadist.		
	sadya 	sadya	盛況の、生き生きした	"lively, cheer"	Ang kanta nga ilang gikanta sadya paminawon.	彼らの歌った歌は陽気に響いた。	The song which they sang sounded lively.		
	sagabal	sagabal	邪魔	"cause of delay, impediment"	"Ayaw paubana sa biyahe ang mga bata kay nagdali ta, sagabal ra sila."	子供たちを旅行に連れて行くなよ、急いでいるんだから、邪魔。	"Don't let the children join our trip. Because we are in a hurry, they are drags."		
	sagabay	sagabay	仲間	"mate, pal"	Siya ang akong sagabay sa dula sukad sa bata pa kami.		He was my playmate since we were young.		
	sagad	sagad	いつもの、一般的、良く起きる	"usual, regular"	Siya nanagat sagad sa iyang buhat matag adlaw.	彼は毎日魚を獲るのを日課としていた。	He usually went to fishing as his daily work.		
	sagadsad	sagadsad	足を引きずって歩く	"drag his feet, shuffle"					
	sagakay	sagakay	抱き上げる	lift into arms					
	sagalsal	sagalsal	ざらざらの、ぎざぎざの	"harsh, jag"	Sagalsal ang tingog nga mogawas sa akong tutunlan.		The sound coming from my throat is harsh.		
	sagang	sagang	逸らす、かわす	"parry, hindrance"	sagang sa hangin 	風除け	a windbreak		
	sagap	sagap	気付く、小耳に挟む	"acquired, received"					
	sagbat	sagbat	余計なことを言う	unsolicited comment					
	sagbay	sagbay	掛ける	hang					
	sagbot	sagbut	雑草、ゴミ 	"weeds, grass, trash"	Ang mga sagbot kinahanglan ibutang sa basurahan.	雑草はゴミ箱に入れなければいけません。			
	sagbutan 	sagbut	原っぱ 	grassy field 	Nawala ang akong pulseras sa sagbutan.		I lost my bracelet on the grassy field.		
	sagbuton 	sagbut	草の多い	grassy 	Sagbuton ang luyo nga bahin sa among balay.		The back part of our house is grassy.		
	sagdi	pasagad	ほっとけ！	Leave it alone.					
	saghid	saghid	かする、かすめる（ちょっと触れる）	"graze, light touch"	Nasaghid sa yuta ang iyang taas nga sinina.		Her long dress touch the ground.		
	saging 	saging	バナナ 	banana 	Tam-is kaayo ang saging bisan ug gagmay kini.	このバナナは、小さいけどとても甘い。	This banana is very sweet although it's small.		
	sagmuyo	sagmuyu	がっかりする、落胆	"sad, grief, damp"	Nasagmuyo ko sa kapakyasan nga akong naangkon.	私が採用されなくて落胆しました。			
	sagnunot	nunut	従う、意見に沿う	follow					
	sag-ob 	sag-ub	水汲み、竹筒	"draw water, bamboo container"	Nagsag-ob mi ug tubig gikan sa atabay.		We fetch water from the well.		
	sagol	sagul	添加する、混ぜる	mix	Isagol ang itlog sa harina aron lami ang hot cake. 	小麦粉に卵を入れるとおいしいホットケーキになります。	Putting egg in to flower makes the hotcake delicious.		
	sagop	sagup	採用、養子	adopt	Gisagop ra si Liza nila.		Liza was adopted.		
	sagpa	sagpa	ひっぱたく	"slap, spank"	Gisagpa ko ni Tatay. 	父にはたかれた。	I was spanked by my father.		
s	sagrados	sagrado	聖なる	holy	Aduna kami hulagway sa sagrado nga pamilya.	私たちは聖家族の絵を持っています。	We have a picture of the Holy Family.		
	sagubang	sagubang	耐える、忍ぶ	"undergo, bear, suffer, endure"	Akong gisagubang ang mga kalisdanan sa kinabuhi.		I undergo the hardships in life.		
	sagul	sagul	混ぜる	"ingredient, mix"	"Kon manglaba,ayaw isagol ang puti sa dekolor."		"When washing clothes, do not mix the white clothes with the colored ones."		
	sag-ulo	ulu	覚えている	"remember, memorize"	Dili ko kasag-ulo sa inyong mga ngalan.		I cannot memorize your names.		
	sagunson	sagunsun	継続的な	consecutive					
	sagup	sagup	養子にする	adopt					
	saka 	saka 	登る	climb 	Pagsaka ka sa bukid busa magsaka ko sa kahoy. 	君は山に登れ、僕は木に登るから。	You clime the mountain while I clime the tree.		
	sakay 	sakay 	乗る   	ride 	Mosakay ta ug taxi. 	タクシーに乗りましょう。	Let's take taxi.		
	sakayan 	sakay 	船、ボート	"boat, vessel"	Ang pagsakay ug sakayan ang atong kahimut-an.	私たちは、ボートに乗るのを楽しみましょう。	We will enjoy to ride on a boat.		
	sakbat	sakbat	余計なことを言う	unsolicited comment					
	sakdap	sakdap	襲いかかる	swoop					
	sakdapsakdap	sakdap	軽く触れる、	touch swiftly					
	sakit 	sakit 	痛み、痛い、病気	"pain, feel pain, sickness "	Sakit akong ulo.; Nasakit siya. 	頭が痛い。; 彼は病気です。	I have a headache.; He is sick.		
	sakiyo	sakiyu	盗む、びっこをひく	"steal, limp, hobble"	Nagsakiyo naglakaw si Jenny tungod sa iyang piang.		"Jenny walking, while her feet not in balance because of the injury. "		
	sakmit 	sakmit 	捕まえる	"catch, snatch "	Gisagmit ang akong bag sa dalan Colon.		My bag was snatched in Colon street.		
	sakna	sakna	申し込む、挑戦	"propose, offer, challenge"	sakna sa kaminyoon	結婚を申し込む	make an offer of marriage		
s	sako 	saco	サック、袋	sack 	Ang sako sa bugas humay.	モミ米を入れる袋	a sack of rice		
	sakob	saklub	覆う、さやを被せる	"cover, sheath"	Isakob ang imong sundang.		Put a cover of your bolo.		
	sakop	sakup	捕まえる、理解する	"catch, come to understand"					
	sakop 	sakup	メンバー	"member, include"	Daghang mga sakop sa Abu-Sayaff ang nadakpan na.	多くのアブサヤフのメンバーが捕まった。	Many members of Abu-Sayaff have been captured.		
	sakpan	sakup	捕まえる	"overtake, capture"					
s	sakramento	sacramento	秘跡、聖体	sacrament					
s	sakripisiyo	sacrificio	犠牲	sacrifice					
	saksak	saksak	混ぜる	"shuffle, deal"	"Ang mga tawo nga mitabong sa pulong-pulong sa mga politiko, saksak sinagol adunay dato, pobre, tiguwang ug bata."		"There were different kinds of people who attended the dialogues of politicians, there were rich, poor, old and young."		
	saksi	saksi	証人、証言する	"witness, attest"	Ang bugtong saksi lang sa krimen nga nahitabo mao ang singko anyos nga batang lalaki.	その犯罪事件の唯一の証人は、５才の男の子です。	The only witness of the matter is a boy of 5 years old.		
s	sakto 	exacto	適性である、ぴったり	exact	Ang T-shirt sakto kaayo sa ako ang sukod.	Tシャツのサイズ私にピッタリ。	The T-shirt is fit to me in size.		
	sakto na	sakto na	充分	enough	"Hunong na sa pag-yawyaw, sakto na."	馬鹿もいい加減にして、もう結構。	"Stop your silly talk, enough!"		
	sakuban	saklub	覆い、さや	"cover, sheath"					
	sakwat	sakwat	持ち上げる	"lift, raise"	Gisakwat ko sa akong papa gikan sa salog.		My father lifted me from the floor.		
	sakyan	sakay	乗ること	"riding, to ride on"	Unsay sakyan nga awto nato?	僕たち何に乗るの？	What car will we ride?		
	sakyanan 	sakay	乗り物	vehicle	Bisan asa karong bahin sa probinsya aduna nay daghang sakyanan nga klase klase.	今は、どんな田舎にいっても色々な乗物があります。	Any part of provinces now has a lot of different kinds of transportation.		
s	sala	sala	応接間、居間	"drawing room, living room"					
	sala	sala	罪	sin	Atong ikumpisal ang atong mga sala.	私たちの罪科を懺悔しましょう。	Lets confess our sins.		
	salaag	salaag	迷う、外れる	stray					
	salaan	salaan	篩い	"filter, screen, sieve"					
	salabutan	sabut	知力、知性	"intellect, mind"	Mas lapad ug salabutan ikaw kay niya.	君は彼よりはるかに広い知識があるよ。	You have wider mind than him. 		
	salabutanon	salabutan	知性のある、知識人	intellectual	Ang mga propesyunal adunay salabutanon nga panghunahuna.		Professionals have intellectual minds.		
	salag	salag	巣、我が家	"nest, home"					
	salagma	salagma	偶然	by chance					
s	salamangka	salamanca	手品	"magic, sleight of hand, juggle"	Ang salamangka sa salamangkero luma na nga estilo.	あの手品師の手品はもう古い。	The magic of the magician is old style.		
	salamat	salamat	有難う、感謝	thank you 	Salamat kaniyo.	皆さん有難う。	Thank you.		
	salamin	salamin	鏡、ガラス	"mirror, glass"	Ang karaan nga salamin sa balay kalit lang nga nabuak.	家の古い鏡が突然割れた。	The old mirror was suddenly broken.		
	salampati	salampati	鳩	"dove, pigeon"					
	salangkap	langkap	肩代わりする	take over some oblication					
	salaod 	sala balaud	悪事、犯罪	crime	Nahukman ka nga sad-an sa salaod nga imong nahimo.		You are guilty of the crime you have committed.		
	salapi 	salapi	金	money	Wala koy salapi.	私、お金ない。	I don't have money.		
	salapid	sulapid	撚る、編む	"twist, weave"	Nasalapid ang akong dila.	舌がもつれてしまいました。	My tongue was twisted.		
	salatan	salatan	北東風、台風の風	"north-east wind, storm wind"	Niigo sa among lugar ang hangin nga salatan.	台風の風が私たちの場所を襲った。	The northeast wind hits our place.		
	salawayon 	saway	邪悪な 	"evil, despised"	Ang salawayon nga buhat dili molungtad.	悪事は長続きしない。	Evil acts will not last.		
	salay	salay	背負う、引っかかる	"shoulder, hang"					
s	salbahis	salvajes	無慈悲な	"cruel, lecherous"	Ayaw pakigkita sa tawo nga salbahis.	性質の悪い連中と付き合うんじゃありません。	Don't meet with ruffian people.		
s	salbar	salvar	救う	save	Misutoy og dagan ang biktima aron sa pagsalbar sa iyang kinabuhi.	被害者は命からがら急いで逃げ出した。	The victim quickly run away for his life.		
	salga	salga	口を挟む、場に入る	"interrupt, break in"					
	salibag	salibag	投げる、捨てる	"cast, throw away"	Ayaw isalibay ang mga plastic kay pwede pa kining gamiton ug usab.	そのビニール棄てないでおいて、後で使えるから。	"Don’t throw away the plastic, it can be recycled."		
	salibay	salibag	投げる、捨てる	"cast, throw away"					
s	salida	salida	ショー、見世物	TV show	Nagtan-aw ko ug salida sa telebisyon.	テレビでショーを見ました。	I am watching a television show.		
	salig 	salig	信頼する	"trust, believe, rely"	Salig kaayo ko nimo busa ampingi ko. 	信じてるから大事にして。	I trust you so take care of me.		
t	saligang batas		tagalog 憲法 batakang balaod	constitution	Dili buot ang mga pilipino nga ilisdan ang saligang balaod sa bag-ong administrasyon.	多くのフィリピン人は新しい政府が憲法を替えることを好まない。	A plenty of the Filipino doesn't like to change the constitution by the new government.		
	salikwaot	salikwaut	不器用な、	"awkward, queer"	Salikwaut ko tan-awon kon magsuot ug sapatos nga taas ug tikod.	ハイヒール履くと私みっともないのよ。	I look awkward when I wear high heeled shoes.		
	salikway	salikway	捨去る、横にやる、拒絶	"abandon, reject"	Si Mario gisalikway sa iyang pamilya.	マリオは家族に見捨てられた。	Mario was abandoned from his family.		
	salimbong	salimbung	覆い、壁	"wall, shield, screen"	Misunod siya sa pagkaligo nga wa gayuy salimbong ang lawas.	彼女は中に入り全裸になって水を浴びた。			
	salimoang	salimuang	幻覚、無我夢中	"illusion, delirious"	Nakasalimoang ta sa niining drug.	この薬で幻覚症状になった。	We had hallucinations by this drug.		
	salin	salin	残り物	"remains, leftover"					
	salindot	salindut	押しやる、横にする（棚上げする）	"shove away, shelve, put aside"					
	salipdan	salipud	隠れる	block					
	salip-it	salip-it	くさび	wedge					
	salipod	salipud	囲い、シェルター	"shield, shelter, barricade"	Nidagtum ang mga panganod nga nakasalipud sa adlaw.; Salipod ug kakahuyan ang among balay .	太陽を覆っている雲は暗かった。;私たちの家は林で囲われています。	The clouds covering the sun was dark. ;Our house is surrounded by trees.		
s	salir	salir	出る、現れる	"go out, come out "					
	salirap	sulirap	椰子の葉の編物	woven coconut fronds mat					
s	salmon 	salmon	鮭	salmon	Salmon ang among sud-an karon.	今日のおかずは鮭だよ。	Our viand for today is salmon.		
	salmot 	salmut	出場する	participate	Gusto ko nga salmot sa tenis tornament.	テニス大会に出たいのです。	I like to participate the tennis tournament.		
	salo	salu	取る、受取る	catch	magsasalo; Ako ang nakasalo sa bola.	catcher（baseball)	catcher; I was the one who catch the ball.		
	salo	salu	共に食事する	share meal					
	salod	salud	水汲み、受ける	"draw water, catch"					
	salog	salug	川	river					
	salog 	salug	床、階	floor	paglampaso sa salog	床を磨く	polish floor		
	salohan	salu	共に食事する	"join, share, together"	"Dali kamo, salohan ko ninyo sa pagkaon."	皆おいで、一緒に食べよう。	"Come here, let's eat together."		
	salom	salum	潜る、沈む	"dive, sink"					
	salop 	salup	日が沈む	sink 	salop sa adlaw; Ang adlaw mosalop sa kasadpan.	日没	sun set; The sun sets on the west.		
	salosalo	salu	パーティ	"feast, party"	Nahimuot ang kada usa sa salosalo.	皆それぞれパーティを楽しんだ。	Each one enjoyed the party.		
	sal-ot	sal-ut	挿入、割り込む	"insert, intrude"	Puwede ko nga mosal-ot nimo sa linya kay magdali man gud ko.	済みませんが急いでいるので割り込ませてください。	Let me push into your front of the line 'cause I'm in a hurry.		
	salowaki	saluwaki	うに	sea urchin					
s	salsa	salsa	ソース	sauce	Magluto ko ug isda nga adunay salsa.	魚をソースで煮つけます。	I will cook fish with sauce.		
s	salto	salto	ジャンプ、スキップ、急停止	"jump, skip, sudden stop"	Misalto nang tawhana sa inum sa dihang giulser na.	胃潰瘍になって、あいつは酒をやめた。	That guy stopped to drink after he got ulcer.		
	salum	salum	飛び込む、潜る、泳ぐ	"dive, swim"	Gusto kong moeskuwela sa pag-salum nga klase.	ダイビング（水泳）のクラスに入りたいんですが。	I like to enroll diving class.		
	salumsum	salumsum	黄昏	twilight	Kilumkilum na pag-abot nako sa among balay.	家に着いた時はもう夕暮れでした。	It was already twilight when I reach home.		
	salup	salup	すくう	"scoop, skim"					
	salu-salu	salu	宴会、パーティ	"banquet, dinner party"	Adto himoon sa usa ka hotel ang salu-salu sa kasal.	結婚式の披露宴はホテルでします。	The wedding banquet will be held in a hotel.		
	saluso	salusu	時間前に	ahead of time					
	sama 	sama	〜の様な、同じ	"like as, same, similar"	Ang kabati sa iyang batasan sama ra siya sa usa kahayop.	彼の行状の悪さは、さながらケモノのようだ。	His bad character is like he is an animal.		
	samad 	samad	怪我、怪我する	"injured, wound"	Daghan na kaayo ug samad akong kasing-kasing.	私の心はもう傷だらけ。	My heart is full of injuries.		
	sam-ang	sam-ang	お墓	cemetery					
	samaran	samad	怪我⇒samad	injury	Siya samaran sa iyang kamot.	彼は手を怪我した。	He injured his hand. 		
	sambag	sambag	助言する	"advise, admonish"	Unsay sambag sa imong doktor?	お医者さん、どうしろって？	What is the advice of your doctor?		
	sambag	sambag	タマリンド	tamarind					
	sambingay	sumbingay	たとえ話	parable	Daghan kitag mabasa nga mga sambingay sa Bibliya.	聖書にはいっぱい例え話があります。	We can read many parables in the Bible.		
	sambog	sambug	注入、混ぜる	"infusion, mix"	Unsay gisambog niining gihatag nimong ilimnon?	この君がくれた飲み物、何が混ざってるの？	What have you mixed in this drinks that you give me?		
	sambol	sambul	ヒリヒリする、触れると痛い	"sore, bother, discomfort"					
	samdan 	samad	samad の活用	wounded	Samdan ko.; Gidala sa tambalanan ang mga samdan.	怪我しちゃった。; 怪我人は病院に運ばれました。	I got injured.; The wounded were brought to the hospital.		
	sami	sami	キズ、くもり、汚れ	"tarnish, smudge"					
	sam-id	sam-id	研ぐ	"whet, sharpen"	Imong gisam-id ang imong kutsilyo?	君が包丁研いだの？	Did you sharpen your knife?		
	samin 	salamin	鏡、窓ガラス	"mirror, window glass "		窓ガラスはbildoの方が一般的			
	samina	sinina	⇒sinina	⇒sinina					
	samok 	samuk	煩わす、悩ます	"bother, annoy, disturb, molest"	"Samok kaayo akong kinabuhi, gusto nako namatay. "	人生つらくて、死んじゃいたい。	My life is so suffering that I want to die.		
	samokan 	samuk	うるさい、面倒な、おせっかいな	"troublesome, meddlesome"	Ikaw samokan kaayo ka sa akong gibuhat.	お前ほんとに仕事の邪魔だよ。	You are bothersome to my work.		
	samot	samut	悪化、より強くする、いっそう	"worsen, more"	Misamot kakusog ang bagyo.	台風はますますひどくなった。	The typhoon become stronger.		
	sampak	sampak	束までいれる、固定する						
	sampong	sampung	妨害、ブロックする	"obstruct, stopper, cover, encumber"	Ayaw sampongi ang imong nawong.	顔隠さないで。	Do not cover your face.		
	sampot	sangput	土台、台尻	"butt, base, buttocks"	Gi-indiksyonan siya sa sampot.	彼はお尻に注射された。	She was injected in her buttocks.		
	samtang 	samtang	〜している間に 	while 	"Samtang maghulat sa doktor,pagbasa una ug mantalaan."	お医者さんを待つ間、新聞でも読んでてください。	"While waiting for the doctor, you read newspapers."		
	samut	samut	激化、悪化、もっと〜になる	"become worse, deteriorate"					
	sanag	sanag	まぶしい光、明るい表情	glare	Sanag sa mata ang kolor sa imong sinina.	あなたのドレスの色はまぶしいよ。	The color of your dress is glaring to the eyes.		
	sanay	sanay	繁栄する	"flourish, thrive, multiply"	Hinaut pa unta nga mosanay ang inyong negosyo.	あなたのお仕事がうまくいきますように。	I hope that your business will flourish.		
	sandayong	sandayung	樋	gutter	Ang sandayong namo sa balay kusog motulo.	うちの樋はえらく漏るよ。	Our house gutter leak badly.		
	sandig	sandig	寄りかかる	recline	Ayaw pagsandig sa bildo nga bongbong.; Makasandig ka nako biisan unsang orasa.	窓ガラスに寄りかからないで下さい。;何時だって僕を当てにしていいよ。	Don't lean to the glass window.; You can lean on me anytime. 		
	sandiganan	sandig	背もたれ	back rest					
	sando	sandu	アンダーシャツ、袖なしシャツ	sleeveless	Puti nga sando ang gusto nakong isuot.	白の袖なしシャツを着るのが好きです。	I like to wear white sleeveless.		
	sandok	sanduk	ひしゃく、すくう	scoop					
	sandurot	sandurut	親密	"hospitable, intimate"	Dili ko makigsandurot ug tabian.	俺はおしゃべりな奴とはお近づきになりたくないね。	I will not become intimate with gossipmongers.		
	sanga	sanga	枝	branch	Adunay salag sa sanga sa kahoy.	木の枝に巣があります。	There a nest on the tree branch.		
	sangag	sanglag	炒る	roast					
	sang-at	sang-at	懸ける、吊るす、置く	"put to the top, hang"	Isang-at sa kabinet ang imong balonan.	あなたのおやつを、戸棚の上に掛けておきなさい。	Put your lunchbox on top of the cabinet.		
	sangay	sangay	同名	same name	Tulo mi sa opisina nga mga sangay.	事務所に同名のものが三人います。	We are three in the office having the same names.		
	sangga	sangga	支え、支持	support	Akong gisangga sa akong mga kamot ang imong sampot.	君のお尻を両手で支えているよ。	I support your butt with my hands.		
	sangga	sangga	親友	close friend					
	sanggab 	sanggab	竹の筒(椰子酒を貯める）	bamboo container 	Sanggaba ang tubig aron dili mausik.		You draw the water so it won't be wasted.		
	sanggot 	sanggut	かま、なた、椰子樹液を採取する	"sickle, hatchet, get toddy"	Dili ko kamao mogamit sa sanggot.	私はなたは使えない。	I don't know how to use sickle.		
t	sanggunian		議会	council	Ang sangguniang kabataan nagpasiugda ug sangka sa kalimpyo ug kaberde sa palibut.	青年評議会は、清潔で緑の環境運動を発足させた。	The youth council launched the clean and green contest.		
	sanghid	sanghid	嘆願、許可を得る	"entreat, ask permission"					
	sangi	sangi	端っこが欠ける	break off the edge					
	sangit	sangit	ひっかかる、止める、遅らす	"snag, hold"					
	sangka	sangka	競争、コンテスト、コンクール	contest	Kinsa ang nakadaug sa sangka sa kaon?	誰が大食い競争に勝ったの。	Who won the eating contest?		
	sangkaay	sangka	競い合う	contest					
	sangkad	sangkad	一杯にする、埋まる	"fill, enough, broad"					
	sangkap	salangkap	完備、供給する	"well-supplied, ingredient, fully-equipped"	Unsa ang mga sangkap sa pagluto ug pinakbet?	Pimakbetを作るにはどんな材料が要るの？	What are the ingredients in cooking pinakbet?		
	sangko	sangku	届く、昇りつく、間に合う	reach	Nasangko sa langit ang akong kalipay sa dihang navaledectorian ko.	卒業生総代になって、天にも昇る気持ちでした。	I was in the seventh heaven when I became the valedictorian.		
	sangko sa langit	sangku langit	極致	apex	Sangko sa langit ang kayugot	悲痛の極みである			
	sangkoanan	sangku	結果	"outcome, end"					
	sangla	sangla	らい病、ハンセン病	leprosy					
	sanglag	sanglag	炒る	"parch, roast"	Nakakaon ka na ug sinanglag nga mais?	焼きトウモロコシを食べましたか？	Have you eaten roasted corn?		
	sanglahon	sangla	ハンセン病患者	leprous case					
	sanglay	sanglay	天秤で担ぎ持つ	carry with a pole					
	sanglit	sanglit	というのは、一方	"while, since, instead, instance"	Tagaan na lang tika ug pagkaon sanglit ug kuwarta.	金じゃあなくて、食べ物をやろう。	I will give you meal instead of money.		
	sanglit kay 	sanglit	何故なら	because					
	sanglitanan 	sanglit	例 	example	Ang nahitabo sa imong kinabuhi usa ka maayong sanglitanan sa nagsobrang conpyansa.	君の人生に起こったことは自信過剰のいい例だよ。	What happened to your life is a good example of over-confidence.		
	sangon	sangun	委ねる、任せる、ゴール	"hitch, goal, saddle"					
	sangpit	sangpit	呼び掛ける	"call, invoke"	Kung mobisita ka sa balay sagpit lang sa akong ngalan.	家に着いたら、僕の名前を呼んでください。	If you visit the house just call my name.		
	sangpot	sangput	結果、おしり、土台	"outcome, result, end"					
	sangputanan	sangput	結果、効果	"effect, outcome, result"	Unsa man ang sangputanan sa inyong mga bisyo?	あなた方の悪徳の結果は何か。	What will be the outcome of your vices?		
	sangyad	sanglad	座礁	"strand, aground"					
	sangyaw	sangyaw	はびこる、流布	"spread, expand"	Atong isangyaw ang maayong balita ngadto sa katawhan.	その良い知らせを皆に流しましょう。	Let’s spread the good news to the people.		
	sanina	sinina	服⇒sinina	"clothes, dress"					
	sanong	sanung	同意する	"agree, assent"	Misanong akong mama sa akong gihangyo nga moeskwela ko.	母は私が学校に行きたいというのを了解してくれた。	My mother agreed that I go to school.		
	sansan	sansan	機織でトントンと詰める	tamp with woof (in weaving)					
	santa	salanta	遮断する	"interrupt, stop"	Ayaw ug santa kon dunay mag-estorya.	人が話してるのを止めないの。	Do not interrupt  when somebody is talking.		
	santing	santing	耳に残る、怒りが甦る、ちくちくする	resonate					
	santop	santup	心に浮かぶ、思いつく	"come to mind, occurred to"	Misantop sa akong hunahuna.	私の心に思い浮かんだ。	It occurred to me.		
s	santos	santo	聖	holy					
	saog	saug	引揚げる、動かす、興奮	"drag, move"					
	sapa	sapa	小川	"brook, stream"					
	sapang	salapang	やり	spear					
s	sapatero	zapatero	靴紐、靴屋 ←Sp.zapatero靴屋	"shoestring, shoemaker"	Akong gipaayo sa sapatero ang akong guba nga sapatos.	私は壊れた靴を靴屋で直してもらった。	I had my worn-out shoes repaired by a shoemaker.		
s	sapatos 	zapato	靴	shoes	Nanginahanglan ko ug sapatos nga pangeskwela.	私は学校用のシューズが要ります。	I need a school shoes.		
	sapaw	sapaw	上塗る、コーティング	"coat, layer"	Paugha sa ang unang sapaw sa pintal una ang ikaduha.	上塗りをする前に最初のコーティングを乾かしてください。	Let the first coating dry before applying the second coating.		
	sapayan	sapayan	気に留める	"mind, bother, appreciation"	Walay sapayan.; Dili na nako igsapayan ang nawala nga kwarta.	どういたしまして。;お金が無くなったことは気にしていません。	Not at all.; The lost money is not of importance to me.		
	sapayanon		重大な	consequential					
	sapian	sapi	金持ちの	rich	Dili kanunay maayo niya ang iyang ginikanan sapian.	両親が金持ちなことが必ずしもいいとは限らない。	It is not always good to one that his parents are rich.		
	sapid	sulapid	編み髪、足を交差する、もつれる	"braid, cross feet"	sapid ang dila	舌がもつれる	speak inarticulately		
	sapid ang dila	sapid dila	はっきりと話す	articulate					
	sapigad	sapigad	擦寄る	snuggle					
	sapin	sapin	靴、被る	"shoes, cover"	Mga papel lang ang gisapin sa pagkatulog sa mga tawo sa aseras.	道路わきで寝ている人たちは、新聞だけ被っている。	It's only papers that cover the sleeping people on the sidewalk.		
	saplod	saplud	酸っぱい	"sour, tart"	Saplod pa kaonon ang saging.	そのバナナはまだ酸っぱいよ。	The banana is still tart to eat.		
	sapnan	sapun	急襲する	overtake	Nasapnan ko sa akong amigo sa among lumba ug lakaw.		My friend overtook me when we race walking.		
	sapnay	sapnay	抱き上げる、抱え運ぶ	lift into arms					
	sapnot	sapnut	粗い	"rough, coarse"	sapnot nga panit; Sapnot hikapon ang buhok nga wala ikondisyon.	ざらざらした表面（皮）;　コンディショナーをつけないと触って荒い髪になるよ。	coarse skin; A hair without a conditioner is coarse when touched.		
	sapon	sapun	捕まえる、次	"catch, next"					
	sap-ong	sap-ung	口塞ぎ、猿ぐつわ、塞ぐ	"gag, cover"	Pssst! Gisap-ongan ni Kris sa iyang tudlo ang baba ni Mako.	「シーッ」KrisはMakoの口に指をあてて塞いだ。	Ssh!　Kris touched Mako's lips by her forefinger and shut.		
	sapot	saput	服、着せる、着る	"clothe, dress"	Walay sapot sa lawas ang nakit-an nga patay sa likod sa simbahan.	教会の裏で発見された死体は服をつけていなかった。	The body that was found at the back of the church was naked.		
	saput	saput	不機嫌な	grouchy	Gisaput siya karon.	彼、今機嫌悪いよ。	He is now in bad mood.		
	sapwang	sapwang	抱き上げる	lift into arms					
	sarang	sarang	ちょうど良い、適格な	"fit, qualify, be able"	Dili ko sarang nga mamahimong miyembro sa inyong pamilya.	あたし、あなたの家族の一員になるには、ふさわしくないわ。	I am not qualify to be a member of your family.		
	sarap	sarap	急降下、視線を移す	"dive, move line of sight"	"Milingi ko kang Mituru, kini na ang misarap sa kapanganoran."	私が満を振り返ると、彼はもう大空にダイブしていた。	"When I looked back Mituru, he had already dived to the sky."		
	sarap	sarap	おいしい	delicious food					
	sarasay 	sarasay	よろける、千鳥足	"drunk, stagger"	Nisarasay sa karsada ang hubog.	酔っ払いは千鳥足で通りを行った。	The drunkard staggered on the road.		
	sari			mixed					
	sarisari	sarisari	雑貨屋、野菜のごった煮	convenience store	Sarisari nga mga prutas ang akong giandam.	私は色んな果物を用意した。	I prepared different fruits.		
	sarol	sarul	鍬、草かき	hoe	Nganong imong gibiyaan ang sarol sa hardin?	どうして草カキを庭に置いてきたの？	Why did you leave the hoe in the garden?		
s	sarsa	salsa	ソース	sauce					
s	sastre	sastre	仕立屋	dress maker 					
s	satanas	satan	サタン、悪魔	Satan	Ayaw patintal kang satanas.	悪魔の誘惑に乗るな。	Don’t get tempted by Satan.		
	saulog 	saulug	祝う、式典	celebrate	Nagsaulog mi sa kapistahan. 	私達はフェスタを祝いました。	We celebrated the Fiesta.		
	sawa	sawa	大蛇、蛇	"big snake, python"	Ang dako nga sawa kaya ni nga molamoy ug tawo.	大きな大蛇は人を飲み込める。	A big python can swallow human.		
	sawan	sawan	ひきつけ、痙攣	"convulsion, fit"					
	saw-an	salu	分かつ	"share, partake"					
	saw-anay	salu	分け合う	sharing	Magsaw-anay ta sa akong balon nga paniudto.	私のお昼のお弁当をわけましょう。	Let's share the lunch I brought.		
	saway	saway	非難、酷評する、けなす	"censure, criticize"	Akong gisaway ang ilang paagi sa pagdisiplina ug anak.	私は、彼らの子供のしつけ方に反対した。	I criticized their way of disciplining their children.		
	sawod	salud	一杯、桶、汲む、捉える	"draw, catch, container"	Nasawod sa akong pandungog ang imong mga gipanulti tanan.	君の言ったことは皆よくわかりました。	All the things you said were drawn to my ears.		
	sawog 	salug	床	floor 					
	sawom 	salum	飛び込む	dive	Ayaw pagsawom kay lawom. 	深いから潜るな。	Don't dive 'cause it's deep.		
	saw-on	salu	受ける、取る、共に食べる	"catch, fest"					
	sawosawo	salu	宴会、食事	"meal, feast"					
	sawsaw	sawsaw	浸して撒く（水を布などに）	dunk					
	say	sad	もまた	"too, also"					
	saya	saya	スカート	skirt	Uso na karon ang saya nga mubo.	短いスカートが今の流行。	Short skirt is the fashion now.		
	saya	saya	陽気、楽しい	"joy, gaiety"					
	sayal	sayal	スカート	skirt					
	sayang	sayang	残念、しまった、もったいない	"regrettable, wasteful"					
	sayasaya	saya	見せびらかす	"show off, swank"					
	sayaw 	sayaw	踊り、踊る	dance 	Misayaw ang akong kasingkasing dihang gisugot siya.	彼女がうなづいた時、心が躍った。	My heart danced when she accepted.		
	sayawan 	sayaw	ダンスパーティ、ダンス場 	"dance party, ballroom "	Mangadto mi sa usa ka sayawan.	私たちダンスパーティに行くの。	We will go to dance party.		
s	sayes	seis	六	six	Pwede na mograde one ang sayes anyos karon.	今は6歳で小学一年生になれます。	A six year old can be enrolled in grade one now.		
	saylo	saylu	省く、重なる、すれ違う	"omit, by-pass, overlap"	Imong gisayloan ang akong ngalan sa listahan.	あなた、私の名前をリストから忘れているわ。	You omitted my name in the list.		
	sayo 	sayu	早い	early 	Sayo ko niabot sa opisina.	私は早く会社に着いた。	I arrived early in the office.		
	sayod 	sayud	知る	know 	Wala ko masayod asa niya gihipos ang sista.	私は彼がどこにギターをおいているか知らない。	I didn't know where he keep the guitar.		
	sayon 	sayun	容易な 	easy	sayon gamiton 	便利な	convenient		
	sayop 	sayup	失敗、過ち	"fault, mistake "	Nasayup ako pagbuhat niana. 	間違ってそれをやってしまった。	I was mistaken to do that.		
	saypan	sayup	有罪の	guilty	Pirme kong masaypan nga usa ka lalaki tungod sa mubo nakong buhok.	髪の毛が短いので私はしょっちゅう男の子に間違われます。	I am always mistaken as a boy because of my short hair.		
	sayran	sayud	知れる	"known, transpire"					
	sayri	sayud	言える、知れる	tell					
	saysay	saysay	解釈、説明する	"interpret, explain"	Isaysay ang imong bahin sa estorya.		Explain your side of the story.		
s	saysenta	seisenta	六十	sixty 	Kasagaran sa nag-edad ug saysenta moretiro na sa trabaho.	大体は60歳で停年になります。	Most people aged sixty will retire from work.		
s	sebo	sebo	獣脂	grease	Lisod tangtangon ang sebo.				
s	seda 	seda	絹	silk	Nalabhan nimo ang akong seda nga roba?	私の絹のローブを洗ってくれましたか。	Did you wash my silk robe?		
s	segon	segun	によると	according to					
s	segoroa 	seguro	間違いなく	"surely, ensure "	Seguroa ang kaluwasan sa mga bata sa pagbiyahe.	旅行中、子供たちの安全を頼みますよ。	Ensure the children's safety when traveling.		
s	segun	segun	言ったとおり、従って	according to					
s	segundo	segundo	秒	second 	Mapugngan nako ang akong pagginhawa mga trayenta segundos.	僕は息を30秒止めていられるよ。	I can hold my breath for thirty seconds.		
s	segurado	seguro	きっと	"sure, surely"	Segurado ka sa imong desisyon?	君の決心は確かですね。	Are you sure with your decision?		
s	seguridad	seguridad	安全、保障	security					
s	seguro 	seguro	きっと、間違いなく	"sure, surely, perhaps"	Seguro imo na kong gikalimtan.	多分あなたは私をお忘れでしょう。	Probably you have forgotten me.		
s	sekretarya	secretaria	秘書(女)	secretary	Pilay sweldo sa imong sekretaryo?	君の秘書の給料はいくらですか。	How much is the salary of your secretary?		
s	sekreto	secreto	秘密の	secret 	Sekreto ang among pagpakasal sa Las Vegas.	私たちのラスベガスでの結婚は秘密です。	We had our secret marriage in Las Vegas.		
e	seksi	sexy	セクシーな	sexy	Batan-on ug seksi ang iyang asawa.	彼の奥さん、若くてセクシーだよ。	Her wife is young and sexy.		
s	sekta	secta	党派、宗派 	sect 	Miyembro ka ba sa usa ka relihiyosong sekta?	君はなにか宗教セクトに属するのか。	Are you a member of a religious sect?		
s	sektor	sector	分野、部門、セクター	"sector, zone "	Gikan ka ba sa usa ka sektor sa gobyerno?	あなたは、政府の局から来られたのですか。	Are you from a government sector?		
s	selda	celda	個室、独房	"cell, private room"					
s	selensyo	silencio	静寂、沈黙	silence 					
s	selyo	sello	切手	postage stamp	Aduna akoy koleksyon sa nagkalainlaing selyo.	私は色々な切手のコレクションがあります。	I have a collection of different postage stamps.		
s	semana 	semana	週 	week	Pila man ka semana magpuyo sa Hongkong?	香港には、何週間くらい居る予定ですか。	For how many weeks will you stay in Hong Kong.		
s	sementeryo	cementerio	墓地	cemetery 					
s	semento	cemento	セメント、コンクリート	"cement, concrete"	Napakong ang akong ulo sa semento nga bungbung.	私はコンクリートの壁に頭をぶつけてしまった。	My head was hit on a cemented wall.		
s	semilya	semilla	種子	seed 	Aduna kay semilya sa mango apple?	マンゴーアップルの種をお持ちですか。	Do you have a seed for mango apple?		
s	senado	senado	上院	senate	Anaa ko magtrabaho sa opisina sa senado.	私は上院の事務局で仕事があります。	I work in the office of the senate.		
s	seniguro	seguro	確かな	"certain, be sure "	 				
	senina	sinina	服⇒sinina	dress	Nindot tan-awon kon magsinina ang mga babaye.		Its nice to look at when women wear dresses.		
s	sensasyon	sensacion	感覚、感動	sensation 					
s	sensilyo	sencillo	硬貨	coin 	Adunay mga sensilyo sa akong pitaka.	私の財布には硬貨がありますよ。	There are coins in my purse.		
s	sensitibo	sensitivo	感じやすい	sensitive 					
s	sensus	censo	国勢調査	"census, head count "	"Sumala sa sensus niadtong tuig 2000, ang Dakbayan sa Sugbo may 718,821 ka mga molupyo."	"2000年の国勢調査によると、セブ市の住民は718,821人です。"	"According to the year 2000 census, the population of the Cebu city is 718,821."		
s	sentabos	centavo	センタボス	centavos 	Kulangan ug diyes sentabos ang sukli.	おつりが１０セント足りません。	The change is short of ten centavos.		
s	sentido	sentido	分別、センス	sense					
s	sentimos	centimo	セント	cent 	Nanginahanglan ko ug upat ka biente singko sentimos.	２５セントが４枚必要なんです。	I need four twenty five cents.		
s	sentral	central	電話局 	central 	Ang akong tito nagtrabaho isip gwardiya sa bangko sentral.	僕の伯父さんはセントラル銀行の警備員をしている。	My uncle works as a guard in the central bank.		
s	sentro	centro	中心	center					
s	senyal	se?al	合図する	"signal, sign "	Unsa man atong gamiton nga senyas?	どんな合図を使おうか？	What sign should we use?		
s	senyas	se?as	合図、特徴	sign 	Mipadaplin siya sa kilid sa pultahan ug misenyas nako sa pagsulod.	彼は扉の横に避けて、私に入るよう合図した。	I stepped aside to the door and signed me to enter.		
s	Septyembre	septiembre	九月	September	Gisugdan sa bulan sa Septembre ang among negosyo.	私たちは交渉を９月に始めた。	We started our business on the month of September.		
s	serado	cerrado	閉じた	shut 	Giserad-an dayon niya ang pultahan.	彼はすぐにドアを閉めた。	He shut the door immediately.		
s	seradora	cerradura	錠前	lock					
s	serbesa 	cervesa	どぶろく（手作り発酵酒） ←Sp.cervesaビール	home-bred beer 	Idalit ang bugnaw nga serbesa sa mga bisita.	お客さんに、冷たいビールを出しなさい。	You serve the cold beer to the visitors.		
s	serbilyeta	servilleta	ナプキン	napkin 	Asa man nimo gibutang ang mga serbilyeta?	テーブルナプキンをどこへやったの？	Where did you put the table napkins?		
s	serbisyo	servicio	サービス、兵役	"service, army service"	Moserbisyo ko kanimo sa tanang oras.	いつでも、あなたにお仕えしますよ。	I will be of service to you all the time.		
s	seremonyas	ceremonia	儀式	ceremony 	Solemne ang seremonyas sa kasal.	結婚式の儀式は厳かだった。	The wedding ceremony is solemn.		
s	seresa	cereza	さくら、さくらんぼ	cherry	Butangi ug seresa ang ibabaw sa sorbetes.	サクランボをアイスクリームの上に乗せて。	Put cherry on top the ice cream.		
s	sero	cero	ゼロ	zero	Sero ang akong iskor sa pasulit.	僕はテストで零点だった。	I got a zero score in the test.		
e	seryos	serious	深刻な	serious	Seryos ka ba?	あんた、真剣なの？	Are you serious?		
s	setenta	setenta	七十	seventy 	Setenta anyos na ang akong mama.	私の母は７０才です。	My mother is seventy years old.		
s	Setyembre 	septiembre	九月	September 					
	siak	siak	割れる	"split open, break"	Nasiak sa duha ka bahin ang kawayan.	竹は二つに割れた。	The bamboo was split open into two.		
	siaw 	siaw 	いたずらな、お茶目な 	"impish, prank, mischievous"	Naglabad ang akong ulo sa mga batang siaw.	いたずらっ子達のお陰で頭が痛いわ。	I got a headache from those mischievous kids.		
	siba	siba	蜜を吸う	sip nectar					
	siba	siba	火をたす、油をそそぐ	"incite, add fuel"					
	sibang	sibang	欠け刃	"jag, nicked blade"	Adunay sibang ang imong mga ngipon?	君は歯の欠けた所ありますか。	Is there a dent in your teeth?		
	sibat	sibat	逃げる	"run away, escape"	Sa dayon nang sibat sa mga tulisan mikuha pa gyud kini sa unom ka botilya nga gasolina nga baligya. 	逃げるときに一緒に売り物のガソリン6本を持ち去った。	Soon the burglars run away when they got 6 bottles of gasoline from the merchandise.		
	sibaw	sibaw	抗議の叫び	clamor	Unsay sibaw sa mga katawhan?	人々は何を叫んでいるんだ？	What is people's clamor?		
s	sibilisasyon	civilizacion	文明化	civilization					
	sibo	sibu	ちょうど、ピッタリ	"just, exact"	Sibo nako ang imong sapatos.	君の靴、僕にピッタリだよ。	Your shoes fit me.		
	sibog	sibug	後退	"recede, retrograde"	Sibog ug gamay padulong sa tuo.	右側にちょっと戻ってください。	Move a little to the right.		
	sibot	sibut	網、あみ	net	dakong sibot nga gunitanan	大きな網の柄	big handle of the net		
	sibot	sibut	鼓舞する	inspire					
	sibsib	sibsib	食む、草を食べる	"graze, nibble"	Didto sa sibsibanan nanibsib ang kabayo.	その馬はそこの牧場で草を食べていました。	The horse was grazing in the meadow.		
	sibsibanan	sibsib	牧草地	"graze land, pasture"	Adunay daghang mga baka sa sibsibanan.	牛が一杯牧場にいます。	There are many cows in the graze land.		
s	sibuyas 	cebollas	ネギ、玉葱	"long onion, onion"	sibuyas bumbay	タマネギ	onion		
	sibya	sibya	放送する	broadcast	Nadungog nimo ang sibya sa radyo?	ラジオの放送聞いた？	Did you hear the radio broadcast?		
	sibyaanan	sibya	放送局	radio/TV station					
s	sida	seda	絹	silk					
	sid-ing	sid-ing	覗き込む、一瞥	"glance, look into"					
	sidlak	sidlak	まばゆい、煌く	"brilliance, sparkling"	Nisidlak ang iyang kagarbo.	彼女は誇りで輝いて見えた。	She's beaming with pride.		
	Sidlakan 	sidlak	東 	east 	Kinahanglan mag-atubang sa sidlakan ang imong kusina.	台所は東向きでなきゃいけません。	Your kitchen must be facing east.		
	sidlit	sidlit	噴出	squirt	Nisidlit ang dugo gikan sa iyang ulo.	彼の頭から血が吹き出た。	Blood squirts from his head.		
	sid-ok	sid-uk	しゃっくり	hiccup	Inom ug daghang tubig kon gisid-ok ka.	しゃっくりの時はたくさん水を飲むといいよ。	Drink plenty of water when you have a hiccup.		
	sidsid	sidsid	へり（衣服の）	hem	Natangkas ang hilo sa imong sidsid.	貴女の服の縁の縫い目の糸がほころびていますよ。	The thread from your hem was loosen.		
s	sidula	cedula	税、住民税、納税証明	"tax, residence tax, residence certificate"	Kanunay ka bang mobayad sa imong sidula?	あなた、いつも住民税払っていますか？	Do you always pay your taxes?		
	siga	siga	炎、光、目を丸くする	"flame, beam, widened eyes"	Misiga ang iyang mga mata sa kahikugang.; Siga kaayo ang suga.	彼はビックリして目を丸くした。;　そのランプはとても明るい。	His eyes grew wide in astonishment.; The lamp is very bright.		
s	sigarilyo 	cigarrillo	煙草	cigarette 	Ayaw paduol sa tawo nga manabako ug sigarilyo.	タバコを吸ってる人のそばには行っちゃいけないよ。	Don't go near a person smoking cigarettes.		
	sigbin	sigbin	架空の動物の一種	mythical animal					
s	sigi 	seguie	続ける	"keep on, continue"	Sige na lang. 	いいよ。	Ok.		
s	sigidas	seguidas	続けて	"successive, consective"					
s	siglo	siglo	世紀	century	Pila ka tuig ang usa ka siglo?	一世紀は何年ですか。	How many years are there in one century?		
	sigmit	sigmit	逮捕、そっと捕まえる	"arrest, seize"					
	signit	sigmit	強奪、捕まえる	"snatch, seize"					
s	signos	signos	兆候、症状	symptom					
	sigo	sigu	十分、ピッタリ	"enough, fit, exact"	Nasigo ra pod ang kwarta nga imong gipadala.	あなたが送ってくれたお金で丁度だったわ。	The money you send was just enough.		
	sigon	sigun	によると	according to	Sigon sa akong naobserbahan nga hugaw ang pampulitika karon. 	俺のみたところ、政治は腐ってるね。	As what I have observe now that the politics is dirty.		
	sigpat	sigpat	ちらりと見る、見かける	glimpse	Nasigpatan nako ang iyang kaanyag.	私は彼女の美しさを垣間見た。	I had a glimpse of her beauty.		
	sigpit	sigpit	せまい、窮屈な	narrow	Sigpit ang agianan padulong sa tubod.	その泉に行く道は狭い。	The road going to the spring is narrow.		
	sigpo			clutch					
s	sigurado	seguro	きっと	"certain, surely"					
s	siguro	seguro	きっと	sure 					
	sihag	sihag	透けた、透明な、良く見える	transparent	Ibutang kana sa sihag nga sudlanan.	それは、透明な容器に入れておいて。	Put that in a transparent container.		
	si-i		すっげー	"Wow!, Awful!"					
	sikad	sikad	蹴る、ペダル	"kick, pedal"					
	sikat	sikat	有名な、はでな、羨むような	"famous, popular"	Usa ka sikat nga mang-aawit	有名な歌手	A famous singer		
	sikat sa adlaw		日の出⇒pagsidlak	"sun rise, dawn"					
	sikbit	sikbit	隣接の	"adjacent, adjoining"	Kasikbit sa among balay ang ilang tindahan.	私の家の隣が彼らの店なんです。	Their store is adjacent to our house.		
	sikdo	sikdu	ひじでつつく、すくう	"nudge, scoop"					
	sikit	sikit	隣の	"close, adjoin, coupled"					
	sikitsikit	sikit	相互連結	interconnect					
	siklap	siklap	ちょっと見る	glance					
	siklat	siklat	囲い、柵	stockade	Gisulod sa siklat ang mga dinakpan.	囚人たちは柵の中に入れられた。	The suspects were put in the stockade.		
	sikma	sikma	鼻をかむ	blow one's nose					
	sikmat	sikmat	小言、叱責	"reproach, snarl"					
	siko 	siku	肘、肘鉄する	elbow 	Pahiri ug daghang losyon ang imong siko.	君の肘をローションで拭きなさい。	Rub a generous amount of lotion on your elbow.		
s	sikolohiya	sicologj'a	心理学	psychology 	Gusto kong magtuon mahitungod sikolohiya sa kabataan.	私は児童心理学を学びたいのです。	I want to study child psychology.		
	sikop	sikup	逮捕される	"nabbed, arrested"	Nganong gisikop ang mga tindera sa daplin ug dalan?	何で路商達が逮捕されるのよ？	Why were the vendors in the sidewalk arrested?		
s	sikreto	secreto	秘密	secret 	Kanatong duha lang kining sikreto ayaw na ug ipanulti sa uban.	これは、二人だけの秘密だよ、誰にも言わないで。	"Let's keep this secret between the two of us, don’t tell it to others."		
	siksik	siksik	しらみつぶし、精査	search					
	sikup	sikup	逮捕する、網をはって捕らえる	"arrest, capture, seize"					
	sikwate	sikwate	チョコレート、徹底的に	"chocolate drink, completely"	Gusto kong mohigop ug sikwate panahon sa ting-ulan.	あたしは雨の時に、チョコレートを啜るのが好きだわ。	I like to sip chocolate during rainy days.		
e	sikyu	secure	警備員	security guard					
	sila 	sila	彼らは 	they 	Sila ang nitabang sa akong pagtuon.	彼らは私の勉強を手伝ってくれた。	They helped me with my studies.		
	silab	silab	火炎、燃上がる、火がつく	"blaze, fire, catch fire"	Nikaylap ang silab sa kalayo.	火は燃え広がった。	The blazing fire spread.		
s	silabiko	silabico	音節	syllable					
	silabon	labun	代わりに、実は、一方	"instead, actually, while"					
	silag	silag	恨む、ねたむ	"grudge, hate"	Gikasilagan ko ikaw!	あなたを恨むわ。	I hate you!		
	silak	silak	光線、光のビーム	beam	Nisidlak ang iyang kagarbo.		She's beaming with pride.		
	silang	silang	日が昇る	sun rise	Momata na ko sa dili pa mosilang ang adlaw.	私は日の出前に起床します。	I wake up before the sun rises.		
	silangan	silang	東	east	"Kon magluto ka,kinahanglan mag-atubang ka sa silangan."	料理をするときは、東を向かなきゃいけません。	"When you are cooking, you must face the east."		
	silaub	daub	火炎、燃上がる	blaze					
	silaw	silaw	光線、ビーム、射す	"beam, ray, radiate"	Ablihi ang bintana aron mosulod ang silaw sa adlaw.	窓を開けてお日様の光をいれましょう。	Open the window so the sun's ray will get in.		
s	silbato	silbato	笛、鳴らす、笛を吹く	whistle 	Nakadungog ka sa silbato sa pulis?	君、警官の笛の音、聞こえた？	Did you hear the cop whistle?		
	silbi	silbi	仕える	serve	Gipadayon gihapon nako ang pagsilbi kang Hari. 	私は王様に変わらず仕え続けた。	I kept serving Hari evermore.		
	silbi	sirbi	いわゆる	so-called	Ako ang silbing inahan sa mga bata.	私はこの子供たちの母親代わりです。	I am the so called mother of the children.		
	silhig	silhig	掃く、箒で掃く	"sweep, broom"	Nanilhig si Nanay sa taas sa balay. 	母は家の部屋（2階）を掃いた。	Mother swept upstairs of the house.		
	sili 	sili	トンガラシ 	pepper 					
	silik	silik	ヒレ	fin	Aduna bay silik ang tanang isda?	すべての魚にヒレはあるの。	Do all fishes have fins?		
	silimbahon	simba	崇拝できる	adorable	Ang imong kaanyag silimbahon.		Your beauty is adorable.		
	silingan 	silingan	隣人、お隣	neighbor 	Magtinabangon ang among mga silingan.	お隣さんは、とても親切です。	Our neighbors are helpful.		
	sil-ip	sil-ip	覗く	peep	Ayaw sil-ip sa banyo kon naay naligo.	水浴しているときにお風呂を除くんじゃありません。	Don’t peep in the bathroom when somebody is taking a bath.		
	silit	silit	噴出する	jet	Gusto ko mosulay ug sakay sa silit.		I want to try riding on a jet.		
s	silo	celo	いらだち、心が傷つく	hurt feeling					
	silong 	silung	低い、階下	low 	Hulata ko diha sa silong.	階下で待っててよ。	Wait for me downstairs.		
	silong 	silung	雨宿りする、避難する	"take shelter from rain, protect"	Isilong ang kanding ug moulan.	雨が降ったらヤギを雨宿りさせなさい。	Take the goat to shelter if it rains.		
	silong sa balay 	silung balay	階下、軒下	down stair 	"Tana, magdula kita sa silong sa balay. "	さあ、下へ降りて遊ぼうよ。	"Let's go, play at the down stairs."		
	silonganan	silung	蓋い、雨避け	shelter	Mao kini ang silonganan sa mga baka ug kanding.	ここは、牛やヤギの雨除けです。	This is the shelter for cows and goats.		
s	silos	celos	妬む	jealous 	Dili ka angay magsilos sa imong igsoong babaye.	妹のこと羨ましがるんじゃないの。	You should not feel jealous towards your sister.		
	silot 	silut	罰、ペナルティ 	"penalty, punish, condemn"	Unsa ang silot kon dili ko makatambong sa miting. 	もし会合に参加出来なかったら、ペナルティは何ですか。	What is the penalty for absence from the meeting.		
	silsil	silsil	彫る、彫刻する	engrave	Gisilsil sa bato ang among duha ka ngalan.	私たちは名前を石に彫りました。	Our names were engraved on the stone.		
s	silya 	silla	椅子	chair	Palihug ug tongtong sa akong bag sa ibabaw sa silya.	私のバッグ、椅子の上に載せといて。	Please put my bag on top of the chair.		
s	silyo	sello	切手	stamp	Paliti ko palihug ug silyo.	私に切手を買ってくれない？	Please buy me a stamp.		
	simag	simag	目を見張る	wide eyed					
	simagsimag	simagsimag	怒り狂う、暴れ回る	rampage	Gisimagsimag sa baboy ang hardin sa repolyo.	キャベツ畑が豚に荒らされてしまった。	The pig rampages the garden of cabbages.		
	simang	simang	それる、道を変える、迂回する	"deviate, detour"	Diha ta mosimang sa tuo.	ここで、右のほうに曲がりましょう。	Let's turn right.		
	simasima	simusimu	少し食べる、つまむ	eat a little					
	simba	simba	崇拝する、礼拝する	"adore, worship"	Atong simbahon ang Ginoo sa tibuok natong kasingkasing.	心から神に祈りましょう。	Let's worship God with all our hearts.		
	simbahan 	simba	教会	church 	Mosimba ka ba kada Dominggo?	毎週日曜日に教会に行ってる？	Do you go to church every Sunday?		
	simbako 	simba ku 	とんでもない、そりゃ、いかんよ、勘弁して！	God forbid	Simbako! Maayo unta kon dili mahitabo.	勘弁、どうかそんなことは起きませんように。	God forbid! Hope it will not happen.		
s	simenteryo	cementerio	墓地	cemetery 	Limpyo kaayo ang mga pribadong sementeryo.	個人の家の墓地はとてもきれいです。	Private cemeteries are very clean.		
s	simento	cemento	コンクリート	concrete 	Ginama sa semento ang mga bungbong.	その壁はコンクリートで出来ています。	The walls are made of concrete.		
	simhot	simhut	嗅ぐ	"smell, sniff"	Pasimhota ko sa imong pahumot.	貴方の香水を嗅がせて。	Let me smell your fragrant.		
s	similya	semilla	種	seed					
	simod	simud	唇、鼻先	"lip, upper lip, snout"	Nganong nagsinaw imong simod?	どうしてお前の唇は光ってるんだえ？	Why is your lips shiny?		
s	simpatiya	simpatia	共感、好感	sympathy					
	simpig	simpig	そば、近く、寄る	"close, near"					
s	sin	cinc	トタン、亜鉛鉄板	galvanized iron 	kanang sin og atop	あの屋根のトタン	that tin roof		
	sina	sina	ねたむ	envy	Nasina sila nimo. 	あいつら君を妬んでいる。	They are envy you.		
	sinaaran	saad	受約者	promisee					
	sinabtanan	sabut	理解力	comprehension					
	sinabtanay	sabut	判り合う	mutual understanding	Kinahanglan magsinabtanay aron walay gubot.	喧嘩をしないように、判りあうことが大切です。	It is important to understand each other to avoid chaos.		
	sinag	sinag	白熱する、赤熱	"glow, sheen"	Nisinag ang suga sa plasa.	プラザの伝統は輝いている。	The lights in the plaza are glowing.		
	sinagadsad	sagadsad	足音、足を引きずる音	"footstep, shuffling noise"					
	sinagol	sagul	混ぜた	mixed	Sinagolan ug gatas ang akong kape.	私はコーヒーにミルクを混ぜる。	My coffee is mixed with milk.		
	sinagop	sagup	養子	adopted child	Mahal ko kaayo ikaw bisan ug sinagop ka lang.	養子だってお前をとても愛してるのよ。	I love you so much even you are an adopted child.		
	sinagulan	sagul	混合物	mixed					
	sinalagma	salagma	偶然に、運よく	"haphazard, by chance, random"	Sinalagma lang ang akong tubag sa pangutana.	運よく質問に答えられた。	I answered the question by chance.		
	sinalbahis	salbahis	残酷な	ruthless	Sinalbahis ang imong pagtratar sa mga mananap.	お前の動物の扱い方は無慈悲だね。	You're so ruthless in treating the animals.		
	sinalibay	salibay	くず、ごみ、捨てられたもの	"trash, rubbish"	Ibutang kanang mga sinalibay sa karton.	そのゴミを箱に入れて。	Put those trash in a box.		
	sinaligan	salig	要人、委託人	"key man, key person, entrusted person"	Ikaw ang akong sinaligan nga amigo.	君は僕の任せられる友人だよ。	You are my trusted friend.		
	sinalikway	salikway	見捨てられた	abandoned	Dinhi dad-a ang mga sinalikway nga kabataan.	ここにその置き去りにされた子供を連れてきなさい。	Bring the abandoned children here.		
	sinangay	sanglay	おうご、天秤棒（で運ぶ）	balance pole					
	sinansan	sansan	点け木	"kindling, firewood"					
	sinapid	sapid	おさげ髪、編み髪	"braid, queue"	"Sa gamay pa ko,kanunay nga sinapid ang akong buhok."	私は小さいときお下げに結っていました。	"When I was young, my hair is always in braid."		
	sinaputan	saput	着ている	clothed	Sinaputan ug seda ang mga mananayaw.	ダンサーは、シルクを着ている。	The dancers are clothed with silk.		
	sinati	sinati	知合いの、熟練した	"familiar, bosom"	Mora ug nasinati nako ang imong hitsura.	君の顔は見たような気がする。	Your face looks familiar to me.		
	sinaw	sinaw	まぶしい	"luster, shine"	Butangi ug lana sa lubi ang imong buhok aron mosinaw.	あなたの髪にヤシ油をつけなさいよ。つやがでるから。	Apply coconut oil on your hair so it will shine.		
	sinayuran	sayud	婚約者	fiancee	lalaking sinayuran	男の婚約者	fiance		
s	sindicato	sindicato	シンジケート	syndicate 	Nibalhin sa laing lugar ang sindikato sa druga.	麻薬のシンジケートは場所を変えました。	The drug syndicate transferred to other place.		
s	sine 	cine	映画	cinema 	Manan-aw ta ug sine sa siyudad.	町で映画を見ましょう。	Let's watch movie in the city.		
?	sinegwelas	siriguylas	ナツメのような果物の名称	a plum					
s	sinehan	cine	映画館	"cinema, movie theater"	Walay sinehan sa among lungsod.	私たちの町には映画館がありません。	There is no movie theater in our town.		
s	sinemana	semana	毎週の、週一の	weekly	Sinemana kon mouli si Papa.	父は毎週家に戻ります。	Dad goes home weekly.		
	singabot	abut	近づく	approach					
	singgaak	singgaak	怒鳴る、叫ぶ	"shout, bark"					
	singgit	singgit	叫ぶ	"shout, cry"	Misinggit ug kusog ang tawo. 	その人は大声で叫んだ。	The person shout loudly.		
	singhag	singhag	怒鳴る	bawl	Maglagot ko kon naay mosinghag kanako.	私は怒鳴られたら怒るよ。	I hate it when somebody bawl at me.		
	singil	singil	頼む（支払いを）、要求する	"demand, claim"	Iya kong gisingil sa akong utang.	彼女は私に借金を返せと要求した。	She ask for the payment of my debt.		
	singka	singka	がみがみ言う、どなる	snarl					
	singki	singki	ガチャンとする	clang					
	singkit	singkit	細い眼の	slit-eyed	Singkit ug mata ang mga Intsik.	中国人は目が細い。	Chinese are slit-eyed.		
s	singko	cinco	五	five	singko mil; Tagai ko ug singko pesos ipalit ug pan.	五千; パンを買うから5ペソ下さい。	five thousand; Give me five pesos to buy bread.		
s	singkwenta	cincuenta	五十	fifty 	Nitambong mi sa ika-singkwenta ka tuig nga kasaulogan sa kasal.	私たちは、結婚50周年のお祝いに参加した。	We attended a fiftieth wedding anniversary.		
	singo	singu	嗅ぐ	whiff					
	singod	singud	熱心に見る、聞く	observe intently					
	singot	singut	汗、汗をかく 	sweat	Pahiri ang singot sa imong nawong.	あなたの顔の汗を拭きなさいよ。	Wipe the sweat from your face.		
	singsing	singsing	指輪	ring	singsing sa pangako; Patan-awa ko sa imong singsing sa kasal.	婚約指輪；　あなたの結婚指輪を見せてよ。	engagement ring; Show me your wedding ring.		
	singsingan	singsing	薬指	ring finger					
	sinikup	sikup	捕虜にされた	captive	Buhii na ang inyong mga sinikop.	お前たちの捕虜を解放しろ。	Release your captives.		
s	sinilas	chinelas	スリッパ 	slippers 	Nawala ang pares sa akong sinilas.	スリッパの片方がない。	The other pair of my slippers is lost.		
	sinina	sinina	服	"clothes, dress"	Ibutang sa aparador ang imong mga sinina.	あなたの服を箪笥にしまいなさい。	Put your dresses on the closet.		
	sinip-ak	sip-ak	木っ端、破片	splinter	Naigo sa sinip-ak ang akong mata.	破片が目に当たった。	My eye was hit by a splinter.		
	sinirok	siruk	貪欲	"stingy, selfish, greedy"	Ayaw daw pagsinirok.	がつがつするな。	Don't be greedy.		
s	siniyas	se?as	合図、特徴	"signal, notice "					
s	sinsero	sincero		sincere					
s	sinsilyo	sencillo	硬貨 ←Sp.sencillo小銭	coin 	Kuhaa ang sinsilyo sa bulsa sa akong bag.	私のバッグのポケットから、硬貨を出してください。	Get the coins from the pocket of my bag.		
	sintak	sintak	魚が引く、クッと引く	jerk	Nganong nisintak  man ka?		Why are you jerking?		
s	sintas	cintas	ひも、リボン	"lace, braid, ribbon "	Tabangi ko ug pangita sa sintas sa akong sapatos.	私の靴用の紐を探しているんですが。	Help me look for my shoe lace.		
s	sintoma	sintoma	症状、徴候	symptom	Unsa ang mga sintoma sa sakit sa tinai?	腸の病気の症状は何ですか。	What are the symptoms of intestine disease?		
s	sinturira	cinto	ベルト穴 ←Sp.cintoベルト	belt hole					
s	sinturon	cinturon	ベルト	belt 	Sinturon ang gigamit sa pagbunal kaniya.	彼はベルトで鞭うたれた。	A belt was used to whipped him.		
	sinugatan	sugat	お土産	souvenir / gift	Daghan kaayo ko ug sinugatan gikan sa Saudi.	たくさんサウヂからのお土産があるわよ。	I have plenty of souvenirs from Saudi.		
	sinugba	sugba	焼き（魚） 	grilled	Nindot ug baho ang sinugba nga talong.	焼きナスは香りがいいね。	A grilled eggplant smells nice.		
	sinugdan	sugud	始まり、発端	inception					
	sinugdanan	sugud	始まり、創始	"beginning, origin"	Unsa man ang sinugdanan sa inyong panag-away?	あなた方の喧嘩の始まりは、何だったの。	What is the origin of your misunderstanding?		
	sinugo	sugu	使節	"envoy, errand"	Pasudla sa simbahan sa sinugo sa hari.	王様の使節に、教会に入って貰いなさい。	Let the king's envoy enter the church.		
	sinuhulan	suhul	従業員	employee	Kami ang mga sinuhulan sa mayor aron manglimpyo sa kadalanan.	私たちは町長に雇われて、道路を清掃しているのです。	We are the ones paid by the mayor to clean the streets.		
	sinulat	sulat	記事	script					
	sinulatan	sulat	書き方 	"way of writing, calligraphy"	agi sa pagsulat	書き方	way of writing		
	sinulayan	sulay	試み	trial	Mao kini ang sinulayan nga putos sa sabon.	これは、石鹸のお試しセットです。	This is the trial pack for the soap.		
	sinulog	sulug	シノログ（セントニーニョに捧げる踊り）	ritual dance to Saint Ninyo					
	sinultihan	sulti	語法、言語、格言	"language, dialect, lingo, idiom"					
	sinumbong	sumbung	被告人	defendant	Aduna bay kaugalingong abogado ang sinumbong?	被告は自分の弁護士がいますか。	Does the defendant has its own lawyer?		
	sinumpayan	sumpay	節、ジョイント	joint	Ayoha ang buslot sa sinumpayan.	結び目の穴を直しなさい。	Fix the hole in the joint.		
	sinundalo	sundalu	軍隊式	military like	Sinundalo ang pagdisiplina sa among amahan kanamo.	父は軍隊式に私たちを躾けた。	Father's way of disciplining us is military like.		
	sinuroyan	suruy	未婚の子供、遊んだ果実	result of going about					
s	sinyal	se?al	合図する	"signal, sign"	Nakasabot ka ba sa mga sinyal trapiko?	交通標識は、わかりましたか？	Did you understand the traffic signs?		
s	sinyas	se?as	合図、特徴	"signal, notice"					
	siot	siut	せまい、窮屈な	"narrow, crowded"					
	sipa	sipa	蹴る	kick	Kusog mosipa ang bata sulod sa akong tiyan.		The baby inside my tummy kicks hard.		
	sipa	sipa	大声、大音響、耳をつんざく、轟音	"loud voice, loud sound"	"Unya, dihay milanog nga sipang mga buto-buto."		Then there roared earsplitting explosions.		
	sip-ak	sip-ak	割る、たたき切る	"hack, rift"	Nasip-ak ang dakong kahoy.		The big tree was hacked.		
?	sipala	sipala	傷つける	harm					
	sipat	sipat	知ったかぶり	know-it-all					
s	sipilis	sifilis	梅毒	syphilis 	Ang sakit nga sipilis makuha pinaagi sa pagpakighilawas.	梅毒は性交渉でうつる病気です。	Syphilis can be transferred through sexual contact.		
s	sipilyo	cepillo	歯ブラシ	tooth brush	Ang sipilyo angay ilisan kada tulo ka bulan.	歯ブラシは、３か月に一度交換するのが良い。	Toothbrush must be change every three months.		
	sipit	sipit	足で挟む、がっしり抱える	"hold tightly, between legs"					
	siplat	siplat	一瞥する、ちらりと見る	glance	Nipasiplat ko sa akong naibgan.	僕は、あこがれの彼女をそっと見た。	I glanced at my crush.		
	sipol	sipul	かみそり、縫製用ナイフ	"razor, weaving knife"					
	sip-on	sip-on	鼻汁、鼻かぜ	"mucus, snot, cold"	Isikma ang imong sip-on.	鼻をかみなさい。	Blow your mucus.		
	sipong	sipung	封、袋を閉じる	"seal, close bag"					
	sip-onon	sip-on	鼻風邪	head cold	Mora man ko ug kasip-onon.	風邪をひいたみたいだわ。	I feel like having a head cold.		
	sipsip		告げ口する	"tell, tip off, disclose"	Si Robert nisipsip sa iyang amo nga ang iyang kauban nga trabahante wala nagtarung sa iyang trabaho.	ロバートは、他の従業員が真面目に働かないと上司に告げ口した。	Robert told his manager that his coworker was not concentrating his works.		
	sipsip	sipsip	刈り込む	"clip, crop, mow"					
	sipyat	sipyat	失敗、傷	"mistake, fault"	Daghan ug sipyat ang imong trabaho.	あなたの仕事は間違いだらけだ。	Your work has lot of mistakes.		
s	sira	cerrar	閉じる、閉める	"close, shut"	Ang museyo sira na.	博物館はもう閉まった。	The museum already closed.		
s	sirado	cerrado	閉じた	shut 	Nganong sirado ang tindahan?	なんで、お店しまっているの？	Why is the store close?		
s	siraduan	cerrado	閉じること 	"close, shut "	Siraduan na kining sinehan kay law-ay ug mga pasundayag.	この映画館は猥褻な映画のため、閉館します。	This theater is for closure because of indecent shows.		
	sirbi	sirbi	と見なされる	be considered as					
s	sirena	sirena	サイレン	siren	Nakadungog ka sa sirena sa bumbero?	消防車のサイレン聞こえた？	Did you hear the siren of the fire truck?		
s	sirena	sirena	人魚	mermaid 	Motuo ka ba nga adunay mga sirena?	人魚がいるって、信じますか。	Do you believe that there are mermaids?		
s	sirhi	sira							
	siril	siril	探す、見渡す	"look for, look around"					
	sirit	sirit	噴出す、勢い良くする	"jet, spout, rush"					
s	sirko	circo	サーカス 	circus 	Nagtrabaho sa sirko ang akong tiyo.	叔父は、サーカスで働いている。	My uncle worked on a circus.		
s	siro	cero	ゼロ	zero 	Nasiro ko sa among test karon.	今日テストで０店だった。	I got zero in our test today.		
	sirok	siruk	意地汚い、欲張り	"greedy, insatiable"					
s	sirto	cierto	確かめる、確実な	ascertain					
s	siruhano	cirujano	外科医 	surgeon	Wala diri ang siruhano nagbakasyon sa Uropa.	今、外科の先生はいません、休暇でヨーロッパです。	"The surgeon is not here, she is having a vacation in Europe."		
e	siryal	cereal	穀物	cereal	Siryal ang among kan-on para pamahaw.	私たちの朝食は、穀類です。	We eat cereal for breakfast.		
	sisi	sisi	引き裂く	"lacerate, tear"	Adunay sisi ang akong tuhod.	膝を切ってしまった。	I had a tear on my knee.		
	sista	sista	ギター	guitar	Naputol ang kwerdas sa akong sista.	私のギターの弦が切れた。	The string of my guitar was cut off.		
s	sistema	sistema	システム、組織	system 	Maayo ba nga atong usbon ang sistema sa atong panggobyerno?	我々の政府の組織を変えるのがいいことでしょうか。	Is it good that we will change the system of our government?		
s	sitar	citar	召還、引用する	cite 					
s	sitio	sitio	地区、字	"street, area "	Gamay nga lugar sa baryo ang sitio.	Sitioは、Baryoの小さい地域です。	Sitio is a small area of a barrio.		
	sitsit	sitsit	野次る、シッシッと合図する	"catcall, booing, whistle"	Ayaw sitsiti ang dalaga.	娘さんを冷やかすんじゃありません。	Do not catcall the lady.		
s	sitwasyon	situacion	状況	situation 					
	siwang	siwang	兎口	harelip	Dili angay kataw-an ang siwang.	兎口を笑ってはいけない。	Harelip should not be mocked.		
	siwil	siwil	突起、突出る	"protrude, projection"	Nisiwil ang pistola sa imong bulsa.	ポケットからピストルが突き出てるぜ。	The gun protrude in your pocket.		
	siwit	siwit	クリトリス	clitoris	Usa sa mga lugar nga erotika sa babaye ang siwit.	クリトリスは女性の官能の場所のひとつです。	One of the erotic zones of a woman is the clitoris.		
	siwitsiwit	siwitsiwit	うわさ	gossip	Dili angay tuhoan ang mga siwitsiwit.	噂を信じちゃいけないよ。	We should not believe in gossips.		
	siya	siya	彼、彼女   	"he, she"					
	siyag	siya ug	siya+ug	siya+ug	siyag kauban	彼女と連れ	she and her companion		
	siyagit	siyagit	悲鳴をあげる	"shriek, scream, yell"	"Siya hadlokan kaayo ug ok-ok, kung makakita gani siya ug ok-ok mosiyagit dayon."	彼女はゴキブリが大嫌いで、見つけたらすぐ悲鳴をあげる。	"She is afraid of cockroach, if she saw it she would scream immediately."		
	siyam	siyam	九つ	nine	Tinuod ba nga dunay siyam ka kinabuhi ang mga iring?	猫は9回生き返るってホント？	Is it true that cats have nine lives?		
	siyam-siyam	siyam	土壇場、ぎりぎりに	"at the last moment, eleventh hour"					
	siyaok	siyarok	悲鳴をあげる	"shriek, scream, yell"	Nisiyaok ang akong tingog ug sinyagit ug maayo.	あたしは物凄く悲鳴を上げた。	My voice shriek from screaming so hard.		
	siyaro	syaru	疑惑、怪しいな	disbelief					
s	siyempre	siempre	勿論、いつでも	"of course, certainly, always"	"Ang anak nako guwapo, siyempre liwat nako."	私の息子はハンサムです、勿論私の子ですから。	"My son is handsome, of course it's my inheritance."		
s	siyento	ciento	百 	hundred 	Siyento singkwenta ka sako sa bugas humay ang abot namo kada ani.	いつも150袋の米モミの収穫があります。	Every harvest we get a hundred and fifty sacks of rice.		
s	siyudad	ciudad	市	city	Siyudad sa Sugbo	セブ市	Cebu City		
s	sobra	sobra	余分、余り	extra	Ang mga bisita may tulo ka misobra sa baynte kabuok.	お客さんは23人です。	The visitors are 23 persons.		
s	sobre	sobre	封筒	envelope	Palihug paliti ko ug sobre nga puti.	白い封筒を買ってきてください。	Please buy me a white envelope.		
s	sodyo	sodio	ナトリウム	sodium	Hayag kaayo ang sodyo nga suga.	ナトリウム灯はとても明るい。	Sodium light is very bright.		
s	solda	soldar	溶接する、ハンダする	"weld, solder"	Tigsolda ug alahas ang akong ig-agaw.	私のいとこは、貴金属の溶接工です。	My cousin is a welder of jewelries.		
s	solido	solido	固形、固体	"solid, staunch "	Solido kaayo ang among panaghigalaay.	我々の友情は固い。	Our friendship is very solid.		
	sol-ob	sul-up	着る	wear	Ayaw pagsol-ob ana.	それは着ないで。	Don't wear that.		
s	solohiya	zoologia	動物学	zoology 	Gusto ko magtuon ug solohiya.	私は動物学を勉強したいのです。	I want to study zoology.		
s	sombre	sombra	薄暗い	somber 					
s	sona	zona	区域	"zone, district "	Aduna kami panagtigom sa among sona.	私たちは地区の集会をしました。	We will have a zone meeting.		
s	sonanoy	soneto	ソネット	sonnet	Malingaw ko ug basa ug sonanoy.	私は詩を読んで楽しみます。	I enjoy reading a sonnet.		
s	sonata	sonata	ソナタ	"song, sonata"	Unsa nga sonata ang imong gusto?	どの歌がお好みですか？	What song do you like?		
	songsong	sungsung	栓、栓をする	plug	Isongsong ang bentilador aron moandar.	扇風機の電源をコンセントに差し込めば動きますよ。	Plug the electric fan so it will function.		
s	sopa	sofa	ソファー、長いす	"sofa, couch"	Lingkod sa mo diha sa sopa.		You sit for a while in the couch.		
	sopsupon	supsup	吸う	suck					
s	sorbete	sorbete	アイスクリーム	"ice-cream, sorbet "	Ube nga sorbete ang akong paborito.	ウベアイスクリームが私の好みです。	Ube is my favorite ice cream.		
s	sorpresa	sorpress	驚き	surprise					
	sosama	sama	類似した、相似の	"like, analogous"					
	soso	susu	おっぱい	breasts	Kaming tanan gipasoso sa among mama.	私たちは皆、母の母乳で育ちました。	All of us were breastfed by our mother.		
s	sosyalista	socialista	社会主義者	socialist 	Uyon ka ba sa usa ka sosyalista nga gobyerno?	社会主義国家に賛成ですか？	Do you prefer  a socialist government?		
s	sosyo	socio	同僚、会員、共同出資者	"partnership, business partner"					
s	sosyolohiya	sociologi'a	社会学	sociology 	Nagtrabaho ko sa departamento sa sosyolohiya sa university.	私は大学の社会学学科に勤務しています。	I worked in the sociology department of the university.		
s	soya	soya	大豆	soy	Ang soya puno sa protena.	大豆はタンパク質が豊富です。	Soy is rich in protein.		
s	strikto	estricto	厳格な、ストリクトな 	"strict, rigid"	Nasobrahan ka strikto ang among superbisor.		Our supervisor is too strict.		
	suag	suag	吐き気をもよおす	nauseate					
	suba	suba	川 、河	river	Nagtukod mi ug payag sa daplin sa suba.	私たちは川のほとりに家を立てた。	We built a hut near the river.		
	suba	suba	子宮出血	uterine hemorrhage					
	subak	subak	野菜＋肉/魚						
	subang	subang	日が昇る、現れる	"rise, appear"	subang sa adlaw 	日の出	sun rise		
s	subasta	subasta	競売（する）	auction	Gisubasta sa ahensya ang mga alahas.	質屋は宝石類を競売にした。	The pawnshop auctioned the jewelries.		
	subay	subay	従う、追従、沿う	"comply, follow"	subay niini	これに従って	according to this		
	subhan	subu		temper					
	subid	subid	流し釣り	troll					
s	subida	subida	持ち上げる、上昇	"upgrade, ascent"					
s	subir	subir	昇る	"increase, soar"					
	subli	subli	繰り返す	"again, repeat, renew"	Basaha ug sobli ang sulat.	手紙をもう一度読んで。	Read the letter again.		
s	submarino	submarino	潜水艦	submarine	Kanus-a kaha ko makasakay ug submarino?	一体いつ潜水艦に乗れるの？	When can I ride on a submarine?		
	subo	subu	哀しい、悲しむ、悲哀	"lament, feel sad, regret"	Nasubo ako pag-ayo.	まったく残念です。	I am very sorry.		
	subo	subu	沸騰、火に水をかける、焼き入れ、初体験	"boiling, water to a fire, quenching, initiate"					
	subol	subul	発芽する、発芽	"germinate, sprout"	Nisubol ang mga mongos nga akong gitanom.	私の植えたモンゴ豆が芽を出した。	The mungbean seeds I planted were germinated.		
s	suborno	soborno	賄賂	bribe 	Ayaw tudloi ang mga bata mahitungod sa suborno.	子供に贈賄のことなんて教えるんじゃありません。	Don't teach the children about bribery.		
s	subra	sobra	過剰、余り	"excess, very"	Dad-a sa inyoha ang sobra nga pagkaon.	余った食べ物は、家に持って行きなさい。	Bring the excess food to your house.		
s	subre	sobre	封筒	envelope 					
	subsob	subsub	しばしば、しょっちゅう	"frequent, often"	Masubsob ang pahimagno sa babaye ngadto sa lalaki.	女が男に注意するのはしょっちゅうだ。	Women always advice men.		
	sud	sulud	中の	in					
	sud-an	sula	食品、ご馳走、おかず	"viand, dish, food"	lami nga sud-an	おいしいご馳走	delicious dish		
	sudlan	sulud	含む、満たす	"contain, fill"	Sudlan nako ug mga bato kanang sako.	その袋に石を詰めるよ。	I will put stones in those sacks.		
	sudlanan	sulud	容器	container 	Ang bag-ong bino isulod sa mga sudlanan nga bag-o. 	新しいワインは新しい容器に入れる。	New wine is put into new container.		
	sudlay	sudlay	櫛、毛をすく 	comb 	Ang sudlay nako gama sa bagal sa pawikan.	私の櫛は鼈甲製です。	My comb is made of shell of a turtle.		
	sudli	sulud	満たす	fill					
	sudlunon	sulud	内地、奥まった所	interior					
	sud-ong	sud-ung	じっくり見る、熟考	"view, watch, regard, consider"	Dili siya makaako ug sud-ong nako.	彼は私の目を見れないよ。	He can't afford to see my eyes.		
	sudya	sudiya	非難	reproach					
	sug			strong flow					
	suga	suga	あかり、電灯	light	Palonga ang suga. 	明かりをけして。	Turn off the light.		
	sugaan	sugaan	灯火	"lamp, light"	Nahurot na ang gas sa akong sugaan.	私の明かりのガスが無くなった。	My lamp ran out of gas.		
	sugakod	sugakud	抵抗力、耐える	"endure, resistance"	Dili na makasugakod sa paglakaw ang akong lolo.	私の祖父はもう歩く力がありません。	My grandfather doesn't have enough strength to walk.		
	sugal	sugal	ギャンブル、賭け	gamble	Ang kwarta dili angay usikan sa sugal.	お金をギャンブルで使うのは良くない。	Money should not be wasted in gambling.		
	sugamak	sugamak	ぶつかる	encounter					
	sug-angan	sug-ang	ストーブ、コンロ	stove	Uling ang among gigamit nga sug-angan.	私どもでは、コンロには炭を使います。	We use charcoal for our stove.		
	sugarol	sugal	ギャンブラー	gambler	Napilde ang sugarol sa bulangan.		The gambler lost in the cockpit.		
	sugat	sugat	出会う、再会する	"meet, encounter"	Mosugat ko inig-balik nimo sa Pilipinas. ;Sugaton tika ugma alas tres sa hapon.	あなたがフィリピンに戻られた時お会いしましょう。;明日午後3時に君に会いましょう。	I will meet you when you will back to the Philippines.; I will see you at three o'clock tomorrow afternoon.		
	sugatan	sugat	集合場所	meeting place					
	sugatan	sugat	出会う	"find, encounter"	Sa parke ang kasagaran nga sugatanan sa mga managhigugmaay.	恋人たちの会う場所はだいたい公園ですよ。	The usual meeting place of lovers is in the park.		
	sugba	sugba	あぶる、焼く	broil	Isugba ang lab-as nga mga isda.	その取れたての魚を焼いて。	Broil the fresh fish.		
	sugbahanan	sugba	焼き器、焼く道具	"grill, gridiron"	Ibutang sa hardin ang atong dekuryente nga sugbahanan.	庭に電気グリルを用意してよ。	Put our electric grill in the garden.		
	Sugbo	sugbu	セブ市 	Cebu city	Adto mi sa Sugbo magbakasyon.	私たちはセブにバケーションで行きます。	We will have our vacation in Cebu city.		
	sugdan	sugud	当初	begin	Ato nang sugdan ang atong panagtigom.		We will start our meeting.		
	sugid	sugid	物語る	narrate	Isugid ang imong kaagi didto sa kalasangan.	森での君の経験を話してください。	Narrate your experiences in the forest.		
	sugilambong	sugilambung	小説	novel	Daghan ako ug koleksyon sa mga sugilambong ni Danielle steele.	あたし、ダニエルスティールの本を一杯持っていますのよ。	I have plenty of collections of Danielle steel's novels.		
	sugilanon	sugid	物語、短編小説	"story, short story"	Kahibolungan kaayo ang sugilanon sa kinabuhi ni Sindbad.	シンドバッドの人生の物語は、驚異です。	The story of Sandbar's life is very mysterious.		
	sugilon	sugid	話す	"say, tell"	Isugilon nako nimo ang tanan. ; pila may sugilon	全部お話します。;手短に言うと	"I will tell you all. ; In short,"		
	suginlan	sugid	話す	"testify, tell"	Gisuginlan ko sa akong amiga nga gilugus siya sa iyang uyab.	あたしの友達は彼に犯されたって言うの。	My friend told me that her boyfriend raped her.		
	sugkay	sugkay	かき混ぜる	"stir, scramble"	Ayoha pagsugkay ang akong giluto nga maja blanca.	あたしはマハブランカ菓子を作るときはよーくかき混ぜるの。	I stir well when I cook maja blanca.		
	sugmat	sugmat	再発する（病気が）	relapse	Nisugmat na pod ang sakit sa akong tiyan.	また、胃痛が始まったんです。	I had a relapse on my stomachache.		
	sugnib	sugnib	火をつける	"fire, ignite, incite"	Gisugniban ni Robert ang mga estudiyante pag-demonstrate.	ロバートは生徒たちにデモするよう焚きつけた。	Robert incite the students to demonstrate.		
	sugnod	sugnud	薪、焚付け	"firewood, fuel"	Ang imong sulti nagsugmod sa ilang away.	君の言葉は彼らの喧嘩を焚付けてるよ。	Your statement added fuel to their quarrel.		
	sugo	sugu	命令、依頼する	"command, bid, order, errand"	Sugoa siya pagkuha ug tubig. 	水を手に入れるよう彼に頼め。	Order him to get water.		
	sugod	sugud	始める 	"start, begin"	Sugod na ta. 	始めましょう。	Let's start.		
	sugok	suguk	なだれこむ、流れこむ	"intrude, invade"	Nganong nisugok man ka sa among balay?	何でお前、この家に入ってきたんだ？	Why did you intrude in our house?		
	sugong	sugung	小さい樽、竹筒	"keg, barrel, bamboo tube"	Napuno na ba kanang sugong?	その樽、もう一杯か？	Is the barrel full?		
	sugosugoon	sugu	使い走り	errand					
	sugot	sugut	同意する	"agree, comply"	"Sugot ka? Sige, mosugot ko."	いいですか？ええ、そうします。	"Do you agree? Yes, I will do."		
	sugpa	sugpa	血を吐く	vomit blood					
	sugpo		海老	prawn 	Mas dako ang sugpo kay sa pasayan.	ソグポはパサヤンより大きい海老です。	Prawn is bigger than shrimp.		
	sugpo	sugpu	抑制する、終わりにする	"obstruct, restrain, end"	Dili angay nga sugpoon ang hustisya.	正義を抑えてはいけない。	We should not obstruct justice.		
	sugsog	salugsug	やじる、傷つける	"thorn, hurt, carve, tease, heckle"					
	sugta	sugut							
	sugton	sugat	会う⇒sugat	⇒sugat :meet					
	sugton	sugut	従う⇒sugot	⇒sugot :comply					
	sugwak	sugwak	ほとばしる	gush					
	sugyot	sugyut	提案する、けしかける、扇動する	"suggest, motivate, propose, incite, instigate"	Atong paminawon ang inyong mga sugyot.	お前の話を聞こうじゃないか。	Let's listen to your suggestions.		
s	suhestiyon	sugestion	暗示、提案	suggestion 					
	suhid	suhid	探す、調べる	"search, check, scan"	Gisuhid kon wa ba kini patak sa dugo.	これに血のあとがないか、探された。	It was checked whether it had a mark of blood.		
	suhito	switu	知り合い、精通	"acquainted, versed"					
	suhol	suhul	雇う、給料	"hire, pay, salary "	Karon ko magsuhol sa mga panday. 	今日大工さんを雇います。	Today I will hire carpenters.		
	suhol	suhul	給料を払う、雇う	"hire, pay wage"					
	suhong	suhung	魔力が効かない	invalid of magical power					
	suhot	suhut	通りぬける、(魚)がわなにかかる	"path through, fish by trap"					
	suhulan	suhul	給料、賃金	"wage, salary"					
	suka	suka	吐く	vomit	Suka kay mabdos man.	出来ちゃって吐いた。	I vomited 'cause pregnant.		
	suka	suka	酢 	vinegar	Ang suka sa lubi mao ang aslom kaayo.	椰子の酢はとてもすっぱい。	Vinegar from coconut is very sour.		
	sukad	sukad	〜から （時間）	"from, since"	sukad sa sinugdanan; sukad sa akong pagkabata	最初から; 私の子供の時から	from the start; from my childhood		
	sukad	sukad	よそう、ひしゃく、汲む	ladle	Sukada na ang kan-on sa kaldero.	釜から、ご飯をよそって。	Get the rice from the pot using a ladle.		
	sukad karon	sukad	今から	from now	Sukad karon dili na ko magsugal sa casino.	もうこれからは、カジノで賭けない。	"From now on, I'll never gamble in casino."		
	sukad masukad	sukad	絶対にない	never					
	sukamod	sukamud	つまずく	stumble					
	suk-anon	suku	不機嫌な	"grouchy, grumpy"	Masuk-anon siya nga mipauli sa ilaha.	彼はむっつりと家に帰った。	She went home feeling grouchy.		
	sukaranan	sukad	原理	principle	Unsay sukaranan sa imong reklamo?	君のクレームの理由は何かね。	What is the bases of your claim?		
	sukarap	sukarap	よろめく、手探りする	stagger					
	sukdanan	sukud	計量器、はかり、ものさし	"scale, unit"					
	sukdon	sukud	測る	measure	Akong sukdon ang imong gitas-on.	君の身長を測りましょう。	I will measure your height.		
	suki	suki	客、顧客	"client, customer"					
	sukip	sukip	含む、挟む 	"include, insert"	Isukip sa sobre ang imong bayad.	君の支払いを封筒に入れてください。	Enclose your payment in the envelope.		
	sukit	sukit	質問する	"quiz, question"	Mahadlok ko kon sukit-sukiton.	一杯質問されたら、心配です。	I am afraid if I am questioned.		
	sukli	sukli	お釣り、つり銭 	change	Imo na ang sukli. 	つりは要らないよ。（おつりはもう君のものだ）	Keep the change.		
	sukmag	sukmag	殴る	strike with a fist	Sakit gihapon ang pikas mata nako nga gisukmag niya.	彼に殴られたほうの目がまだ痛い。	The eye that was hit by him is painful still.		
	sukmagay	sukmag	拳闘、ボクシング	fistfight	Nganong imo kong gihagit ug sukmagay?	何で俺に喧嘩を吹っ掛けるんだ？	Why did you dare me with a fistfight?		
	sukmat	sukmat	文句をつける、対決する	confront	Ayaw ko ug sukmati kay wala koy sala.	文句をつけるなよ、俺は悪くねえよ。	"Don’t confront me, I was not wrong."		
	sukna	sukna	疑問、糾す	query					
	suko	suku	怒る	become angry	Masuko si Nanay kon mokuyog ko nimo. 	あなたと一緒に行ったら母は怒るわ。	My mother will get angry if I go with you.		
	sukod	sukud	サイズ、測る	"size, measure"	Unsay sukod sa imong hawak?	君の腰回りはどの位？	What is the size of your waist?		
	sukol	sukul	反抗する	"disobey, resist"	Ayaw ug sukol sa imong ginikanan.	両親に反抗するんじゃありません。	Do not disobey your parents.		
	sukot	sukut	集金する	collect	Gisukot na ko niya sa akong utang.	彼女に借金の返済をした。	She asked me to pay my debt.		
	sukot	sukut	質問、聞く	inquire					
	suksuk	suksuk	挿入	"insert, infix"	Isuksuk kining kwarta sa imong bulsa.	このお金、ポケットにしまいなさい。	Insert these money in your pocket.		
	suktonon	sukut	貸金、債権	receivable	Daghan pa kaayo ko ug suktonon.	私はまだ一杯貸していますよ。	I still have plenty of receivables.		
	sukud	sukud	測る、寸法	"measure, size"					
	sukut	sukut	疑問、詰問する	"question, demand"					
	sukwahi	sukwahi	不一致、逆	"disagree, contrary"	Sukwahi ang akong panglantaw sa imoha.	私の見方は君と違うんだな。	My point of view is different from yours.		
	sula	sula	おかず（を食べる）	viand	Bulad ang among gisula sa kan-on.	私たちのごはんのおかずは干し魚です。	We eat fried fish to go with our rice.		
	sulab	sulab	刃	blade	Hait kaayo ang sulab sa iyang espada.	彼の剣はとても鋭い。	The blade of his sword is very sharp.		
	sulabi	labi	過度にする	excess					
	sulad	sulad	地獄	"abyss, hell"	Dili ko moadto sa sulad sa mga demonyo.	僕は鬼の居る地獄へはいかない。	I will not go to the demon's abyss.		
	sulagma	sulagma	たまたま当てる、偶然に	"guess, by chance, coincidental"	Sulagma nga nakatubag siya sa pangutana sa maestra.	彼はたまたま、先生の質問に、答えられた。	He could answer the question of teacher by chance.		
	sulang	sulang	あご、あご先	"chin, jaw"					
	sulat	sulat	書く、手紙	"write, letter"	Sulat lang inig-abot nimo. 	着いたら手紙書いて。	Write me when you arrive.  		
	sulaw	sulaw	まぶしくする	dazzling	Sulaw kaayo ang imong puting sinina.	君の真っ白なドレスがまぶしい。	Your white dress is so dazzling.		
	sulay	sulay	試みる 	try	Sulayi lang. 	やってみたら？	Just try.		
	sulaysulay	sulay	試験的な	tentative					
	sulbad	sulbad	解決する、解く	"solve, solution"	Akoy naghimo sa problema ako ra sad ang mosulbad ani.	自分で作った面倒は、やっぱり自分で解決するよ。	"I'm the one who made the problem, also I'll be the one who solve this."		
	sulbong	sulbong	押し寄せる、沸き立つ	"surge, zoom, boiling"	Pagbuto ang bomba sa dagat misulbong ang daghang tubig.	海の中で爆弾が破裂し水が沸きあがった。	"When the bomb exploded in the sea, a lot of water splash into the air."		
	suli	suli	逆の	reverse					
	sulinga	sulinga	眼を細めて見る、怪しそうに見る。	squint	Nganong sulinga man ang imong mata kon mobasa?	どうして読むときに芽を細めるの？	Why do you squint your eyes when you read?		
	suliran	suliran	問題	problem	Ikaw ra gyud ang makasulbad sa imong suliran.	君の問題を解決できるのは、君だけなんだよ。	You are the only one who can solve your problem.		
	sulirap	sulirap	白目をむく、ひきつけ、痙攣	"convulsion, fit"	misulirap iyang mga mata	ひきつけを起こして白目をむく	fall into a fit of convulsion		
	sulirat	sulirat	目をむいて怒る						
	suliyaw	suliyaw	歓呼する、歓声	outcry	Misuliyaw ang mga tawo pagkabati sa balita sa kadaugan. 	人々は勝利の知らせに歓呼した。	The people shouted upon hearing the news of victory.		
	sulngon	sulung	攻撃	attack	Sulngon nato ang atong mga kaaway.	敵を攻撃しよう。	We attack our enemies.		
s	sulo	solo	単独	alone	Sulohon ko lang ang kanta.	私はこの歌をソロで歌います。	I will make this song a solo.		
	sulo	sulu	松明( トーチ)  	torch	Nalingaw ko sa akong giapilan nga parada sa sulo.	松明パレードに参加して面白かったよ。	I enjoyed when joined the torch parade.		
	sul-ob	sul-ub	着る、いれる	"wear, put into"	Angayan kaayo ka sa imong gisul-ob nga karsones.	君はズボンが似合うね。	You look nice in wearing your trousers.		
	sulod	sulud	内側、中、入れ物 	"inside, container"	Naa sa sulod sa pitaka nako ang hulagway nimo.	私の財布には君の写真が入っている。	There is a picture of you inside of my wallet.		
	sulod sa	sulud	含んで、以内に	"including, within"	sulod sa tulo ka bulan	3ヶ月以内に	within three months		
	sulog	sulug	潮流	"current, tide"					
	sulogoon	sugu	女中	"maid, servant"	Bayente na ka tuig nga nagserbisyo kanamo ang among sulogoon.	うちの女中は20年間仕えてきた。	Our maid had served us for twenty years.		
	sulogsulog	sulugsulug	冗談、ふざける	joke	Ayaw ug tuo kaniya. Sulogsulog ra kana.	あいつ信じるなよ、ありゃ冗談だよ。	Don’t believe him. Its only a joke.		
	sulong	sulung	攻撃する、行く	attack	Gisulong sa mga rebelde ang kampo sa mga sundalo.	反乱軍は政府軍のキャンプを攻撃した。	The rebels attack the camp of the soldiers.		
	sulong	sulung	見る	look					
	sul-ot	sul-ut	着る	"wear, put on"	Unsa imong isul-ot sa kalingawan?	パーティでは何を着るの？	What will you wear in the party?		
s	sulpato	sulfato	硫化物	sulfate	Aduna bay sulpato sa tambal nga imong gitumar?	あなたが、服用している薬に硫化物はありますか。	Is there a sulfate in the medicine you're taking?		
	sulsol	sulsul	扇動	"incite, instigate"					
	sulti	sulti	話す	"speak, talk"	Gisultihan dayon niya si Hari sa giingon ni Eska. 	エスカの言ったことを、彼はハリ(王）にすぐ話した。	He spoke to King what Eska told him.		
	sultihanay	sulti	会話、話し合い	"talk, negotiation"	Gusto kong makigsultihanay nimo ug seryoso.	あなたと真面目にお話したいのですが。	I'd like to 		
	sultihay	sulti	対話、会話	dialogue	Nagkasultihay na mi sa lider sa unyon.	私はもう、組合長と話し合いました・	I already had a dialogue with the union leader.		
	sultisulti	sulti	うわさ話	"rumor, gossip"	Ayaw ug tuo nianang mga sultisulti sa opisina.	あんな社内の噂話なんか信じちゃだめよ。	Do not believe in those office gossips.		
	sulud	sulud	入る、内側	"enter, inside"	Ayaw ug sulod sa mga ginadiling lugar.	禁じられた場所に入ってはいけません。	Do not enter in those restricted areas.		
	suludlan	sulud	箱	"box, container"					
	sulugoon	sugu	使用人、召使、女中	"maid, servant"					
s	Suluha!	solo	一人でしなさいよ。	Do you alone!					
	sululbaron	sulbad	難問、パズル	puzzle	Malingaw ko ug tubag sa sululbaron sa magazin.	私は雑誌のパズルを解くのが楽しい。	I enjoy answering the puzzle in the magazine.		
	sulundon	sunud	理想の、模範	"ideal, exemplary"	Nangita ka ba ug sulundon nga bana?	あんた、理想の亭主を探しているの？	Are you looking for an ideal husband?		
s	suma	sumar	合計する	sum up	Nagsuma ko sa nagasto. 	使った費用を合計してみました。	I sum up the expenses.		
	sumad	sumad	記念日	anniversary	Sumad karong adlawa maoy pagkamatay sa among lolo.	今日はおじいちゃんの命日です。	Today is the anniversary of my grandfather death.		
	sumala	sumala	〜によると 〜次第	"according to, up to"	Sumala nila ikaw dili malipay.	彼らによると、貴方は幸福じゃない。	They say you are not happy.		
	sumasakay	sakay	乗客	passenger	Nagsakay ko ug pasahero nga dyip.	私は乗合ジープニーに乗りました。	I am riding on a passenger jeepney.		
	sumasalmot	salmut	参加者	participant	Usa kami sa mga sumasalmot sa tigi sa sayaw.	私たちはダンスコンテストの参加者です。	We are one of the participants in the dance contest.		
	sumasangka	sangka	競争者	contender	Asa ang sunod nga sumasangka?	次の挑戦者はどこにいますか。	Where is the next contender?		
	sumasayaw	sayaw	踊り子	dancer	Kanunay nga nagbansay ang mga sumasayaw sa sinulog.	シノログの踊り子たちはいつも練習をしています。	The Sinulog dancers are always practicing.		
	sumay	sumay	復唱する、反復する	repeat	Sumaya kon unsa ang akong gibuhat.	私のすることを繰り返してください。	Repeat what I am doing.		
	sumaysumay	sumay	物真似する	mimic	Imo lang kong gisumaysumay sa akong gisulti.	お前おれの言ったこと真似しているだけじゃんか。	You only mimic what I said.		
	sumbag	sumbag	殴る、叩く	"box, beat, strike"	Gisumbag ni Alex ang iyang suod nga higala.	アレックスは親友を殴ってしまった。	Alex boxed his best friend.		
	sumbagay	sumbag	拳闘、ボクシング	fistfight	Ngano sila si Roy ug Boy nagsumbagay.	何であいつら、ロイとボーイは殴りあっているんだ？	Why are they Roy and Boy fist fighting?		
	sumbalik	sumbalik	裏目に出る、振り戻る、聞き返す	"backfire, react, boomerang"	"Ang tanan nga imong pagpasakit sa balatian sa tawo, mosumbalik ra na nimo."	人を傷つけると全部自分に返ってくるよ。	All what you hurt other minds will return to you.		
	sumbanan	sumbanan	お手本、見本	"model, pattern, example"	Himoa ang imong kaugalingon nga sumbanan sa maayong buhat sa mga estudyante.	生徒たちのお手本になるよう行動しなさい。	Make yourself to be a good sample for the pupils.		
	sumbingay	sumbingay	隠喩、たとえ、暗示	metaphor					
	sumbohan	sumbuhan	銃身	gun barrel					
	sumbong	sumbung	告訴	"accusation, prosecute"	Sumbong sa pulis. 	警察に知らせて。	Lay a complain before the police.		
	sumo	sumu	食飽きる、飽きる	"pall, become tired"					
	sum-ok	sum-uk	突入	"thrust into, plunge"	Nakasum-ok na ang ayroplano sa mga panganod.	飛行機は雲の中に突っこんだ。	The airplane plunge into the clouds.		
	sum-ol	sum-ul	食飽きる、飽きる	"pall, become tired"	Sum-ol tan-awon ang iyang nawong.	彼女の顔も飽きた。	Her face looks pall.		
	sumpa	sumpa	誓い	"oath, swear"					
	sumpaki	sumpaki	衝突する(利害が）	"interfere, loathe, opposite"	Nisumpaki ko sa gusto sa akong ginikanan.	私は両親の望みに反した。	I opposed to the will of my parents.		
	sumpay	sumpay	繋がる、加わる	"continuation, link"	Mao kini ang sumpay sa akong estorya.	これは私のお話の続きです。	This is the continuation of my story.		
	sumpayan	sumpay	続く	continue	sumpayan pa	続く（連載分の終りに）	to be continued		
	sumpo	sumpu	止める、妨げる	control	Sumpoa ang maot nga batasan sa imong anak.	お前のガキの悪さを止めさせろ！	Put an end the bad behavior of your child.		
	sumsum	sumsum	飲み食いする	eat with drink					
	sumsuman	sumsum	おつまみ	"food with drinking, finger food"	Maayo ang sashimi nga sumsuman sa bino.	酒のつまみに刺身はいい。	Sashimi is good for drinking.		
	sumu	sumu	単調な	monotonous	Sumo paminawon ang iyang tingog.	彼の声は単調なんだよ。	Her voice sounds monotonous.		
	sumusugod	sugud	初心者、新参者	"beginner, neophyte"	Dili pa kaayo siya maayo kay sumusugod pa man.	まだ彼女はビギナーだからそんなにうまくないよ。	He is not so good because he is still a beginner.		
	sumusunod	sunud	後継者	"successor, stooge"	Ang prinsipe mao ang sumusunod sa hari.	その王子は、王の世継だ。	The prince is the king's successor.		
	suna	suna	尋ねる	"ask, query again"					
	sundalisa	sundalisa	プロポーズ、求婚	marriage proposal					
s	sundalo	soldado	兵士	soldier	Ang mga sundalo layo sa ilang mga pamilya.	兵士たちは、家族から遠く離れている。	Soldiers are far from their families.		
	sundan	sunud	追う、実行	pursue	Gusto ko nga kanunay nga sundan ang babayeng akong gihigugma.		I want to pursue my lady love always.		
	sundanan	sundan	原型、模型	"pattern, prototype"	Dad-a lang kining sundanan sa sinina.		Just bring this pattern for the dress.		
	sundang	sundang	鉈、刀	bolo					
	sundayag	sundayag	上演	show					
	sundog	sundug	真似る 	imitate	Ayaw pagsundog sa imong mga amigo.	友達の真似ばかりしないの。	Don't imitate your friends.		
	sundon	sunud	従うこと	follow	Ang imong sugo lisud sundon. 	君の頼みはとても聞けない。	It's difficult to follow your order.		
	sungag	sungag	出会う	"encounter, concur"					
	sungasong	sungasung	立ち向かう、ものともせず	"face up to, brave"					
	sungay	sungay	角	horn	Nindot tan-awon ang sungay sa usa kay daghang sanga.	鹿の角は枝がたくさんあって素晴らしい。	It's nice to see the deer horns for a lot of branches.		
	sungay	sungay	曾祖父母	great grand parent					
	sung-ay	sung-ay	肩車する	carry a child on his shoulder					
	sungkab	sungkab	盗み食い	steal food					
	sungko	sungku	接触	contact					
	sungkod	sungkud	杖	"cane, staff, stick"	Ang akong tiya migamit ug sungkod sa paglakaw.		My tiya uses a cane in walking.		
	sungkod	sungkud	曾孫	great grand parent					
	sungo	sungu	くちばし	"bill, beak"	Taas ug sungo ang langgam nga nagpuyo duol sa tubig.		Birds that live near the water has a long beak.		
	sungog	sungug	苛つかせる、困らせる、悩ます	"tease, vex"	Ikaw sige ug sungogsungog nako.	お前しょっちゅう俺を苛付かせているよ。	You always tease me.		
	sunod	sunud	続く	"follow, next"	Ayaw kabalaka sa mosunod nga adlaw.; sunod bulan ; sunod ugma 	明日のことは心配するな。; 翌月 ;  あさって	Don't worry about tomorrow. ; next month ; the day after tomorrow		
	sunodsunod	sunud	付いて回る	always follow	Ang iro namo sige ug sunodsunod nako bisag asa ko moadto.	僕んちの犬は僕がどこに行ってもついてくるよ。	Our dog follows me anywhere I go.		
	sunog	sunug	火、燃やす、火事	fire	Nagsugod ang sunog sa bodega.		The fire started in the stockroom.		
	sunoy	sunuy	雄鶏	"cock, rooster"	Ang usa ka sunoy nga binuhi ni papa himoon kuno na niya nga tigpasanay.	親父は一羽の雄鶏を種鳥にするといっている。	My father said that he will make his roaster a breeder.		
	suntok	suntuk	殴る、 叩く	"beat, strike, knock"					
	suntokay	suntuk	殴り合い	fistfight					
	sunud	sunud	続く、従う	"follow, comply"					
	sunup	sunup	沁みる、染みとおる	"seep, penetrate"	Dali ra nga gisunup sa yuta ang tubig sa ulan.		The soil easily seeps the rainwater.		
	suod	suud	近しい、親しい	"close, intimate"	Ang mga suod nakong higala ug paryente lamang ang imbitado sa akong kasal.		Only my close friends and relatives are invited to my wedding.		
	suok	suuk	隅、コーナー	corner	Nakita nako ang dugay nang nawala nga pares sa areyos ni mama sa suok sa bodega.	大分経ってから、物置の隅で母の失くしたイヤリングを見つけた。	I found the lost pair of earrings at the corner of closet.		
	suon	suun	似せる	imitate					
	suot	suut	着る、割込む	"wear, squeeze through"	Suota na ang imong bag-o nga bestida.	もう君の新しい服を着なさい。	Wear your new clothes now.		
	supa	supa	噛む	chew	Usapa pag-ayo ang imong gikaon.		Chew your food well.		
	supak	supak	反対する、違反	"against, contradict "	Supak sa balaod	規則に違反する	against the rules		
	supang	supang	太った、がっしりした	"plump, robust"	Supang ka tan-awon.		You look robust.		
	supil	supil	逆らう、反抗	"against, rebel"					
	sup-it	sup-it	挟む、陰に置く、	put	Gisup-it nako ang kuwarta ilalom sa libro.	私はお金を本の下に置きました。	I put the money under the book.		
s	suportahan	soportar	援助	support	Suportahan ka nako sa imong mga plano.	あなたの計画、お手伝いいたしましょう。	I will support you with your plans.		
s	suportar	soportar	支援する 	support					
	supot	suput	ビニール袋、紙袋	"wrapper, paper bag, plastic bag"	Isulod sa supat ang mga purutas.	果物を袋に入れて。	Put the fruits into the plastic bag.		
	supot	suput	吹き矢を放つ	shoot by blowgun					
	supsup	supsup	吸い込む、しゃぶる	"suck, absorb"	Iyang gisupsup ang dugo nga migawas sa samad sa akong liog.	彼は私の首の傷から出た血をすった。	He suck the blood from the cut of my neck.		
s	sur	sur	南	south	Ang akong lolo nagpuyo sa Ilocos Sur.	私の祖父は南イロコスに住んでいます。	My grandfather lives in the south of Ilocos.		
	sura	sura	からかう、じらす	tease	Pirme kong gisura sa akong mga kadula.	いつだって私は友達にからかわれていた。	My playmates tease me always.		
	surasura	sura	あざける	"twit, mock, ridicule"	Gisurasura ko sa akong mga igsoon kay bati man ko ug nawong.	私はいつも姉妹に顔がみっともないと笑われていた。	My siblings always mock me for I am ugly face.		
	surok	suruk	騒然、泡立つ	seethe	Nagsurok pa ning akong duga sa kalagot.	怒りでまだ血が上っていた。	My blood is still boiling by anger.		
	suroy	suruy	ぶらつく	mosey	Diin ka mosuroy gabii?	昨夜、どこに行ってたの？	Where did you go to last night?		
	suroyan	suruy	遊び好き						
	suroyanan	suruy	散歩場所	"park, place for strolling"	Asa ang nindot nga suroyanan dinhi?	ここで散歩するに良い場所はどこですか。	Where's the nice place to stroll here?		
	suroy-suroy	suruy	歩き回る、散歩する	"travel around, walk about, roam"	"Kon diha pay akong usa ka milyong pesos, nagsuroy-suroy unta ako libot sa kalibutan. "	もしここに百万ﾍﾟｿあったら世界中を旅して回ってたはず。	"If I have a million pesos, I would travel around the world."		
s	surpresa	sorpresa	驚き、突然	surprise	Nasurpresa ko pagkakita niya.	彼を見て私は驚いた。	I was surprised when I saw him.		
s	sursi	zurcir	繕う	"patch, stitch, darn"	Palihug ko ug sursi sa nagisi nako nga karsones.	ズボンの破けたとこ繕ってくれない？	Could you stitch my lacerated pants?		
s	sus	Jesus	なんと、ありゃ、まあ	jeez					
	susama	sama	同類の	akin	ang susamang panghitabo masubli	同じ事を繰り返す			
	sus-an	susu	乳房	breast	mananap nga sus-an	哺乳類	mammal		
	susi	susi	調べる 	investigate 	Gisusi na sa taga City Health ang tubig nato kung luwas ba kini.	市の衛生局から来て、私たちのこの水道が安全か調べました。	From the City Health they checked our water whether it's safe.		
	susihon	susi	調べる	"inspect, check"	Susihon sa taga NBI ang lugar diin nahitabo ang krimen.	NBIの人がその犯罪があった場所を調べます。	The NBI will inspect the place where the crime happened.		
s	suskrisyon	suscripcion	購読予約	subscription	Adunay akoy usa ka tuig nga sukrisyon sa magasin sa kababayenhan.	私はある婦人雑誌の一年間の予約購買しています。	I have a one year subscription to a women's magazine.		
	suso	susu	乳房、おっぱい	breast					
s	suspetsado	sospechar	疑う	suspect	Nadakpan na sa kapulisan ang mga suspetsado.	容疑者らは警察当局に逮捕された。	The policemen have arrested the suspects.		
s	suspitsa	sospecha	疑い	suspect 					
s	sustansya	sustancia	栄養、物質	"nutriment, substance"	Mangaon ta kanunay ug masustansya nga mga pagkaon.	いつも滋養のあるものを食べましょうね。	Let's always eat nutritious foods.		
s	sustento	sustento	助成、育成	"nourish, financial support "	Dako kaayo ug sustento nga madawat si Grace sa iyang uyab nga hapon.	グレイスは日本人の恋人から沢山お金を助けて貰っている。	Grace received a big financial support from her Japanese boyfriend.		
s	sustintohan	sustento	扶養費、手当て	"alimony, allowance"					
	suta	suta	調査、観察する	"watch, inspect, survey"	Akong nasuta kon unsa ka kamatinabangon.	私は君がどの程度協力的か観察していた。	I have watched how helpful you are.		
	sutoy	sutuy	速い、速める	"fast, sprint, quicken"					
	sutsut	sutsut	野次る	"catcall, booing"					
	suub	suub	投げ槍	javelin					
	suud	suud	近しい、親しい	"close, intimate"					
	suuk	suuk	隅、コーナー	corner					
	suut	suut	着物、着る	clothe					
	suwambi	suwambi	別館	annex					
	suwang	suwang	あご、あご先	"chin, jaw"	Aduna koy alom sa akong suwang.		I have a mole on my chin.		
	suwat	sulat	書く	write	Imong gisuwayan unsaon paggamit ani?		Did you try how to use it?		
	suwaw	sulaw		"dazzle, glare"					
	suway	sulay	試みる、試す	try					
s	suweldo	sueldo	給料、賃金	salary	Ang akong suweldo ubos ra kaayo.	俺の給料めちゃ安いよ。	My wage is very low.		
s	suwerte	suerte	運	luck 	Swerte ko sa akong bag-ong balay.		I am lucky with my new house.		
	suweto	suwito	精通する	"mastery, know"	Suwito kaayo ko ug ning lugar.	この辺は良く知っています。			
	suya	suya	なじる、妬む、羨ましい	"twit, envy, annoy"	Nasuya siya kay naa koy bag-ong hinigugma.	別な男が出来たからと、彼あたしをなじるのよ。	He twits me because I have a new boyfriend.		
	suyak	suyak	鋲、釘（をまく）	"spike, nail, scatter spikes"					
	suyla	suyla	激発	"gust, over burst"					
s	suylas	suela	靴裏	sole (of shoe or slipper) 					
s	suylas	suela	鋲	tack					
	suyup	suyup	吸う	"suck, absorb"					
	suyupan	suyup	サイフォン	siphon					
	swaki	suwaki	うに	sea urchin					
	swaki	swaki	うに	sea urchin					
s	swerte	suerte	運	luck	Swerte kaayo siya kay nakadaog sa lotto.	くじに当たるなんて、あいつついてる。	He is lucky that he won the lottery.		
s	swertihan	suerte	幸運な	lucky					
	syagit	siyagit	悲鳴をあげる⇒siyagit	"scream, shout"					
	syaro	syaru	信じられない、怪しいな	feeling of disbelief					
s	syempre	siempre	勿論、いつでも	"of course, certainly, always"	Himuon ba nimo imong mga homework sa balay? Syempre.	宿題を家でやってきましたか？勿論。	Have you done your homework at home? Of course!		
s	syensya	ciencia	科学 	science	Daghan ug mga milagro sa kinabuhi nga dili matuki sa syensya.	科学では解けないたくさんの奇跡が人生にはある。	There are many miracles in life that cannot be explained by science.		
s	syento	ciento	百 	hundred	Syento porsyen ang akong pagsalig kanimo.	１００％あなたを信頼してます。	My trust in you is one hundred percent.		
s	syete	siete	七	seven	Mga syete ka tuig na ko nga nagpuyo sa Bohol.	ボホールに住んで七年になります。	I have been in Bohol almost 7 years.		
s	syetenta	setenta	七十 	seventy	Makaabot kaha ko sa edad nga syetenta?		Am I going to reach the age of seventy?		
e	syirt	shirt	シャツ	shirt	Puti ang paborito ko nga kolor sa syirt.	シャツで好きな色は白です。	White is my favorite color for shirts.		
	ta	kita	kitaの省略形	ab. kita					
	taak	taak	降りる、踏みいれる	"step down, set foot on"	Mahadlok ko motaak sa lapok sa humayan kay daghan ug alimatok	田んぼに足を入れるのは蛭がいるから怖いよ。	I'm afraid to step down to the muddy rice field for a plenty of leeches.		
	taas	taas	高い、長い	"high, long"	Taas kaayo ug habog pa ang balay.	その家は長くて高い。	The house is very long and high.		
	taay	taay	錆び、さびる	rust	Ang kutsilyo nga akong gihiwa sa karneng baboy naay taay.	豚肉を料理した包丁に錆びがきてる。	The knife which I cut the pork rusted.		
s	tabako	tobaco	煙草	tobacco	Ang manghod nako mga lalaki nakakat-on na ug tabako.	俺の弟たちはタバコを経験してる。	My younger brothers experienced tobacco.		
	taban	taban	駆け落ち	elope	Ang igsoon nako nga babaye gitaban sa iyang uyab.	私の姉は恋人と駆け落ちした。	My sister eloped with his paramour.		
	tabang	tabang	助け	help	Mitabang ko sa akong pamiliya.	私は家族を支えた。	I supported my family.		
	tab-ang	tab-ang	塩気のない、淡白な	"bland, insipid, lacking of salt"	Ang imong giandam nga kape tab-ang.		The coffee you prepare lack sugar.		
	tabangay	tabang	助け合い	teamwork	Kinahanglan magtabangay ang matag-usa kanato para mo-unlad ang atong nasud.	私たちは、御国の発展のために互いに助け合わなければいけない。	We have to cooperate each other to develop our country.		
	tabangi ko	tabang	助けてください	help me.	Tabangi ko sa akong mga buhat sa balay.		Help me with my home chores.		
	tabanog	tabanug	たこ	kite	Ang tabanog maoy usa nga dulaan sa ting-init.	たこあげは夏の遊びです。	The kite flying is a play for summer.		
	tabas	tabas	裁断する	cut (a coat)	Akong gitabas ang senina. 	私は服を裁断した。	I cut a dress.		
	tabi	tabi	おしゃべりする	"talk, prate, rumor"	Maayo kaayo ang babaye motabi ug English.	その女性は英語がとても上手です。			
	tabi sa	tabi	すみません、ゴメンヨ、ちょっと	Excuse me! Stay away?	"Tabi sa Dong kay moagi ko, palihug lang kay bug-at kaayo ning akong dala."	ちょっとごめんよ兄さん、これすごく重いんで通してね。	"Please get out the way boy, I like to pass, so heavy what I bring."		
	tabian	tabi	お喋りな	talkative	Tabi-an kaayo nang bayhana. 	 あの女はすごいおしゃべりだ。	That woman is very talkative.		
	tabil	tabil	カーテン、壁	"curtain, wall, shelter"	Butangi ug tabil ang inyong bintana.		Put a curtain on your window.		
	tabili	tabili	トカゲ、椰子トカゲ 	"lizard, coco lizard"	Mahadlok kaayo siya sa tabili.	彼女はタビリを怖がる。	She is afraid of 'tabili'.		
	tabisay	tabisay	流れ落ちる	flow down	Nagtabisay ang laway niya.	彼は、よだれを流した。	He drooled.		
	tabitabi	tabi	うわさ	gossip	Ayaw dayon ug tuo sa imong nadungog nga istorya kay tabi-tabi lang na.	君の聞いたことを直ぐに信じちゃだめだよ、うわさなんだから。	"Don't believe immediately what you have heard, because it's only a rumor."		
s	tabla	tabla	板	board	Ang tabla maayo usab nga himoong salog sa balay.	その板はまた家の床にするのも良い。	The board is good also to board floor of a house.		
s	tablado	tablado	舞台、壇	stage	Nindot kaayo ang akong dekorasyon sa entablado.		The stage decoration is very nice.		
s	tableta	tableta	錠剤	tablet	Tumara kining mga tableta katulo sa usa kaadlaw.		Take this tablets three times a day.		
	tabo	tabu	集まる⇒tabu	"gather, collect, assemble"					
	tabok	tabuk	通る、越える	"move, pass, across"	Ayaw ug tabok sa sapa kay lalom pa ang tubig.		"Don’t cross the river, the water is still deep."		
	tabol	tabul	白さぎ、鷺	"egret, heron"	Ang mga tabol gusto mokaon ug isda.		Herons like to eat fish.		
	tabon	tabun	覆う、覆い	cover	Tabon sa kaldero. 	鍋のふたする	cover the pan		
	tabontabon	tabuntabun	まぶた	eyelid	Ang tabontabon sa mata sa mga Hapon dili lawom mabaw ra.	日本人のまぶたは彫りが浅い。	The eyelids of Japanese people are not deep-seated.		
	tabtab	tabtab	ずたずたに切る	"slash, hack"	Gitabtaban sa akong mama ang akong balon sa eskwelahan.		Mother slashed my school allowance.		
	tabu	tabu	集合する	"meeting, meet for dealing"	Sa dominggo adunay tabu sa kahayopan.	日曜日には家畜の市がある。	There is a market for livestock on Sunday.		
	tabuan	tabu	市、マーケット 	market	Sa tabuan didto mo mapalit ang barato nga utanon.	あの市場で安い野菜が買えるよ。	You can buy cheap vegetables here in the market.		
	tabuanan	tabuan	市場、マーケット 	market	1				
	tabugok	tabuguk	たこ	octopus	Dili ko kahibalo manakop ug tabugok.		I don’t know how to catch an octopus.		
	tabunok	tabunuk	肥沃な	fertile					
	tabunon	tabunun	褐色の肌色、褐色	brownish color	Ang mga Pilipino tabunon kasagaran ang kolor sa panit.	フィリピン人の一般的な皮膚の色は褐色です。	The skin color of the most Filipino skin is brownish.		
	tabyog	tabyug	前後に揺れる、揺らす	sway	Ang pagtabyog sa duyan sa batang gamay maoy makapatulog sa bata dayon.	赤ちゃんをゆりかごで揺らすと直ぐ眠らすことができる。	The swinging of the cradle make the infant sleep.		
	tabyogtabyog	tabyug	前後に揺れる、揺らす	"sway, swing"					
	tadlas	tadlas	刈る	cut	tadlas sa balilihon	草を刈る	cut the lawn		
	tadlas	tadlas	横切る、通る	"pass, traverse, cross"	Lisod ang pagtadlas sa hagip-ot nga agianan.		It's hard to pass a narrow path.		
	tadtad	tadtad	きざむ	"mince, hash"	Saguli ug tinadtad nga ahos ang sud-an.	おかずに刻んだにんにくを混ぜて。	Add minced garlic to the viand.		
	tadyaw	tadyaw	つぼ、鉢	jar	Ibutang sa tadyaw ang tubig.	壺に水を入れてください。	Put the water in a jar.		
	taga	taga	〜から	from	"taga bukid, Taga diin ka?"	田舎モノ; どこから来ましたか？	yokel; Where are you from?		
	tagaan	hatag	与える	given					
	tagad	tagad	世話する、注目する	"take care, treat, attention"	Ayoha pagtagad ang mga bisita.	お客さんをうまくもてなしてよ。	Treat the visitors well.		
	tagadawat	dawat	受取人	recipient	Ihatag sa mga tagadawat ang angay kanila.		Give the recipients what is due to them.		
	tagai	hatag	与える(hatag)  	given	Taga-i siya 				
	tagak	tagak	落ちる（実等が）	fall down	Natagak ang mga luha sa iyang mga mata.	彼女の目から涙がこぼれ落ちた。	Tears fell down from her eyes.		
	tagaktak	tagaktak	パタパタする	patter	Nakadungog ko sa kusog nga tinagaktak sa sapatos.	靴のバタバタ歩く音が聞こえました。	I heard the loud patter of shoes.		
	tagal	tagal	任期	"dead line, term"	Kanus-a ang tagal sa proyekto sa Siyensya?	理科の課題の締め切りはいつですか。	When is the deadline for the Science project?		
	tagaliog	liug	首までつかる、陥る	up to the neck	Tagaliog ko sa mga utang.	借金で首が回らないよ！	I'm up to my neck in debt.		
	tagalog	tagalug	タガログ	tagalog					
	tagam	tagam	懲りる	"deter, refrain"					
	tagamtam	tagamtam	経験	experience					
	tagamtaman	tagamtam	経験	experience	Natagamtanan nako ang kapait sa kinabuhi. 	人生のつらさを経験しました。	I had an experience of hard life.		
	tag-an	tag-an	当てる、推測する	guess	Siya nag-ampo nga makatag-an sa pangutana sa Sphinx. 	彼はスフィンクスの質問に答えられるよう祈った。	He prayed that he could answer the question of Sphinx.		
	tagana	tagana	準備する	"prepare, reserve"	Ako kining gitagana para kanimo.	あなたのために、これを取っておきました。	I reserved this for you.		
	tagan-an	tagana	取っておく、用意する	reserve					
	tagapag-	taga	接辞　〜をする人		tagapag-ulat; tagapagbalita	レポーター; アナウンサー	Reporter; announcer		
	tag-as	tag-as	高い	"high, long"	Nindot tan-awon ang mga babaye nga tag-as ug buhok.	長い髪の女性は見た目がすてきです。	Girls with long hair looks nice.		
	tagaw	tagaw	無知	ignorant					
	tagay	tagay	注ぐ（酒を）飲む	"pour, jag"	Tagayi ug bino ang akong baso.	私のグラスにワインをついでくれ。	Pour wine on my glass.		
	tagaytay	tagaytay	尾根、峰	ridge	Magsuroy ta sa tagaytay.	尾根を歩きましょう。	Let's stroll on the ridge.		
	tagbantay	bantay	番人	keeper	Moabot karon ang tagbantay sa among balay pahuwayanan.	別荘の管理人はすぐ着きます。	Our rest house keeper will arrive soon.		
	tagbaw	tagbaw	満足する、渇きをいやす	"quench, satisfy thirst"	Patagbawa una ang mga bata ug dula.	まず、子供たちを遊ばせてやりましょう。	Let the children be satisfied first by playing.		
	tagbiya	biya	根性なし	quitter	Ang mga tagbiya dili gyud modaog.	根性無しは絶対勝てないよ。	Quitter never wins.		
	tagbo	tagbu	出遭う、出くわす	"encounter, concur"	Sa likod sa simbahan kanunay magtagbo ang akong igsoon nga lalaki ug ang iyang uyab.	私の兄は教会の裏でいつも恋人と待ち合わせしている。	My brother always meet with his girlfriend at the back of church.		
	tagboanan	tagbu	待ち合わせ場所	rendezvous	Ang sinehan maoy sagad tagboanan sa mga manag-uyab.	映画館は恋人たちの恰好の待ち合わせ場所です。	A movie house is the popular rendezvous for lovers.		
	tagbu	tagbu	出会う	meet	Tagboa ko sa terminal kay daghan ko ug dala.	停留所に迎えに来て、一杯荷物あるから。	"Meet me in the terminal, I've got plenty of things."		
	tagbuhat	buhat	製図家、創作家、加害者	"drawer, creator, perpetrator"	Ang Ginoo ang bagbuhat sa tanang butang sa kalibutan.	神がこの世のすべてを作りたもうた。	God is the creator of all the things on earth.		
	tagbulag	bulag	根性なし	quitter					
	tagda	tagda	気にする	mind	Ayaw tagda ang mga tabitabi. 	うわさを気にするな。	Don't mind about gossip.		
	tagdala	dala	運び屋	"carrier, bearer"	Himoa lang ko nga tigdala sa imong butang.	私にあなたの物を運ばせてください。	Make me the bearer of your things.		
	tagdemanda	dimanda	原告	plaintiff	Wala niabot ang abogado sa tagdemanda.	原告の弁護士はやってこなかった。	The plaintiffs lawyer did not arrive.		
	tagdon	tagdun	無視できる	negligible					
	tagdumala	dumala	管理人	Management	Gusto kong makig-estorya sa tagdumala niining restawran.	このレストランのマネージャーと話がしたいのですが。	I want to talk to the manager of this restaurant.		
	taggukud	gukud	追跡者	pursuer	Akong gilikayan ang akong mga taggukod.	私は、追跡者からかくれた。	I stay away from my pursuer.		
	taghap	taghap	推定する	"guess, surmise"	Taghap ra man kadtong akong tubag.	その私の答えは、ただの推測です。	My answer is only a guess.		
	taghigugma	gugma	愛人	lover	Ikaw ang una nakong hinigugma.	あなたは、私が初めて愛した人よ。	You are my first lover.		
	taghimo	himu	演技者、実行者	performer					
	taghoy	taghuy	口笛、口笛を吹く	whistle	Kusog kaayo motaghoy siya bisan ug pangag.	彼は歯抜けだけど、すごい口笛だ。	He make big sound of whistle despite his lacking of teeth.		
	taghoy-taghoy	taghuy	口笛	whistle					
	taghuput	huput	維持者	"keeper, occupant"					
	tagidyot	diyut		gradual					
	tagik	tagik	組み立てる	"compose, create, weave"	Nagtagik ang musikero ug usa ka awit.	音学家は曲を編成した。	The musician composed a song.		
	tagiktik	tagiktik	カチカチする	"click, tick"					
	tagilma	lima	５重の	quintuplet	Panagsa ra ang manganak ug tagilma.	五つ子を産むのは珍しいよ。	Giving birth to quintuplets seldom happens.		
	tagilungsod	lungsud	住民	community	Ang mga tagilungsod nagtapok atubangan sa simbahan.	住民たちは教会の前に集まっています。	The town folks are gathered in front of the church.		
	tagingting	tingting	チャリンと音する	"jingle, reverberate"	Nitagingting ang mga sensilyo sa akong bulsa.	私のポケットで硬貨がチャリンと鳴った。	The coins jingle on my pocket.		
	tag-iya	iya	持ち主 	owner	Siguro usa ka adlaw ako na sad ang tag-iya ug tindahan.	絶対いつか私もお店を持つわ。	Surely I will be able to own a store someday.		
	tag-iya	iya	保有する、持つ	"possess, own"	Ako ang tag-iya ning dako ug halapad nga yuta.	私がこの広い大きな土地の持ち主です。	"I possess this wide, vast of land."		
	tagluto	lutu	料理する人	cook	Kinsa ang tigluto sa inyong balay?	あなたの家では誰が料理するの？	Who is the cook in your house?		
	tagna	tagna	推定する、見抜く	guess	Gitagna nako kining agi tungod sa Dinosaur. 	私はこの足跡は恐竜だと思う。	I think this trace is by Dinosaur.		
	tagna	tagna	予言する	prophesy	Adunay tagna nga mahuman kuno ang kalibutan una mahuman ang mga tuig 2000.	予言によると世界は2000年の末までに終わるそうな。	There was a prophesy that the world would end before the end of year 2000.		
	tago	tagu	隠す	hide	Ayaw pagtago.	隠れないで。	Don't hide.		
	tagohipos	tagu hipus		file					
	tagok	taguk	樹液	"sap, tap a tree"	Ang tagok pwedeng ipapilit sa papel himoong envelope.	樹液で封筒の封をすることができます。	The sap of a tree can be an alternative of the paste for making envelope.		
	tagolilong	tagu lillung	不可視の魔術（透明人間）	invisible					
	tagpila	pila	幾らですか 	how much	Tag-pila ang usa? 	一個いくら？	How much each?		
	tagpilaw	pilaw	一眠り、うつらうつら	quick nap					
	tagpod	tagpud	もろい、砕けやすい	"crisp, crunchy"	Ang biskwet nga bag-ong luto tagpod.	焼きたてのビスケットはパリパリだ。	Newly baked biscuits are crisp.		
	tagsa ra	tagsa	まれに⇒talagsa ra	"seldom, rarely"	Ang akong amigo nga Hapon tagsa ra mobisita nako.	あたしの日本人の友達はたまに会いに来てくれるよ。	My Japanese friend will visit me occasionally.		
	tagsala	sala	罪人	culprit					
	tagsatagsa	tagsa	各人、それぞれ 	each person	Tagsatagsa nga gipangutana ang mga aplikante sa trabaho.	その仕事の応募者は一人一人質問された。	The applicants for the job were questioned one by one.		
	tagsok	tagsuk	ぎゅうぎゅう詰め	pack tightly	Nagtinagsok ang mga tawo sa maong department store.	デパートは人々でごったがえしていた。	The department store was jammed with people.		
	tagsulat	sulat	著者、作家	"writer, author"					
	tagtungod	tungud	当事者、該当者、責任者	"relatives, concerned party, owner"	Ang nakit-an nga patayng lawas sa dalan wala pay tatungod.	道路で発見された死体は、該当者がいない。	The dead body found along the street has not yet concerned person. (who claim)		
	tagudtagod	tagudtagud	きざむ	"mince, hash"					
	tag-usa 	usa	一つづつ		"Ang gipanghatag nga tsokolate sa mga lalaki, tag-usa ra ni Hanako."	ハナコはチョコレートをひとつづづ男子にやった。	Hanako gave chocolates to boys one piece each.		
	taha	taha	恐がる、恥ずかしがる	"intimidated, feel shyness"	Mataha ko sa imong kagwapa.	私はあなたの美しさに近寄ることもできない。	I am intimidated by your beauty.		
	tahan	tahan	身を委ねる、投降する、担保	"surrender, bond"	Mitahan sa iyang kaugalingon ang kriminal ngadto sa mga police.	犯人は警察に投降した。	The criminal surrender himself to the police.		
	tahap	tahap	疑う	doubt					
	tahas	tahas	任務、苦行	"role, mission, initiation, self-sacrifice"					
	tahi	tahi	縫う	sew	Palihug ko ug tahi sa nagisi nga kurtina.	どうか破れたカーテンを縫って下さい。	Please sew the curtain that was torn.		
	tahianan	tahi	洋服店 	tailor's shop	Dili tanan nga tahianan maayo motahi.	全部の洋服屋がうまいわけじゃない。	Not all dress maker are doing good job.		
	taho	tahu	発表する（ニュースなど）、話す	"announce, tell"	Ang channel 3 mas maayo motaho ug balita kay sa channel 7.	ニュースはチャンネル３の方がチャンネル７より良い。	Channel 3 is better in report the news than channel 7.		
	tahod	tahud	敬意を払う、挨拶、尊敬、従う	"obey, respect, greeting"	Mas maayo nga tudluan ang mga bata kanunay sa pagtahud sa mga tigulang.	子供たちにいつもお年寄りに敬意を払うよう指導したほうがいいですね。	It's better to teach children always to respect older.		
	tahum	tahum	きれい	"beautiful, pretty, nice, lovely"	Matahum kaayo ang imong panagway.	あなたの顔はとても美しい。	You have a very pretty face.		
	tahup	tahup	籾殻	chaff	Tagpila na karon ang usa ka sako nga tahop?	モミ一袋、今いくらしますか。	How much is a sack of chaff nowadays?		
	tai	tai	排泄物	"feces, excrement"	Bubui ang mga tai sa kasilyas.		You flush the feces in the toilet bowl.		
	taka	tika	君⇒tika	you					
	takad	takad	踏み出す、一線を越える	step on	Kining batuha imong takaran aron makaabut ka sa bunga.	この石に乗れば、実に届くよ。	Step on this stone then you can reach the fruit.		
	takandal	takandal							
	tak-ang	tak-ang	火にかける	put on the stove					
	takas	takas	逃げる	escape					
	takboy	takbuy	しがみつく、伝染る	"infect, cling"					
	takda	takda	任期、期限	"deadline, set a date"	Sa katapusan sa mayo maoy takda para ilisan ang leader.	5月末がリーダーの交代する任期です。	The end of May is the deadline for changing leader.		
	takda	takda	しるしをつける、サイン、日程を決める	"signature, mark, set a date, schedule"	Gitakda na ang petsa sa among kasal.	私たちの婚礼の日が決まりました。	Our wedding date has been set.		
	takdan	takud	伝染る、影響される	infected					
	takdo	takdu	明確	"precise, coincide"					
	takdol	daktul	満月	full moon					
	takig	takig	悪寒	ague					
	takilid	takilid	横向きに寝る	lie on ones side	Mitakilid siya samtang natulog.	彼女は横向きで寝る。	She lies on her side in bed.		
	takin	takin	腰に付ける、腰袋	"attach to belt, carry, tote"	Ang seatbelt importante gyud nga itakin sa hawak una molarga.	出発する前に、シートベルトを腰に締めることが大切です。	It's important to attach the seatbelt before depart.		
	takla	takla	舌打ち	click tongue					
	takli	takli	移す、気をそらす	transfer					
	takna	takna	時間	time	Ang takna para sa pamauli alas 5 sa hapon.	家に帰る時間は午後5時です。	The time to go home is 5 o'clock in the afternoon.		
	taknaan	takna	時計						
	takob	takub	変装する、覆う	"cap, cover"					
	takoban	takub	変装、仮面	"disguise, mask, camouflage"					
	takod	takud	伝染する、影響する。	"infect, infection, influence"					
	tak-om	tak-um	口を閉じる	"close mouth, keep silent"	Kuwarta ray makapatak-um sa iyang baba.	金でしかあいつを黙らせれないよ。	Only money can keep his mouth shut.		
	tak-op	tak-up	閉じる	"shut, close"	Nagtak-op nga palid nga amakan sa pultahan				
	takos	takus	測る、量目、目安	"measurement, standard"	Usa ka tasa ang takos sa kan-on para sa pagdiyeta.	カップ一杯のご飯がダイエットの目安です。	One cup of rice is the measurement for diet.		
	takos	takus	競う	"compete, vie"	Ang mga politiko nagtakus sa miaging piliay.	政治家たちはこの前の選挙で競った。	The politicians competed in the last election.		
	takos	takus	素質、腕前、能力を測る、競う	"ability, aptitude, fitness"					
	taksanan	takus	計量カップ	measuring vessel					
	taktak	taktak	振い落とす	shake off	Gitaktak ug maayo ang kahon para makuha ang mga abog sa sulod.	箱は中のほこりを落とすためにトントンされた。	The box was shaken to all the inside dust off.		
	takulahaw	takulahaw	予想外、思いがけず	unexpected					
	takup	tak-up	閉じる	"shut, close"					
	takusay	takus	競い合う	compete	Nahuman na ang takosay sa pagkanta.	歌のコンテストは、終わった。	The singing competition has ended.		
	tala	tala	行こう	Let's go	Tala na. = Tana.	行きましょう。	Let's go.		
	tala	tala	記録する	"score, list down"					
	talaadlawan	tala adlaw	日記	diary					
	talaan	tala	表、リスト	list					
	talaba	talaba	牡蠣	oyster					
	talad	talad	テーブル	table					
	talad-kan-anan	talad kaun	食卓	dining table					
	talagsa	tagsa	たまに、時に	"seldom, rare"	Ang mga tawo nga dili bakakon talagsaon na kaayo.	たいていの人はめったに嘘をつかない。	Most people tell lie very seldom.		
	talagsaon	talagsa	類稀な、めずらしい	"unusual, rare"					
	talan-awon	tan-aw	景色	"view, scene"	Sa Bohol adunay daghan kaayo nga talan-awon nga nindot para sa turista.	ボホールには観光客にとって素晴らしい景色がたくさんあります。	There are many beautiful scenes for tourists in Bohol.		
	talandogon	tandug	重篤、危篤	"critical, serious"					
	talatala	talatala	馬鹿 （女性の）	fool	Talatala kaaya ko.	あたしって馬鹿ね。	What a fool I am.		
	talaw	talaw	臆病な、恐がる	"coward, frighten"	Ang akong amiga talawan ug bitin.	私の友達はへびが怖いの。			
	talay	talay	列	"row, range"	Usa ka talay sa mga ilaga mipaingon sa sapa.	ネズミが一列になって川に向かった。	A row of rats approaching to a river.		
	tali	tali	の間に、結ぶ	"between, bind"	tali nato	我々の間に	between us		
	tali	tali	勘定、記録	"record, note, tally"	Natali ba nimo kung unsang orasa nagsugod ang meeting?		Have you record of what time the meeting started?		
	taligsik	taligsik	夕立、小雨	"shower, drizzle"	Nagtalisik kusog ganihang buntag.	今朝、夕立があった。	It was strong shower this morning.		
	talikala	talikala	チェーン	chain					
	talikod	talikud	通りすぎる、背を向ける、転換	"leave behind, turn around"	Di ko motalikod sa akong kaakohan.	僕は自分の責任を逃れはしない。	I will not get out of my responsibility.		
	talinis	talinis	鋭い	sharp					
	talinugo	dugu	子宮出血	uterine hemorrhage					
	talirong			"shell, husk"					
	talirungan	dungan	同い年、同時に	contemporary					
	talisay	talisay	アーモンド（木の一種）	"umbrella tree, almond tree"					
	talithi	talithi	夕立、小雨	"shower, drizzle"					
	taliti	talithi	夕立、小雨	shower					
	taliwad-an	taliwala	サンドウィッチ	sandwich					
	taliwala	taliwala	真中、中心	center	Ang dagko nga balay nahimutang taliwala sa kahumayan.	大きな建物が水田の真中に置かれた。	The big house was placed in the center of the rice field.		
	taliwan	taliwan	終焉、終り	"demise, death"	Mitaliwan kanako ang kalipay pagtalikod nimo.	貴女が離れ去って喜びは終わった。	"When you left, all joys of life departed with you."		
	taliwtiw	taliwtiw	鋭い、切れる、ほっそり	"taper, keen, sharp"					
	taliwtiwon	taliwtiw	先細の、切れあがった	"tapering, keen"	Taliwtiwon ang iyang ilong ug malulot ang iyang mga mata.	彼女はすっきりした鼻と優しい眼をしている。	She has a clean-cut nose and tender eyes.		
	talong	talung	茄子	eggplant	Dili siya mokaon ug talong.	彼はナスは食べない。	He will not eat eggplant.		
	tal-op	tal-up	栓をする、覆う	plug					
	taluktok	taluktuk	打ち付ける、釘、ピン	"peg, stake"	Gilibutan niyag taliktuk ang bag-ong turok nga liso.	彼は発芽してきた場所を杭で囲った。	He put stakes all around the bed newly sprouted seedlings.		
	tamak	tamak	踏みつける、踏む	"step, tread"					
	taman	taman	まで=hangtod	till	Kuhai ko ug hulagway taman ra sa abaga.	肩までの写真をとります。	I will take my picture of above shoulder.		
	tamastamas	tamastamas	冒涜する	violate					
	tamates	tamatis	トマト⇒kamatis	tomato->kamates					
	tamay	tamay	見下す	"despise, mock"	Ang mga datu motamay mga pobre.	金持ちは貧乏人を見下す。	Rich people look down poor people.		
	tambag	tambag	忠告、助言	"advice, advise, admonish"					
	tambal	tambal	薬 	medicine	Tumara ning tambal.	この薬を飲みなさい。	Take this medicine.		
	tambalanan	tambal	医院	"hospital, clinic"					
	tamban	tamban	イワシ	sardine					
	tambasakan	tambasakan	ハゼ	mudskipper					
	tambayayong	yayung	共同作業、割り勘	"helping each other, collaborate, share"	Dili siya motambayayong sa buluhaton sa balay.	彼女、ちっとも家の仕事を手伝おうとしないのよ。	She doesn't help out with household chores.		
	tambis	tambis	果物の一種	water apple?					
	tambo	tambu	窓から覗く、窓から身を乗り出す	peer through the window					
	tambog	tambug	落ちる、投げ落とす	"fall down, jettison"					
	tambok	tambuk	太った 	fat	Ang isda nga akong napalit tambok.	私の買った魚は太ってる。	The fish that I bought is fat.		
	tambong 	tambung 	参加する	"attend, participate"	Ako ang motambong sa meeting. 	私はその会議に参加するものです。	I am the one who will attend the meeting.		
	tambutso	tambutsu	煙突、排ガスパイプ	"exhaust pipe, chimney"					
	tamdan	tamud	従順、予定メモ	"obedience, schedule"					
	taming	taming	盾、防御具	shield					
	tam-is	tam-is	甘い、デザート	sweet					
	tamnan	tanum	植えること⇒tanum	plant	Akong tamnan ang among nataran ug mga bulak.	庭に花を植えます。	I will plant flowers in our garden.		
	tam-ok	tam-uk		heap					
	tamparos	tamparus	なぶる、なぐる、叩く	"lick, slap"					
	tampi	tampi	縁取る、裾を付ける	skirt	Akong gitampi ang akong sayal.	スカートの裾を付けた。			
	tampihak	tampihak	こめかみ	temple					
	tampo	tampu	割り勘、寄与	"share, contribution"	Wala koy lain nga ikatampo para sa pag-salosalo kundi ang paghalad ug kanta.	宴会で私の出来ることったら歌を歌うだけです。	The only thing which I can share in the party is rendering songs.		
e	tamtaks	thumbtack	画鋲	thumbtack					
	tamud 	tamud 	評価する、一目置く、従う、メモ	"appreciate, respect, obey, mark"	Nagtamod ko sa mga pahimagno sa akong mga ginikanan.	私は親の忠告には一目置いています。	I'm obedient to my parent's advices.		
	tamus	tamus	しゃぶる	"suck, absorb"					
	tana 	tala na	さあ、行こう	let's go	"Tana, adto na ta sa sayawan."	さあ、ディスコに行きましょう。	Let's go. To the disco.		
	tanaman	tanum	園	garden	Ang tanaman sa Eden 	エデンの園	the Garden of Eden		
	tanan 	tanan 	全部	all	Palihug manindog ang tanan.	どうぞ皆さんおたち下さい。	Please all stand up.		
	tanang butang 	tanan butang	全部	everything	Ang tanang butang sa balay akoy nagpalit.	家財道具一切を私は買った。	I bought everything for the house.		
	tan-aw 	tan-aw 	見る	"watch, look"	Mitan-aw ang tanan sa iyang katumba. 	皆彼女が転んだのを見た。	Everyone looked at her tumbling.		
	tan-awon	tan-aw 	見える	look					
	tanday	tanday	足を絡ませる	leg hug					
	tandi	tandi	比べる	compare					
	tando	tangdu	うなづく、了承する	"nod, consent"	Tandua nang iyang paghalad.	彼の申し出を受けなさい。	Accept his proposal.		
	tandog	tandug	感動させる、動かす	"move, touch, movable"	"Natandog ang flower base, maong nahulog ug nabuak kini."	花瓶が動きやすいので、落ちて壊れた。	The flower base was movable then it fell down and broken.		
	tandogon	tandug		"sensitive, ticklish"					
	tanga	tanga	さそり	scorpion					
	tanga	tanga	役立たず、無頓着	"incompetent, inattentive"					
	tang-an	tangu	犬歯、牙	"fang, canine tooth"					
	tangdo	tangdu	うなづく、了承する	"nod, consent"	Mitangdo siya ingon sa miuyon apan magduka diay.	彼は承認したようにうなずいたが、実は眠っていた。	He nodded as though in approval but in reality he had dozed off.		
	tanggong	tanggung	囲む	enclose	Gitugyan ang suspek ngadto sa kapulisan ug gitanggong na karon sa detention cell.	容疑者は警察に降参して今は留置場に監禁されている。	The suspect surrendered to the police and have been confined in a detention cell.		
	tanghon	tanghun	麺	noodle					
	tangka	tangka	着手、番（順番）	"undertake, rotation"					
	tangkal	tangkal	鳥かご	cage					
	tangkas	tangkas	ほどける	"rip off, unfasten"					
	tangkihod	tangkihud		limp					
	tangkob	tangkub	本や衣類につく虫（虱の様な）	"silverfish, louse"					
	tangkugo	tangkugu	襟首	nape	Ang tangkugo maoy mosakit kung atakihon sa alta prisyon.	高血圧になると首が痛くなります。	The nape will ache when high blood pressure attack.		
	tang-on	tang-un	止む	"cease, stop"					
	tangtang	tangtang	はずす	"take off, detach"	"Natangtang ang akong sapatos, mihigda dayon ko."	靴を脱いですぐ横になりました。	I took off my shoes and lie down at once.		
	tanlag	tanlag	良心	conscience	Paminawa ang imong tanlag una ka mohukom.	決める前に良心に聞いてみなさい。	Listen to your conscience before you decide.		
	tanod	tanud	見張り人	watcher	barangay tanud				
	tan-og	tan-ug	取っておく	store					
	tanom 	tanum 	植える⇒tanum	plant	Nagtanom ko ug talong. 	ナスを植えました。	I planted eggplants.		
	tanos	tanus	真っ直ぐ	straight					
s	tanto	tanto	それほど、それほど多くの	so much	Sa tanto niyang hinilak gilunupan ang salog.	彼女は床が洪水に成るほど泣いた。	She swept till the floor flooded.		
	tanto	tantu	利息	interest					
	tanum 	tanum 	植物、植える	plant	Ang tanum dako kaayo ang ikatabang para sa limpyo nga hangin nga atong hingoson.	植物は私たちが呼吸する空気をきれいにする大きな助けになっています。	The plant helps a lot to clean air that we inhale.		
	tanyag 	tanyag 	申し出、提供	"proposal, offer"	Wala nako dawata ang iyang tanyag nga magpakasal mi.	私は彼のプロポーズを受けなかった。	I didn't accept his proposal of marriage.		
	taob	taub	上潮、満潮	high tide					
	taod	taud	取付ける	"put, set, fix"	Ang mitaod ug bomba 	爆弾をセットした。	The bomb was set.		
	taodtaod	taudtaud	しばらく、暫時	briefly					
	taol	taul	吠える	bark					
	taop	taup	詰まる、刺さる	"stick, stuck"					
	tapad	tapad	横、隣	"adjacent, beside"					
	tapay	tapay	とさか	cock's comb	Daling mamula ang iyang tapay ug makainom.	彼は飲むとトサカまで(耳まで）あかくなる。	His ears grow red easily when he drinks.		
	tapaytapay	tapaytapay	足長蜘蛛						
	tapdas	tapdas	無視する	disregard					
	taphaw	taphaw	おざなりの、表面上	"corny, shallow, artificial, superficial "					
	tapi	tapi	ゆがんだ、逸らす、かわす、さわる	"crooked, parry, touch"					
	tapig	tapig	隠す	hide					
	tapis	tapis	布切れ	cloth					
	tapok 	tapuk 	集める、集まる 	"come together, gather, pile up"	Nagtapok ang mga langgam sa ibabaw sa kahoy. ; Mitapok ang mga bata sa mga kahoy. 	木の上に鳥が集まっている。;子供達は木を（薪）集めた。	Birds gathered on the tree. ; The children gathered fire woods.		
	tapol	tapul	怠惰になる	be lazy					
	tapon	tapun	移る、向こう側に移動する	"move, move to opposite"					
	tapon								
	tapot	taput	しがみつく、くっつく	"cling, fasten, hold on"					
	taptap	taptap	面	"mask, veil"					
	tapuko	tipuku	上に乗る	"clime on, congregate"	Mitapuko akong manghod sa akong likod tungod sa kahadlok.				
	tapulan 	tapul	怠惰な 	lazy	Tapulan nga empeyado o kugihan nga empeyado	働かない従業員か良く働く従業員	lazy worker or industrious worker		
	tapus 	tapus 	終わる、卒業する、終了する 	"graduate, finish, complete"	Wala ko makatapus sa akong pag-eskwela. 	私は学校を終了できなかった。	I could not finish my school.		
	tara na	tala na	"行きましょう⇒tala na, tana"	let's go	Tara na.	行きましょう。	Let's go.		
	taral	taral	引張っていく、しょっぴく	"draw, lure"					
s	tarantar	taranta	当惑、狼狽、パニック	"bewilderment, panic"					
s	tarapo	trapo	布切れ	rag					
	taras	taras	マナー、態度	"manner, mode"					
	tarbaho	trabahu	仕事⇒trabaho	"employment, job, work"					
s	tarheta	tarjeta	カード（招待状、グリーティングカード）	greeting card					
	tari	tari	鉤	"hook, gaff"					
	tarog	tarug		handle					
	tarok	taruk	建てる	"build, erect"	"Karon umaabut desyembre, magpatarok ko ug balay."	今度の12月には、家を建てます。	I will build my house coming December.		
	tarokan	taruk		site					
	tarong 	tarung	正す、正しい	correct	Tarung ba?	本当？	Really?		
s	tartanilya	tartanilla	馬車、牛車	carriage	Nanaog sila sa tartanilya.	彼らは馬車を降りた。	They get off the carriage.		
	tarugo	tarugu	杭、ペニス	"peg, penis"					
	tarungan	tarung	理屈を言う	"far-fetched, quibble"					
s	tasa 	taza	茶碗、ティーカップ	tea cup					
	tasi	tasi		little terror					
	tasik	tasik	濃い塩水	"spatter, highly saline seawater"					
	taslak	taslak	怠ける	loaf					
	taslakan	taslak	怠惰な、臆病な	"lazy, cowardly"					
	taspok	taspuk	怠ける、ぶらぶらする	"laze, loaf"					
	taspokan	taspuk	怠惰な	lazy					
	tatak	tatak	象徴、ラベル、刺青	"sign, trademark, label"					
	tataw	tataw	透明、明白	"lucid, obvious"	Tataw kaayo ang tuyo nimo.	お前の魂胆は透けている。	Your intention is clear.		
	tatay	tatay	お父さん	father					
	tatot	tatut	お前（子供に）	baby!					
	tatsa	tatsa	欠点、傷	"blemish, flaw"					
	taud	taud	取り付ける	attach					
	taudtaud	taudtaud	しばらくして、暫時	after a while	Taudtaud na nga nawala akong binuhi nga iro.	しばらくして、飼っていた犬がいなくなった。			
	taup	taup	刺さる、消える	"stuck, pierce, fade"	Nitaup ang kutsilyo sa ibabaw nga bahin sa dughan.	胸の上のところにナイフが刺さった。	The knife was stuck into the upper part of his chest.		
	tawag 	tawag	呼ぶ	call	Tawagi ko palihug. 	電話してください。	Please call me.		
	tawga	tawag	呼べ⇒tawag	called	Tawga lang kog 'JJ'.	JJ'　とだけ呼んでください。			
	tawgi	tawgi	もやし	bean sprouts					
	tawhana	tawu	その人	particular person					
	tawhanon 	tawu	人、方 	person	tawhanong katungod	人権	human rights		
	tawo 	tawu	男、人 	"man, person"	Ang tawo usahay huyang.	人間は時として弱いものだ。	A man sometime is weak.		
	tawon	tawun	可哀想、どうか、やっと、何とか	"utterly, pitiful, somehow"	"Malooy tawon ka nako, wala na nako buhata.; Kamao tawon ko ana."	どうか勘弁してくれよ、俺がやったんじゃないよ。; 何とか、それやれるよ。	"Forgive me, I didn't do that. ; Somehow I do that."		
	tawong 	talung	茄子⇒talong	eggplant					
	taya	taya	錆び、さびる	rust					
	tay-an	taya							
	tayaon	taya	錆びた、錆びやすい	rusty					
	tayhop	tayhup	吹く　風が）	blow					
e	taympa	time pa	ちょっと待って	wait for a while (time+pa)	Taympa ha? Magilis sa ko.	ちょっと待ってね、取り替えるから。	"For a while, I will change it."		
	tay-og 	tay-ug	衝撃、激震、揺れる	"swing, shock, quiver"	Natay-ug among balay. 	私達の家が揺れました。	Our house shook.		
	taytay	taytay	山脈、橋	"mountain range, bridge"					
	taytayan	taytay	橋	bridge					
s	tekla	tecla	鍵、鍵盤	key					
s	tela 	tela	布、反物、綿	"cloth, cotton"	Ang tela nga gihapin sa lamesa binulakan.	"テーブルにかかっている布は,花柄です。"	The cloth cover of the table is printed flowers.		
s	tema	tema	テーマ、議題	theme					
s	tendero	tendero	店番(男）	"shopkeeper, retailer"	Sa eskina sa dalan adunay tendero ug mga basahon.	通りの角で、雑誌を売っているよ。	At the corner of the street there is a retailer of magazines.		
s	tendor de libro 	tendor de libros	簿記、経理屋 	accountant	Nakakita na siya ug trabaho isip usa ka tendor de libro.	彼は会計の仕事が見つかった。	she could find a job as an accountant.		
s	tenedor	tenedor	フォーク	fork					
s	teniyente 	teniente	長、指導者	captain	Teniyente sa kapolisa ang akong tiyo.	俺のおじさんは警察の署長だぞ。	My uncle is a captain of police.		
s	tental	tentar	誘惑	"entice, temptation"					
s	tental	tentar	誘惑する	"tempt, entice"					
s	tentasiyon	tentacion	誘惑	temptation					
s	terno	terno	背広、三つ揃い	three-piece suit					
s	testigo	testigo	証人、目撃者	witness					
s	testimoniya	testimonia	証言する	testimony					
s	teyoriya	teoria	学説、意見	theory					
	tiaw 	tiaw 	からかう、冗談を言う 	joke	Tiaw ra gani.; dili tiaw	冗談だって！; 半端じゃない	"Joke only! ; pretty, rather"		
	tiaw 	tiaw 	幽霊	ghost					
	tiaw-tiaw 	tiaw	からかい、冗談	joke					
	tiayon	ayun	結婚する	marry					
	tiba	tiba	こぼれる	spill out					
	tibaw	tibaw	視察	"visit, inspection"					
	tibawas	tibawas	済ます	"liquidate, finish"					
	tibhang	tibhang	削る、除く、減らす	"diminish, lessen, take a part off"					
	tibi	tibi	ふくれっつら、泣き顔	pout					
	tibo	tibu	大量、一度にする、集まる	"bargain, wholesale, total, join"					
	tibugol	bugul	固体、しこり	"solid, lump"					
	tibugsok	bugsuk	急落	plummet					
	tibulaag	tibulaag	方々に、ちりじり	separated					
	tibuok 	buuk	全体、固体	"all, whole, solid"	Ang tibuuk pilipinas nagsaulog sa	フィリピン中が…をお祝いした。			
	tibway	tibway	終わらせる	commit					
	tidlom	tidlum	潜る、突っこむ	"dive, plunge"					
	tig-	tig	〜をする人	one who do something					
	tig-	tig	くせで（習慣をあらわす）	be used to					
	tig-a	tig-a	固める、しっかりした	"hard, firm"					
	tig-akoako	aku	自己中心者	egotist					
	tig-alagad 	alagad	ホスト、世話する 	"host, care taker"	Tig-alagad siya sa akong mga bata.	彼女が私の子供たちの面倒を見ている。	She is taking care for my children.		
	tigayon	tigayun	栄える	prosper					
	tigbak	tigbak	精算	liquidate					
	tigbakay	tigbak	闘鶏	cock fighting					
	tigbas	tigbas	めった打ち、切りつける	"hack, slash"					
	tigdayeg	dayig	賞賛者 	admirer					
	tiggama	gama	製造者	manufacturer					
	tighinlo	hinlu	守衛、門番、面倒見る人	"guard, gatekeeper, caretaker"					
	tighulog	hulug	落ちる(水滴等が）	drop down					
	tigi	tigi	競う	"contest, compete"	Magtigi ta kon kinsay taas ug utong.	誰が一番長く息を止めていられるか競争しよう。	Let's have a contest to see who can hold hid breath longest.		
	tig-ik	tig-ik	ギャッ、短い叫び声	"short cry, shriek"					
	tigkabo	kabu	水を汲んで来る者	water fetcher					
	tigkubot	kubut	持っている者	owner					
	tigkul	tigkul	頑固、聞く耳をもたない	"stubborn, turn deaf ears"					
	tiglom	tiglum	潜る =tidlom　	"plunge, sink, dive"					
	tigluto	lutu	料理する人	the one who cook	Lami kaayo moluto ang tigluto sa Sakura Restawran.	さくら食堂のシェフはとてもおいしく作る。	The cook of Sakura restaurant cooks very well.		
	tigmahal	mahal	ファン、賞賛者 	"fan, admirer"					
	tigmi	tigni	うすら寒い、汚い	"chilly, filthy"	Tigni kaayo kining kasilyas.	ここのトイレはとても汚い。	This toilet is very filthy.		
	tigom	tigum	集める、貯める	"gather, save, assemble"	Nakatigum kog daghan sa akong paglangyaw.	海外に行ってたくさん貯めることができたよ。	I could save plenty from my work abroad. 		
	tigpada	dala	発送人	sender					
	tigpadala	dala	発送人	sender					
	tigpakaon	kaun	食事を与える人	caterer					
	tigpaluyo	luyu	指導者、黒幕	mastermind					
	tigpamaba	baba	代弁者	"speaker, spokesman"					
	tigpasanay	sanay	種、飼育者	breeder					
	tigpatanto 	tantu	金貸し  	money lender					
	tigpatik	patik	出版者、印刷屋	publisher					
	tigsibya	sibya	アナウンサー	"announcer, broadcaster"					
	tigson	tigsun	堅い、丈夫、形良い	"hard, firm, dried soil"	tigsong saging	実の硬いバナナ	firm-fleshed bananas		
	tigulang 	gulang	老人、老いた 	"old person, old"					
	tigum	tigum	集める、集まる、貯める	"assemble, gather, save"					
	tihik	tihik	けち、吝嗇	"miserly, stingy"					
s	tihiras	tijeras	はさみ、折りたたみベッド・椅子	"scissors, cot, collapsible bed, chair"					
	tiid	tiid	観察する、盗み見	"observe, spy"	Dunay naniid nato.	誰か僕らを見てるよ。	There is someone watching us.		
	tiil 	tiil	足、脚、蹴る	"foot, leg, kick"	Unom ka tiil ang akong gitas-on.	私の背丈は６フィートです。	I'm 6 feet tall.		
	tika	ta ikaw	あなたに、お前を	"to you, for you"	" = tikaw, ta ikaw, ta ka, ko ikaw"				
	tikad	tikad	耕す、鉱山を開く	"farm, cultivate, mine"	PMSC ang nagtikad sa Alcoy Dolomite Mine.	PMSCがアルコイドロマイト鉱山で採掘しています。	PMSC is mining Alcoy Dolomite Mine.		
	tikang	tikang	上る、踏みあがる	step up	Paspas kaayo ang pagtikang nako sa hagdanan.	私は階段を上るのが早い。	I climb the stairs very fast.		
	tikarol	tikarul	カワセミ	kingfisher					
	tikas	tikas	だます	"cheat, trick, defraud"					
	tikasan	tikas	恐喝者、ゆする人	racketeer					
	tikaw	ta ikaw	あなたに、お前を	"to you, for you"	"Sige, tabangan tikaw."	よし、助けてあげよう。	"OK, I will help you."		
	tikawtikaw	tikawtikaw	生き残り、わづかに動いているもの	in existence	Sama sa kami rang duha ang nagtikawtikaw sa kalibotan.	まるで世界に私達二人しか存在していないようだった。	As if we only two exist in this world.		
	tikay-ang	tikay-ang	ひっくり返る	upturned					
e	tiket	ticket	切符	ticket					
	tiki 	tiki	やもり	"gecko, lizard"	Ang ikog sa tiki naputol.	トカゲの尻尾が切れた。	The tail of the lizard was cut.		
	tikig	tikig	硬い、こわばる	"rigid, firm, stiff"	tikig sa liog	首がこわばる	stiff neck		
	tiklo	tiklu		"kill, catch"					
	tikod	tikud	かかと	heel	Ang tikod sa imong sapatos taas. ; Sakit ang akong tikod sa tiil.	君の靴のかかとは高いね。;　足のかかとが痛いんです。	The heels of your shoes are high. ;I have a pain in my heels.		
	tiktik	tiktik	密偵	spy					
	tikubo	tikubo	かがむ	"hunch, stoop, bend"					
	tikuka	tikuka	咳、せき	cough					
	tikuskos	tikuskus	丸くなる	curl up					
	tikwi	tikwi	たか(の鳴声)、死後硬直	"hawk (scream), rigor mortis"					
	tikyaub	tikyaub	ひっくり返る	capsize					
	tikyop	tikyup	暗くなる、閉じる	"darken, fold"					
	tila	tila	なめる	lick	Gitilaan sa iro ang iyang nuka.	犬は傷をなめていた。	The dog licked his sores.		
	til-ab	til-ab	げっぷ	belch					
	tilagak	tilagak	味わう	savor					
	tilaw 	tilaw 	味見、つまみ食い 	"eat a little in secret, taste"	Ang maong lalaki maoy posibleng unang makatilaw sa bala sa akong pistola.	そんな男が最初に俺の銃の玉を味わうことになるのさ。	Such man may be the first one to taste of bullets of my gun.		
	tiliis	tiliis	金切り声	shrill					
	tilimad-on	timala	徴候、きざし	"symptom, omen"					
	tilingban	tingub	評議会	council					
	tilingtiling	tilingtiling	鳴る、ベル（の音）	"ring, sound of a bell, bell"					
	tilok	tiluk	使い切る	"consume, use up"					
s	tima	tema	議題	theme					
	timaan	timaan	覚え、記憶、合図、意味	"remember, sign, token"	"“Sshh,” ni Sonya pa nga ang iyang tudlo gipatindog nga giali sa iyang baba, timaan nga dili na lang niya paangalon."	ソニアは彼女の口に指をたてて、不平を言わないように合図した。	"""Sshh"" Sonya touched her finger to her mouth, signing of not to complain."		
	timailhan	paila	合図、標識、しるし、記号	"remark, sign, symbol, emblem"	Walay timailhan nga may mga tawo nga nagpahipi sa palibot.	あたりに人々が隠れている気配はなかった。	There was no sign of people hiding about.		
	timala	timala	合図	"sign, symptom"					
	timan-an	timaan	覚えている	remember					
	timan-i	timaan	覚え、しるし	"mark, signify"					
	tim-aw	tim-aw	現れる	show up					
	timawa	timawa	窮乏者	"pauper, poor"					
	timbakuwas	timbakuwas	起き上がる	rise up	Hayag na sa pagtimbakuwas niya.	彼が起きたらもう明るかった。	It had brightened already when he woke up.		
	timbang	timbang	計る(重さを）	weigh					
	timbangan	timbang	量り、計量機	weigh					
	timbaya 	timbaya	迎える 、挨拶	greet 					
	timbol	timbul	薄める、混ぜる	"dilute, mix"					
s	timbre	timbre	消印、印紙	"postmark, seal"	timbre sa koreyo	消印	postmark of stamp		
	timgas	timgas	はっきり	"clear, firm, white"					
	timik	timik	つぶやき	murmur	walay timik	押し黙って/物音ひとつしない	silently		
	timing	timing		fish trap					
	timo	timu	おやつ	snack					
	timog	timug	東風、北東風	east wind					
	timon	tmun	舵、操舵、ハンドル	"helm, steering wheel"					
	timos	timus	コオロギ	cricket					
	tim-os	tim-us	純粋、全面的に	"wholly, pure"					
	timpasaw	timpasaw	パチャパチャする	dabble					
s	timpla	templar	調整する、加減、調味料	"flavor, temper, modify, seasoning"					
s	timplada	templada	調味したもの、料理	tempered	Husto kaayo sa kalami ang templada niini sa bingka.	ホント、こいつをビビンカにつけると美味いんだ。	Really Bibingka is so delicious when flavored with this. 		
s	timprano	temprano	早い	early					
	timtim	timtim	ちびりちびり飲む	nip					
e	tin	tin	缶、錫	"tin can, tin"					
	tinaas	taas	長方形	oblong					
	tinabangay	tabang	助け合い、協力	"cooperate, mutual help"					
	tinabas	tabas	布切れ	rag					
	tinabla	tabla	厚板	slab					
	tinagaktak	tagaktak	コツコツする（歩く、叩く、音を出す）	patter					
	tinagaw	tagaw	不条理な	absurd					
	tinagdan	tagad	扱い	treatment					
	tinaghap	taghap	当てずっぽう	"guesswork, by chance"					
	tinagidyot	diyut	一度に少しづつ	gradual					
	tinagilma	lima	五人組	quintuplet					
	tinag-iya	tag-iya	保有された	"possessed, owned"					
	tinago	tagu	秘密の	secret					
	tinagoan	tagu	秘密	secret					
	tinagsa	tagsa	別々に扱う、個々に	individualize					
	tinagsip	tagsip	破片	"fragment, splinter"					
	tinagurha	duha	二重、対	"twofold, double, pair"					
	tinahian	tahi	繋ぎ	"seam, joint"					
	tinahod	tahud	挨拶、儀礼、敬礼	"reverend, respectable"					
	tinai	tai	腸	"intestine, gut"	dakong tinae; gamay nga tinae	大腸;　小腸	large intestine; small intestine		
	tinakdoan	takdu	節	node					
	tinaksanay	takus	能力テスト	test of strength					
	tinalikdan	talikdan	見捨てられた	"abandoned, forlorn"					
	tinalinsan	talinis	研ぎ澄ました	sharpened					
	tinal-op	tal-up	覆う、塞ぐ	"plug, cover, suffocate"	Nagtinal-opay ang among mga dila.	あたし達の舌が絡み合った。	Our tongues 		
	tinamban	tamban	指折り数える	count with fingers					
	tinamod	tamud	顕著	"distinguished, respectable"					
	tinan-aw	tan-aw	見る	-> tan-aw look					
	tinan-awan	tan-aw	視線	look					
	tinapay	tapa	パン	bread 					
	tinapok	tapuk	収集物	collection	Ila nang gidaoban ang tinapok nga sagbot. 	彼らは集めた草に火をつけた。	They burned the gathered grasses.		
	tin-aw	tin-aw	澄んだ、透き通った	clear	"Ang mineral water mas tin-aw, tan-awon kay sa gikan sa gripo nga tubig."	ミネラルウォーターは、水道水より透き通って見える。	The mineral water looks clearer than the water from faucet.		
	tinda	tinda	商品	merchandise					
	tindahan 	tinda	店 	store 					
	tindak	tindak	蹴る、ペダルを踏む	"kick, stamp"					
	tindakanan	tindak	ペダル、踏み板	"treadle, pedal"					
s	tindera	tendera	店番（女）	"shopkeeper, retailer"					
	tindog 	tindug	立ち上がる 	stand up 	Tindog kadiyot. 	ちょっと立って。	Just stand up.		
	tinga	tinga	断末魔の苦しみ	throe					
	ting-ab	ting-ab	あえぐ	gasp					
	tingad-on	tingala	驚く	wonder	Matingad-on siyang miduol nako.	驚いて彼は近づいてきた。	He was surprised and approached me.		
	tingala	tingala	驚く、驚異	wonder					
	tingali 	tingali	おそらく、多分 	"maybe, perhaps"	"Dili maniguro, maningali lang ko."	確かじゃないけど、多分。	"I'm not sure, maybe I can."		
	ting-ani 	ani	収穫期 	harvest time 	Ting-ani aron sa mais. 	 とうもろこしの収穫時期	The harvest time for corn		
	tingbon	tingug	まとめて⇒tingob	"together, concentrate"	Tingbon ra nako ug laba ang mga sanina nga labhunon.	服はまとめて洗濯します。	I will wash may clothes together.		
	tingdagdag 	dagdag	秋 	"fall, autumn"					
	tingga	tingga	鉛、測鉛	lead					
	tinggarol		トーチ、聖火ランナー	"torch, flame"	Tinggarol ang kasagaran nga gigamit sa mga tawo sa bukid.	山の人々は普通トーチランプを使います。	Torches are usually used by people in the mountains.		
	tinggil	tinggil	クリトリス	clitoris					
	tinggutom	gutum	飢饉	famine					
	tingil	tingil	料金、使用料	toll					
	ting-init 	init	夏、暑い季節	summer 	Kung ting-init daghang mga turista sa Cebu.	夏になるとセブにたくさんの観光客がきます。	There are many tourists to Cebu in summer.		
	tingkad	tingkad	済ます？						
	tingkag	tingkag	聞き耳をたてる	prick ones ears					
	tingkagol	tingkagol	入牢	imprison					
	tingkoy	tingkuy	うなじ	nape					
	tingob	tingub	集中する、集まる、一度にする	"concentrate, collect, devote"					
	tingog	tingug	音、声	"voice, sound"					
	tingpamulak 	bulak	春 、花の季節	spring 	"Dinhi sa pilipinas walay ""spring"" pero naa ang tingpamulak tibuuk tuig."	ここフィリピンでは「春」はないけど年中「花の季節」だ。	Here in the Philippines we don't have 'spring' but we have 'the time of flowers' whole year.		
	tingsi	tingsi	クスクス笑う、一人笑い、にやり	"chuckle, grin"					
	tingting	tingting	鳴る、ベル（の音）	"ring, sound of a bell, bell"					
	tingtugnaw 	tugnaw	冬、寒い季節	winter 	"Walay tingtugnaw dinhi sa pilipinas, kay tig-ulan ug tig-init ra man sa among panahon."	ここフィリピンには冬はありません。私たちの季節は雨季と夏だけです。	"We don't have winter season here in the Philippines, only summer and rainy season."		
	tinguha	kuha	欲する、欲求	"wish, desire"	Iyang gitinguha nga makahuman sa iyang kurso nga engineering sa sulod sa tulo ka tuig.	彼の望みは3年のうちにエンジニアのコースを終了することです。	He wishes to finish his engineering course within 3 years.		
	tinguhaon	kuha	欲求、望み	"wish, desire"					
	ting-ulan	ulan	雨季、雨の季節	rainy season					
	tinib-anay	tibu	全て一緒に	all together					
s	tinidor	tenedor	フォーク	fork					
	tinigom	tigum	貯金	saving					
	tiniil	tiil	はだし	barefoot					
	tinil			possess					
	tinindogan	tindug	スタンス、立ち方	stance					
	tinipak	tipak	破片	"fragment, splinter"					
	tinipigan 	tipig	貯金	"deposit (money), saving"	tinipigan nga kwarta sa bangko	銀行の貯金	deposit in the bank		
s	tinir	tener	所有する、持つ	"possess, own"					
	tino	tinu	確認する、確実にする	"ascertain, make sure, secure"					
	tinoohan	tinu	教義、信条	"tenet, belief, creed"					
s	tinta	tinta	インク	ink					
s	tintal	tentar	誘惑、誘惑する	"tempt, temptation"					
	tintin	tintin	チンチン	penis					
	tinubdan	tubud	源泉	"source, origin, beginning"					
	tinuboy	tubuy	著名な、高邁な	"eminent, exalted"					
	tinud-anay	tuud	純正、真剣な	"genuine, sincere"	"Tinuod-anay tong ilang away, di drama."	彼等本気で喧嘩してるよ、演技じゃないよ。	"Their fight is real, not play."		
	tinughong	tughong	再料理したおかゆ	recooked porridge					
	tinugyanan	tugyan	警察、当局	"police, emissary, key man, commissioner"					
	tinuig	tuig	年一度の、毎年、例年の	yearly	Ang tubo maoy singko porsyento nga tinuig. 	毎年の利息は５％です。	The interest is 5% yearly.		
	tinukodtukod	tukud	つくりごと	"fiction, figment"					
	tinula	tula	汁、シチュー	fish stew					
	tinulis	tulis	盗品、略奪品	"loot, booty"					
	tinulo	tulu	三倍の	triple					
	tinulo	tulu	滴	drop					
	tinun-an	tuun	生徒	student					
	tinunaw	tunaw	溶けた、融けた	liquid					
	tinunglo	tunglu	呪われた	accursed					
	tinunto	tuntu	だます、馬鹿にする⇒tunto	"deceive, cheat"	Gitunto ni Pedro si Juan.	ホアンはペドロに騙された。	Pedro cheated Juan.		
	tinunu-an	tunu		dish of coconut milk					
	tinuod 	tuud	本当に、真実	"really, true "	Tinuod man nga wala ko makasala.	本当に悪いことしてないよ。	Really I did not wrong.		
	tinuohan	tuu	信仰、宗教	"belief, religion"	Buddism ug Shinto maoy tinuohan nga Hapon.	日本の宗教は仏教と神道です。	Buddhism and Shinto are religions in Japan.		
	tinupsan	tupus	吸いカス	pulp after sucking	tinupsan nga tubu	サトウキビの吸いカス、搾りかす	juiceless sugar cane after eating		
	tinutukay	tutuk	見つめあう	stare each otrher					
	tinuud	tuud	確かに、本当の	"certainly, genuine, true"					
	tinuyo	tuyu	故意に	"intentional, deliberate"	Ang pagkabangga sa eroplano sa usa ka bilding tinuyo kadto sa mga terorista.	ビルディングに飛行機が衝突したのは、テロリストの仕業です。	The collision of the airplane against the building was terrorists work.		
	tinuyoan	tuyu	意図的、自発的	"voluntary, intentional"					
	tinuyok	tuyuk	風車、水車	"water wheel, wind wheel"					
s	tinyente	teniente	少尉、中尉	lieutenant 					
	tion	tiun	的、まと、狙う	"aim, point"					
	tipak	tipak	部分	part	Tagai ko ug usa ka tipak sa yuta.	土地の一部を下さい。	Give me some part of the lot.		
	tipak	tipak	かけら、細分する	"fragment, fiction"					
	tipaka	tipaka	殻	"shell, husk"	tipaka o parte sa bomba; tipaka sa itlog;	爆弾の殻か部品;卵の殻	the shell or part of bomb; shell of egg		
	tipangulitawo	ulitawu	求婚者（男）	suitor					
	tipas	tipas	落伍、外れる	deviate					
	tipdas	tipdas	はしか	measles					
	tipi	tipi	殺す	kill					
	tipig 	tipig	預ける、貯める、隠す	"deposit, save money"	Nag-tipig man pero ngano man kulangan mangihapon.	倹約してるのに、どうしてやっぱり、足りないの？	I'm saving money but why I'm still lacking.		
	tipiganan	tipig	保管所、受託者	depository					
	tipik	tipik	"かけら,部分"	"part, piece, fraction"					
s	tipo	tipo	タイプ、型	type					
	tipon	tipun	合わせる、一緒になる	join	"Ikaw, ako ug siya puwedeng magtipon ug puyo sa balay para itipon sad atong abang."	あなたと私と彼女で一緒に住めば家賃も合算できるわ。	"You, she and I can live together in the house so that we share the rental."		
	tipuko	tipuku	上に乗る	get on top of st					
	tipuso	tipusu	小像	statuette					
s	tira	tirar	撃つ	"shoot, throw"	Gitirahan nako ang langgam.	鳥を撃った。	I shot a bird.		
s	tirador	tirador	パチンコ（石を弾く） ←Sp.tirador射手	slingshot 					
s	tisa	tiza	かわら、タイル	tile					
s	tisas	tiza	白墨、チョーク	chalk					
e	tisert	t-shirt	T-シャツ	T-shirt					
s	tisis	tisis	結核 	tuberculosis					
	tislaob	tislaub	水の中に落ちる	fall in 					
	tislaop		（息をつめて）潜る	"dive, suffocating"	Mitislaop ang pato ilalom sa tubig.	アヒルは水底まで潜った。	The duck dived down to the bottom of the water.		
	tiso	tisu	堅苦しい	"frigid, formal"					
	tisok	tisuk	植込む、植えつける	"plant, implant"					
	tistis	tistis	"冗談、おどけ,道化"	"jest, chaff, joke"					
	tita	tita	叔母	aunt					
	titi	titi	兄貴	elder brother					
	titi	titi	使い果す	"drain, dissipate, consume"					
	titik	titik	スペル、綴り	spell					
	tito	titu	叔父	uncle					
s	titulado	titulado	学位の、資格ある	entitled					
s	titulo	titulo	学位	degree					
	tiunay	unay	生来の、本当の、心の奥深く	"innate, native, true"					
	tiurok	tiuruk	転落、急降下、真っ逆さま	"downfall, nosedive"					
	tiwas	tiwas	終える、完了する	"finish, complete"					
s	tiya	tia	叔母	aunt 					
	tiya 	tiya	叔母	aunt 	Si tiya Flor ang kinamaguwangan nga igsoon sa akong mama.	Flor伯母さんは、私の母の一番上の姉です。	Aunt Flor is the eldest sister of my mama.		
	tiyabaw	tiyabaw	大声で叫ぶ	"outcry, scream"					
	tiyan 	tiyan	腹 	stomach 	Itom kaayo ang sulod sa imong tiyan. 	お前の腹の中は真っ黒だ。	It is black inside of your stomach.		
	tiyanggihan 	tiyanggi	市場	market					
s	tiyo 	tio	叔父	uncle	"Si tiyo Bobby, siya ra ang bugtong anak nga lalaki sa akong lola."	ボビー叔父さんは、お祖母さんのたった一人の息子です。	Uncle Bobby is the only son of my grandma.		
	to	adtu	adtoの省略形	abbr of adto 					
	to	kadto	"kadto, natoの省略形"	"ab. kadto, nato"					
	toa	kadto	そこへ、そこの	"there, over there"					
s	toalya	toalla	タオル	towel					
s	todas	toda	壊滅	totally lost					
	tog-ab	tug-ag	げっぷ	belch					
s	tokador	tocador	鏡台、ドレッサー	dresser	salamin sa iyang tokador	彼女の鏡台の鏡	the mirror of her dresser		
s	tokar	tocar	弾く、鳴らす	"play, touch "					
s	tokaron	tocar	演奏	music to be played					
s	tokayo	tokayo	同名の人	namesake 					
	toktogaok	tuktugauk	コケコッコー	cockadoodledoo					
	toktok	tuktuk	トントン叩く、ノックする	knock	Toktok una sa pultahan dayon sulod.	入る前にドアをノックしなさい。	Knock the door before you enter.		
s	tolda	toldo	テント	tent 					
s	tolerante	tolerante	許容できる	tolerant					
	tolotaas	tulu taas	三角形	triangle		シキホールで使われる			
	toloy kilid	tulu kilid	三角形	triangle					
s	tomar	tomar	服用する ←Sp.tomar取る	take medicine					
s	tonada	tonada	イントネーション	"accent, intonation"					
	ton-anan	tuun	研究室	study					
s	tonelada	tonelada	トン 	ton 					
	tong-its	tung-its	カードゲームの名前	a card game					
	tongtonganan	tungtung	台座	pedestal					
s	tono	tono	旋律、音調	"melody, tone "					
	tonto	tuntu	馬鹿	"idiot, crazy"					
	tonton	tuntun	垂直の	vertical					
	too	tuu	信ずる	believe					
	too	tuu	右 	right					
	tootoo	tuu	幻覚	hallucination					
	topsan	tupus	吸う	suck					
s	torista	turista	観光客、ツーリスト	tourist 					
?	torjak		交尾	sexual intercourse					
s	tornilyo	tornillo	ネジ釘	screw 					
s	toro	toro	牛、雄牛	ox 					
s	torta	torta	ケーキ、お菓子	cake					
s	tortilya	tortilla	オムレツ	omelet					
s	tosta	tostar	トーストする、焼く	toast 					
s	tostada 	tostado	トースト、焼いたパン	toasted bread 	Ang akong ganahan tostadang pan ug itlog gimantikaan. 	焼いたパンと揚げた卵が欲しい。	I want toasted bread and fried egg.		
s	tostahanan	tostador	トースター	toaster					
	totoy	tutuy	おっぱい、乳房(を吸う）	breasts	Nagtutoy pa ang bata pagkamatay sa iyang inahan.	赤ん坊は母親が死んでもまだ、乳房を吸っていた。	The baby was still sucking his mother's breast when she died.		
	toyu	tuyu	醤油	soy sauce					
s	trabahador	trabajador	労働者	laborer					
s	trabahante 	trabajar	労働者 	worker					
s	trabaho 	trabajo	仕事	job	Mangita nalang ko ug trabaho. 	仕事を探します。	I will look for a job.		
s	trahedya	tragedia	悲劇	tragedy					
s	trambiya	tranvia	トロリー、市電	trolley					
s	trangka	tranca	錠、かんぬき	"lock, bar, bolt"	Importante nga trangkahan ug doble ang portahan sa bodega para dili makawatan.	倉庫の鍵は泥棒よけに二重にするのが、大切です。	It is important to double the door lock of warehouse for not to be stolen.		
s	trangkaso	trancazo	流感、インフルエンザ	flu 					
s	trapiko 	trafico	交通	traffic					
s	trapo	trapo	"拭く, ぼろ、雑巾"	"wipe, rag"	Trapohi ang lamesa.	 テーブルを拭いて。	Wipe the table.		
s	tratado	tratado	取決め、協定	treaty 					
s	tratamento	tratamiento	待遇、扱い	treatment					
s	trato	trato	フィアンセ←Sp.trato交際	"fiancee, boy friend, girl friend"					
s	traydor	traidor	裏切り者	"traitor, betrayer"					
s	trayenta	treinta	三十	thirty 					
s	tren	tren	列車	train					
s	tres	tres	三	three 					
s	trese	trece	十三	thirteen 					
s	tribu	tribu	部族	"race, tribe "					
s	trigo	trigo	麦	wheat					
s	tripulante	tripulante	乗組員、クルー	crew					
s	triyo	trio	トリオ、三人組	trio 					
s	tryenta	trinta	三十	thirty 					
s	trysikol	triciclo	三輪車、トライシクル	tricycle					
ch	tsa		茶	tea		茶は日本語と同じです。			
s	tsamba	chamba	まぐれ、フロック	"luck, fluke"					
s	tsamporado	champurrado		chocolate drink					
e	tsansan	chance	好機	chance					
s	tsapa	chapa	徽章、バッジ	badge					
s	tseke	cheque	小切手	check 					
	tsikinini		キスマーク	kiss mark					
e	tsiks	chicks	ひよこ	chicks					
s	tsinelas	chinelas	スリッパ	slipper 					
s	tsino	chino	中国人	Chinese					
e	tsirman	chairman	社長、議長	chairman					
s	tsismis	chismes	うわさ話	"hearsay, gossip"					
s	tsitsaron	chicharron	揚豚皮	fried pork 					
s	tsokolate 	chocolate	チョコレート	chocolate 	Gikan kuno sa tsokolate ang Chocolate hills. 	チョコレートヒルズはチョコレートで出来ているそうだ。	They said that Chocolate hills are made of chocolate.		
	tua 	tua	そこへ、そこに 	there 					
	tua ra 	tua	そこだ 	there 					
	tuang	tuang	おさまる、もどる	subside	Mituang na ang ulan.	雨はおさまった。	The rain subsided.		
	tuasik	tuasik	飛び散る	"scatter, spatter"	Natuasik ang tubig.	水が飛び散った。	The water spattered.		
	tuaw	tuaw	叫ぶ	"exclaim, shout"					
	tuba	tuba	椰子酒	"coconut drink, toddy"					
	tubaan	tuba	tubaを飲ます店	tuba drink house					
	tubag 	tubag	答え	answer 	Tubag! Tubaga na ako.	答えよ、我に答えよ。	Answer! Answer me.		
	tubatuba 	tuba	潅木の一種	croton plant					
	tubay	tubay	耐える、し続ける	"persevere, keep"					
	tubig 	tubig	水 	water 					
	tubigan	tubig	ダムの水	dam					
	tubiganan	tubig	貯水所	reservoir					
	tubigon	tubig	水のような、水っぽい	watery					
	tubil	tubil	満たす	"fill up, put"	Ang sakyanan natubilan na ug gasolina.	車は満タンにしましたよ。	The car was filled up.		
	tubo	tubu	サトウキビ、管、くだ	"sugarcane, pipe"					
	tubo 	tubu	利益、利息	"profit, interest"	Nang-utang ko ug kwarta sa bangko apan dako ug tubo.	銀行から金借りたんだけど、すっげえ利子高えの。	I borrowed money from the bank but it has a big interest.		
	tubo 	tubu	成長、育てられる、増える	"fostered, grow, increase "					
	tubod	tubud	泉、湧き水	spring					
	tubol	tubul	便秘	constipation					
	tuboy	tubuy	昇進させる、高める	"exalt, uphold"					
	tubud	tubud	泉、湧出る	"ooze, flow, spring"					
	tubus	tubus	買い戻す、救い出す	"redeem, ransom"					
	tudlo 	tudlu	教える 	teach 	Tudlo-i nang mga bata sa katarung. 	子供達に原因を教えてあげなさい。	Teach the reason to the children.		
	tudlo 	tudlu	指、ひとさし指	finger 	Ang akong usa ka tudlo sa kamot nasamad.	指を一本怪我しました。	One of my finger of hand was injured.		
	tudluan	tudlu	⇒tudlo	teach					
	tuga	tuga	授ける	"bestow, endow"					
	tugahi	tuga	授ける	"bestow, endow"					
	tug-an	tug-an	打ち明ける	"disclose, reveal"	Gitug-anan akong gibati.	私の気持ちをお話します。	I will tell my feeling.		
	tugas	tugas	オーク、柏、黒檀=morabi	"ebony, oak"					
	tugaw	tugaw	乱す、騒がす	disturb					
	tugbang	tugbang	反対の、逆の	opposite	tugbang pulong	反対語	antonym		
	tugbong	tugbung	町に下りる	go down to the town					
	tughok	tughuk	ナンキンムシ	bedbug					
	tughong	tughung	残飯等を水と砂糖等で再料理する	recook remains with water and sugar or salt					
	tugkad	tugkad	測る（水深）（意図を）	fathom					
	tugkaran 	tugkad	庭、敷地	"garden, lot, site"					
	tugkaron	tugkad	計る	fathom					
	tugna	tugun		"used, instructed"					
	tugnaw 	tugnaw 	寒い、冷たい（風が、態度が） 、涼しい	cool 	Dili ko makaligo kon tugnaw. 	寒かったら水浴できないよ。	I can't bathe if it's cold.		
	tugob	tugub	一杯、沢山	"full, abundance"					
	tugon	tugun	ことづて、お使い	"errand, message, instruction"					
	tugot 	tugut 	許可する、是認	"permit, approve, admit"	Hatagi kami ug tugot sa pagtugpa. 	着陸の許可をお願いします	Give us the permission to land.		
	tugpa	tugpa	着陸する	land	"Ang eroplano motugpa sa airport, ang langgam motugpa sa sanga ug sa dagat mitugpa ang nahulog nga kometa."	飛行機は空港に着陸し、鳥は枝に降りる、そして流れ星が降りたのは海です。	"The airplanes land to airport, the birds land to the branch and to the falling comet landed on the sea."		
	tugpahan 	tugpa	飛行場、着陸場所	landing ground					
	tugpo	tugpu	ポイと投げる	toss (coin etc.)					
	tugsad	tugsad	着地する、乗る	"put on, land"					
	tugsaw	tugsaw	浸ける、水に投げ込む	"plunge, submerge"	Natugsaw ang baki sa lim-aw.	蛙が池に落ちた。	The frog fell into a pond.		
	tugsoy	tugsuy	長くなった、突き出た	"elongated, protruded"					
	tugtog	tugtug	演奏する	play music					
	tugub	tugub	豊富な	abundant					
	tugun	tugun	指図	"instruction, order"					
	tugway	tugway	放牧する、草を食わせる	"graze, pasture"					
	tugwayanan	tugway	牧場	graze land					
	tugyan	tugyan	降参する、捧げる	"surrender, devote, entrust"	Gikatugyan ko na sa ginoo ang akong kaluwasan.	神様に私の安全はゆだねます。	I entrusted my safety to the God.		
	tuhak	tuhak	啄ばむ	"peck, pick at"	nanuhaktuhak				
	tuhik	tuhik	啄ばむ	"peck, pick at"					
	tuhil	tuhil	つっつく	poke					
	tuhoan	tuu	信ずる	believe					
	tuhod	tuhud	膝	knee	Pataas sa tuhod paa. 	ひざの上が腿です。	Upper part of knee is thigh.		
	tuhog	tuhug	焼き串、串刺しにする	skewer					
	tuig	tuig	年	year					
	tuis	tuis	ねじる、捻じ曲げる	"pervert, twist"					
	tuka	tuka	啄ばむ、鳥の餌	"peck, bird feed"					
	tuka	tuka	首を絞める、喉につまる	"strangle, choke"					
s	tukadur	tocador	化粧台	dresser					
	tuk-an	tuuk	息が詰まる	choked	Mora'g natuk-an ko sa gisulti niya.	彼女の言葉に息が詰まった。			
s	tukar	tocar	音楽、弾く	"music, play"					
	tukas	tuklas	覆いを取る、開ける	"unveil, open"					
	tukaw	tukaw							
	tukbil	tukbil	触れる	"discuss, talk about, touch"					
	tukbilon	tukbil	微妙な、際どい	"temperamental, ticklish"					
	tukboy	talukbuy	手渡す	hand					
	tukbunon	tukub	餌食	prey					
	tuki	tuki	質問する、分析、調査	"ask, analyze, investigete"					
	tukib	tukib	つぶさに述べる	describe detail completly	Dili matukib ang akong paghigugma kaniya.	あの人への想いは言い尽くせない。	I cannot describe how much I love him .		
	tuklod	tuklud	押す	"jerk, push"	Ayaw ko ug ituklod.	急に押さないで。	Don't push me.		
	tukma 	tukma	正しい、正確な、同時に	"exact, correct, accurate, coincide"					
	tukmod	tukmud	急に押す、押しつぶす	"jerk, push"					
	tukob	tukub	むさぼる	devour					
	tukod	tukud	建てる	"build, construct"					
	tukodtukod	tukud	つくりごと、フィクション	figment					
	tukol	tukul	従わない、無視	"disobey, neglect"					
	tuktok	tuktuk	ノックする、コツコツ	"knock, peck"	Kung ikaw mosulod sa kuwarto panuktuk sa pultahan una ka mosulod.	部屋に入るときは、入る前にノックしろよ。	"When you get inside the room, knock the door before you enter."		
	tuktok	tuktuk	啓蒙する	enlighten					
	tula	tula	餌をやる	feed					
	tula	tula	魚、鳥のシチュー	stew of fish or chicken					
	tulay	tulay	橋	bridge					
	tuldok	tudluk	アクセント、点	"accent, point"					
	tuli	tuli	割礼する	circumcision					
	tul-id 	tul-id	直す、真っ直ぐ。	"correct, straight"	Itul-id imong tiil. 	脚を真っ直ぐにして。気をつけ！	Straight your feet.		
	tulin 	tulin	素速い 	"swift, quick, rapid"					
	tulingan	tulingan	マグロ（縞の）	tuna					
	tulis	tulis	強盗する、強奪する	"rob, steal"	Nakabalita ka sa tulis nga nahitabo? 	強盗事件を聞いた？	Have you heard of the robbery affair?		
	tulisan 	tulis	強盗、盗人	robber 	Nadakpan na ang mga tulisan. 	泥棒等が捕まった。	The robbers are arrested.		
	tulisok	tulisuk	せかす、悩ます	"spur, bother"	Gitulisok ko sa akong tanlag sa akong pagpamakak sa akong mama.	母にうそをついて、良心が痛んだ。	I was bothered with my conscience of not telling the truth to my mother.		
	tulo	tulu	漏れる、しずく	"leak, drip, drop"	"Human sa pagbutang ug babag sa buho nga atop, wala na magtulo sa ulan."	屋根の孔を塞いだら、雨漏りしなくなった。	"After closed the hole of roofing, the rain leaks stopped."		
	tulo 	tulu	三つ	three 					
	tulobagon 	tubag	責任ある 	answerable					
	tulod 	tulud	押す	push	Akong itulod ang kabinit. 	キャビネットを押します。	I'll push the cabinet.		
	tulog 	tulug	寝かせる	"let sleep, put to sleep"	Nagtulog siya sa iyang anak nga nagahilak. 	彼女は泣いている我が子を寝かしつけた。	She let her crying child sleep.		
	tulog 	tulug	寝る、眠る	sleep 	"Matulog ko sa yuta, gamiton nimo katre. "	僕は床に寝る、君ベッド使え。	"I sleep on the floor, you use the bed."		
	tulogkaron	tugkad	深さを測る、神秘	"measure, mystery?"					
	tulomanon	tuman	番組、式順	program					
	tulon	tulun	飲込む	swallow					
	tulonghaan	tungha	学校	school 					
	tulos	tulus	精液	"sperm, semen"					
	tulotulo	tulu	滴る。	drop					
	tulpok	tulpuk	突き刺す、点を打つ、キーを打つ	"prick, press key"					
	tultol 	tultul	道を示す、道を見つける 	"lead the way, find the way"	Giunsa nimo pagtultol sa akong gipuy-an?	どうやって私の家が分ったの？	How could you find my house?		
	tulugkaron	tugkad	計り知れない、不可思議	mystery					
	tulunggon	tunug	楽器	musical instrument					
	tulunghaan	tungha	学校	"institution, academy"					
	tuma	tuma	ノミ、蚤、しらみ	"flea, lice"					
	tuman	tuman	成す、従う	"comply, obey, achieve, carry out"	Ayaw pagtuman sa imong gusto.	自分の好みでするんじゃない。	Don't do what you like.		
	tuman	tuman	全くの、非常な	"very, sheer"	sa tuman		absolutely		
	tumana	tuman	従え	"comply, fulfill"	Tumana akong sugo.	言うとおりにしろ！	Follow my order.		
	tumaw	tumaw	現れる、出てくる	"emerge, arise"					
	tumba	tumba	転ぶ	tumble	Natumba ko. 	転んじゃったの。	I tumbled down.		
s	tumbaga	tumbaga	銅、真鍮、ブロンズ 	"copper, brass"					
	tumbaling	tumbaling	配慮、重視	pay attention					
	tumban	tunub	踏みつけられる	step on					
	tumbas	tumbas	比肩、同等		Way makatumbas sa iyang kaanyag.	彼女の美しさに並ぶものはない。	Nothing can equal her beauty.		
	tumbatumba	tumba		rocker					
	tumbok	tumbuk	指差す、差す	"pinpoint, point"					
	tumod	tumud	輸出、配送	transport					
	tumog 	tumug	濡れた、湿った	"wet, moist, damp"					
	tumong	tumung	目指す、目標	"aim, target, point"	Tumonga ang lubi sa imong second shot.	2打目は椰子の木を狙え。	Aim the coconut tree for your second shot.		
	tumotumo	tumutumu	勝手に、無許可で	"liberty, arbitrary, feign"					
	tumoy	tumuy	天辺、頂点	"vertex, edge"	Tua sa tumoy niining dalana ang among balay.	この道の奥に私どもの家があります。	Our house is at the end of this road.		
	tumpag	tumpag		"demolish, raze"					
	tumpak	tumpak	やった！	bingo!					
	tumpang	tumpang	言い返す	answer back					
	tumpawak	tumpawak	スランプ、落込む	slump					
	tumpi	tumpi	積上げる	pile					
	tumuran	tumod	輸送車						
	tuna	tuna	水の中で転げまわる(水牛が）	wallow					
	tunaan	tuna	水牛の水浴場	wallowing pit					
	tun-an	tuun	研究	study					
	tunaw	tunaw	溶かす	"melt, dissolve"					
	tunay	tunay	純粋な、	"true, pure"	Ang gisul-ob nga kuwentas nimo tunay nga bulawan apan ang imong mga gipanulty tanan dili tunay.	君の着けてる金のネックレスは本物だけど、君の言うことは皆、本当じゃないね。	That gold necklace which you are wearing is true but all what you have told is not true.		
	tunga 	tunga	真ん中 	"middle, center"					
	tunga 	tunga	顔を出す、現れる						
	tungab	tungab	がぶ飲み、ラッパのみする	"quaff, drink from bottle"					
	tungang gabii 	tunga	真夜中 	midnight 	Tungan gabii sa dihang ang sakyanan nausab ug kalabasa. 	真夜中に乗物がカボチャに変わった。	At the midnight the vehicle changed to a squash.		
	tungas	tungas	登る	climb					
	tungatunga	tunga	真ん中、半分にする	"midst, medium"					
	tungha	tungha	現れる、出席する	"emerge, appear, show"	Motungha ang kahayag. 	光あれ！	Let there be light.		
	tunghaan	tungha	学校	school					
	tunghanan	tungha	大学	college					
	tungkalo	tungkalu	ぼんやり腰掛けている	sit down idly					
	tunglo	tunglu	ののしる	"malediction, damn, curse"					
	tungod	tungud	なぜなら、ために	"because, due to"					
	tungod	tungud	下に、近く、に関して	"beneath, about"					
	tungod sa 	tungud	のために、何故なら   	because of 					
	tungodtungod	tungud	言い寄る	make advances					
	tungog	tungug	マングローブ、キナ皮	"mangrove, bark"					
	tungok	tunguk	じっとしている	motionless					
	tungtong	tungtung	上にたどり着く	"step on top, reach"					
	tungura	tungud	時（例文以外にあまり使わない）	"time, then"	"Niadtong tungora, "	その時	on that time		
	tunhay	tunhay	成功した、不滅の	"proper, everlasting"	Motunhay ning sapatos kay lig-on.	この靴は丈夫で長持ちします。	These shoes are strong and endure long.		
	tun-i	tuun	学ぶ	study					
s	tuno	tono	旋律、音調	"melody, tone "					
	tuno	tunu	ココミルク	coconut juice					
	tunob	tunub	足跡、足音、踏む	"step, foot print"					
	tunog	tunug	鳴る	resonate					
	tun-og	tun-ug	寒さ、露	"cold, dew"					
	tunok	tunuk	棘	throne					
	tunol 	tunul	渡す、与える 	"give, hand, transmit"	Itunol ang tubig. 	水くれ！水をやれ！	Give me water!/ Give him water.		
	tunong	tunung	狙う、ターゲット	"aim, target, point"					
	tunto	tuntu	馬鹿	"idiot, crazy"					
	tunton	tuntun	下げる、沈める	"lower, sink"					
	tunukon	tunuk	棘をさす	"thorny, prickly"					
	tuo 	tuu	信ずる 	believe 	Daghan nituo nga magmalampuson ang tinguha sa presitente.	大統領の望みは成功するとたくさんの人が信じた。	Many believe that the president wish will be successful.		
	tuo 	tuu	右⇒too	right 	"Ako sa tuo nga kamot mosulat, apan ikaw wala nga kamot mosulat."	僕は右手で書くが、君は左手で書く。	I write by right hand but you write by left hand.		
	tuod 	tuud	本当、実際、確かに	"right, really, actually"	Dakong katingalahan nga wala tuod langgam o manok nga miduol sa gibulad nga palay.? 	驚いたことに、本当に鳥も鶏も、干したモミに近寄らなかった。	"Surprisingly, no bird nor chicken did near to the drying rice."		
	tuod 	tuud	枯れ木のかけら、切り株⇒tuud	"stub, stub of tree trunk, stump"					
	tuohon	tuu	右利き	right-handed					
	tuok	tuuk	窒息させる	"choke, suffocate"					
	tuon	tuun	集中	focus					
	tuon 	tuun	勉強する、研究する	study 	Nagtuon ka na? 	もう勉強したの？	Have you studied already?		
	tuotuo	tuu	迷信	superstition	Daghan ug tootoo ang mga Pilipino.	フィリピン人は迷信が多い。	Filipinos have many superstitious beliefs.		
	tuotuo	tuu	迷信	superstition					
	tupad 	tupad	横に、並んで	"side of, abreast"	Ang balay namo tupad sa bakery ug sa pikas tupad simbahan.	私たちの家は、パン屋さんの横で、もう片側は教会です。	Our house is side of bakery and the other side is church.		
	tupad sa 	tupad	〜の横に	side of 					
	tupi	tupi	散髪	haircut					
	tupi	tupi	同高	level					
	tuplok	tulpuk	突き刺す、点を打つ、キーを打つ	"prick, press key"					
	tuplok	tupluk	いたずらっ子	"mischievous, prank"					
	tupo	tupu	カップルにする	match making					
	tupong	tupung	同等、同高	"level, even, match"					
	tupos	tupus	吸う	suck					
	tupos	tupus	補う	"take over, make up"					
	tupotupo	tupu	似合いの二人	matching couples					
	tupsan	tupus	吸う	suck	Nasamad ang kamot ni Jose ug nagdugo unya iyang gitopsan aron mohonong ang pagdugo niini.	ホセは手を怪我して出血したので血を吸って止めた。			
	turatoy	turatuy	形振り構わずに行く	go without regards	Mipaturatoy siyag paglakaw bisag akong gitawag.	僕の呼掛けに振り返りもせず彼女は行ってしまった。	She went away disregarding my calling.		
	turok	turuk	発芽する、芽	"sprout, germinate"					
	turos	turus	ひねりつぶす	squash					
	tusak	tuslak	刺す、穴を開ける	"puncture, pierce"					
	tuskig	tuskig	凝った、硬直した	stiff					
	tuslak	tuslak	突き通す	pierce					
	tuslok	tusluk	刺す、突っこむ	"stick, poke"					
	tuso	tusu	上手に騙す	clever to deceiving					
	tusok	tusluk	刺す、突っこむ	"stick, poke"	Natusok akong kamot sa lansang.	手に釘をさしてしまった。	I was stuck may hand with a nail.		
	tutho	taluthu	唾	spit					
	tutok	tutuk	見詰める	"stare, gaze"	Ang kanang tigulang kusog mitutok nimo.	あの年配の方があなたのことじっと見詰めているのよ。	That old person stared you frequently.		
	tutok	tutuk	真っ直ぐ立つ、自立する	"stand up, stand straightly"					
	tutol 	tutl	反対する	"protest, object "	Tutol ko sa pagkamatay sa akong igsoon.	良い例文にchange			
	tutoy	tutuy	乳房	breast					
	tutunlan 	tulun	喉 	throat 					
	tuwad	tuwad	ひっくり返す	overturn					
	tuwang	tuwang	傾く	tilt					
	tuwangtuwang	tuwang	揺れるもの	"seesaw, rocker"	tuwangtuwang silya	揺り椅子	rocking chair		
	tuwaw	tuaw	叫ぶ、泣き叫ぶ	"exclaim, shout"	Unsay gituwawan nimo?	何に鳴いてるの。	What are you crying about?		
	tuway 	tuway	貝殻、貝、貝をとる	shell	Nanuway mi sa katunggan.	マングローブの森で貝を取りました。	We gathered shell in the mangrove swamp.		
	tuwaytuway	tuwaytuway	切れてぶら下がる	dangling loosely					
	tuwaytuway	tuwaytuway	膝頭	kneecap					
	tuya	tuya	揺れる	"sway, rock"					
	tuybo	tuybu	突出、突き出る	"project, prominence"					
	tuybo	tuybu	飛び出る、突き出る	protrude					
	tuyhad	tuyhad	体を伸ばす	stretch body					
	tuyhakaw	tuyhakaw	首を伸ばす、背伸びする	"stretch, crane one's neck"					
	tuyo 	tuyu	意図する、用	"intend, intent"	Wala nako gituyo. 	 わざとじゃありません。	I did it not on purpose.		
	tuyo 	tuyu	醤油	soy sauce 					
	tuyok	tuyuk	回る	"turn, circle, round"	Tulo ka tuyok ang najoging sa oval.	グラウンドを３周しました。	I jogged 3 round of oval.		
	tuyom	tuyum	ウニ	sea urchin					
	uban	uban	つれ、連れになる、一緒に行く	"accompany, others, join"	Miuban ko nila. 	私は彼らに加わった。	I joined them.		
	uban pa	uban	その他	etcetera					
	uban sa	uban	と共に	with	trabaho uban sa singot 	汗を流して働く	work in the sweat		
	ubanan	uban	付添	accompany					
	ubang 	uban nga	もうひとつの、他の	"another, other "	Ang ubang mga tawo dili kini makasabut ug ininglis kon dili sila makaeskwela.	他の人たちは学校に行けないと英語は判りません。	Other people they are not able to understand English if they are not educated.		
	ubanon	uban	グレイヘアー	gray-haired					
s	ubas 	uvas	葡萄	"grape, waste food "					
	ubaub	ubaub	眉毛、まぶた、こめかみ	"eyebrow, eyelid, temple"					
	ubay	ubay	沿う	"along with, parallel"					
	ubay-ubay	ubay-ubay	たくさん、かなり	plenty					
	ubi	ubi	イモ、紫いも	yam	ubi nga kinampay	紫イモ			
e	ubir	over	越える	over					
	ubo	ubu	腹ばい	lie down on the stomach					
	ubo 	ubu	咳 	cough	Ang ubo sa akong anak grabe na kaayo ug usa ka buwan na kini.	私の息子の咳が酷くて一月になります。	My son's cough is severe and it's been one month.		
	ubod	ubud	ココナッツの頭、若芽	"heart of coconut, bud"					
	ubog	ubug	ぬかるみを歩く	wade					
	ubol-ubol	ubul-ubul	喉仏	Adam's apple					
	ubos 	ubus	低い	"low, humble, under"	ubos sa kondisyon nga … ; ubos balauranan	…　の条件のもとで ; 下院	under the condition of … ; Lower House		
s	ubra	obra	働く、効く、成果、作品	work	"Gikan sa ubra, padung sa trabaho"	次から次えと仕事をする			
	ubsan	ubus	下げる	lower					
	ubus	ubus	低い	"low, humble, under"	ubus sa tanlag	無意識に	subconscious		
	udhak	udhak	咳き込む	cough					
	udlan	udlan	巣箱（蜜蜂の）	hive					
	udlot	udlut	若芽、新芽	"yong leaf, bud, shoot"					
	udto 	udto	お昼	noon 	Maayong udto.	こんにちは（12-1時位）	Good noon.		
	ug 	ug	〜を	"to, with, for"					
	ug 	ug	〜と、そして	and 					
	uga	uga	乾いた	dry					
	ugahip	ugahip	水虫、白癬	ringworm					
t	ugali			"habit, attitude"					
	ugaling 	ugaling	だったが、それでも、恐らく＝gani	"but still, maybe, be afraid of"					
	ugangan	ugangan	義父母	parents in law	"Ang ugangan nako kanunay lang nga dili mi magkasinabot, naglisud ko ug adyas nila."	あたしの舅達はいつも物分りが悪くて、やりづらくてしょうがないわ。	"My parents in law are always not understandable, It's difficult to adjust to them."		
	ugat 	ugat	血管、筋、筋肉 	"blood vessel, vein, nerve, muscle"	Ang ugat nga kinagamayan sa utok naputol kanunay sa dihang moinum ta ug vino.	脳のとても細い血管は、酒を飲むたびにいつも切れている。			
	ugay	ugay	愛撫する、さする	"fondle, caress"					
	ugay-ugay	ugay	愛撫する、撫でる	caress	Giugay-ugay nako ang iro. 	ネコを撫でてやった。	I fondled the cat.		
	ugba	ugba	骨折る	"strive, work hard"					
	ugbok	ugbuk	立てる	"build, erect"					
	ugbon	ugbun	小山、灰になる	"mound, burn to ashes"					
	ugda	ugda	創始、最初にする	intiate					
	ugdang	ugdang	まじめな、おごそかな	"solemn, matured"					
	ugdaw	ugdaw	燃え尽きる	burn					
	ugdo	ugdu	盛り土、盛上げる	"hill, bulky"					
	ugha	uga	乾かせ⇒uga	dry-up	Ugha ang basa nga trapo.	濡れた雑巾を乾かしておいて。	Dry the wet cloth.		
	ugkat	ugkat	ほじくり出す	"unearth, dig out"					
	ugma	ugma	明日	tomorrow 	Molakaw ta sayo sa buntag ugma.	 明日朝早く出かけましょう。	Let's go early tomorrow morning.		
	ugmad	ugmad	耕す	"till, cultivate"					
	ugnat	ugnat	運動	stretch					
	ug-og	ug-ug	ガタつく	"jar, jog, jolt"	Ug-og kaayo sulod sa sakyanan kon moagi sa libaong nga dalan.	道路の穴ぼこを通る時、車の中はひどくゆれます。	It's jolty inside the car when it passes a rough road.		
	ugok	uguk	短首の	short-necked					
	ugom	ugum	口に含む	keep inside the mouth					
	ugong	ugung	独楽を回す	spin a top					
	ugsad	ugsad	着地、大きく揺れる（でこぼこ道で）	"land, bounce"					
	ugtas	ugtas	疲れる	exhaust					
	ug-ug	ug-ug	上下に動く、がたつく	jig					
	uhaw 	uhaw	喉が乾いた 	thirsty 	Giuhaw ako.	喉がかわいた。	I'm thirsty.		
	uhay	uhay	穂	"spike, ear"	uhay sa humay	稲の穂	spike of rice		
	uhong	uhung	白いきのこ	mushroom					
	uhut	uhut	わら	straw					
	ukab 	ukab	めくる、開ける 	"turn over, roll up, open"	Giukab ang lungon.	棺桶が開けられた。			
	ukang	ukang	はずす、はがす	detach	Ang mahalon nga sapatos nga akong napalit usa pa lang ka semana ang iyang lapalapa naukang na.	僕の買った高い靴は一週間で底がはがれた。	I bought an expensive shoes but the sole has been detached after only a week. 		
	ukat	ugkat	ほじくり返す、古傷にさわる	dig out					
	ukay	ukay	探し回る、引っかき探す	rummage	Nadapit ang akong pagtagad sa mga kustomer nga nangukay sa mga libro. 	私はお客さん達が本を探しまわっているのに注意を惹かれました。	I was caught my attention where customers were rummaging among books.		
	ukay-ukay	ukay	中古品、大安売り、古物セール	"used, secondhand, bargain sale"					
	ukban	ukban	みかん	tangerine					
	ukit	ukit	詮索する、皮をはぐ	"search, pry, peel off"					
	ukitan	ukit	せんさく好きの	nosy					
	uknol	uknul	驚く、困惑する	"surprised, bewildered, hesitate"					
	uknol-uknol	uknul	上下する、前後に揺れる	"bounce up and down, back and forth"					
	ukob	ukub	噛み付く、しがみつく、ピッタリつく	"bite, cling, stick"	Wala ko makalikay dihang giukoban niya ang akong ngabil. 	彼があたしの唇を奪った時、避けれなかったのよ。	I couldn't evade his stealing a kiss from me.		
	uk-ok	uk-uk	ごきぶり	cockroach					
	uk-ok	uk-uk	引込める、縮みこむ	"shrink, draw back"					
	ukon-ukon	ukun-ukun	ためらう、まよう	hesitate					
s	ukopar	ocupar	占拠する	occupy					
	ukoy	ukuy	忍び歩く、うろつく	"prowl, sneak, snoop"					
	ukoy	ukuy	人魚（男）海ガッパ	merman					
	ulag	ulag	情欲	sexual desire					
	ulagan	ulag	好色な、みだらな	"lecherous, lewd, lustful"					
	ulahi 	ulahi	遅れた	"late, delay, last "	Naulahi ko sa biyahe. ; ulahi apan dili ubos 	私は出発に遅れた。;最後ですが、最低ではなく(申し送れましたが）	I was delayed for the travel. ; last but not least		
	ulan 	ulan	雨、雨がふる	rain 					
	ulang	ulang	吠える	howl	Miuwang ang iro gabii.	昨夜犬が吠えていた。	The dog was howling last night.		
	ulang	ulang	妨げる	"hamper, hinder, impede"	Kurtina ra ang miulang sa duha.	二人の間にはカーテンがあるだけだった。			
	ulang	ulang	ロブスター	"lobster, prawn"					
	ulanon	ulan	雨模様、雨の	rainy					
	ulan-ulan 	ulan	霧雨	drizzle					
	ulat	ulat	傷跡	scar	Ang nasamad sa buak nga samin naa gyoy dakong ulat.	ガラスが割れて怪我したのが、ひどい傷跡になった。			
	ulaw 	ulaw	恥じる、恥ずかしがる 	feel ashamed	Naulaw siya sa iyang hugaw nga sapot. 	彼は汚れた服が恥ずかしかった。	He was ashamed of his dirty clothes.		
	ulaw-ulaw	ulaw	恥ずかしがる	shy					
	ulay	ulay	純潔の、独身の	"single, virgin"					
	ulbo	ulbu	爆発する	"explode, gust"	Dili gyod maayo nga manigarilyo duol sa gasolinahan kay kuyaw kini nga moulbo.	ガソリンスタンドの傍でタバコを吸うのは良くない、爆発の危険があるから。	It's really bad to smoke near gas station because of the explosion risk.		
	uli	uli	帰る、戻る、戻す、返す、返金する	"repay, restore, reimburse"					
	ulian	uli	補償、買い戻す	indemnify					
	uling	uling	炭、炭火	coal 					
	ulipon	ulipun	農奴、支配する	"serf, slave"					
	ulit	ulit	怒る	angry					
	ulitan	ulit	気難しい	ill-tempered					
	ulitawhay	ulitawu	少年時代、独身時代（男）	adolescence					
	ulitawo 	ulitawu	独身男性、チョンガー	bachelor 					
	ulo 	ulu	頭 	head 					
	ulod 	ulud	虫 	worm 	ulod sa langaw	蛆	maggot		
	ulog-ulog	ulug-ulug	お世辞を言う、へつらう	"flatter, fawn"					
	ulohan	ulu	表題、見出し	"title, heading"					
	ulon	ulun	枕する	rest	Nag-ulon imong asawa sa imong paa samtang ikaw naglingkod.	君の奥さんは君が座っている時膝枕してたね。	Your wife is lay down in you legs while you are seating.		
	ulos 	ulus	借りる 	borrow 	Mangulos ko ug libro. 	本を借ります。	 I'll borrow the book.		
	ulot	ulut	境する、隣接する	bound					
	uloulo	ulug-ulug							
	ulpot	ulput	飛上る、跳ね返る、ドキドキする	impulse					
	uma 	uma	農業をする、農場	farm 					
	umaabot 	abut	来つつある、未来	"coming, future"	Moadto ta sa sine sa umaabot Dominggo. 	今度の日曜日に映画にいきませんか。	Shall we go to the cinema coming Sunday?		
	umaagi	agi	通行人	passer by					
	umaagi	agi	はかない	"fleeting, brief"					
	umagad	agad	義子	child in law					
	umagaron	agad	義子	child in law					
	umahan	uma	農場	farm 					
	umalagi	agi	はかない、すぐ過ぎる	transient					
	umang 	umang	かたつむり 	snail					
	umangkon	pag-umangkun							
	umay-umay	umay-umay	物まねする	mimic					
	umbaw	umbaw	そびえる、見下ろす	"tower over, look over"					
s	umento	aumento	増加	increase					
	umod	umud	顔を埋める	bury face					
	umog	umug	湿気、湿っぽい、湿らす	damp					
	umol	umul	形、体型	"form, shape, figure"					
	umol	umul	かたまり	"lump, mass, hunk"					
	um-om	um-um	咥える、口に入れる	holdnin his mouth					
	umpak	umpak	しりもちをつく	fall on his behind					
	una	una	最初の、前に	"first, before"	Siya ang na-una ug abot kanunay sa opisina.	彼女はいつも一番に事務所にきます。	She comes always first to the office.		
	unahan 	una	その前に	"before, ahead, yonder"					
	unanot	unanut	艱難辛苦						
	unat	unat	伸びる	stretch	Mag-unat ta sa atong mga ugat ug bukog.	さあ、筋肉と骨のストレッチをしましょう。	Let's stretch our muscles and bones.		
	unauna	una	最初にする	do st first					
	unay	unay	自損、自分でする	"do it oneself, near"	Si Jane niunay ug patay sa iyang igsuon.	ジェーンは、姉を殺してしまった。	Jane killed her sister.		
	unay	unay	本土	mainland					
	unayunay	unay	普段着	clothing for ordinary use					
	undan	undan	気付く	aware					
	undang 	undang	やめる、止める 	stop	Ayaw pagundang sa trabaho. 	仕事はやめるな。	Don't stop working		
	undayon	dayun	繋がっている	"continuous, accede"					
	undo	undu	坊や	"boy, sonny"					
	ungad	ungad	掘り起こす、鼻をこすりつける	"unearth, nuzzle"					
	ungaog	ungaug	フラフラになる	"be groggy, daze"					
	ungat-ungat	ungat-ungat	軟骨、関節	"gristle, cartilage, joint"					
	ungaw	ungaw	ふち、きわ	"verge, brink"	Nag-ungaw na siya sa kamatayun.	彼は既にいまわの際にいる。	He is on the brink of death.		
	unggoy 	ungguy	猿 	monkey 					
	ungho	unghu	怪物の一人	a monster		"もと人間,男"			
	ungkag	ungkag	乱す、壊れる(関係が）	"scatter, break up"					
	ungkat	ungkat	息を吹き返す	"revive, become conscious"					
	ungo	ungu	おばけ、妖怪	"ghost, monster"					
	ungod	ungud	専念する	"devote, dedicate"					
	ungol	ungol	椰子の実	coconut fruit					
	ungol	ungul	文句をいう	"object, complain"					
	ungot	ungut	詰まる	stock up	Miungot ang iyang baba sa dihang gisukot siya.	彼は質問されて言葉に詰まった。	He didn't know what to say when he was questioned.		
	unguyungoy	unguy	仮病	malinger					
	unhan	una	仕掛ける、機先を制する	"precede, forestall"					
s	unibersidad	universidad	大学	university					
s	unipormado	uniformado	制服警官	uniformed police					
s	uniporme	uniforme	制服	uniform 					
?	unlad			progress	Kinahanglan magtabangay ang matag-usa kanato para mo-unlad ang atong nasud.	国を発展させるために、皆で互いに助けあう必要があります。	We have to cooperate each other to develop our country.		
	unlan 	ulun	枕 	pillow 	Dili ko makaangay ug unlan kay sakit ang akong liog inig-mata nako sa buntag.	僕には枕はうまくないんだ、朝起きると首が痛くて。			
	unlod 	unlud	沈む	sink	Naunlod ang barko. 	船は沈んだ。	The boat sank.		
s	uno	uno	一	one 					
	unod	unud	肉、実体	"flesh, muscle, meat"					
	unom 	unum	六つ	six 	Unom na mi ka buwan sukad nagminyo.	私たち結婚してもう6ヶ月になります。	6 months passed already after our marriage.		
	unong	unung	忠実、妊娠による死	"faithful, puerperal death"					
	unos	unus	嵐	storm					
	unsa 	unsa	何か	what 					
	unsa ang bahin	unsa bahin	...についてはどうか	how about					
	unsaon 	unsa	何をするか 	"what to do, how to do"	Naghisgot kami unsaon paghimo sa gradwasyon alang sa kasaulogan. 	卒業式に何をするか話しあった。	We talked about what to do in the graduation party.		
s	unse	once	十一	eleven					
	unta 	unta	望む、〜のはずだ、しようとする	"wish, expect"	Maayo unta nga makadaug ko sa lotto.; Ko unta pag-adto.	宝くじに当たったらいいなあ。;行きたいな。	I wish I win the lotto.; I wish to go.		
	untol	untul	撥ね返る	"bounce, rebound"					
	untup	untup	時間通りの	punctual	Untop alas onse man mahuman ang programa niini.	このプログラムは11時きっかりに終了します。	This program will finish at 11 o'clock exactly.		
	unud	unud	肉、実体	"flesh, substance"					
	unus	unus	嵐	"storm, typhoon"	Ang among barko nakasugat ug unos sa lawo.	我々の船は大洋で嵐に出くわした。	Our ship met a storm 		
	unuson	unus	嵐の	stormy					
	unya 	unya	後で、そこで、そうしたら、それで	"after, then, later, presently, and"	Sa domingo mosimba ko ug sayo unya hapiton nako ang akong tiya para paubanon.	日曜には朝早く教会に行ってそれからだいたいは伯母さんと会います。	"On Sunday, I go to church early and meet with my aunt mostly. "		
	upa	upa	吐き出す	"spit out, chew"					
	upa		?	"rate, payment, fee"					
	upat 	upat	四つ	four 	Upat-dahon-clover magdala nato ug swerte.	四葉のクローバーは幸運をもたらす。	A four leaf clover bring you luck.		
	upaw	upaw	禿げ	bald					
	uplok	upluk	まぬけ	"sucker, simpleton"					
	upod	upud	〜も又、再び	"too, also, again"					
	upus	upus	遣いさし、切れ端、吸殻	stub					
	upusan	upus	吸殻入れ、灰皿	ashtray					
s	urakan	hurracan	ハリケーン 	hurricane					
	uran-uran	uran	普段の、使い慣れた	in common use					
	uraray	uraray	低所にいる	stay in low place					
	urog 	urug	スタイル	"style, fashion"					
	uros	urus	ジュージューいう	sizzle					
	uroy	uruy	ナンじゃそりゃあ	expression of contempt					
	urum	urum	悪夢	nightmare					
	usa	usa	鹿	deer					
	usa 	usa	一つ	one 					
	usab 	usab	新たにする	"renovate, renew"					
	usab 	usab	〜もまた、同様 	"and also, change "					
	usag-usa	usa	めいめい	each one					
	usahay 	usa	時には、たまに	"sometimes, occasionally"					
	usap	usap	噛む	chew					
	usara	usa	一人	alone					
	usba 	usab	⇒usabの命令形、繰り返せ	repeat	Usba imong gikanta.	も一度歌って。	Repeat your singing.		
	usbaw	usbaw	上がる（価値、価格が）	rise					
	usbon	usab	再び⇒usab	again					
	usdong	usdung	丘、盛り土、盛り	"hill, mount"					
	usig	usig	吠える、吠え声	bark					
	usik 	usik	無駄にする 	waste 	Usik kaayo ang kwarta. 	お金が勿体無いだろ！	It's waste of money.		
	usikan 	usik	浪費家	"extravagant, prodigal"	Ikaw usikan kaayo ug kuwarta kay bisag dili importante nga butang imong paliton.	そんなたいしていらない物まで買って、お前は金遣いが荒いな。	You are prodigal for you buy anything even not necessary.		
	usisa	usisa	精査する、尋問する	"scrutinize, interrogate"					
s	uso 	uso	スタイル、使用法 	style 					
	usok	usuk	杭、木杭	"peg, pile"					
	us-os	us-us	沈下する、落下する⇒us-us	"subside, fall down"					
s	usurero	usurero	高利貸し	"money lender, leech"					
	us-us	us-us	沈下する	subside					
	uswag 	uswag	進む   	progress 	Nauswag na among kalimtan kompara kaniadto.	昔に比べると忘れっぽくなったよねえ。	Our forgetfulness more progressed than before.		
	utan 	utan	野菜( 料理した)	vegetable (cooked)					
	utang 	utang	借金、負債	"debt, credit "	Ako naay utang nga kuwarta apan wala pa ko makabayad.	借金があるんだけど、まだ払うことが出来ない。	"I'm in debt, but still I can't pay it."		
	utang-buot	utang	義理、恩、後生だから	"obligation, for God's sake"					
	utanon 	utan	野菜(生の）	vegetable 					
	utasan	utas	気を失う、失神	"faint, swoon"					
	utaw	utaw	アイロン掛け	iron					
	utaw	utaw	浮く	float					
	utin	utin	ペニス	penis					
	utingkay	utingkay	調べる、探す、ほじくり回す	"delve, search"					
	utlanan	ulut	境界	"boundary, limit"					
	utog	utug	勃起	erection					
	utok 	utuk	脳 	brain 					
	utokan	utuk	知性的な	intelligent					
	utong	utung	息を止める、息をのむ	hold his breath					
	uto-uto	utu-utu	騙されやすい、信じやすい	"credulous, simple, naive"					
s	utro	otro	再び、もう一つの	"again, another"					
	utrohon	utru	繰り返し	repeatedly					
	utukan	utuk	知性的な	intelligent					
	uwahi	ulahi	遅い	late					
	uwak 	uwak	カラス 	crow 	Mokanta ako kon maputi ang uwak. 	烏が白くなったら歌います。（絶対歌わない）	I will never sing.		
	uwan	ulan	雨	rain					
	uwang	ulang	吼え声	howl					
	uwat	ulat	傷跡	scare					
	uwaw 	ulaw	恥じる、恥ずかしがる 	feel ashamed					
	uway	uway	籐、トウ	rattan					
	uyab	uyab	愛人	"lover, girl/boy friend"					
	uyag	uyag	そうすれば、その代わり	then					
	uyag kay	uyag	そのかわり	instead					
	uyoan	uyuan	叔父	uncle					
	uyog 	uyug	揺れる、振る	"rock, shake "	Nauyog ang barko. 	船は揺れた。	The boat rolled.		
	uyok	uyuk	精髄	"elite, cream"					
	uyon 	uyun	同意、賛成、承諾する	"agree, consent, endorse"	Wala ko makauyon sa imong plano. 	君の計画には賛成できないね。	I can not agree your plan.		
	uyunan	uyun	承認する	"endorse, sanction"					
	wa	wala	walaの省略形	ab. wala	Wa pa.; Wa'y problema. 	まだない。; 問題ないよ。	Not yet.; No problem.		
	wa magdugay	wa dugay	間もなく	before long					
	wad-an	wala	なくす	lose	Nawad-an ko ug paglaum. Adan nawad-an sa kaambitan.	私は希望をなくした。	I lost my hope.		
	wad-i	wala	なくす	lose					
	wagas	wagas	宝石	"gem, crystal"					
	wagot	wagut	けち	greedy					
	wagtang	wagtang	消滅する、消し去る	"disappear, vanish, obliterate, erase, wipe out"					
	wahang	wala	隙間	gap					
	wahing	wahing	ずらす、どかす	move aside					
	wait	wait	唇	lip					
	waitan	wait	唇で触れる	lip					
	wakli	wakli	かわす、受け流す、避ける	"parry, dodge"					
	wakwak 	wakwak	魔法使い	"witch, sorcerer"			Wakwak is a witch bird		
	wala	wala	ない	"nothing, not"					
	wala 	wala	左 	left 	Ang wala nga mata nako mibukad.	私の左目が腫れた。	My left eye swelled.		
	wala pa 	wala pa	未だない	not yet 					
	walay 	wala ang	〜はない = wala ang	be no…= wala ang					
	walay bisan kinsa	wala bisan kinsa	誰も〜ではない。	nobody 	Walay bisan kinsa nakasabot nako.	誰も俺のことはわかっちゃいねえ。	Nobody can understand me!		
	walay lain 	wala lain	誰も〜ではない。	nobody 					
	Walay sapayan	wala sapayan	どういたしまして	Not at all. You're welcome.					
	waldas	waldas	金遣いの荒い、身振り大きく話す	"extravagant, gesticulate"					
	walhon	wala	左きき	left handedness	walhon'g pitser	サウスポー、左腕投手	south paw		
	wali	wali	説教、伝道	"preach, sermon"					
	walihan	wali	説教壇	pulpit					
	waling	waling	ひっくり返す、押し動かす	"upset, move"					
	walo 	walu	八つ	eight 					
	walog	walug	峡谷	ravine					
	walwal	diwalwal	舌を出してあえぐ		Mowalwal and dila sa iro ug hiinitan.	犬は暑さで舌を出してあえいだ。	The dog pants with his tongue hanging out by heating.		
	wanang	wanang	空間、平らになる	"space, be flat"					
	wangwang	wangwang	押し広げる	open widely	Nawangwang na ang bangag sa salag sa langgam.	鳥の巣の穴が広げられた。	The hole of the bird nest was opened widely.		
	wara	wara	揺らす、手を振る	wave					
	warawara	warawara	（手を）振り回す	brandish	Miwarawara ta pagpahunong sa awto.	彼らは手を振って車を止めた。	They waved their hands to stop the car.		
	waray	walay	無い	nothig		walay と同じSamar地方で話される	"Same as ""walay"" spoken in Samar"		
	wasay	wasay	なた	axe					
	waslik	waslik	掃う、さっとかわす	jerk					
	waswas	waswas	すすぐ、ゆすぐ	rinse					
	watag	watag	散らかる	scatter					
	watagwatag		突進する	"rampage, rush -clutter, rampage - scatter"					
	wati	wati	ミミズ	earth worm					
	way	wala	walay の略	ab. wala ang					
e	widro	withdraw	引き出す	withdraw					
	wiktan	witik	軽く叩く、掃う	flick					
	wikti	witik	軽く叩く、掃う	flick	Wikti sa dagpas ang mga langaw.	蠅たたきで蠅を追い払って。	Flap the flies by the swatter.		
	wili	wili	名残惜しむ	cherish	Nawili kong mibiya sa akong mga amiga.	僕は女の子達と別れるのが辛かった。	I felt sad upon leaving my girlfriends.		
	wilik	wilik	掃う、さっとかわす、振り落とす	"flick, jerk"	Nangwilik siya humag hunaw.	彼は手を洗ってから手を振った。	He shook the water off his hands after washing.		
	wingig	wingig	それる、首が回る	"deflect, be turned head"					
	witik	witik	軽打する、軽くたたく	flick					
	wiwi	wiwi	こじ開ける、こじ入る、押しひろげる	pry open					
	yabag	yabag	耳障りな	"harsh, dissonance"					
	yab-an	yabu	ひっくり返す、こぼす、転覆させる	"capsize, pour out"					
	yabo	yabu	ひっくり返る	"capsize, pour"					
	yagayaga	yagayaga	からかう	"mock, ridicule"					
	yagpis	yagpis	痩せこけた	"skinny, thin"					
	yagubyog	yagubyug	つぶやく	mutter					
	yagyag	yagyag	散らばす	scatter					
	yahong	yahung	お椀	bowl					
	yaka	yaka	しゃがむ	"squat, crouch"	Unya miyaka siya sa iniduro ug mituman sa sugo sa lawas.	それから彼は、便器にすわり、身体の要求を満たした。（用を足した）	Then he sat the pot and relieved his nature demand.		
	yakmo	yakmu	あごの突き出た	prognathous					
	yam-angan	yam-ang	不注意な；軽率な	reckless					
	yamat	yamat	ちくしょう！	Damn!					
	yam-id	yam-id	嘲る、口を歪める、不満を表す	"sneer, grimace"					
	yamiid	yam-id	嘲る、口を歪める、不満を表す	"sneer, grimace"					
	yam-iran	yam-id	けんつくを食わせる、口を歪める	snub					
	yamog	yamug	露	dew					
	yampungad	yampungad	上の空、気に留めない、うろつきまわる	"unmindful, oblivious"					
	yampungaran	yampungad	休み場所	nest					
	yamukmuk	yamukmuk	カス、クズ、澱、泥	dregs					
	yamyam	yamyam	たわ言(を言う）	babble	yamyam sa sumpa o salamangka	呪文	cast a spell		
	yanang	yanang	濡れた、泥んこの	"wet, sloppy"					
	yanghag	yanghag	顔を上げる	raise head					
	yango	yangu	頷く	nod					
	yano 	yanu	並みの、簡単な、平凡な	"ordinary, plain "					
	yanoyano	yanu	いいかげんにする	"lukewarm, trifle"					
s	yarda	yarda	ヤード（３フィート）	yard					
	yarok	yaruk	飲干す、一気飲みする	"drink off, drink down"	Giyarok niya ang beer sulod sa iyang mug.	彼はビールを飲み干した。	He drunk the beer off.		
	yatak	yatak	踏みつける、蹴っ飛ばす	"trample, kick out, violate"					
	yatap								
	yatyat	yatyat	たるむ、かしぐ	sag					
	yawa	yawa	悪魔、くそっ（怒りや驚きの感嘆詞）	"demon, Hell!, Damn!"	Yawa ra!	なんてこった！	"Damn it!, Really!, "		
	yawan-on	yawa	悪魔的	"diabolic, demonic"					
	yawat	yawat	節約	"thrift, economize"					
	yawi	yawi	鍵	key					
	yawihanan	yawi	閂、錠	"door latch, lock"					
	yawyaw	yawyaw	戯言（をいう）	babble	Naanad na ko sa kayawyawan sa akong asawa.	女房に無駄口をたたくのが癖になった。	I am accustomed to the nagging of my wife.		
	yaya	yaya	姉や、子守り	nursemaid	Si Nana Sela ang among yaya sukad pa sa una.	以来、ナナセラは私共の姉やだ。	Nana Sela has been our nursemaid since then.		
	yayong	yayung	支える、持つ	carry					
s	yelo	hielo	氷	ice					
s	yelohon	hielo	氷の、氷雪の	icy					
	yubit	yubit	軽蔑する、嘲る、あてこする	"despise, deride, sarcasm"					
	yugo	yugu	くびき	yoke					
	yugot	yugut	非常に悲しむ、遺憾に思う、憤慨する	"feel sadness, resentment"					
	yugto	yugtu	エピソード	episode					
	yugyog	yugyug	揺らす	jolt					
	yuhot	yuhut	密輸	smuggle					
	yukbo	yukbu	挨拶する、敬礼	"greet, nod, salute"					
	yuko	yuku	猫背になる	"bend, stoop"					
	yuna	ayaw una	その前に	before	pero yuna pa. 	でもちょっと待って。	But just wait. 		
	yupyup	yupyup	吸う（タバコを）	absorb、suck					
	yuring	yuring	もごもご言う	mumble					
	yusyus	yusyus	緩む、たわむ	sag					
	yuta 	yuta	土地、地面、土	"soil, ground"	yutang natawhan 	故郷	Home land		
	yutyut	yutyut	たるむ、かしぐ	sag					
									
									
									
戻る	Welcome ページに戻る					Return to Welcome page			
						Jump to			
使い方　　辞書の使い方他						First　　How to use this textbook			
文法 　   一度目を通すとビサヤ語がわかりやすくなります。						Grammar			
単語例　　良く使われる単語とその例文						Words　　Collection of useful words			
簡単な表現　　一口ビサヤ、簡単な表現集です。						Simple expressions			
日常会話　　う〜ん、むしろあまり使われないかな？						Daily conversations			
辞書　辞書は重いので時間がかかります。高速回線の方のみOKです。						Dictionary　Bisayan-Japanese-English　			
	辞書エクセルファイルでダウンロード方はこちらです。					　　It takes long time to down load !!			
	辞書CSVファイルでダウンロード方はこちらです。					Dictionary in Excel file  This is quicker !			
	辞書はエクセルファイルやCSVファイルがお勧めです					Dictionary in CSV file